Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit

8 MARSI, FESTA E GRUAS – U FESTUA NË MËNYRË MADHËSHTORE NË HELSINGBORG TË SUEDISË

Sokol Demaku

8 MARSI, FESTA E GRUAS – U FESTUA NË MËNYRË MADHËSHTORE NË HELSINGBORG TË SUEDISË

Në organizim të Shoqatës Kulturore ”Marigona” nga qyteti Landskrona i Suedisë në mbremjen e 7 Marsit 2015 në Helsingborg u organizua mbremje madheshtore kushtuar 8 Marsit festës së gruas.

Në një atmosferë mjaft familjare dhe me një organizim fantastik këtë mbrëmje në sallën ”Sunds pärla” huazuar nga organziatori në qytetin Helsingborg u mbajtë manifestimi qendror për nder të 8 Marsit Festës së gruas.

Një organzimin që me i apas lakmi edhe shoqata dhe organziator tjerë të manifestimeve të tilla ku cdo gjë ishte në vendin dhe kohën e duhur. Për ketë e përgezojmë kordinatoren dhe organziatoren kryesore të këtij evenementi aq madheshtor kushtuar Ditës së nënës, Edona Heta, e cila ishte e palodhshme në dalje në ndihmë të cdo nëne e motre e cila kishte shprehë dëshirën që ta kaloj këtë mbrëmje aq madheshotre me shoqet e saja në ”Sunds përla” të Helsingborg.

Kishte mysafirë nga të gjitha qytetet për rreth qyteti Helsingborg dhe nga qytete të regjionit Skåne që kishin shprehë dëshirën që të jenë në ketë evenement.

Edhe organizatori ishte kujdesur që këtë mbrëmje të pranishmit të argëtohen sa më mirë,. Kështu që kishte angazhuar solist me emer të cilët u kudjesen per argëtimine nëneave dhe motrave tona këtë natë madhështore. Ato i argëtuan këngëtarja e mirenjohur për Suedi Majlinda kryesiu si dhe Alban Mehmeti, të cilët u priten me ovacione nga mbi 1400 të pranishëm në sallën ”Sunds pärla” të Helsingborg.

Organizatori kishte përgatitur një suprizë të madhe për të gjitha të pranishmet në sallë, e këta ishin humoristët, të cilët kanë bërë zë jo vetëm në Kosovë dhe trojet shqiptare por edhe në mërgatë. Kur Stupcat u paraqiten në skenë e terë salla ishte në ovacione, ishte një ndjenjë e papërshkruar dhe aq e madhe kur në mesin e këtij auditori të ishin humoristët e njohur Liki, Teta Xhylë dhe axha Shneqë.

Ata u pritën më duartrokitje të pandërpreme nga masa por edhe ata me humorin e tyre pergatitur special për këtë natë arsyetuan pritshmerinë e masës në sallë.

Nga oragnziatori mësum se këtu shpesh organziohen mbrëmeje të tilla dhe se pothuaj se është bërë traditë një punë e tillë dhe se ka vlerë që njerzit të bashkohen dhe ken kontakte mes vete në mërgatë.

Ishte kënaqësi kur në skneë ishin bashkë nëne e bij, re e vjeherr, kjo ishte dicka madheshtore dhe se të jepte një përshtypje aq të ngrohtë dhe familjare, pra që edhe manifestimet, edhe fetstat e përbashkëta të jenë familjare. Kjo shihej nga urimi, nga biseda dhe mirekuptimi në mes shoqesh në këtë mbremje madheshtore në Helsingborg.

 

Frrok KRISTAJ: SHTJEFËN GJEÇOVI - MËSUES ERUDIT I SHKOLLËS SHQIPE

Në Ditën e Mësuesit

SHTJEFËN GJEÇOVI - MËSUES ERUDIT I SHKOLLËS SHQIPE

Gjatë 33 vjeteve të plota pune, 26 sosh ia kushtoi arsimit shqiptar, që punoi në 20 shkolla, prej tyre 11 sosh i hapi vet për herë të parë. - Themeloi BIBLIOTEKËN e parë shkollore, KOLEKSIONIN e parë arkeologjik dhe zbatoi EKSKURSIONIN e parë mësimor. - Veprat: "Agimi i gjytetnis", "Besë e dashtni" e "Mnera e Prezës" e vëjnë Gjeçovin në radhët e para të hartuesve të teksteve mësimore.

Shkruan: Frrok KRISTAJ

Françeskanët shqiptar vepronin sipas traditës së hershme të tyre: “Aty ku punon, hape një kishë, një shkollë dhe një bibliotekë”. Mbi këtë parim veproi edhe Atë Shtjefën Gjeçovi. Ai i mësonte shqiptarët e të dy besimeve, sepse ishte i brumosur me idealet e Rilindjes Kombëtare. Gjeçovi, kishte personalitet të formuar, kulturë të gjerë e interesim për shumë fusha të jetës. Kudo që ka shërbyer, ai ka lënë edhe vulën e shkollës. Në fakt, “Jetën e vet si mësues e shkriu për të ngjallur ndenjën kombëtare të bashkatedhtarëve të vet, për të ngritur popullin në këmbë për liri e pavarësi”. Kudo që ka hapur shkolla shqipe, apo që ka punuar në to (shkolla), ai ka lënë gjurmë nderi e krenarie. Ai aspironte që ta shihte popullin e vet më të “gjytetnuem”, siç shprehej vetë ai. Ai edukon dhe ligjëron me gjuhën e popullit, edhe kur flet për arkeologji apo për shtetin, për qeverisjen e mirë apo për plagët e kohës. Edhe kur shkruan vepra letrare, si drama, poezi, apo novela (“Shqyptari ngadhnjyes”, “Tomorr e Pashtrik, përpiquni”, “Mnera e Prezës”, etj), apo kur merret me publicistikë (“Shtyllat e kombit”), ai do ta theksojë gjithnjë thelbin “gjytetnues” të edukimit e të arsimit.

Ashtu siç thotë filozofia Hana Arendt: ”Baza logjike e politikës është liria”, do të thoshim se edhe te Atë Shtjefën Gjeçovi do të kishim reflektime dhe angazhime të tilla në lëmin e arsimit e të edukimit, sepse sipas parimit frsnçeskan do ta kishte po atë bazë logjikë angazhimi për një arsim qytetar, përkatësisht për një shoqëri qytetare. Nëse lagja e përkushtuar e idealistëve françeskanë, nisej nga parimi se Ideali është udhërrëfyes i jetës, i shtetit, i rendit shoqëror, i familjes, etj., atëherë nuk është e habtishme pse modelin e përsosmërisë së Jezusit ata përpiqeshin ta praktikonin në jetën e përditshme, si ideal të Lirisë, të Demokracisë, të Drejtësisë, të Barazisë e të Qytetërimit, vlera këto që do të arriheshin vetëm me anë të arsimimit e të edukimit të masave të gjëra popullore. Nëse pikënisje e këtij idealizmi ishte vetësakrifikimi për hir të realizimit të synimeve të larta morale, atdhetare e religjioze, atëherë edhe françeskanët shqiptarë, e ndër ta edhe Gjeçovi i madh, u angazhuan me përkushtim në shumë fusha të kulturës, të jetës sociale e poltike, të jetës arsimore etj, kurse si Gjeçovi që e sakrifikoi jetën e tij në shërbim të këtyre synimeve madhore, do të përfundojnë jetën edhe shumë françeskanë të tjerë shqiptarë.

“Shtylla e mësonjëtoreve të Shqipërisë duhet të jetë gjuha shqipe...”

Padyshim se Atë Shtjefën Gjeçovi konsiderohet si shëmbëlltyra më e shkëlqyer për t'i ruajtur, rigjallëruar dhe për t'i bërë të pavdekshme visaret popullore që kanë vlera të jashtëzakonshme kombëtare. Gjeçovi ishte në radhë të parë prift i ritit françeskan, ishte studiues, mësues, arkeolog, mbledhës i palodhshëm i folklorit, krijues letrar (poet, prozator e dramaturg), përkthyes, etnograf, publicist, speleolog dhe themelues i sociologjisë familjare, gjë që sipas këtyre aftësive Gjeçovi konsiderohet ndër figurat më të njohura të arsimit, të kulturës dhe atdhetarizmit shqiptar.

“...Gjeçovi u dallua kryesisht për veprimtarinë e tij në fushën e arsimit, të letërsisë artistike dhe të shkencave albanologjike. Si të gjithë rilindësit tanë, edhe ai nuk e ndante çështjen kombëtare nga ajo e arsimit. Në çdo moment ai ishte një patriot dhe mësues i popullit. Gazeta “Dielli” e Bostonit (SHBA) shkruante “Shtëpia e Gjeçovit qe njëkohësisht shkollë e vend këshillash të mira për popullin”. Në librin e tij “Agimi i gjytetnisë” (1910) ai shkruante “Shtylla e mësonjëtoreve të Shqipërisë duhet të jetë gjuha shqipe, pse sa mund të mendohet dielli pa dritë, aq mund të mendohet kombi pa gjuhë” (Rrok Zojzi “Shtjefën Konstantin Gjeçovi”, “Gjeçovi, vepra 4”, Rilindja, Prishtinë, 1985, faqe 127).

Gjeçovi hapi 11 shkolla

Gjeçovi e filloi punën e arsimtarit që në vitin 1896 në Troshan, kur edhe u shugurua, dhe e vazhdoi në Zllakuqan (të Klinës), në vjeshtën e vitit 1897. Kështu, veproi edhe në vende të tjera kudo që jetoi e punoi. Gjatë 33 vjeteve të plota pune (u transferua 24 herë nga vendi në vend), sa punoi, 26 sosh ia kushtoi arsimit shqiptar, që i kaloi në detyrën e mësuesit të shqipes në më shumë se 20 shkolla, prej tyre 11 sosh i hapi vet për herë të parë.

Gjatë përvojës së tij pedagogjike, Gjeçovi u dha mësim fëmijëve e të rinjëve, por edhe të rriturve. Bile, u mësoi shkrim-lexim edhe më të moshuarëve se që ishte ai vet.

Gjeçovi gjatë jetës së vet punoi si mësues legal e ilegal, si mësues i emëruar dhe si mësues vullnetar.

Ai dha mësim në shkolla të rregullta e të improvizuara, përkatësisht të hapura nëpër shtëpi të fshatarëve apo në lokalet e qelesë, ku banonte ai vet, shkolla këto që u mungonte çdo gjë përveç vullnetit të mësuesit e dashurisë së nxënësve për të nxënë dituri të reja.

Për veprimtari arsimore që e zhvillonte pa lejen e qeverisë Gjeçovit iu tërhoq vërejtja. Drejtoria e Arsimit në Shkodër, më 1916, ia dërgoi një shkresë Gjeçovit se "Nuk do të shpërblehej për punën e bërë nëpër shkolla" e ai u përgjegj se "Nuk shërbej për para e shpërblim, por për ta vleft popullin".

Themeloi bibliotekën, koleksionin, ekskurzionin…

Gjatë kohës sa e kreu edhe detyrën e mësuesit të gjuhë dhe kulturës shqiptare, ai themeloi BIBLIOTEKËN E PARË shkollore në Shkodër.

Po ashtu, gjatë viteve të mësuesisë Gjeçovi themeloi KOLEKSIONIN E PARË ARKEOLOGJIK në trojet shqiptare, përkatësisht e zbatoi EKSKURSIONIN MËSIMOR, sidomos në mësimin e gjeografisë e të historisë. Këto ekskursione ai i quante “ARGËTIME ARKEOLOGJIKE E GJEOGRAFIKE”.

Gjeçovi hartues i teksteve shkollore

Atë Shtjefën Gjeçovi - Kryeziu gjatë jetës së vet nuk shkroi ndonjë vepër të veçantë pedagogjike, madje nuk i regjistroi as kujtimet e tij si mësues, megjithatë problemet e arsimit dhe të edukimit të popullit shqiptar, në veçanti të brezit të ri, i trajtoi në shumë studime, artikuj, libra e publikime të tjera, që i shkroi e disa prej të cilave edhe i botoi. Në shkollat ku ka dhënë mësim Atë Shtjefën Gjeçovi vazhdimisht përpiqej të siguronte tekste mësimore.

Pikëpamjet pedagogjike Gjeçovi më së miri i shprehu në veprën e parë "AGIMI I GJYTETNIS", pastaj në novelën "BESË E DASHTNI", përkatësisht "MNERA E PREZËS". Në fakt, këto vepra " e vëjnë Gjeçovin në radhët e para të hartuesve të teksteve mësimore. Sidomos "Agimi i gjytetnis" e bënë Gjeçovin pjesë të historikut të shkollës e të mendimit pedagogjik shqiptar.

Në fakt, sipas këtyre veprave Gjeçovi e shihte njeriun si qenie shoqërore, por edhe aktivitetin e tij e konsideronte të vlefshëm vetëm në shoqëri, sepse jashtë shoqërisë ekzistencën e njeriut nuk e shihte. Për këtë ai thoshte se njeriu jashtë shoqërisë është "gjymtyrë pa shpirt", apo "…i mjerë m'i t'mjerë kishte me kenë (njeriu) pa shokë", "njeriu pa shoqni si peshku pa ujë", "njeriu i vetëm - i tretun", "ni gur s'ban mur", "nuk mahet shpija me ni shtyllë”, etj.

Sipas Gjeçovit edukata shërben për ta mëkëmbur njeriun që "t'i shfillojë mënuen e shisën".

Ai thoshte se edukimi i njeriut fillon që në moshën e re, menjëherë pas lindjes. Pastaj, përveç kujdesit prindor, për rritjen e fëmisë "duhet ni mësues", sepse Gjeçovi edukatën e shikon si një proces që vazhdon edhe pas rritjes.

Në veçanti Gjeçovi e vlerëson lartë rolin e gruas si nënë në edukimin e fëmijëve, sidomos kur thotë se "m'ju o nana, e n'dorë t'uej asht pshtetë e mira dhe e zeza e fëmisë".

Vlerën e edukatës, thotë Gjeçovi,ia jep nëna fëmijës. Këtë e bazon në radhë të parë në dashurinë e saj për te. Me një fjalë "si ta mson nana fmijn n'kam të vogla, ashtu punon kur t'rritet".

Për Gjeçovin çdo femër mund të bëhet nënë, por jo edhe nënë e mirë, sepse ajo që nuk është e edukuar dhe e pajisur me virtyte të mira, sigurisht se nuk do ta edukojë fëmiun e vet si duhet.

Gjeçovi asnjëherë nuk ngurroi të ngrit zërin se "moskenja e giuhës dhe padija e kanë lënë shqyptarin mbrapa", e dituritë nuk mund të përhapeshin pa e forcuar arsimin dhe edukatën kombëtare.

Për punën në edukimin e brezeve, Gjeçovi e konsideron se rol të rëndësishëm ka edhe përvoja, e cila duhet t'u jepet fëmijëve nëpërmjet të trashëgimisë gojore, si përrallave, fjalëve të urta, gojëdhënave, ndodhive, pra nëpërmjet të folklorit e të letërsisë në përgjithësi.

Si pjesë përbërëse të edukatës Gjeçovi e përfshinë edukimin mendor dhe atë të shqisave.

Vend të merituar në këtë kontekst i jep lëndëve të veçanta të gjuhës, letërsisë, historisë, gjeografisë, shkencave të natyrës e kështu me radhë, kurse nga roli i lëndëve shoqërore ai e veçon në radhë të parë edukatën morale.

Kështu, në veprën "Agimi i gjytetnis" Gjeçovi ka bërë përpjekje t'i trajtojë konceptet dhe normat morale. Mu për këtë ai (Gjeçovi) edhe gjatë gjithë jetës u kujdes shumë për mbledhjen e lojërave për fëmijë nga visari ynë i begatë popullor.


Legjenda: 1. Atë Shtjefën Gjeçovi (Sadik Spahija, skulpturë e vendosur në Zym të Hasit)


2. Para shtatorës së Gjeçovit në Zym anëtarët e AEK 'Katarina Josipi'


3. Gjergj Fishta - Sh. Gjeçovi, grafikë


4. Sh. Gjeçovi në Qendrën e Kulturës në Zym


5. Kolë Idromeno - Gjeçovi, pikturë


6. Shtatorja e Gjeçovit në Qendrën e kulturës në Zym


7. Shtjefën Gjeçovi


8. Shtjefën Gjeçov - Kryeziu në Zym


9. Zym - Takimet e Gjeçovit 2014


10. Shtatorja e Sh. Gjeçovit në Qendrën e kulturës në Zym

 

Murat Gecaj: SA URIM I BUKUR, PËR MËSUESE DAVËN!

Në prag të Festës së 7 Marsit:

SA URIM I BUKUR, PËR MËSUESE DAVËN!

-Skicë-

Nga: Murat Gecaj

Nga e majta: D.Marku, S.Mehmeti, M.Elezi e M.Gecaj (Tiranë, 27 shkurt 2015)

1.

Sapo kishim zënë vend për kafe, në një lokal afër shkollës 9-vjeçare “7 Marsi” të kryeqytetit. Ndërkaq, shohim që përtej dritares ishin tre fëmijë. Ata mbanin disa letra ndër duar dhe e vështronin me buzëqeshje mësuesen e tyre, Dava Maku. Nuk po kuptoja se si ishte puna, ndërsa ajo ua bëri me shenjë që të hynin brenda. Më “guximtarët”, pra Mateo Elezi e Semi Mehmeti erdhen menjëherë dhe e përqafuan me dashuri e ngrohtësi mësuesen e tyre. Erdhi aty edhe Klevis Kasa, por nuk qendroi gjatë dhe u largua (ndoshta nga emocionet), me gjithë kërkesën tonë që të rrinte me shokët e klasës së tij.

Pasi “përfitova” dhe unë nga ai rast, u përqafova me dy vogëlushët dhe i pyeta nëse dëshironin të bënim një fotografi të përbashkët. Ata zunë vend në afërsi tonën, sigurisht, duke u mënjanuar paksa, nga mësuesja e tyre, Dava. Ja, pra, po e paraqes këtë foto, që mbetet një kujtim i bukur, si për ata dy nxënës të vegël, por dhe për ne.

Një gjest mjaft domethënës ishte ai, kur vogëlushët i dorëzuan mësuese Davës letrat e tyre, që ishin të palosura me kujdes. Jo pa emocione, vërejta që ajo i shfletoi ato dhe pa, si vizatimet e bëra, por dhe fjalët e shkruara. Ja, p.sh., çfarë shkruante aty Mateo: “Zjushë Dava, të dua shumë! Gëzuar Festën e 7 Marsit!” Sigurisht, ajo i përqafoi ata me përzemërsi dhe i falënderoi shumë, për dhuratën e tyre aq të çmuar. Ndërsa unë i thashë mikes sime: “Kjo është paradhënie për ty, për festën e 7 Marsit, mësuese Dava…”.

Pasi i qerasëm me karramele, ata u larguan plotë gëzim, se e kishin plotësuar dëshirën e tyre, pra ia kishin shprehur mësuese Davës, si me letër dhe me fjalë, dashurinë e tyre fëminore.

Nxënës të klasës I-b të shkollës 9-vjeçare “7 Marsi” të kryeqytetit, gjatë një shfaqjeje…

2.

Kisha lexuar edhe më herët për klasën I-b të mësueses Dava Marku, pasi ajo ka publikuar foto e shkrime për ta, në Internet. Megjithatë, iu luta asaj të më tregonte diçka më tepër për ata vogëlushë, të cilët i sjellin aq kënaqësi shpirtërore dhe frymëzim, për një punë sa më cilësore në procesin mësimor-edukativ. Dhe kjo gjë i ndodhë jo vetëm në orët e qendrimit brenda shkollës, por dhe jashtë saj.

“Nuk di cilin të veçoj nga nxënësit e klasës sime,-thotë duke buzëqeshur mësuese Dava.-Se ata të gjithë janë shumë të mirë e më kënaqin pa masë, me sjellje e mësime. Megjithatë, po u jap emrat e disave nga ata, që janë të mrekullueshëm: Ana Gjoka, Rinado Nurçellari, Tea Xhelili, Kristel Selmani, Ersilja Lifo, Klevis Kaca, Diego Dapi, Aron Matraxhi, Gert Citozi, Era Kastati, Adela Palluqi, Dea Mullahaj…Po më vjen keq, që nuk po i përmendi të gjithë nxënësit e klasës sime!”

Sigurisht, ashtu siç tregon kjo mësuese, arritjet e kënaqëshme të kësaj klase, në mësime dhe veprimtari të ndryshme, janë rrjedhojë edhe e bashkëpunimit të saj me prindërit. Kur i kërkoj të më jaëp emrat e ndonjërit prej tyre, përëri ajo zihet ngusht. Por unë shënova disa prej tyre: Albert Gjoka, Silvana Sadria, Jeta Mehmeti, Bruna Isa, Ledi Selmani, Jorida Xhelili, Robert Citozi

Këto ditë, edhe nxënësit e klasës I-b të shkollës 9-vjeçare “7 Marsi” të kryeqytetit, me mësuesen e tyre të talentuar Dava Marku, po përgatiten për ta festuar sa më bukur 7 Marsin, “Ditën e Arsimit Kombëtar Shqiptar”. Atë ditë, ata do të këndojnë e recitojnë, për mësuesen e tyre të dashur, për prindërit, për librin e shkollën, ku marrin aq shumë dituri e kulturë. Ndërsa më pas ata do të kenë një ngjarje tjetër të paharruar, “Festën e Abetares”.

Kështu, ditë pas dite, këta vogëlushë do të bëhen më të ditur e më të aftë për jetën. Por një gjë është e sigurt, se ata do ta kenë përherë në mendje e në zemër mësuesen e tyre të klasës së parë, Dava Markun. Prandaj për atë kanë shkruar fjalë të ngrohta zemre dhe kanë bërë vizatime të thjeshta, në pragun e 7 Marsit, që është festa jonë e përbashkët.

Tiranë, 3 mars 2015

 

Murat Gecaj: NXËNËS TË SHKOLLËS “GJERGJ FISHTA” HAPIN EKSPOZITË PIKTURE

NXËNËS TË SHKOLLËS “GJERGJ FISHTA” HAPIN EKSPOZITË PIKTURE

Nga: Murat Gecaj

Në mjediset e ekspozitës…(Tiranë, 23 shkurt 2015)

1.

Në lagjen e njohur të Laprakës, të kryeqytetit tonë, ndodhet edhe shkolla, që mban emrin e poetit tonë kombëtar, Gjergj Fishta. Rasti e ka sjellë që kam shkuar aty jo një herë. Kështu, ndër të tjera, kujtoj që, së bashku me arsimtarin e shkrimtarin e ardhur nga Suedia, Sokol Demaku e mikun tjetër shkrimtar, Viron Kona, kemi dërguar dhuratë disa kopje të librit për fëmijë, “Djali e Tigri”, me autor suedezin Lars Vestman. Të mirëpritur nga nxënës e mnësues, I kemi vizituar mjediset e këndshme të asaj shkolle, e cila drejtohet nga Faik Maqellara. Po kështu, kemi ndjekur një shfaqje të bukur artistike, me këngë e valle popullore etj. Por atëherë nuk e dinim saktësisht që, në atë kolektiv të përkushtuar për plotësimin e programit mësimor-edukativ, tregohej dhe një kujdes i veçantë për nxitjen e talenteve të reja në fushën ne vizatimit e pikturës. Por ja që, këto ditë, një ftesë e publikuar dhe në Internet, na e evidentoi më së miri këtë gjë. Ajo kishte këtë përmbajtje:Ditën e hënë, datë 23 shkurt 2015, ora 11.00, në hollin kryesor të Muzeut Historik Kombëtar, shkolla 9-vjeçare "Gjergj Fishta” hapë ekspozitën "Këndveshtrim Fëminor" , me piktura të nxënësve”.

Kryeqyteti ynë në festë…(Nga: Kristina Myslymi)

2.

Në ceremoniën e rastit, kishin ardhur nxënës e mësues dhe prindër të shkollës 9-vjeçare “Gjergj Fishta”, dashamirës të artit, nga Ministria e Arsimit e Sportit dhe ajo e Mirëqenies Sociale e Rinisë, nga media e shkruar dhe ajo elektronike etj. Të pranishmit i përshëndeti drejtori i Muzeut Historik Kombëtar, Melsi Labi, i cili nënvizoi se kjo ishte ngjarje e bukur, në vazhdim të veprimtarive kulturore e artistike, që organizohen aty. Në vijim, drejtori i kësaj shkolle, Faik Maqellara foli për përkushtimin dhe kujdesin, që tregohet në shkollën e tyre, për përkrahjen dhe nxitjen e talenteve të reja, veçanërisht, dhe në fushën e pikturës.

Pastaj, të pranishmit i vizituan me kënaqësi pikturat e nxënësve të kësaj shkolle, të cilat ishin në korniza të bukura dhe të vendosura me shijë në murët e hollit kryesor të Muzeut. Gjithësej, ishin 62 piktura, të punuara nga 66 nxënës të klasave VI-IX, në tre vitet e fundit shkollorë. Sigurisht, ato janë të thjeshta, por që dëshmojnë për prirjet dhe dëshirat e fëmijëve për t’i fiksuar në vizatime e piktura, mendimet dhe ndjenjat e tyre. Ishte kërshëri e të gjithëve, që të dinin dhe se kush punon konkretisht me këta nxënës të talentuar. Ajo është mësuesja Natasha Kurti, për të cilën fëmijët shprehnin respekt të veçantë, ashtu si dhe prindërit e kolegët e saj.Ndërsa mësuesja Violeta Tota, mjaft aktive në çdo veprimtari jashtëmësimore të kësaj shkolle, na tregoi se dhe vetë drejtori u qendron pranë krijuesve të vegjël, bile, deri në vendosjen e pikturave nëpër korniza sa më të përshtatshme.

Pikturë, për një fëmijë me aftësi të kufizuara…(Nga:Doriana Staka)

Tematika e pikturave të paraqitura në këtë eskpozitë ishte e larmishme. Binte në sy, veçanrisht, ajo atdhetare. Për këtë gjë flisnin pikturat e bukura për Flamurin tonë Kombëtar, për figura të shquara atdhtarësh e luftëtarësh për pavarësi e liri, që nga Skënderbeu, Shote Galica, Gjergj Fishta, Qemal Stafa etj. Por të bin në sy edhe temat shoqërore, siç ishte piktura kushtuar një fëmijë në karrocë, pra me aftësi të kufizuara. Kishte dhe piktura me pamje nga kryeqyteti, si ajo e nxënëses Kristina Myslymi, nga natyra e bukur shqiptare etj. Punime të bukura kishin paraqitur në këtë eskpozitë edhe nxënësit: Gerilda Beshku, Redona Luku, Ervina Bara, Belkize Beshiri, Doriana Staka, Sara Gjikola, Elsa Mehdri, Esmeralda Cani, Orkida Elezi, Saraxhi Kola, Donald Balaj, Henri Hidri, Gloria Kllogjeri, Sara Dalti, Elisa Gjuraj dhe të tjerë, për të cilët kërkojmë ndjesë që nuk ua shënojmë këtu emrat.

Vizitorët e shumtë, që e panë këtë eskpozitë pikture, kur ajo qendroi e hapur në hollin kryesor të Muzeut Historik Kombëtar, shprehën kënaqësinë e tyre, por dhe falënderimin e tyre, si për autorët e vegjël, por dhe për drejtuesit e mësuesit e kësaj shkolle, të cilët e kanë mbështetjen e vazhdueshme të prindërve, që u qendrojnë atyre përherë pranë.

…Në mbyllje të këtyre pak radhëve, po shënojmë se kjo eskpozitë u hap, disa ditë më pare, edhe në qytetin e Lezhës, pra në vendlindjen e Gjergj Fishtës, emrin e të cilit e mban me nder kjo shkollë e kryeqytetit tonë.

Tiranë, 26 shkurt 2015

 

NJË VIZITË NË NJËRIN PREJ QYTETEVE ME TE VJETRA TE SHQIPËRISË

NJË VIZITË NË NJËRIN PREJ QYTETEVE ME TE VJETRA TE SHQIPËRISË

Më ftesë të miqëve lezhjan dhe anëtarëve të Shoqërisë Kulturore Artistike “Kastriotet” nga Lezha ishin në një vizitë pune përfaqësues të Qendres Kulturore Shqiptare “Migjeni” nga Borås i Suedisë ku në agjendë kishin njohjen reciproke dhe angazhimin e të dy palëve në realizimine projekteve madhore të përbashkëta në ruajtjen, kultivimin dhe prezentimin e vlerave të mirëfillta kulturore dhe gjuhësore në vendlindje dhe mërgatë.

Lezha është qytet në Shqipërinë veriore, vendasit e të cilit quhen Lezhjanë. Lezha ndodhet në një pozicion gjeografik shumë të favorshëm për sa i përket klimës saj bregdetare. Bregdeti i detit Adriatik ndodhet jo më shumë se 8 km larg nga Lezha.

Pak fjalë mbi Lezhën


Qyteti i Lezhes-Qender Qarku e Prefekture me te njejten emer gjendet ne Shqiperine veriperendimore, afer detit Adriatik. Qyteti eshte themeluar ne vitin 385 para eres re nga Dionizi i Sirakuzes.Gjate tere periudhave, qyteti i Lezhes ka luajtur rol te vecante ne historine Iliro-Shqiptare. Vete pozicioni gjeografik ku shtrihet qyteti, se bashku me rrethinat e tij, ka bere, qe Lezha qysh ne lashtesi te jete nje nder qendrat tregetare e plotiko-ushtarake me te rendesishme. Lezha, nepermjet Portit te Shengjinit, ka realizuar ne shekuj shkembime te shumta ne fusha te ndryshme ekonomike e kulturore me boten e jashteme, duke ndikuar keshtundjeshem ne zhvillimin shoqeror. Eshte kjo nje nder arsyet qe, pikerisht ne kete qytet, ne momente te caktuara te historise sone jane organizuar aktivitete politiko-kulturore te livelit te larte kombetar, si : "Lidhja e Lezhes" ne vitin 1444, "Kuvendi i Arberit" ne 1703.

Lezha si qytet dhe biostrukturë përfaqëson diçka shumë të rëndësishme dhe të veçantë. Nga pikëpamja gjeometrike dhe ekologjike, Lezha, përbën një kaleidoskop të mrekullueshëm të natyrës, gati një lloj principate të pashembullt ekologjike, ku mali, fusha, pylli, monumentet arkeologjike dhe historike, laguna dhe deti përbëjnë një bashkësi të spikatur. Në këtë kuptim, Lezha, është e preferuara e shekujve, një sintezë e veprsës së natyrës e të njerëzve me një vesk të ndritshëm të historisë e artit. Në portat e Lezhës mund të hysh pa trokitur, dhe duke e njohur fytyrën dhe thelbin e saj, vetëm mund te magjepsesh pambarimisht.

Lezha është një grishje e përhershme dhe një estetikë e gjallë e sendeve dhe qytetërimit iliro-shqiptar, një stacion diturak i mijëvjeçarëve dhe i kënaqësive të veçanta të banorëve dhe të udhëtareve. Çdo tregim mitologjik për Lezhën i paraprin historisë së saj plot motive dhe kontraste nga më të ndryshmet. Jo më kot, kronikania dhe eruditja bizantine Ana Komnena, në shek. XII, e quan Lezhën një qytet të ngritur në ajër, që mund të shihet nga të gjitha anët. Nuk është thjesht metafore e skajshme, por vetvetiu çdo shikues mund t'a vështrojë Lezhën në lartësinë e historisë së saj, në ajrin e shekujve si të dale nga frymëmarrjet poetike të poetit Ndre Mjeda, që ka shkruar mrekullisht për Lezhën. Ku nga të kater anët, të rrethojnë metaforat e historisë; çdo njeri jeton midis tyre dhe këtu qëndron vetë sekreti i mbijetesës.

Katedralja e Shen Nikolles


Katedralja e Shën Nikollës ka një rëndësi të posaçme historike për shqiptarët, jo vetëm për Kuvendin e Lezhës, por edhe si vendvarrim i Gjergj Kastriot Skenderbeut. Kjo katedrale, ne shek. XVII, qe shndërruar ne xhami. Themelet e saj janë të shek. XIV, katedralja është e tipit bazilikë me gjatësi 17 m dhe gjërësi 8 m. Ruhet në muret e saj një afresk i Shën Nikollës. Sot rrënojat e Katedrales së Shen Nikolles janë shruar në memorialin e Gjergj Kastriot Skenderbeut, padyshim një nga monumentet më të mëdha të historisë kombëtare të shqiptarëve në të gjitha kohërat. Sipas studjuesit A. Mutjakoviç, mbështetur në disa dokumente shkrimore të arkivave të Raguzës, del se Andrea Aleks Durrsaku, skulptor dhe arkitekt gjenial i të ashtuquajturës Rilindje Dalmatine është me origjinë e të pareve të tij nga Lezha.

Në ftesë të Shoqësisë kulturore artistike “Kastriotet” nga Lezha këto ditë në këtë qytet tëvejter dhe historik qendruan anëtar të kryesise se Qendres Kulturore shqiptare Migjeni nga Borås i Suedisë.

Qëllim i i viztës ishte njohja me punën e kësaj shoqërie si dhe mundësit e bashkëpunimit të dy këtyre shoqërsive kultutore mes vete në lamin e kulturës, traditës, gjuhës.


Vizita filloi me një takim rasti në Drejtorin Rajonale të Arsimit të Lezhës ku me ketë rast na priti drejtori i kësaj drejtorie Bardhok Pulaj. Një bisedë vëllezerore me lezhjanët rreth arsimit në këtë qytet dhe punës që bëhet në këtë drejtim. Në bisedë me te Hamit Gurguri prezentoj punën që bëhet në mërgatë konkretisht në Suedi nga poet, mësues dhe inetelektual në ruajtjen dhe kultivimin e gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në mërgatë, për cka tek miqtë tanë ishte një kërsheri e madhe se si arrihet në mërgatë që me aq dashuri të ruhet dhe kultivohet gjuha dhe kultura shqipe. Mësuam këtu se shkollat nëntevjeqare nga Tirana dhe ajo nga Lezha me emrin e patriotit të madh lezhjan Gjergj Fishta për nder të mysafirëve nga Borås në foajen e Bibliotekes së qytetit Lezhë e cila poa shut mba emrin e poetit dhe patriotit të madhe shqiptyar Gjergj Fishta kanë organizua ekspozitë me punime nxënësish që do prezentohet në këtë kuadër. Edhe ne ishim prezent në një manifestim të tillë i cili na la pershtypje të mëdha në prezentimin e artit pamor nga ana e nxenësve të ketyre shkollave që nga klasat e gjashta deri në ato të nënta. U tha si nga Drejtori i Drejtorisë Arsimore Bardhok Lulaj njashtu edhe nga drejtori i shkolles Gjergj Fishta nga Tirana Faik Maqellara se kjo traditë do vazhdoj dhe se në te do perfshihen edhe shkollat e Republikës së Kosovës që mbajn emrin epatriotit dhe poetit të madh të kombit Gjergj Fishta.


Ishin të pranishëm në ekspozitë nxënës, mësues, qytetarë, poet dhe mysafirë si nga qytete për rreth njashtu edhe ne nga Suedia e largët. Ishte kënaqesi të jesh pjesë e një venementi të tillë ku fëmijët me punën e tyre krijuese rrefejnë ndjenjat e tyre për shkollën , atdheun, kombin si dhe ata të cilët në kohët më të veshtira bënë shumë per vendin dhe popullin tonë. Shkrimtari dhe publicisiti Hamit Gurguri ishte mjaft aktiv dhe në bisedë me nxenës prezentoj ate që edhe fëmijet tanë edhe pse larg vendlindjes, larg atdheut edhe ata angazhohen në këtë drejtim dhe kanë rezultate të lakmueshme.


Me të përfunduar të ketij evenementi mjaft të bukur të nxënësve tironas dhe atyre lezhjanë ne vizituam Katedraljen e Shën Nikollës e cila ka një rëndësi të posaçme historike për shqiptarët, jo vetëm për Kuvendin e Lezhës, por edhe si vendvarrim i Gjergj Kastriot Skenderbeut. Në te ruhet kujtimi për heroin kombëtar dhe bëmat e tij në kohën e mesjetes në Shqipëri. Ishte kënaqesi për ne që të mësojmë më shumë për rolin e Kuvendit të Lezhës, Lidhjes së princërve shqiptar mbajtur në Lezhë në kohën e heroit kombëtar Gjergj Kastriotit Skenderbeut. U tha se këtu gjatë vitit parakalojnë pothuaj se të gjithë maturantët e shkollave të mesme nga të gjitha trojet shqiptare, por është me shumë vlerë dhe rëndësi se interes për të vizituar këtë vend të shenjtë ka edhe nga shtete fiqnje por edhe nga vende dhe shtete të ndryshm e nga mbarë Europa.

Lezha një perlë në hartën e Shqipërisë, një vend i vogël në veriun e këtij vendi ka rolin dhe rëndësin e veqant në historinë tonë kombëtare duke filluar që nga koha e msjetes e deri ne ditët bashkëkohore. Duhet përmendur këtë edhe poetet e mëdhenje dhe patriotët si Gergj Fishta dhe Don Ndre mjedja të cilët me punën e tyre ngritën lartë gjuhën, kulturën dhe traditën shqiptare në kohën e duhur.

Njeriu do ketë rastin dhe mundësinë të njihet me të kaluarën tonë të lavdishme e cila edhe sot mban gjallë dhe ruan atë vlerë humane të kombit tonë. Janë këto deshmi se një kulturë e lashtë e një populli të lashtë është edhe sot këtu dhe është një udhërrefyes për një të ardhme të nditur të popullit tonë. Dhe se si u degjua edhe këtu me të vertetë kjo është gur themel i zhvillimeve pozitive të shoqerisë shqiptare.


Pas dita ishte rezervua për një takim pune në lokalet e Shoqërsisë Kulturo Artistike “Kastriotet” të Lezhes ku na prisnin udhëheqja e kësaj shoqërie me traditë të pasur në zhvillimin dhe ruajtjne kulturës dhe traditës shqiptare.

Në bisedë me ta ku ishte Kryetari i ShKA “Kastirotet” Pash Ndoci, sekretari Gjon Frroku si dhe poetie  pedagogu Ndue Dragusha e shumë anëtar të kesaj shoqëria u pa se egziston një qendrim i përbashkët dhe se mundësit janë për një bashkëpunim të shendosh në ruajtjen dhe prezentimin e kulturës, gjuhës dhe traditës shqiptyare si në vendlindje njashtu edhe në mërgatë. U pa se mundësit jane dhe se edhe kushtet për një bashkepunim të tillë egzistojnë nga të dyja palët si nga ana e Shoqërsië Kulturore Artisitke “Kastriotet” njashtu edhe nga ane e anëtareve dhe udhehqjes së Qendres Kulturore Shqiptare Migjeni në mërgim konkretisht në Borås të Suedisë. U tha se do punohet në realizimine projekteve të perbashketa në prezentimin e kulturës dhe traditës shqipe në te ardhmen dhe se ky bashkëpunim do jetë i sukseshëm si cdo tjeter deri me sot.

 


Faqe 2 nga 41

Newsflash

Nga promovimi i librit të Viron Konës në gjuhen suedeze në Borås të Suedisë në maj 2011

NJË PRITJE VËLLËZËRORE NË BORÅS TË SUEDISË PËR BUBULINON DHE KRIJUESIN E TIJ

Është një mbrëmje komplete letrare, ku nuk mungon komunikimi me artin e letërsinë. Mbrëmje, të cilën unë do ta ëndërroja ta përjetoja edhe ndonjë herë tjetër jo vetëm këtu në Borås të Suedisë por edhe në Prishtinë, Tiranë, apo gjetiu në hapësirat shqiptare apo edhe në qytet tjera Skandinave ku jetojnë dhe veprojnë shqiptarët, me shkrimtarë shqiptar dhe të huaj.
Teksa analizonim me miqtë suedez këtë eveniment, vijmë në përfundim se këso eveniment janë të nevojshme të organizohen jo vetëm me shkrimtar shqiptar, finlandez apo suedez por edhe me shkrimtar dhe poet të kombeve tjera që jetojnë këtu, në mënyrë që të njihen me gjuhën dhe kulturën e njeri tjetrit.

Me ftesë të Qendrës Kulturore Shqiptare ”Migjeni” nga Borås i Suedisë dhe në bashkëpunim me Fjärdingskolan është organizuar ky eveniment në të cilin u prezantua libri për fëmije dhe të rijnë i Viron Konës ”Eh more Bubulino” apo me përkthim në suedisht ”Min kära Bubulino”. Ishin prezent miq suedez, bashkëkombës nga vet Borås por edhe nga qytete tjera suedeze të cilët kishin shprehur dëshirën të jenë pjese e kësaj mbrëmje dhe të takojnë shkrimtarin e njohur për fëmije dhe të rijnë Viron Kona i cili në vitin 2006 për këtë vepër kishte marrë çmimin UNESKO e tani ajo mund të lexohet dhe suedisht.

Lexo ma...