Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit

NË BORÅS TË SUEDISË U MBAJT FESTIVALI I POEZISË ”SOFRA POETIKE BORÅS 2015”

Sokol Demaku

NË BORÅS TË SUEDISË U MBAJT FESTIVALI I POEZISË ”SOFRA POETIKE BORÅS 2015”

Poezia ka veti dhe aftësi të mrekullueshme për të shprehur gëzime dhe hidhërime, vuajtje dhe fitore, shpeshherë në pak rreshta.

Në një atmosferë madhështore në qytetin Borås të Suedisë në organizim të Qednrës Kulturore Shqiptare Migjeni nga ky qytet dhe Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptar në Suedi ”Papap Klemnti XI” Albani për herë të tretë me radhë u mbajt Festivali i poezisë ”Sofra poetike Borås 2015”.

Të prnanishëm anëtar të QKSH ”Migjeni”, anëtar të ShShASh në Suedi, poetë, poete, miq suedez, anëtare të shoqatave kulturore shqiptare si motra të QKSH Migjeni në Suedi, anëtar të shoqatave suedeze që kanë miqësi dhe bashkëpunim me QKSH Migjeni, albanologu i njohur dhe miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick, poetë dhe poete nga Norvegjia, Gjermnai, Zvicra dhe peot suedez dhe shqiptar që jetojnë dhe veprojnë në Suedi. Puntor kulturor dhe udheheqës të enteve kulturore të qytetit Borås ku edhe e zhvillon akvitietin e vetë QKSH Migjeni.

Me fjalën e moderatorës solide dhe sharmante Saranda Iseni filloj punën Festivali i tretë me radhë i poezisë ”Sofra poetike Borås 2015” në qendër të qyteti të textilit në Borås. Hapjen solemne të këtij evenementi e bënë Krystari i ShShASh në Suedi Hysen Ibrahimi dhe Kryetari i QKSH Migjeni në Borås Bahtir Latifi.

Ata në fjalën e tyre thanë se janë krenar me ate cka bejnë për zhvillimin dhe kultivimin e gjuhës dhe kulturës shqipe në mërgatë dhe se edhe me do angazhohen në të ardhmen në këtë drejtim, ata u dëshiruan të pranishmëve momentet ë këndshme në shijimin e krijimeve poetike të autorëve tanë nga vendlindja dhe mërgata.

Pastaj mori fjalen anëtari i kryesisë së QKSH Migjeni Hamit Gurguri i cili në emër të kësaj shoqate falendertoj së pari miqt suedez për ndihmen që japin në punën e shoqatave tona kulturore këtu dhe respetkin që tregojnë për gjuhën dhe kulturën tonë.

Fastivalin përshendeten edhe Erika Strömber nga Borås, Bardha Mance nga Athina, Behide Hasani nga Zvicra një humanitare e nohur nga mergata atje, si dhe me fjalën e tij prej albanalogu i dha ate që meriton ky manifestim peotik pra me fjalne e tij Ullmar Qvick.

Fjala e mikut të shqiptarëve në Festival Ullmar Qvick

Kära deltagare i poesidagen ”Sofra Poetike”!
Först vill jag rikta ett varmt tack till arrangörerna för denna albanska poesidag, då framför allt till Sokol Demaku och Albanska kulturcenret Migjeni här i Borås. Jag vill också hälsa ledningen för den albanska författar- och konstnärsföreningen, med Hysen Ibrahimi som ordförande och som uppkallats efter påven Clemens XI, som hade albanskt ursprung.
Min hälsning till er alla denna poesidag anknyter till poesins egenart och den innebörd och betydelse som denna konstart har. För många år sedan läste jag om en skald under vikingatiden, som uttryckte varför han blivit diktare. Han sa med det högtidliga språk som användes för 1000 år sedan:
JAG UNDFICK SMÄRTANS GÅVA, OCH DÄRFÖR BLEV JAG SKALD. Denne okände poet för ettusen år sedan ger oss budskapet att lidandet och smärtan kan ses positivt, som en gåva, eftersom den kan förvandla det onda till något gott och vackert, till poesi.

Den albanska poesin har mycket smärta och likaså mycket längtan efter frihet. Därför tror jag att denne vikingatidens nordiska poet har en samhörighet med de albanska poeterna i våra dagar.
Smärtan över hemlandets öde, över grymma fienders dåd, över döden som drabbar hårt och skoningslöst, allt detta är ingredienser i albansk poesi. Naturligtvis finns där också kärlekslycka och optimism, men ändå inte så mycket som smärta och längtan.

Jag undfick smärtans gåva och därför blev jag skald. Genom tusen år talar forntidens poet till oss.
Här finns tanken på rening och försoning genom lidandet och att smärtan förvandlas till en gåva, som kan räckas fram till nästan. Det är poesins underbara förmåga att föra fram glädje och sorg, lidande och seger till oss, ofta på några få rader. Poesin går genom årtusenden och har viktiga budskap också till nutidens människor. Jag hälsar därför med stor glädje detta initiativ att på nytt sätta den albanska kulturen och poesin e centrum för vår uppmärksamhet och hoppas att alla får en god behållning av dagen.

Të dashur pjesëmarrës në ditën e kulturës ”Sofra poetike”!

Së pari dua të shpreh falënderimet e mia të ngrohta për organizimin e kësaj dite të poezisë shqipe, në plan të parë Sokol Demakut dhe Qendrës së kulturës shqiptare ”Migjeni” këtu në Borås. Përshëndetja ime i drejtohet edhe kryesisë së Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve dhe Krijuesve Shqiptarë në Suedi, me në krye Hysen Ibrahimi, shoqatë që mban emrin e Papës Klementi XI, i cili ishte me prejardhje shqiptare.

Përshëndetja ime për ju të gjithë në këtë ditë të poezisë është e lidhur me karakterin e poezisë dhe me domethënien dhe kuptimin e kësaj lëmie të artit. Para shumë vitesh lexova për një poet në kohën e Vikingëve i cili spjegoi pse ishte bërë poet. Ai e shprehu me gjuhën solemne të përdorur para njëmijë vitesh. E MORA DHURATËN E DHIMBJES, DHE PRA U BËRA VJERSHËTAR. Ky poet i panjohur para një mijë vitesh na jep mesazhin se si vuajtja dhe dhimbja mund të shihen pozitivisht si dhuratë, duke qenë se ajo mund të shndërrojë të keqën në diçka të mirë dhe të bukur, në poezi.

Poezia shqipe ka shumë dhimbje dhe në të njëjtën kohë shumë mall për lirinë. Për atë arsye besoj se ky poet nordik nga koha e lashtë ka një lloj ngashjërie me poetët shqiptarë deri në ditët tona. Dhimbja për fatin e atdheut, për krimet e armiqëve mizorë, për vdekjen që vjen papritur dhe pa mëshirë, të gjitha këto janë pjesë përbërëse në poezinë shqipe. Kuptohet se në këtë poezi jetojnë edhe lirika, lumturia e dashurisë dhe optimizmi, prapë jo aq shumë sa dhimbja dhe malli.

E mora dhuratën e dhimbjes, pra u bëra vjershëtar. Nga koha e lashtë na flet poeti nordik. Këtu shihet mendimi për një pastrim dhe një pajtim përmes vuajtjes, se si shndërrrohet dhimbja në një dhuratë për ti dorëzuar njeriut tjetër. Poezia ka veti dhe aftësi të mrekullueshme për të shprehur gëzime dhe hidhërime, vuajtje dhe fitore, shpeshherë në pak rreshta. Poezia kalon nepër shekuj dhe përmban mesazhe të rëndësishme edhe për njerëzit e kohës sonë. Për atë arsye mirëpres me gëzim të madh këtë iniciativë për të futur përsëri kulturën shqipe dhe poezinë në qendër të vëmendjes duke shpresuar që të kemi të gjithë dobi dhe kënaqësi nga dita e Sofrës poetike.

Fetah Bahtiri

Recension

NJË ROMAN AUTOBIOGRAFIK PLOT ME NDJENJA, EMOCIONE E PËRRMALLIM PËR VENDLINDJEN

NUHA ZULLUFI: ”LARG VENDLINDJES”, Roman, PRISHTINË, 2014

Botues: Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë ”Papa Klementi XI Albani”, Suedi.

Libri roman me titullin ”Larg vendlindjes” i kushtohet familjes së autorit, prejardhjes së saj, vendosjes si muhaxhir në Kosovë e në Suedi, jetës së rënduar gjithnjë larg vendlindjes.

Libri fund e krye është i sajuar në bazë të kujtimeve, mbushur me përmallim plot me travaje për vendlindjen, për florën e faunën e saj, për gjeografinë dhe për njerëzit e saj.

Gjërat janë shtruar dhe thënë ashtu si i ka parë syri, si i ka kuptuar mendja dhe si i ka ndier shpirti i autorit.

Në libër hasim shkrirje ndjenjash dhe emocionesh të cilat depërtojnë me lehtësi edhe në shpirtin secilit lexues.

Prej nga lind gjithë ky frymëzim, ky përmallim, kjo dashuri dhe kjo vuajtje kaq e madhe e autorit?

Fati jetësor deshti që familja muhaxhire e autorit përsëri u bë muhaxhire - në Suedi, larg vendlindjes, me çka tani edhe një herë, pra përsëri, u bë muhaxhir në vendlindje – në Koliqin dhe Kosovën e tij të dashur. Muhaxhir në Kosovë, muhaxhir në Suedi!...

Muhaxhir një herë…

Muhaxhir dy herë!...

Muhaxhir shumë herë!...

Romani është i shkruar larg vendlindjes, në formën e vetës së parë (unë) dhe ka karakter autobiografik. Pra, është i mbështetur në kujtimet e autorit për ngjarjet e ndodhitë me të cilat jeton dhe në të cilat ai ”gjen ngushëllime”, i përshkuar me mall e përmallim për vendlindjen - Koliqin, me dashuri për atdheun, për familjen e farefisin (sidomos për nënën dhe babain), me përshkrime edhe romantike e edhe realiste të ngjarjeve, ambienteve e të njerëzve të vendlindjes, por edhe me shumë tabllo të jetës muhaxhiriane në Suedi.

Naracioni në formë të një kronike për familjen dhe vendlindjen gjatë një kohe të caktuar është një mënyrë e të shprehurit dhe e derdhjes së kujtimeve me ngjyra artistike, të cilat librit ia ndërtojnë vlerën dhe kriterin për t´u klasifikuar edhe në beletristikë, por më shumë i përket publicistikës.

Romani është i pasur me figura stilistike, me primesa të një gjuhe e nëndialekti të vendlindjes së autorit, me shumë shprehje e fraza të bukura popullore, cilën gjuhë autori dëshiron dhe insiston ta ruaj e ta kultivojë, karakteristika këto të cilat paraqesin një kolorit interesant për lexuesin dhe librit ia shtojnë vlerën. Ndërkaq, me një sistematizim më të mirë struktural romani do të mund të ishte edhe më i suksesshëm.

Libri: “Vec një zemer”

Autor: Shuquri Sejdijaj

U vazhdua me promovimin e librit të autorit Shuquri Sejdijaj me titull “Vec një zemer” për të cilën foli Hysen Ibrahimi, e ku në mes tjerash ai tha se ky libër është një në të cilin lexuesi do gjejë vendlindjen dhe mallin e autorit për te, do gjejë idilin e vendlindjes, o do gjejë edhe ndjenjen e atdhedahsurisë dhe daurinë ndaj vendlindjes. Eshtë një libër që lexuesi memzi pret të kaloj nga poezia në poezi për të mbushur shpirtin me ndjnejn e poetit.

Recension

Qibrije Hoxha

RINOJE JETËN EDHE ATËHERË KUR TË BËHET SHTRIGË PLAKË

Të nderuar miq, pjesëmarrës të festivalit të poezisë ”Sofra poetike Borås 2015” edhepse fizikisht sot nuk jam me ju, sepse gjindem në Kosovë, kam nderin që të flas për poezinë e poetes tonë Lebibe Zogiani.

Êshtë shumë e lehtë ti lexosh dhe të ndjesh kënaqësi me poezitë e bukura të Lebibes. Êshtë kënaqësi e jashtëzakonshme të lundrosh lehtë nëpër vargjet kuptimplota herë herë të trazuara të poetes.

Por nuk është aspak e lehtë që të dish të përcjellësh bukurinë e fjalës saj dhe mesazhin tejet njerëzor të shpirtit të dlirë të Lebibes. Për ta bërë këtë me sukses duhet të kesh bukurinë e shpirtit të saj dhe fuqinë e lapsit të saj gjë të cilën jo të gjithë ne kemi fatin ta posedojmë.

Ajo që mua më dha guximin që ti shkruaj këta rreshta modest për poezinë e Lebibes, është mesazhi të cilin e përshkon mrekullueshëm me anë të poezisë RINOJE JETËN EDHE ATËHERË KUR TË BËHET SHTRIGË PLAKË.

Ju lutem me guximin tim sot dhe çdo ditë Qoftë edhe një ëndërrë të vetme, mos e kaloni Jepni jetë, dritë , rinone jepni shpirt Provo, të rilindish edhe për herën e dytë Nuk ka më bukur se të vdesësh guximshëm Kur edhe nata të bëhet dritë…! Poezia e Lebibes nuk është vetëm shprehje e lineare e ndjenjave të saj. Ajo përcjell mesazhe të cilat afirmojnë vlerat njerëzore. Poezitë kushtuar Nënës, Atëdheut, Nënë Terezës, këngëtareve të kombit Nexhmije Pagarushës dhe Vaçe Zelës dhe disa të tjera, përbajnë mesazhin e vlerave, të cilat lenë gjurmë te lexuesit, mësojnë për vlerat dhe rëndësinë bukurisë dhe traditave kombëtare.

Êshtë kënaqësi të njohësh dinjitetin e lartë të një femre e cila këtë dinjitet e fitoi me ”luftë” të guximshme me vehten dhe ngadhnjen në betejat e saj. Këto mesazhe krijojnë respekt për poeten por edhe mesojnë se si ngadhnjehet:

Jo, nuk mund ta falë krenarinë Më falë Nëse nuk e dua veten time

Nuk do t’më duash as ti …………………………..

Sa herë desha të jem ti

Nuk isha më unë

E shkurt e gjatë

Më duaj kështu si jam

Fjala më e bukur që ma fale

Krenari të kam, më the atë ditë aq ëmbël

Dhuratë që e ruaj me shumë mall…

Betejat e Lebibes për fitoren e dinjitetit të saj ajo i pasqyron jashtëzakonisht bukur tek poezitë: SHPRESA NUK VDES ME TY dhe DASHURIA NUK VDES ME TY. Guximshëm dhe bukur poetja ligjëron për jetën e saj, përvojat e saja të hidhura të cilat në vehte mbartin mesazhin shumë të fuqishëm femror apo njerëzor.

Më së bukuri, për ruajtjen e dinjitetit, Lebibja i bën thirrje femrës, bën thirrje dhe lutet shpirtërisht, pafundësisht që guximi të mbizotërojë shpirtin e femrës në mënyrë që të ngadhnjejë dinjiteti i saj. Dhe këtë poetja e bën fuqishëm në poezinë e saj TË THËRRAS ME MALLIN E GËZIMIT TËND

Të thërras me mallin gëzimit tënd O NËNË

Vlerat themelore të traditës tone kombëtare, që është falënderimi, poetja Lebibe Zogiani i sjell në poezinë MIKUT ULLMAR QVICK

Dashurinë për Atëdheun poetja e shpreh me një ngrohtësi dhe thellësi të mrekullueshme njerëzore në poezitë:

MI MORI FJALËT DHEMBJA, 100 VJET DESHA TË UDHËTONTE GËZIMI e tj.

Presim edhe shumë tituj librash poetja jonë e mrekullueshme Lebibe Zogiani, sepse pa mesazhet tua për dashurinë, për njerëzoren dhe drejtësinë ne do të mbetemi më të etshëm, më të zbrazët dhe më të paguximshme.

Të uroj shëndet, rrezatim të bukur të buzëqeshjes tënde, dridhjen e këndshme të zërit të të bukur me recitimet tua të cilat na mbushin me energji, mirësi dhe dashuri!

Suksese të tjera me tituj të ri, poetja e dashur Lebibe Zogiani!

FESTIVALI I POEZISË ”SOFRA POETIKE BORÅS 2015”

VENDIMI I JURISË

Festivalin e poezisë ”Sofra poetike Borås 2015” e kanë organizuar bashkërtisht Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë ”Papa Klementi XI Albani”, Suedi dhe Qendra Kulturore Shqiptare ”Migjeni”, Borås, Suedi.

Bartësit e manifestimit kanë formuar një juri të cilës i është dhënë detyra që t´i vlerësojë të

gjitha poezitë konkuruese në Festival dhe t´i ndajë çmimet. Juria ka këtë përbërje:

  • Fetah Bahtiri, kryetar

  • Xhavit Çitaku, anëtar dhe

  • Bahtir Latifi, anëtar.

Jurisë i janë dërguar të gjitha poezitë që kanë konkuruar për çmimet. Sipas kërkesës së Jurisë, poezitë janë dorëzuar të koduara, pra me shifra dhe juria nuk ka pasur njohuri se cilët janë autorët e krijimeve letrare. Kështu, të gjithë autorët kanë qenë anonimë.

Ka pasur edhe ndonjë poezi pa shifër, pa kod – me emrin e saktë të autorit, por këto poezi nuk janë marrur fare në konsiderim për ndonjë çmim.

Juria e ka pranuar detyrën dhe çështjen e ka shtruar me përgjegjësi të plotë dhe ka punuar shumë seriozisht, në mënyrë vetëmohuese. Juria ka hasur në vështirësi serioze. Ka hasur në shumë poezi tepër të bukura, shumë të suksesshme, ashtu që ka pasur vështirësi t´i përcaktojë 4 + 4 për çmime.

Pas shumë konsultimesh të ndërsjella, Juria ka vendosur:

  1. Së pari, të gjithë pjesëmarrësve që kanë konkuruar për çmime në Festivalin e poezisë ”Sofra poetike Borås 2015” e që sot janë të pranishëm këtu në manifestim, t´u ndahet nga një fletëfalënderimi.

  2. Juria u shpreh falënderime dhe respekt të veçantë për miqtë suedezë të cilët kanë konkuruar me krijime e tyre në gjuhën suedeze dhe kështu e kanë pasuruar veprimtarinë tonë dhe është konkretizuar një bashkëpunim i frytshëm shumëvjeçar i dy kulturave – asaj shqiptare dhe suedeze.

    Tack ska ni ha, våra svenska vänner! Tack så mycket!

3. SHSHASHS i ndan këto çmime:

- Çmimi i parë për peozinë më të mirë dhe 300:- kr i ndahet autorit ”Bora 7” për poezinë ”Vëllaut tim”. Autore Lebibe Zogiani.

- Çmimi “Gjergj Fishta” dhe 200:- kr i ndahet autorit “Bora 8” për poezinë “Nëse koha pret”. Autore Myrvete Almazi

- Çmimi “Lasgush Poradeci” dhe 200:- kr i ndahet autorit "Bora 28" për poezinë “Zhgënjimi”. Autor Bajram Muharremi

- Çmimi prej “Ali Podrimja” dhe 200:- kr. i ndahet autores Lusi Hordvardson të poezisë në gjuhën suedeze “Lyssna, lyssna”.

4. QKSH Migjeni i ndan këto çmime:

- Çmimi i parë për peozinë më të mirë dhe 300:- kr i ndahet autorit “70VL44-12-W-8”për poezinëHapma zemrën, o nënë!” Autor Vilhelme Vranari

- Çmimi “Naim Frashëri” dhe 200:- kr i ndahet autorit “Bora 4” për poezinë Ik ti!...”Autor Isa Ferizi

- Çmimi “Migjeni” dhe 200:- kr i ndahet autorit “Bora 21” për poezinë ”Uuuuuu!...”Autor Vaso Papaj

- Çmimi Azem Shkreli prej 200:- kr. i ndahet autorit Henrik Mimersson të poezisë në gjuhën suedeze “Du”.

Borås, 28.03.2015 Juria e Fesdtivalit ”Sofra poetike Borås 2015”

 

Murat Gecaj: KËNAQËSIA E NJË VLERËSIMI NGA KOLEGËT…

Skicë:

KËNAQËSIA E NJË VLERËSIMI NGA KOLEGËT…

Shkruan: Murat Gecaj

Çasti i dorëzimit të dëshmisë, nga Saranda Iseni (Suedi) e Nikollë Lleshi (Laç)

1.

Kanë kaluar vetëm pak ditë nga ajo veprimtari e paharruar, që u organizua në Laç-Kurbin, me rastin e festave të bukura të 7 e 8 Marsit. Siç kam shkruar edhe në një kronikë të mëparshme, me atë rast, aty u organizua përurimi i veprës “Thesar Kombëtar-3”, e përgatitur dhe e botuar nga Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptare “Papa Klementi XI-Albani”, në Suedi. Prandaj, aty kishin ardhur disa anëtarë e drejtues të kësaj Shoqate, të ftuar nga qytete të ndryshme të vendit tonë, por dhe nga Kosova. Mikpritës ishin Bashkia e qytetit, me kryetar Artur Bardhin dhe Shoqata Kombëtare e Miqësisë e Bashkëpunimit Shqipëri-Itali, me president Nikollë Lleshin.

Siç është e kuptueshme, në kinoteatrin e atij qyteti ishin të bpranishëm shumë të ftuar, për ta parë më nga afër ceremoninë përuruese të atij libri. Përveç fjalëve të rastit e përshëndetjeve ansambli artistik i Laçit dha një shfaqje të bukur, me këngë e valle popullore.

Por, pjesë e kësaj veprimtarie ishte edhe shpallja e vendimit të Asamblesë së Shoqatës Kombëtare të Miqësisë e Bashkëpunimit Shqipëri-Itali, për t’i pranuar “Anëtarë-Nderi” disa veta. Kështu, me ceremoni modeste, ua dhanë dëshminë përkatëse: Hysen Ibrahimit, Padre Giovani Parugines, Besi Bekteshit e Murat Gecajt.

2.

Ndoshta, dikush do të më qortojë dhe për këtë gjë kërkoj falje, duke thënë se nuk është modeste, që po shkruaj këtu që, me atë rast, edhe mua ma dorëzuan zj.Saranda Iseni(Suedi) e z.Nikollë Lleshi (Laç) dëshminë “Anëtar-Nderi”, të asaj Shoqate. Ndërsa mendoj që arsyen e shpjegon përmbajtja e saj, që po e shënoj më poshtë:

“Mbështetur në Statutin e Shoqatës Kombëtare të Miqësisë dhe Bashkëpunimit Shqipëri-Itali, neni 24, shkronja “n”, Asamableja e Shoqatës vendosi ta pranojë “Anëtar-Nderi”, prof. Murat Gecaj, sekretar i Përgjithshëm i Shoqatës së Arsimtarëve të Shqipërisë dhe përgjegjës seksioni në Institutin e Integrimit të Kulturës Shqiptare, me qendër në Tiranë.

Kryesia e Asamblesë së Shoqatës Kombëtare të Miqësisë e Bashkëpunimit Shqipëri-Itali e vlerëson shumë ndihmesën tuaj në veprimtarinë disavjeçare të Shoqatave, ku ju jeni pjesëtar në drejtim të tyre, në mbrojtjen dhe duke pasqyruar me realizëm vlerat e çmuara të arsimit dhe të kulturës sonë kombëtare.

Po kështu, me shkrimet tuaja, që keni publikuar brenda dhe jashtë Atdheut tonë, keni pasqyruar me realizëm arritjet e punës, që ka në misionin e saj Shoqata Kombëtare e Miqësisë dhe Bashkëpunimit Shqipëri-Itali. Pra, Ju jeni një mik i nderuar i Shoqatës sonë.

Për Shoqatën Kombëtare të Miqësisë dhe Bashkëpunimit Shqipëri-Itali, Presidenti Nikollë Lleshi, Laç. Më 8 mars 2015”.

Kujtoj këtu me se më herët, pra më 30 tetor 2013, edhe Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI-Albani”,në Suedi, më kishte nderuar, duke më pranuar “Anëtar-Nderi” të saj, bashkë me miqtë e mi: Ulmar Kvik(Suedi), Viron Kona (Tiranë) dhe Jusuf Buxhovi(Kosovë).

Ndërsa tani dëshiroj që, përmes kësaj skice, t’i falënderoj përzemërsisht, kolegët e miqtë e Shoqatës Kombëtare të Miqësisë e Bashkëpunimit Shqipëri-Itali, me president Nikollë Lleshin, për vlerësimin e punës sime modeste dhe bashkëpunimin tonë të deritanishëm.

Po kështu, shprehem këtu se, edhe në të ardhmen, nuk do të kursehem në këtë drejtim, si për pjesëmarrje në veprimtaritë e bukura dhe domethënëse, që ata zhvillojnë herë pas here, si dhe në informimin e medias së shkruar dhe asaj elektronike, për punën e tyre të pandërprerë, me përmbajtje atdhetare e kulturore.

Tiranë, 15 mars 2015

 

Viron Kona: Shkolla 9-vjeçare Budull nderohet me emrin e mësuesit të saj të parë Sherif Dervishi

Shkolla 9-vjeçare Budull nderohet me emrin

e mësuesit të saj të parë Sherif Dervishi

Në prag të festave të 7 dhe 8 Marsit, shkolla 9-vjeçare e fshatit Budull e rrethit të Krujës pati gjallëri të veçantë. Me vendim të Këshillit të Komunës Bubq dhe miratim të Këshillit të Qarkut të Durrësit, shkollës iu dha emri i mësuesit të saj të parë Sherif Dervishi.

Ndonëse ditë me shi, që nuk pushoi asnjë çast, ceremonia e përgatitur për këtë rast u zhvillua entuziaste dhe plot gjallëri në mjediset e brendshme të shkollës. Nxënësit dhe mësuesit pritën me dashuri banorë të fshatit dhe të zonës, përfaqësues nga Komuna dhe Bashkia Krujë dhe Fushë - Krujë, familjarë të mësuesit Sherif Dervishi, ish-mësues dhe ish-nxënës të kësaj shkolle, si dhe të ftuar të tjerë.

Foto Sherif Dervishi

Sherif Dervishi

Sherif Hamdi Dervishi lindi në lagjen Budull të Prezës më 3 tetor 1925 në një familje me tradita të spikatura atdhetare, fetare dhe arsimdashëse.

Shkollën plotore (e cila njihej e barasvlershme me shkollën shtatëvjeçare) e kreu në Prezë.

Familja e tij ka ndihmuar aktivisht përpjekjet e shumanshme të popullit shqiptar për t’u çliruar nga pushtuesit fashistë e nazistë gjatë viteve të trazuara të Luftës së Dytë Botërore. Vetë Sherif Dervishi ka marrë pjesë me armë në dorë në këtë luftë, i inkuadruar në radhët e Brigadës XI Sulmuese në rolin e intendentit të shtabit të kësaj njësie.

Pas mbarimit të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare (nëntor 1944), Sherif Dervishi punoi pak kohë nëpunës i Kryqit të Kuq në Durrës dhe përfundoi me ritme të përshpejtuara shkollimin pedagogjik në Shkodër. Në vitin shkollor 1948-1949 punoi mësues në fshatin Zall-Mner të rrethit të Tiranës. Përgjatë vitit shkollor 1949-1950 dha mësim në Shkollën e Prezës.

Në shtator 1951 Sherif Dervishi çeli shkollën e Budullës. Ishte mësuesi i parë i kësaj shkolle, në të cilën ka punuar deri sa ndërroi jetë në vitin 1965.

Sherif Dervishi i përket brezit të parë të mësuesve të pas Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare, të cilët kryen misione fisnike të shumëfishta.

Ai ka punuar me profesionalizëm, me pasion dhe korrektësi shembullore jo vetëm për të mësuar nxënësit, por edhe për t’i shoqërizuar ata me virtytet më të fisme, me vlerat kulturore më të arrira të popullit shqiptar.

Sherif Dervishi ka dhënë ndihmesë të veçantë për zhdukjen e analfabetizmit dhe për përhapjen e dijeve e të kulturës në radhët e të rriturve. Për shumë vite ai ka drejtuar veprimtaritë kulturore e artistike të vatrës së kulturës në Budull.

Si mësues idealist dhe altruist Sherif Dervishi ka qenë gjithmonë në ballë të përpjekjeve për emancipimin e vajzave dhe të grave, për arsimimin e tyre në të gjithë nivelet.

Në sajë të punës me përkushtim dhe me shpirt krijues përgjatë pak viteve, Sherif Dervishi grumbulloi përvojë të pasur metodike si mësimdhënës dhe si edukator i brezit të ri. Një përvojë të tillë ai ua ofronte me dashamirësi altruiste mësuesve më të rinj, jo vetëm në seminaret metodike, por edhe në bisedat e përditshme.

Për ndihmesa të spikatura në Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe në punën si mësues Sherif Dervishi është dekoruar nga Presidiumi i Kuvendit Popullor dhe institucione të tjera të larta të shtetit shqiptar me disa urdhra e medalje si “Medalja e çlirimit”, medalja “Naim Frashëri” etj.

Në një sallë të zbukuruar, me sfond flamurin, u radhitën bukur për këtë festë të shkollës nxënës të veshur me kostumet popullore të zonës së Budullës, të këtij fshati të lashtë dhe me tradita. Ata i dhanë gjallëri veprimtarisë, duke e ndezur atmosferën me këngë, recitime dhe valle të përgatitura enkas për këtë ngjarje të veçantë. Ishin recitime dhe këngë që i kushtoheshin atdheut, flamurit, gjuhës shqipe, arsimimit dhe kulturimit të fëmijëve dhe popullit, i kushtoheshin nënave dhe mësuesve.

Sequence 01.Still017Sequence 01.Still022

I tërë programi, u realizua me siglën “Nëna na mësoi fjalën e parë/ Mësuesi ABC-në”. Gjallëria dhe entuziazmi arritën kulmin kur bashkë me nxënësit u përfshin në atmosferën e valleve dhe të këngëve edhe mësues, banorë të fshatit, ish-mësues të shkollës dhe miq të ftuar me këtë rast.

Sequence 01.Still011

Ishte një kombinim i mirorganizuar i koncertit entuziast dhe mbresëlënës, me folësit që ia linin radhën natyrshëm njëri-tjetrit, të shoqëruar vazhdimisht nga duartrokitjet. Folësit, autoritete të fshatit dhe të zonës, ashtu dhe ish-kolegë dhe ish-nxënës të mësues Sherif Dervishit, e përshkruan atë një burrë të qetë dhe të dashur, të urtë dhe të mençur, që duke ditur vlerat që ka arsimi dhe kultura në edukimin dhe formimin qytetar të fëmijëve, bëri çmos që ata të mësonin sa më shumë, të formoheshin si njerëz me dije dhe kulturë, por edhe të ishin të përgatitur për t`u ardhur në ndihmë familjeve në nevojë, banorëve të fshatit, të bëheshin qytetarë dhe atdhetarë të denjë të Shqipërisë.

Nga folësit u theksua se Sherif Dervishi i përket brezit të parë të mësuesve të pas Luftës së Dytë Botërore, të cilët u angazhuan me të gjithë forcat në frontin e vështirë të përhapjes së arsimit e të dijes, që ishte një nga frontet kryesore të përparimit të shpejtë e të shumanshëm të shoqërisë shqiptare. Që në fillimet e veprimtarisë së tij si mësues e për vite me radhë Sherif Dervishi do të punonte pa u lodhur duke dhënë mësim, duke zhvilluar pa ndërprerje kurse kundër analfabetizmit për t’u mësuar shkrim e këndim të rriturve, por edhe do të drejtonte veprimtari të larmishme kulturore e artistike në shtëpinë e kulturës së fshatit ku ishte njëri nga punonjësit dhe drejtuesit më aktiv të saj. “Ai ishte i lindur për mësimdhënie, përsëriste herë pas here një nga kolegët e tij, mësuesi Gani Mullaj”. Mësues Sherifi i mësonte dhe i edukonte nxënësit me fjalën e ngrohtë, me shpjegimin e tij pasionant, me këmbënguljen e tij të përkushtuar. Ai përkujtohet me nderim të veçantë nga nxënësit e tij për aftësitë mësimdhënëse të shkëlqyera, për idealizmin e tij të kulluar që shfaqej në të gjithë veprimtarinë pedagogjike dhe shoqërore.

Çaste emocionuese dhe prekëse ishin edhe ato kur një vogëlushe e veshur me kostum kombëtar i dhuroi bashkëshortes së mësuesit Sherif Dervishi znj. Syme Dervishi, një tufë me lule shumëngjyrëshe të mbledhura në kopshtet e fshatit, kurse fëmijë të tjerë u dhuronin lule të ftuarve, mësuesve dhe nënave që kishin njëherazi festat e tyre të 7 dhe 8 Marsit.

Drejtoresha e shkollës znj. Fatmira Sinani, mes të tjerash tha se emri i mësuesit të parë të shkollës Sherif Dervishi na nderon ne dhe ne, do të përpiqemi ta nderojmë emrin e tij, duke vijuar traditat më të mira të shkollës, e cila ka nxjerrë vazhdimisht nga bankat e saj nxënës të ditur dhe qytetarë të formuar.

Sequence 01.Still028

Në vazhdim ajo foli për mësuesin Sherif Dervishi, jetën dhe veprimtarinë e tij. Kryetari i Këshillit të Komunës Bubq, z. Qazim Gjoni, ndër të tjera tha se nga shkolla 9-vjeçare Budull, e cila sot mori emrin e mësuesit të saj të parë Sherif Dervishi, kanë dalë dhjetëra e dhjetëra mësues, inxhinierë, agronomë, kuadro e specialistë të fushave të ndryshme, që jetojnë dhe punojnë nëpër Shqipëri dhe në botë. Mbi të gjitha kjo shkollë ka nxjerrë qytetarë të denjë të vendit, që me punën, qëndrimin dhe veprat e tyre e kanë mbajtur gjithnjë lart emrin e shkollës.

Ish-kolegë, kujtuan se Sherif Dervishi ishte shembull-dhënës si mësues për nxënësit e mësuesit më të rinj, por edhe për njerëzit e tjerë me të cilët komunikonte e bashkëpunonte në jetën e përditshme: me veshjen përherë klasike dhe elegante, me sjelljet përherë të matura në çdo mjedis, me gatishmërinë për të ndihmuar këdo dhe me të gjitha mundësitë që kishte, me fjalën përherë të zgjedhur dhe larg çdo vulgariteti. Kudo dhe kurdoherë ai rrezatonte virtytet më të fisme, sjelljet më të mira, format më të kulturuara të komunikimit.

Z. Fadil Kepi, njëri nga intelektualët e njohur të vendit, ish-nxënës i mësuesit Sherif Dervishi, tha me krenari se kur ishte vetëm 9 vjeç ai e kishte pasur atë mësues kujdestar dhe se ndihej i emocionuar dhe krenar që shkolla po merrte emrin e tij, një emër i merituar plotësisht, por edhe një shembull e model i mësuesisë. Në saj të punës së mësues Sherifit dhe kolegëve të tij atëherë, në vazhdim, edhe sot , - vijoi ai, - më vjen mirë t`ju them se kjo zonë nuk ka gjakmarrje, është zona me më pak mosmarrëveshje dhe probleme të pazgjidhura, fëmijët këtu edukohen me ndjenjën e respektit ndaj më të rriturve, të moshuarit nderohen si askund tjetër.

Sali Hamzaj, ish-specialist i arsimit dhe ish-drejtor i shkollës, tha se e kishte njohur mësuesin Sherif Dervishi edhe në rrethet metodike, ku ai dallohej për pjekurinë dhe urtësinë, për dashurinë për shkollën dhe nxënësit e saj. Ai nënvizoi se mësues Sherif Dervishi ishte shumë i përkushtuar ndaj shkollës, madje, mbante mend kur mori nismën për mbjelljen e drurëve në oborrin dhe përqark shkollës. -Bashkë me nxënësit, - vijoi Sali Hamzaj,-mësues Sherifi mbolli, ja aty përpara(atëherë ishte ndërtesa e vjetër) tre selvi shtatgjata dhe të bukura. Unë do të dëshiroja që ju, tashmë në oborrin e shkollës së re, të mbillni përsëri ato selvi që nuk janë më, por edhe drurë të tjerë që ta zbukuroni përherë e më shumë shkollën tuaj, po ashtu edhe ta shpini më përpara dëshirën e mësues Sherif Dervishit për ta bërë shkollën tuaj të bukur, me gjelbërim dhe plot jetë e gjallëri.

Shkrimtari Viron Kona, uroi familjarët, nxënësit, mësuesit dhe komunitetin: “Ta gëzoni emrin e shkollës Sherif Dervishi”, dhe më tej vijoi: -Nga ky çast dhe gjatë gjithë kohës, shkolla do të mbaj këtë emër të nderuar mësuesi. Bukur, shumë bukur! S`ka më mirë, një shkollë me emrin e mësuesit të saj të parë. Këtej e tutje, me këtë emër do ta njohin shkollën jo vetëm fshati dhe e tërë zona, por edhe Kruja, Fushë-Kruja, Tirana dhe e gjithë Shqipëria”.

Sequence 01.Still013

Z. Mehmet Deliu, përfaqësuesi i Komitetit të Veteranëve dhe i Organizatës së Familjeve të Dëshmorëve të Atdheut të rrethit Krujë, midis të tjerash tha: “Sherif Dervishi është një emër i spikatur dhe shumë i nderuar i kësaj zone, i cili ka dhënë kontribute të çmuara për arsimin në zonën Budull-Prezë dhe gjithë rrethin e Krujës. Krahas emrave të tjerë si Selman Daci dhe Xhemali Bakalli, Sherif Dervishi u shqua si mësues i hershëm në zona të tjera, por edhe themeloi shkollën e parë në Budull. Me dashurinë për dijen e kulturën, ai jo vetëm jepte mësim në klasat e paradites me fëmijët, por me të njëjtin seriozitet dhe energji, vazhdonte pasdite kurset për të zhdukur analfabetizmin e trashëguar, me prindërit e tyre dhe gjithë moshat e rritura. Ai punoi me këmbëngulje për t’i hapur sytë të gjithë banorëve të zonës dhe për t’i nxjerrë nga errësira në dritë. Puna e Sherif Dervishit, si edukator e mësues dhe bashkëpunëtor i kualifikuar i kabinetit pedagogjik të rrethit Krujë, është e njohur dhe përmendet me nderim e respekt si një përvojë për t’u ndjekur nga të gjithë mësuesit e ditëve tona. Edhe shtatë fëmijët e tij (gjashtë prej të cilëve me arsim të lartë), dy djemtë e pesë vajzat, me formimin, sjelljen dhe tërë qenien e tyre personale e familjare, trashëgojnë në mënyrë dinjitoze fizionominë e babait tyre, duke sjellë një shembull të modelit të njeriut qytetar e shoqëror që shikon dhe ecën vetëm përpara, orientuar me vizionin e së ardhmes.

Sequence 01.Still010

Përzgjedhja që është bërë në mes emrave të tjerë nga këshilli i Komunës Bubq, për t’i vendosur emrin “Sherif Dervishi” shkollës së Budullës, është një vendim i drejtë dhe gjetja më kuptimplotë e domethënëse për të nderuar një nga figurat e arsimit të zonës, por dhe një nder që i bëhet kësaj shkolle. Shprehim vlerësimet më të larta, - vijoi ai, - për vendimin e Këshillit të Komunës, si dhe urimin dhe besimin se kolektivi i mësuesve dhe nxënësve të kësaj shkolle do ta meritojnë këtë emër, duke e nderuar me rezultatet gjithnjë e më të larta në të ardhmen.

Djemtë dhe vajzat e Sherif Dervishit, ashtu si dhe deri tani, me punën e sjelljen e tyre qytetare, kanë të drejtë dhe do të ndjehen krenar për babanë e tyre që bëri aq shumë për arsimin e edukimin e brezit të ri dhe të fëmijëve të tij, do të mendojnë e punojnë për t’i kontribuar më cilësisht shoqërisë tonë”.

Sequence 01.Still012

Folën në këtë ceremoni edhe familjarë të mësues Sherif Dervishit. Nipi i tij, më i madhi në moshë nga të tjerët Gani Limonaj, i cili e kishte njohur më nga afër Sherifin, foli për cilësi dhe virtyte të atij njeriu të ditur dhe të përkushtuar veçanërisht për shkollën, por që punonte gjerësisht edhe me shtëpinë e kulturës, duke organizuar dhe zhvilluar veprimtari të shumta atdhetare, kulturore dhe artistike me banorët dhe, veçanërisht me fëmijët dhe të rinjtë e fshatit Budull.

Sequence 01.Still006

Nga të pranishmit u shpreh kënaqësia e veçantë dhe njëherazi krenaria që ndjenin për arritjet e merituara të familjes Dervishi në fushën e arsimimit dhe të dijes. Të shtatë fëmijët e Sherif Dervishit, pesë bijat: Nexhmija, Vjollca, Erveheja, Dylberja, Lutfia dhe, dy bijtë: Zyhdiu dhe Nazmiu, kanë qenë dhe janë model në jetën e tyre personale dhe familjare, duke merituar vazhdimisht respektin e banorëve të fshatit, të zonës dhe të qendrave të punës, por edhe duke ndihmuar vazhdimisht në edukimin e fëmijëve dhe të brezit të ri me traditat më të mira të atdhetarisë dhe qytetarisë.

Gëzimi dhe emocioni i tyre në këtë ditë të shënuar është i natyrshëm. Babai i tyre, Sherif Dervishi, u ka lënë trashëgim emrin e tij të nderuar dhe të respektuar, një emër të dashur për të gjithë ata që e njihnin, por, tashmë një emër i nderuar për tërë Shqipërinë. Emocion i veçantë shfaqet te djali i tij i madh Prof. Dr. Zyhdi Dervishi, vazhdues i denjë i traditave më të mira të babait dhe të familjes së tij. Mbase është rasti të shkruajmë se Zyhdiu ka qenë vazhdimisht nga nxënësit më të shkëlqyer, duke filluar nga shkolla tetë vjeçare, ajo e mesme dhe shkolla e lartë. “Absolut”, - shpreheshin për të shokët dhe mësuesit e tij, sepse në bankat e shkollës ai ka njohur vetëm notën 10, duke merituar Medalje Ari, edhe pas mbarimit të gjimnazit të Krujës, por edhe pas përfundimit me sukses të plotë të shkollës së lartë, dega Sociologji në Universitetin e Tiranës. Duke studiuar vazhdimisht dhe me përkushtim Zyhdiu arriti të fitonte grada shkencore dhe titullin e nderuar: Profesor. Aktualisht, Prof. Dr. Zyhdi Dervishi është pedagog dhe drejton Departamentin e Sociologjisë në Universitetin e Tiranës. Ai është i njohur si autor i mbi 20 tituj librash, duke qenë njëherazi edhe një sociolog dhe poet i njohur në shkallë vendi. Mendimet, diskutimet, këshillat e tij për tema të veçantë të sociopsikologjisë, në media dhe veçanërisht në radio e televizion ku ai është shpesh herë i pranishëm, priten dhe dëgjohen me interes të madh nga dëgjuesit.

Edhe dhjetë nipat dhe mbesa e mësuesit Sherif Dervishi, janë shembullor në shkollat ku mësojnë, duke filluar nga shkolla nëntë vjeçare e deri në auditorët e universiteteve. Njëri nga nipat, Sherifi, jo vetëm ka marrë emrin e gjyshit, por ai studion në degën e sociologjisë, me qëllim që të ushtrojë profesionin e bukur të mësuesisë, ashtu si edhe gjyshi i tij i nderuar. Nipat e tjerë janë shpërndarë në degë të elektronikës, juridikut, gjuhëve të huaja... Të tërë nxënës shembullor, të dashur dhe të respektuar nga shoqet dhe shokët e tyre në shkollë, në punë dhe në jetën e përditshme. Mbesa Xhoi Kallaku, vijon klasën e nëntë në shkollën 9-vjeçare Bubq dhe është ndër nxënëset e shkollës me rezultate të shkëlqyera.

Pjesëmarrësit në këtë ceremoni festive i falënderoi në emër të familjes djali i parë i Sherif Dervishit Prof. Dr. Zyhdi Dervishi. Teksa ceremonia përfundoi, nga të gjithë pjesëmarrësit shprehej urimi: “Ta gëzoni dhe ta mbani me nder, për jetë e mot, emrin e shkollës dhe të mësuesit të parë të saj Sherif Dervishi”.

Mehmet Deliu

Kryetar i Organizatës së Familjeve të Dëshmorëve të Atdheut të Rrethit Krujë, si dhe Nënkryetar i Komitetit të Veteranëve të këtij Rrethi.

Viron Kona

Shkrimtar

 

8 MARSI, FESTA E GRUAS – U FESTUA NË MËNYRË MADHËSHTORE NË HELSINGBORG TË SUEDISË

Sokol Demaku

8 MARSI, FESTA E GRUAS – U FESTUA NË MËNYRË MADHËSHTORE NË HELSINGBORG TË SUEDISË

Në organizim të Shoqatës Kulturore ”Marigona” nga qyteti Landskrona i Suedisë në mbremjen e 7 Marsit 2015 në Helsingborg u organizua mbremje madheshtore kushtuar 8 Marsit festës së gruas.

Në një atmosferë mjaft familjare dhe me një organizim fantastik këtë mbrëmje në sallën ”Sunds pärla” huazuar nga organziatori në qytetin Helsingborg u mbajtë manifestimi qendror për nder të 8 Marsit Festës së gruas.

Një organzimin që me i apas lakmi edhe shoqata dhe organziator tjerë të manifestimeve të tilla ku cdo gjë ishte në vendin dhe kohën e duhur. Për ketë e përgezojmë kordinatoren dhe organziatoren kryesore të këtij evenementi aq madheshtor kushtuar Ditës së nënës, Edona Heta, e cila ishte e palodhshme në dalje në ndihmë të cdo nëne e motre e cila kishte shprehë dëshirën që ta kaloj këtë mbrëmje aq madheshotre me shoqet e saja në ”Sunds përla” të Helsingborg.

Kishte mysafirë nga të gjitha qytetet për rreth qyteti Helsingborg dhe nga qytete të regjionit Skåne që kishin shprehë dëshirën që të jenë në ketë evenement.

Edhe organizatori ishte kujdesur që këtë mbrëmje të pranishmit të argëtohen sa më mirë,. Kështu që kishte angazhuar solist me emer të cilët u kudjesen per argëtimine nëneave dhe motrave tona këtë natë madhështore. Ato i argëtuan këngëtarja e mirenjohur për Suedi Majlinda kryesiu si dhe Alban Mehmeti, të cilët u priten me ovacione nga mbi 1400 të pranishëm në sallën ”Sunds pärla” të Helsingborg.

Organizatori kishte përgatitur një suprizë të madhe për të gjitha të pranishmet në sallë, e këta ishin humoristët, të cilët kanë bërë zë jo vetëm në Kosovë dhe trojet shqiptare por edhe në mërgatë. Kur Stupcat u paraqiten në skenë e terë salla ishte në ovacione, ishte një ndjenjë e papërshkruar dhe aq e madhe kur në mesin e këtij auditori të ishin humoristët e njohur Liki, Teta Xhylë dhe axha Shneqë.

Ata u pritën më duartrokitje të pandërpreme nga masa por edhe ata me humorin e tyre pergatitur special për këtë natë arsyetuan pritshmerinë e masës në sallë.

Nga oragnziatori mësum se këtu shpesh organziohen mbrëmeje të tilla dhe se pothuaj se është bërë traditë një punë e tillë dhe se ka vlerë që njerzit të bashkohen dhe ken kontakte mes vete në mërgatë.

Ishte kënaqësi kur në skneë ishin bashkë nëne e bij, re e vjeherr, kjo ishte dicka madheshtore dhe se të jepte një përshtypje aq të ngrohtë dhe familjare, pra që edhe manifestimet, edhe fetstat e përbashkëta të jenë familjare. Kjo shihej nga urimi, nga biseda dhe mirekuptimi në mes shoqesh në këtë mbremje madheshtore në Helsingborg.

 

Frrok KRISTAJ: SHTJEFËN GJEÇOVI - MËSUES ERUDIT I SHKOLLËS SHQIPE

Në Ditën e Mësuesit

SHTJEFËN GJEÇOVI - MËSUES ERUDIT I SHKOLLËS SHQIPE

Gjatë 33 vjeteve të plota pune, 26 sosh ia kushtoi arsimit shqiptar, që punoi në 20 shkolla, prej tyre 11 sosh i hapi vet për herë të parë. - Themeloi BIBLIOTEKËN e parë shkollore, KOLEKSIONIN e parë arkeologjik dhe zbatoi EKSKURSIONIN e parë mësimor. - Veprat: "Agimi i gjytetnis", "Besë e dashtni" e "Mnera e Prezës" e vëjnë Gjeçovin në radhët e para të hartuesve të teksteve mësimore.

Shkruan: Frrok KRISTAJ

Françeskanët shqiptar vepronin sipas traditës së hershme të tyre: “Aty ku punon, hape një kishë, një shkollë dhe një bibliotekë”. Mbi këtë parim veproi edhe Atë Shtjefën Gjeçovi. Ai i mësonte shqiptarët e të dy besimeve, sepse ishte i brumosur me idealet e Rilindjes Kombëtare. Gjeçovi, kishte personalitet të formuar, kulturë të gjerë e interesim për shumë fusha të jetës. Kudo që ka shërbyer, ai ka lënë edhe vulën e shkollës. Në fakt, “Jetën e vet si mësues e shkriu për të ngjallur ndenjën kombëtare të bashkatedhtarëve të vet, për të ngritur popullin në këmbë për liri e pavarësi”. Kudo që ka hapur shkolla shqipe, apo që ka punuar në to (shkolla), ai ka lënë gjurmë nderi e krenarie. Ai aspironte që ta shihte popullin e vet më të “gjytetnuem”, siç shprehej vetë ai. Ai edukon dhe ligjëron me gjuhën e popullit, edhe kur flet për arkeologji apo për shtetin, për qeverisjen e mirë apo për plagët e kohës. Edhe kur shkruan vepra letrare, si drama, poezi, apo novela (“Shqyptari ngadhnjyes”, “Tomorr e Pashtrik, përpiquni”, “Mnera e Prezës”, etj), apo kur merret me publicistikë (“Shtyllat e kombit”), ai do ta theksojë gjithnjë thelbin “gjytetnues” të edukimit e të arsimit.

Ashtu siç thotë filozofia Hana Arendt: ”Baza logjike e politikës është liria”, do të thoshim se edhe te Atë Shtjefën Gjeçovi do të kishim reflektime dhe angazhime të tilla në lëmin e arsimit e të edukimit, sepse sipas parimit frsnçeskan do ta kishte po atë bazë logjikë angazhimi për një arsim qytetar, përkatësisht për një shoqëri qytetare. Nëse lagja e përkushtuar e idealistëve françeskanë, nisej nga parimi se Ideali është udhërrëfyes i jetës, i shtetit, i rendit shoqëror, i familjes, etj., atëherë nuk është e habtishme pse modelin e përsosmërisë së Jezusit ata përpiqeshin ta praktikonin në jetën e përditshme, si ideal të Lirisë, të Demokracisë, të Drejtësisë, të Barazisë e të Qytetërimit, vlera këto që do të arriheshin vetëm me anë të arsimimit e të edukimit të masave të gjëra popullore. Nëse pikënisje e këtij idealizmi ishte vetësakrifikimi për hir të realizimit të synimeve të larta morale, atdhetare e religjioze, atëherë edhe françeskanët shqiptarë, e ndër ta edhe Gjeçovi i madh, u angazhuan me përkushtim në shumë fusha të kulturës, të jetës sociale e poltike, të jetës arsimore etj, kurse si Gjeçovi që e sakrifikoi jetën e tij në shërbim të këtyre synimeve madhore, do të përfundojnë jetën edhe shumë françeskanë të tjerë shqiptarë.

“Shtylla e mësonjëtoreve të Shqipërisë duhet të jetë gjuha shqipe...”

Padyshim se Atë Shtjefën Gjeçovi konsiderohet si shëmbëlltyra më e shkëlqyer për t'i ruajtur, rigjallëruar dhe për t'i bërë të pavdekshme visaret popullore që kanë vlera të jashtëzakonshme kombëtare. Gjeçovi ishte në radhë të parë prift i ritit françeskan, ishte studiues, mësues, arkeolog, mbledhës i palodhshëm i folklorit, krijues letrar (poet, prozator e dramaturg), përkthyes, etnograf, publicist, speleolog dhe themelues i sociologjisë familjare, gjë që sipas këtyre aftësive Gjeçovi konsiderohet ndër figurat më të njohura të arsimit, të kulturës dhe atdhetarizmit shqiptar.

“...Gjeçovi u dallua kryesisht për veprimtarinë e tij në fushën e arsimit, të letërsisë artistike dhe të shkencave albanologjike. Si të gjithë rilindësit tanë, edhe ai nuk e ndante çështjen kombëtare nga ajo e arsimit. Në çdo moment ai ishte një patriot dhe mësues i popullit. Gazeta “Dielli” e Bostonit (SHBA) shkruante “Shtëpia e Gjeçovit qe njëkohësisht shkollë e vend këshillash të mira për popullin”. Në librin e tij “Agimi i gjytetnisë” (1910) ai shkruante “Shtylla e mësonjëtoreve të Shqipërisë duhet të jetë gjuha shqipe, pse sa mund të mendohet dielli pa dritë, aq mund të mendohet kombi pa gjuhë” (Rrok Zojzi “Shtjefën Konstantin Gjeçovi”, “Gjeçovi, vepra 4”, Rilindja, Prishtinë, 1985, faqe 127).

Gjeçovi hapi 11 shkolla

Gjeçovi e filloi punën e arsimtarit që në vitin 1896 në Troshan, kur edhe u shugurua, dhe e vazhdoi në Zllakuqan (të Klinës), në vjeshtën e vitit 1897. Kështu, veproi edhe në vende të tjera kudo që jetoi e punoi. Gjatë 33 vjeteve të plota pune (u transferua 24 herë nga vendi në vend), sa punoi, 26 sosh ia kushtoi arsimit shqiptar, që i kaloi në detyrën e mësuesit të shqipes në më shumë se 20 shkolla, prej tyre 11 sosh i hapi vet për herë të parë.

Gjatë përvojës së tij pedagogjike, Gjeçovi u dha mësim fëmijëve e të rinjëve, por edhe të rriturve. Bile, u mësoi shkrim-lexim edhe më të moshuarëve se që ishte ai vet.

Gjeçovi gjatë jetës së vet punoi si mësues legal e ilegal, si mësues i emëruar dhe si mësues vullnetar.

Ai dha mësim në shkolla të rregullta e të improvizuara, përkatësisht të hapura nëpër shtëpi të fshatarëve apo në lokalet e qelesë, ku banonte ai vet, shkolla këto që u mungonte çdo gjë përveç vullnetit të mësuesit e dashurisë së nxënësve për të nxënë dituri të reja.

Për veprimtari arsimore që e zhvillonte pa lejen e qeverisë Gjeçovit iu tërhoq vërejtja. Drejtoria e Arsimit në Shkodër, më 1916, ia dërgoi një shkresë Gjeçovit se "Nuk do të shpërblehej për punën e bërë nëpër shkolla" e ai u përgjegj se "Nuk shërbej për para e shpërblim, por për ta vleft popullin".

Themeloi bibliotekën, koleksionin, ekskurzionin…

Gjatë kohës sa e kreu edhe detyrën e mësuesit të gjuhë dhe kulturës shqiptare, ai themeloi BIBLIOTEKËN E PARË shkollore në Shkodër.

Po ashtu, gjatë viteve të mësuesisë Gjeçovi themeloi KOLEKSIONIN E PARË ARKEOLOGJIK në trojet shqiptare, përkatësisht e zbatoi EKSKURSIONIN MËSIMOR, sidomos në mësimin e gjeografisë e të historisë. Këto ekskursione ai i quante “ARGËTIME ARKEOLOGJIKE E GJEOGRAFIKE”.

Gjeçovi hartues i teksteve shkollore

Atë Shtjefën Gjeçovi - Kryeziu gjatë jetës së vet nuk shkroi ndonjë vepër të veçantë pedagogjike, madje nuk i regjistroi as kujtimet e tij si mësues, megjithatë problemet e arsimit dhe të edukimit të popullit shqiptar, në veçanti të brezit të ri, i trajtoi në shumë studime, artikuj, libra e publikime të tjera, që i shkroi e disa prej të cilave edhe i botoi. Në shkollat ku ka dhënë mësim Atë Shtjefën Gjeçovi vazhdimisht përpiqej të siguronte tekste mësimore.

Pikëpamjet pedagogjike Gjeçovi më së miri i shprehu në veprën e parë "AGIMI I GJYTETNIS", pastaj në novelën "BESË E DASHTNI", përkatësisht "MNERA E PREZËS". Në fakt, këto vepra " e vëjnë Gjeçovin në radhët e para të hartuesve të teksteve mësimore. Sidomos "Agimi i gjytetnis" e bënë Gjeçovin pjesë të historikut të shkollës e të mendimit pedagogjik shqiptar.

Në fakt, sipas këtyre veprave Gjeçovi e shihte njeriun si qenie shoqërore, por edhe aktivitetin e tij e konsideronte të vlefshëm vetëm në shoqëri, sepse jashtë shoqërisë ekzistencën e njeriut nuk e shihte. Për këtë ai thoshte se njeriu jashtë shoqërisë është "gjymtyrë pa shpirt", apo "…i mjerë m'i t'mjerë kishte me kenë (njeriu) pa shokë", "njeriu pa shoqni si peshku pa ujë", "njeriu i vetëm - i tretun", "ni gur s'ban mur", "nuk mahet shpija me ni shtyllë”, etj.

Sipas Gjeçovit edukata shërben për ta mëkëmbur njeriun që "t'i shfillojë mënuen e shisën".

Ai thoshte se edukimi i njeriut fillon që në moshën e re, menjëherë pas lindjes. Pastaj, përveç kujdesit prindor, për rritjen e fëmisë "duhet ni mësues", sepse Gjeçovi edukatën e shikon si një proces që vazhdon edhe pas rritjes.

Në veçanti Gjeçovi e vlerëson lartë rolin e gruas si nënë në edukimin e fëmijëve, sidomos kur thotë se "m'ju o nana, e n'dorë t'uej asht pshtetë e mira dhe e zeza e fëmisë".

Vlerën e edukatës, thotë Gjeçovi,ia jep nëna fëmijës. Këtë e bazon në radhë të parë në dashurinë e saj për te. Me një fjalë "si ta mson nana fmijn n'kam të vogla, ashtu punon kur t'rritet".

Për Gjeçovin çdo femër mund të bëhet nënë, por jo edhe nënë e mirë, sepse ajo që nuk është e edukuar dhe e pajisur me virtyte të mira, sigurisht se nuk do ta edukojë fëmiun e vet si duhet.

Gjeçovi asnjëherë nuk ngurroi të ngrit zërin se "moskenja e giuhës dhe padija e kanë lënë shqyptarin mbrapa", e dituritë nuk mund të përhapeshin pa e forcuar arsimin dhe edukatën kombëtare.

Për punën në edukimin e brezeve, Gjeçovi e konsideron se rol të rëndësishëm ka edhe përvoja, e cila duhet t'u jepet fëmijëve nëpërmjet të trashëgimisë gojore, si përrallave, fjalëve të urta, gojëdhënave, ndodhive, pra nëpërmjet të folklorit e të letërsisë në përgjithësi.

Si pjesë përbërëse të edukatës Gjeçovi e përfshinë edukimin mendor dhe atë të shqisave.

Vend të merituar në këtë kontekst i jep lëndëve të veçanta të gjuhës, letërsisë, historisë, gjeografisë, shkencave të natyrës e kështu me radhë, kurse nga roli i lëndëve shoqërore ai e veçon në radhë të parë edukatën morale.

Kështu, në veprën "Agimi i gjytetnis" Gjeçovi ka bërë përpjekje t'i trajtojë konceptet dhe normat morale. Mu për këtë ai (Gjeçovi) edhe gjatë gjithë jetës u kujdes shumë për mbledhjen e lojërave për fëmijë nga visari ynë i begatë popullor.


Legjenda: 1. Atë Shtjefën Gjeçovi (Sadik Spahija, skulpturë e vendosur në Zym të Hasit)


2. Para shtatorës së Gjeçovit në Zym anëtarët e AEK 'Katarina Josipi'


3. Gjergj Fishta - Sh. Gjeçovi, grafikë


4. Sh. Gjeçovi në Qendrën e Kulturës në Zym


5. Kolë Idromeno - Gjeçovi, pikturë


6. Shtatorja e Gjeçovit në Qendrën e kulturës në Zym


7. Shtjefën Gjeçovi


8. Shtjefën Gjeçov - Kryeziu në Zym


9. Zym - Takimet e Gjeçovit 2014


10. Shtatorja e Sh. Gjeçovit në Qendrën e kulturës në Zym

 


Faqe 2 nga 41

Newsflash

 

Ekspozitë botërore e Kukullave


Në fillim të tetorit 2012 do hapet në Higashikagava (ishull në Japoni) Ekspozita e Dytë Botërore e Kukullave. Aty do ekspozohen 1000 kukulla nga 40 vende të Afrikës, Azisë, Evropës Qendrore dhe Amerikës së Jugut.

Për traditë kukullat do paraqiten në stenda sipas vendeve me njoftime të pasura për historinë, lidhjet ndërmjet Japonisë dhe vendeve nga vinë kukullat, kukullbërës, harta, libra me kukulla, ushqime të shijshme ekzotike dhe muzikë të atyre vendeve.

Koleksioni i tanishëm është pasuruar me 20 kukulla nga Shqipëria, që i ka sjellë miku ynë Bardhyl Selimi.

Higashikagava njihet si qyteti i kukullave, aty ka një teatër kukullash me shumë prestigj që çdo vit në mars dhe tetor zhvillon festival me kukulla. Ky i marsit është Hinamatsuri kur njëqind banesa tregojnë kukullat tradicionale japoneze në dritaret e tyre. Kukullat e ekspozuara në tetor vinë nga jashtë vendit dhe janë folësit e Esperantos që ndihmojnë për t’i mbledhë ato.

Raporton Etsuo Miyoshi,

kryetar i Shoqatës së re turistike të Higashikagavës

Na dergoi për botim

Bardhyl Selimi