Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit

KRIJOHET DHE JEPET ÇMIMI I RI LETRAR, “SKËNDER HASKO”

KRIJOHET DHE JEPET ÇMIMI I RI LETRAR, “SKËNDER HASKO”

(Shpallet nisma e re, “Libra, për ditëlindjen e fëmijëve tanë”)

Nga: MURAT GECAJ

Skënder Hasko

Ja, përsëri sot na “mblodhi” shkrimtari e publicisti i ndjerë, Skënder Hasko (2 mars 1936-4 shkurt 2013). Poetë e shkrimtarë, familjarë dhe kolegë e miq të shumtë të tij, kishin ardhur në mjediset e “Teatrit të Kukullave”, ku vetë ai kishte shërbyer disa vite. Por tubimi i sotëm kishte të veçantën dhe emocionet e veta, i organizuar nga kryesia e Shoqatës së Shkrimtarëve të Letërsisë për Famijë e të Rinj. Për herë të parë, në 2-vjetorin e ndarjes së tij nga jeta, do të jepej Çmimi letrar, me emrin e nderuar “Skënder Hasko”. Po kështu, do të përurohej antologjia me mjaft emra të njohur të autorëve të letërsisë sonë për fëmijë, si nga Shqipëria e Kosova dhe trojet tjera shqiptare e diaspora.

Fjalën e rastit e mbajti shkrimtari Pandeli Koçi, i njohur me emrin letrar Sazan Goliku. Në vazhdim, për jetën dhe krijimarinë e begatë letrare të Skënder Haskos, autor i shumë librave, në poezi e prozë, foli shkrimtari e publicisti i njohur dhe mik i pandarë i Skënder Haskos, “Mësuesi i merituar” Bardhyl Xhama.

Shkrimtari Bardhyl Xhama, duke folur në veprimtari…

Pjesë e rëndësishme e kësaj veprimtarie përkujtimore dhe përuruese ishte njoftimi për krijimin e dhënjen e Çmimit letrar, me emrin e të paharruarit Skënder Hasko. Për këtë ngjarje me rëndësi për botën letrare shqiptare, foli drejtuesja e Fondacionit “Mision i pamundshëm” dhe i revistës “Mrekullia”, ku kanë botuar krijimet e tyre mjaft poetë e shkrimtarë, ndër të cilëtishte edhe S.Hasko. Me këtë rast, u dhanë dy Çmime letrare “Skënder Hasko”, në poezi e prozë. I pari iu dha poetit shkodran, Xhahid Bushati dhe i dyti shkrimtarit nga kryeqyteti, Fatmir Gjestila. Këta i falënderuan nismëtarët për krijimin e këtij Çmimi dhe organizatorët e këtij takimi, që do të jenë për ata nxitje në krijimtarinë e mëtejshme letrare të tyre.

Për pjesëmarrësit, recitojnë fëmijët…

Për vlerat e shumta të antologjisë së re, me emrin e bukur “Lule, për lulet”, folën shkrimtari Astrit Bishqemi e Vasil Premçi. Ndër të tjera, ata thanë se pjesë e këtij libri të ri janë 87 autorë, si nga vendi ynë dhe trojet tjera shqiptare e disapora. Këta përfaqësohen aty me krijime të ndryshme për të vegjëlit dhe botimi është mundësuar nga Ministria e Kulturës së Shqipërisë. Por, u theksua se, e rëndësishme është që ky libër interesant të hyjë në të gjitha shkollat tona, në qytete e fshatra. Studiuesi Behar Gjoka i përshëndeti, si dhënien e Çmimit të ri letrar “Skënder Hasko” dhe botimin e antologjisë “Lule, për lulet”.

Vëmendjen e të pranishmëve në këtë veprimtari të paharruar e tërhoqën edhe recitimet e poetit Agim Bajrami dhe të shumë fëmijëve, të cilët sikur e kishin “rrethuar” këtë tubim, në qendrën e tyre të dashur, “Teatri i Kukullave”.

Ballina e parë e librit të ri…

Në mbyllje të këtij tubimi, duke i falënderuar përzemërsisht, si të gjithë folësit e pjesëmarrësit, Bardhyl Xhama shpalli nismën e Shoqatës së Shkrimtarëve të Letërsisë për Fëmijë e të Rinj, “Libra, për ditëlindjen e fëmijëve tanë”. Kështu, si në familje dhe shkolla, sa herë që fëmijëve tanë do t’u vijë kjo ngjarje e shënuar dhe e paharruar në jetën e tyre, në vend që t’u japim atyre dhurata të ndryshme, më mirë dhe më e udhës është që t’u dorëzojmë libra, sin ë poezi e prozë. Në këtë mënyrë, vit pas viti, ata do t’i krijojnë dhe pasurojnë bibliotekat në shtëpitë e tyre, një pasuri kjo mjaft e çmuar dhe e pazëvendësueshme.

Të ftuarit i vazhduan bisedat e tyre të ngrohta, si duke e kujtuar me nderim e respekt të veçantë shkrimtarin aq të dashur për fëmijët, Skënder Haskon, por dhe për librin e përuruar dhe nismën e rë të shpallur, për krijimin dhe pasurimin e bibliotekave, në shtëpitë e fëimjëve tanë.

(Fotot nga: M.Gecaj)

Tiranë, 6 shkurt 2015

 

MURAT GECAJ: MIKU YNË, SEJDO HARKA, TANI U BË ME DY 6-TA…

MIKU YNË, SEJDO HARKA, TANI U BË ME DY 6-TA…

(Urim për ditëlindjen)

Nga: MURAT GECAJ

1.

Me kolegun e mikun e kahershëm përmetar, Sejdo Harka, takohemi shpesh. Arsyet janë të ndryshme. Por, fillestarja e tyre është, se ka shumë vite që njihemi, pasi na ka bashkuar gazeta jonë e dashur, “Mësuesi”. Aty kam bashkëpunuar që në numrin 2 të saj, pra nga shtatori i vitit 1961, kur u caktua kryeredaktor i parë, pedagogun im i paharruar, prof. Bedri Dedja-Akademik. Më tej, pandërprerje, kam shkruar për çështje të ndryshme të arsimit, kulturës, shkencës etj. Ndëra në vitet 1982-2002, shërbeva aty me detyrën e redaktorit. Bashkapunëtorët tanë i kishim të shumtë. Por, njëri ndër më aktivët dhe të rregulltit, ishte mësuesi nga fshati Zhepovë i Përmetit, Sejdo Harka. Në vendlindje ai shërbeu edhe drejtor shkolle e inspektor arsimi. Për punë të mirë, e nderuan me dekoratën “Naim Frashëri”.

Kështu, vitet rodhën e që nga ajo kohë e shkuar, pothuajse, nuk i kemi shkëputur lidhjet tona miqësore. Një ndërprerje disavjeçare ishte periudha, kur ai shkoi emigrant në Greqi, si mjaft kolegë e miq dhe të njohur tanë. Por, më vonë, Sejdo u rikthye në vendlindje dhe pastaj në Tiranë, familjarisht, kur e caktuan kryeredaktor të “Mësuesit”. Më pas, e kërkuan drejtor të një shkolle jopublike, në kryeqytet, ku punoi me aftësi profesionale, për disa vjet radhazi. Në vazhdimësi, ai shërbeu edhe në dy shkolla të tilla jopublike. Ndërsa, në këtë vitit arsimor, jep mësim në një shkollë tjetër të mesme, gjithshtu e këtij lloji.

Nga e djathta (lart): B. Xhama, S.Harka, M. Gecaj dhe (ulur): V.Kona e S.Hasko

2.

Në tërë këto vite, që përmenda më lart, miku ynë Sejdo nuk i ka ndërprerë bashkëpunimet me shtypin e shkruar dhe atë elektronik, sidomos për çështjet aktuale, arsimore e pedagogjike, shoqërore etj. Firmën e tij e gjejmë në mjaft shkrime të publikuar, jo vetëm në revistën e tanishme “Mësuesi”, por edhe në gazeta të tjera ditore ose jo, si në “Drita”, “Republika”, “Tirana Observer” e “Ballkan”; në revistat “Kultura Popullore”, “Perla” etj. Bile, “personazh” të botimeve të tij më ka bërë edhe me mua, me një shkrim, që e kishte titullin e nxjerrë nga dy vargje të mikut tonë të përbashkët, shkrimtarit Bardhyl Xhama, “Murat Gecaj nga Tropoja,/ burim fjala e mjaltë goja”. Sigurisht, e kam falënderuar përzemërsisht për shprehjet e tij dashamirëse për mua, në atë shkrim. Por, përgëzime e falënderime të tilla, ai ka marrë edhe nga njerëz të tjerë, për të cilët ka shkruar bukur e me pasion. Ja, kujtoj këtu që, vitin e kaluar, Sejdo botoi shkrim për një libër të personalitetit të madh të letrave shqipe, Dritëro Agolli. Ky e kishte lexuar çfarë ishte shkruar për të, ishte interesuar për numrin dhe e kishte marrë vetë në telefon, këtë autor. Sejdo më ka treguar, se fjalët e Dritëroit kishin qenë me nota vlerësuese mjaft të larta dhe e kishte falënderuar përzemërsisht për analizën e bërë, për atë libër të tij. Sigurisht, shembuj të ngjashëm mund të sillnim dhe të tjerë.

Nuk dua ta anashkaloj këtu faktin, në këtë skicë-portret të shkurtër të Sejdo Harkës, se ai është gjithnjë i pandarë edhe në një bashkësi shoqërore, të pagëzuar nga vetë ne, “Kompania lëvizëse”. Në të, jemi “anëtarësuar” disa kolegë e miq, kryesisht, që kemi shërbyer në gazetën “Mësuesi”. Ndër ta, kanë qenë ose janë publicistët e shkrimtarët: i ndjeri Skënder Hasko, Bardhyl Xhama, Viron Kona, Vjollca Spaho e Andon Andoni e të tjerë. Në takimet e përbashkëta, kryetemë e bisedave tona janë shkrimet e librat tanë, vitet e bashkëpunimit dhe të punës në gazetën e revistën “Mësuesi” etj. Por, me raste, në shoqërinë tonë kanë ardhur “kandidatë” edhe kolegë e miq të tjerë, si: Pajtim Bejtja, Kozeta Hoxha, Gjovalin Shkurtaj, Pandeli Koçi, Përparim Hysi, Fran Gjoka, Ibrahim Hajdarmataj, Kadri Tarelli, Nuri Dragoi, Zyhdi Dervishi e Bashkim Saliasi dhe deri te publicistët e shkrimtarët shqiptarë, me banim në Boras të Suedisë, Sokol Demaku e Bahtir Latifi.

3.

Kur shërbente në rrethin e Përmetit, Sejdo Harka kishte shkruar e publikuar dy libra të vlefshëm profesionalë e metodikë: “Në ndihmë të mësuesve” dhe “Figuracioni në këngët e popullit përmetar”. Më pas, nuk iu dha mundësia të botonte më libra. Ndërsa tani, ka disa kohë që ky mik i yni është përfshirë nga një merak profesional, pra që lidhet me publikimet e tij në shtyp. As vetë ai nuk e di numrin e saktë, por gjatë jetës ka shkruar me dhjetëra e qindra artikuj, si në gazeta dhe revista periodike. Ata janë të gjinive e llojeve të të ndryshme, si portrete, skica, reportazhe, recensione librash, biseda etj. Deri tani, nuk i është dhënë asnjëherë mundësia që, disa prej tyre, t’i tubojë në një libër të veçantë. Ndërsa, para pak muajësh, ai e nisi punën në këtë drejtim dhe, pothuajse, i ka gati disa shkrime të tillë, për t’i botuar në një libër. Por, siç e dinë ata, që janë autorë librash, kjo gjë ka disa punë paraprake, si: përzgjedhja e shkrimeve më të arrirë, ndarja e tyre sipas autorëve ose tematikave etj. Kështu, nuk, kemi “shpëtuar” as ne, disa nga miqtë e tij më të afërt, që të mos marrim pjesë në konsultime ose shprehje mendimesh, për këtë gjë. Kryesorja është, se ne na gëzon fakti që, pikërisht në përvjetorin e 66-të të ditëlindjes së tij, ai libër do ta shohë dritën e botimit. Por jemi të sigurtë që, pas atij, do të vijnë edhe libra të tjerë, gjithashtu, me emrin e tij në ballë.

4.

Nuk di nëse do ta kishim marrë vesh, që Sejdo Harka ynë, tanimë, u bë me dy 6-ta në jetën e tij, po të mos bëhej për këtë gjë “shkaktare”, mbesa e vet, Emi. Pra, nga ngarkesa e punëve ditore, ai sikur e kishte “harruar” këtë datë të shënuar për të. Në ceremoninë modeste familjare, për kënaqësinë e të dyve, ajo kishte sjellë një buqetë me lule të freskëta e ia dhuroi, bashkë me një përqafim e puthje të ngrohtë. Por, me këtë rast, Emi edhe e kishte “qortuar” sadopak, me këto fjalë të sinqerta: “O, gjyshi, Sejdo, po ti, a do ta shkuash një libër për mua? Se unë e kam lexuar librin, që ka shkruar xhaxhi Murati, për mbesën e tij të dashur, Dorelën…”. Ndoshta, “kritika” dashamirëse e mbesës, do ta bëjë Sejdon qënjë ditë të ulet e të nisi që të shkruajë dhe t’ia kushtojë asaj një libër të bukur.

Në një takim për kafe, ku ishim bashkë me Vironin e Sejdon, ky i fundit u përpoq që t’i “ndreqte”, sadopak, vitet e jetës së tij, siç bëjmë me shaka dhe ne, të moshuarit e tjerë. Por, fatkeqësisht, nuk arriti dot që të bënte gjë, për të qenë. Ngado, që i rrotullonte ata dy numra 6, përsëri shifra e jetës së tij i dilte po e tillë: 66!? Pra, ne nuk mund ta ndihmonin dot dhe as ishim “fajtorë” për këtë gjë!…(ha,ha,ha).

…Ne fund të kësaj skice-portret, ku mund të shkruaja edhe mjaft radhë të tjera, për kolegun dhe mikun e mirë përmetar, Sejdo Harka, po përpiqem që t’i përmbledh edhe mendimet e ndjenjat dashamirëse të të gjithë kolegëve e miqëve të panumërt të tij: “Shumë urime për ditëlindjen, i dashur Sejdo! Jetëgjatësi, shoqëruar me shëndet të plotë dhe krijimtari sa më të frytshme; me gëzime e lumturi, vetjake dhe familjare!”

Tiranë, 3 shkurt 2015

 

Brikena Qama:

Inagurohet Qëndra Kulturore Shqiptare në Athinë

DERI DJE ËNDËR – SOT REALITET

Nga: Brikena Qama

Ditën e shtunë, më dt. 24 Janar- 2015, në orën 12:00 u inagurua Qëndra Kulturore Shqiptare në Greqi që ndodhet në adresën Kapodhistriu 38 & 3 Septemvriu, pranë sheshit Omonia, në Athinë.

Merrnin pjesë Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Athinë, Z. Dashnor Dervishi, përfaqësues nga Bashkia e Athinës, përfaqësuesi i Partisë “KINIMA”Mihalis Kahimakis, nga Periferia e Atikës Ilias Xronopulos, Drejtoresha e UNESCO-s për Pireun dhe ishujt Gjeorgjia Parasko, Presidenti i veteranëve të Olimpiakosit Nikos Sidhiropulos, përfaqësues nga fondacioni “Nermin Vlora Falaski”, . perfaqësues i minoritetit grek, Jorgo Triha, ndermjetësi kulturor pranë Periferies së Atikës Fatos Malaj, ish-kryetarët e Federatës Z. Novruz Abilekaj, Z. Jovan Mëhilli e Z.Ilia Thaka si dhe drejtues e anëtarë të shoqatave anëtare në Federatë.

Gjithashtu nxënës te klasave të mësimit plotësues të gjuhës shqipe, asaj angleze e greke, grupi “Zëri i Vendlindjes” , grupi i valleve “Shqiponjat”, futbollistët e Kombëtares së Komunitetit e dashamirës të Federatës që patën dëshirën dhe mundësinë të shohin nga afër këtë arritje të sajë.

Veprimtaria u ndoq nga gazetarët e shtypit te shkruar dhe viziv shqiptar, Robert Goro, Kujtim Vani, Ilia Poci , Ilia Thaka, Abdurrahim Ashiku.

Në një atmosferë vërtet festive Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Greqi z. Dashnor Dervishi i shoqëruar nga Krye tari i Federatës së Shoqatave Shqiptare në Greqi z. Etmond Guri, preu shiritin e inagurimit të Qëndrës Kulturore Shqiptarë në Greqi të servirur nga dy fëmijë të veshur me kostume tradicionale shqiptare.

Ky moment u shoqërua me brohoritje, duartrokitje, urime ,fotografi takime e përqafime. Ky moment bëri realitet ëndrrën shumëvjeçare të gjithë shqiptarëve për të patur një vatër të kulturës shqiptare në Athinë. Ky moment la pas epokën e përpjekjeve për realizimin e kësaj ëndrre dhe i hapi rrugë të reja zhvillimit dhe prezantimit të kulturës shqiptare në Greqi.

Në vazhdim një prezantim i ambienteve të Qendrës Kulturore për të pranishmit nga Kryetari i Federatës së Shoqatave Shqiptare në Greqi z.Etmond Guri, duke filluar me klasën e gjuhës shqipe. Fëmijët e kësaj klase përshëndetën më vjersha ndërsa mësuesja e tyre Amarda Ekmekçiu i prezantoi ata me kënaqësinë dhe krenarinë që mund ta ketë një mësuese kur dëgjon dhe shijon punën e saj për gjuhën e ëmbël shqipe.

Në sallën e veprimtarive, Zj. Elona Gjergo bëri një prezantim të aktiviteteve të shumëllojshme që zhvillohen në Qëndrën Kulturore Shqiptare.

Kryetari i Federatës ,z. Etmond Guri pershëndeti uroi, falenderoi të gjithë kryesinë që ai drejton për punën e bërë në realizimin e qëllimit dhe u shpreh: “ Jam me fat që jam unë Kryetar në këtë moment historik kur ne, së bashku, inagurojmë Qëndrën Kulturore Shqiptare në Greqi”.

Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Athinë z. Dashnor Dervishi pas urimeve dhe kënaqësisë së prezencës, përgëzoi Federatën dhe gjithë stafin drejtues të saj që arritën më në fund të bëjnë ëndrrën realitet dhe sidomos më këtë mënyrë, pra duke e realizuar vetë. Kështu ka shumë më shumë vlerë. Kjo tregon që ju punoni shumë e mundeni shumë . Me këto fjalë z. Dervishi, mbylli fjalën e tij përshëndetëse.

Përfaqësuesi i partisë “KINIMA”, z.Mihalis Kahimakis pasi uroi dhe falenderoi për ftesën, shprehu kënaqësinë e pranisë së tij në inagurim, falenderoi për kontibutin e dhënë në ekonominë dhe shoqërinë greke të komunitetit shqiptar në Greqi dhe u shpreh se në të ardhmen kjo Qëndër Kulturore që sot inagurohet, do të ndihmojë në prezantimin më të mirë të kulturës shqiptare tek ne. Në vazhdim ai lexoi përshëndetjen e Kryetarit të partisë “KINIMA” z. Jorgo Papandreut ku ndër të tjera thuhej:

“Me rastin e çeljes së “Qendrës Kulturore Shqiptare”, dëshiroj t’ju dërgoj një përshëndetje të ngrohtë. Është e mrekullueshme që shoqatat tuaja të kenë një shtëpi të përbashkët, një vatër për kulturën dhe artin. Kultura dhe arti i mbajnë gjallë rrënjët tona si dhe krijojnë mundësi për t’u takuar dhe shkëmbyer mendime.

Greqia dhe Shqipëria kanë lidhje të ngushta historike dhe miqësi të ngushtë tradicionalisht. Ju, qytetarët që erdhët nga Shqipëria në vendin tonë, jeni një forcë e veçantë, e fuqishme dhe shumë produktive e shoqërisë tonë. Shumë herë ju u patë me mëdyshje dhe paragjykime. Por, duke punuar fortë, me meritë ia dolët të fitoni një vend në atë që ju e quani Mëmëdheu i Dytë. Sot, në këtë kohë krize është shumë i rëndësishëm kontributi juaj ekonomik në jetën e vendit”.

Drejtoresha e UNESCO-s, Zj. Gjeorgjia Parasko, uroi dhe shprehu besimim se tashmë jepet mundësia që të njihet dhe më mirë kultura shqiptare për të cilën, për fat të keq dhe për fajin tonë, nuk njihet aq sa duhet. “Kam vënë re në veprimtaritë tuaja që keni këge e valle shumë të bukura, kostume të shkëlqyera, muzikë e gjuhë shumë të bukur e interesante, kemi dhe shumë të përbashkëta por dhe të veçanta ndërmjet dy kulturave, të cilat duhen zbiriluar e nxjerrë në pah…”, u shpreh ajo.

Më pas, përshëndeti dhe përfaqësuesi i drejtorisë së periferisë së Atikës, Z. Ilias Xronopulos. Në fjalën e tij përveç përgëzimeve e urimeve, theksoi bashkëpunimin e shkëlqyer ndërmjet Federatës dhe drejtorisë të cilën ai drejton dhe shprehu gatishmërinë e tij për të qënë gjithmonë pranë komunitetit shqiptar në Greqi.

Z. Novruz Abilekaj, kryetari i parë i Federatës, përshëndeti duke thënë moton e këtij inagurimi: “ Ishte ëndërr, u bë realitet”!

Pas fjalëve përshëndetëse rradhën e morën tingujt e çiftelisë dhe zërat e mrekullueshëm të grupit “Zëri i Vendlindjes”, të cilët shoqëruan deri në fund atmosferën festive të inagurimit.

Ta gëzojmë, pra, Qëndrën tonë Kulturore!

T’i gëzojmë këto ambjente ku mësohet gjuha shqipe,gjuha angleze dhe ajo greke nga rreth 200 nxënës, pa asnje kosto. Ku bëhen promovime librash e mbremje poetike, ekspozita pikture e prova teatrale, ku tingëllon melodia e çiftelisë si në bjeshkë dhe zërat melodiozë të këngës labe, ku të rinjtë shqiptarë mësojnë e shfaqin vallet e bukura shqiptare, ku është një bibliotekë me mbi 1000 libra kryesisht të autorëve shqiptarë në Greqi dhe ku gjejnë strehë gjithë shoqatat anëtare të Federatës së Shoqatave Shqiptare në Greqi.

Urime Z. Etmond Guri!

Urime, gjithë kryesisë së FSHSHG-së për punën e tyre!

Për FSHSHG

Zëdhënësja e shtypit

Brikena Qama

 

Vilhelme Vranari: Bëhen 610 vite nga lindja e Gjergj Kastriot Skënderbeut

Vilhelme Vranari

Bëhen 610 vite nga lindja e Gjergj Kastriot Skënderbeut

(1405- 2015)

“Fama e dhëndërrit (Skënderbeut),

zbehu madhështinë e vjehrri(Gjergj Arianitt”

 


Gjatë këtij viti mbushen 610 vjet nga dita e lindjes së heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastriot Skënderbeut, të cilin e kujtojmë me veneracion, pasi i siguroi vendit lirinë për një çerek shekulli dhe ndaloi dyndjen e islamizmit në Evropën kristiane. Ndaj, kur flitet për këtë hero në mjediset e Evropës Perëndimore, edhe ata krenohen me të duke e quajtur heroin e tyre. Ndoshta duke nisur që nga vitet 30 të shekullit XV , me fitoret e njëpasnjëshme të Gjergj Arianitit, dhe deri në vdekjen e Skënderbeut, ka qenë një nga periudhat më të ndritura historike të Shqipërisë për të cilën ia vlen të mburremi para botës.

Gjergj Kastrioti i biri i princ Gjonit Kastriotit, zot i Krujës dhe Matit, lindi më 1405. Ishte koha kur Perandoria Osmane zgjeroi pushtimet e veta në Ballkan dhe Europë, duke i këthyer në vasalë gjithë princërit që i nënshtroheshin. Gjergji, pinjoll i një familjeje të madhe feudale, ishte djali i vogël mes 4 djemëve të Gjon Kastriotit.  Për fat të keq, nuk ka të dhëna të sakta pët fëmijërinë dhe rininë e tij. Historia e tij është bazuar te Marin Barleti. Po me kohë figura e tij është plotësuar nga biblioteka e Stambollit dhe më pas nga historiografia botërore, sidomos nga arkivat e Vatikanit. Gjithmonë sipas Barletit, i ati duke qënë vasal i Portës së Lartë, sulltani ia mori peng djemtë. Fillimisht nën kujdesin e Sulltan Mehmetit të - I-rë dhe më pas Muratit të- II-të, Gjergji hyri dhe u edukua në radhët e “Iç-Ogllanëve”, i cili qysh në moshë të re u shqua për aftësi të rralla luftarake në  beteja të ndryshme. Duke përvetësuar mësimet e Islamit ai u quajt “Skënderbej”, emër të cilin e mbajti gjithë jetën dhe me të u bë i njohur në botë. Por i edukuar nga vëllezërit më të mëdhenj me dashurinë për vendlindjen, ai mësoi gjuhën shqipe dhe nuk e harroi kurrë atdheun e tij. Gjeti kohën dhe shfrytëzoi betejën me Janosh Huniadin e Hungarisë, ku duke ia lënë fitoren atij, Skënderbeu me 300 luftëtarë shqiptar, pa përjashtim pengje të Turqisë, u kthye në Shqipëri. Pas fitoreve të para të viteve 1443-44, me thirrjen e Kuvendit të Lezhës më 2/3/1444, i mbështetur nga Gjergj Arianiti dhe princërit e tjerë, u krijua ushtria me në krye Skënderbeun. U aprovua një platformë lufte e cila pati sukses. Skënderbeu u dallua si strateg i zoti . Kjo gjë bëri që me një ushtri të vogël duke përdorur taktikën e befasinë në mësymje, ndaj një ushtrie të madhe në numër dhe të armatosur rëndë, i siguroi

vendit  fitoren për 25 vjet radhë. Një influencë të madhe në këtë drejtim pati martesa e tij me të bijën e Gjergj Arianitit, Donikën, e cila u shqua për maturi dhe si një këshilltare e zonja. Aftësitë dhe taktika luftarake që përdori bëri që kështjellat shqiptare njëra pas tjetrës të bien në duart e uahtrisë së Skënderbeut. Fama e tij i kaloi kufijtë e atdheut. Pati përkrahjen e Papës së Romës, Napolit, Raguzës. Megjithë intrigat e Republikës së Venedikut dhe Serbisë, ai përsëri korri fitore. Kjo e bëri që ai ta kthejë atë në “Mit” dhe bëmat e tij në “Legjenda”. Skënderbeu ka vlera të mëdha kombëtare. Është heroi që i siguroi vendit lirinë për çerek shekulli dhe shpëtoi krishtërimin europian nga asimilimi  islamik, duke i treguar botës se ishte krenar për gjakun e tij shqiptar. Pikërisht për këtë duke filluar që nga kronikani turk, Evlia Çelebiu, kronikani shqiptar Marin Barleti, Rilindasi Naim Frashëri, Fan Noli, që janë pasuar nga autorë apo studiues të mirfilltë francezë, italianë, gjermanë, austriak dhe sa e sa të tjerë, këtij miti, këtij heroi me përmasa kontinentale, iu kushtuan shumë vepra( rreth 1500 vepra i kushtohen trimërisë së Gjergj Kastriotit), si në poezi dhe në prozë duke e kthyer atë në një nga figurat më të ndritura të Europës për kohën. Bustet e tij i gjen në Shqipëri, në Kosovë, në Romë, Kalabri etje. Armët e Skënderbeut i gjejmë aty ku mbahen reliket më të vyera të Europës, në muzeun historik, në Belvedere të Vienës. Në Romë pallati ku ka pasur rezidencën Skënderbeu gjatë kohës që ishte në Itali, është shndërruar në muze. Aq jehonë patën fitoret e tij sa vetëm pas 11 vjetësh turqit ripushtuan të fundit kështjellën e Shkodrës(më 1479). Studiuesit janë shprehur: “ Fama e dhëndërrit , zbehu madhështinë e vjehrrit. Skënderbeu vdiq në moshën 63 vjeçare më 17 janar 1468, në Lezhë, në kohën kur kishte thirrur kuvendin e dytë të

shqiptarëve , që kishte si qëllim çlirimin e plotë të trojeve shqiptare.

Ku konsistojnë vlerat e tij?

*Pas mbretërisë së Arbërit, Skënderbeu njihet si burri i vendosur që krijoi shtetin e parë dhe bashkoi shqiptarët e përçarë.

*Gjatë sundimit të tij  u shuan mosmarrëvesjet dhe përçarjet e principatave shqiptare nga jugu në veri.

*Për herë të parë Shqipëria mbrohet si një komb( sepse e njohur ishte bërë me luftrat romake më pas me Rugjina Balshën, me Kryengritjet e famshme të Gjergj Arianiatit, që për famën e tyre, e quajtën “Madhështori”

*Fitoret e Skënderbeut treguan se Shqipëria ka pasur zot dhe përherë ka mbrojtur të drejtat e saj kombëtare për liri.

*Një vlerë kontinentale është quajtur suksesi i luftës së Gjegj Kastriotit, pasi ndaloi islamizmin e Evropës kristiane. Duke kujtuar me nderim këta burra të shquar, si Skënderbeun dhe I. Qemalin dhe gra të shquara si Rugjina Balsha, Donika Kastrioti, Nënë Tereza etje…, politika e sotme shqiptare, e majtë apo e djathtë, duhet të ketë parasysh, se bashkimi kombëtar bëhet kur i lë pas mëritë, mllefet dhe hakmarrjet. Kur sajohen pretekste të  kota, që pengojnë zhvillimin dhe integrimin e tij në familjen e madhe europiane, është e kotë që përmënden këto figura të ndritura të kombit, pasi u hidhet baltë dhe nëpërklmben vlerat e tyre kombëtare të pallogaritura. Grindjet dhe pengesat për të ecur përpara kombi ynë i vuajtur, janë turp dhe fyerje për këta njerëz të shquar që përdorën mençurinë, forcën e gykimit , madje edhe jetën për Shqipërinë, kundër të huajve. Përderisa ky komb u mbijetoi kohërave, tregon se ne kemi forca për të qenë pjesë e pandashme e familjes europiane me të drejta të barabarta, gjë që varet nga vullneti i politikës shqiptare, synimet dhe bashkëveprimet ndërpartiake, të cilat janë me bollëk në Shqipëri.

 

Murat Gecaj: NUMËR FESTIV I GAZETËS “NIKAJ-MËRTUR”…

NUMËR FESTIV I GAZETËS “NIKAJ-MËRTUR”…

Nga: Murat Gecaj

Në ditët e fundit të vitit të kaluar dhe në pragun e Vitit të Ri 2015, që sapo filloi, u shtyp e doli në qarkullim nr.12, i gazetës periodike, adhetare, shoqërore e kulturore të krahinës Nikaj-Mërtur, në Malësisnë e Gjakovës (Tropojë). Organin e shtypit në fjalë e boton Shoqata “Nikaj-Mërtur”, me kryetar Av.Gjin Niklekaj, drejtor Pashk Preka e kryeredaktor Dedë Qokaj. Kësaj radhe, këtë gazetë, të ilustruar dhe me 20 faqe, e ka mundësuar biri i krahinës, Kolë Hysenaj. Tërë numrat e saj janë shpërndarë falas, si për anëtarët e Shoqatës dhe lexues të tjerë të interesuar.

Duke e shfletuar këtë numër gazete, në faqen e parë është titulli, “Qeveria e sotmer e Tiranës t’i japë jetë projektit gjigand për Nikaj-Mërturin”, shoqëruar me një harë të madhe”. Ndërsa në brendësi, në faqen e dytë bien në sy shkrimet, “Shoqata ‘Nikaj-Mërtur’ hapë fushatën zgjedhore” e “Media, arkiv i vlerave tona”(nga D.Qokaj). Ndërsa tërë faqja e tretë i është kushtuar shfaqjes së organizuar, pak ditë më parë, në amfiteatrin “Blu Sky” të Shkodrës, shoqëruar edhe me disa fotografi(nga M.Gecaj). Në këtë koncert festiv, me producentë Prekë Mrishaj dhe Zamira Korançe, interpretuan jo vetëm këngëtarë e valltarë nga krahina Nikaj-Mërtur, por dhe të ftuar të tjerë, si nga Shkodra e Tirana. E veçantë ishte, se aty kënduan aq bukur edhe Dila Gecaj, e ftuar nga Nju Jorku e Lindita Gjoka, e ardhur nga Athina etj.


Numri i ri i gazetes “Nikaj-Mwrtur”…

Në faqet vazhduese janë botuar shkrime të tillë, si “Nikaj-Mëturi në kulmimet dhe thyerjet e historisë” (nga prof. Lush Susaj), shkrimi I Nikollë LOkës për librin e dr. Mark Palnikaj, kushtuar bajraktarit të Mërturit, Tunxh Miftari. Me interes janë dhe dy shkrime të tjerë, po nga M.Palnikaj, ku flitet për prejardhjen e fiseve Nikaj e Mërtur dhe shfqet mendimi që të shkruhet një historik për to. Po në fushën e historisë, është shkrimi tjetër, që ka autor prof. Lush Susaj, “Nuk ka pasur bashkëqeverisje, as bashkëfajësi shqiptare-osmane”.

Siç dihet, kjo krahinë me plot tradita dhe bukuri tëb rralla natyrore, shquhet dhe për numrin e madh të krijuesve të saj, si poetë e shkrimtarë, artistë e studiues etj. (Në faqen 15 janë botuar emrat e disave nga ata). Kështu, në këtë numër, gazeta i ka lënë vend në dy faqe të saj, me poezitë e frymëzuara të Jak Përpalit.Ndërsa, po në dy faqe, Ylli Prebibaj ka shkruar për dëshmi e fakte nga lindja dhe zhvillimi i arsimit shqip në këtë krahinë e më gjerë. Dy shkrime për zhvillimin teknik në Nikaj-Mërtur kanë autor dr.Mark Palnikaj. Ndër të tjera, ai nënvizon se, realisht, ai nisi atje pas viteve ’60-të, të shekullit të kaluar.

Nikajmërturasit, jo vetëm që kanë organizuar disa herë veprimtari të bukura, por dhe përfaqësues të tyre kanë marrë pjesë në festimet e shoqatave simotra. Kështu, një shkrim i tillë, nga M.Gecaj, i kushtohet në veprimtarisë së përvitshme kulturore-artistike, në Malin e Dajtit, të Shoqatës “Bytyçi”, me me kryetar av.Agron Gjedia. Ndërsa publicist Ndue Ukcamaj ka botuar shkrimin, “Mirash Gjoni, Homeri i Eposit Shqiptar”.

Në faqen e parafunditr të kësaj gazette është shkrimi I redaksisë, “Një vendim zakonor, në dobi të nikajmërturasve-Përfaqësues të dy fiseve të zonës marrin vendimin për kufizimin e shpenzimeve mortore”.

E përgëzojmë stafin e gazetës “Nikaj-Mërtur”, për numrin e ri, që përgatiti për lexuesit e saj. Gjithashtu, shpresojmë që ajo të botohet në vazhdimësi, me mbështetjen bujare të bashkakrahinasve ose dshamirësve të tjerë.

Tiranë, 2 janar 2015

 


Faqe 2 nga 40

Newsflash

POEZIA KA LEXUESIT E VET

Në kuadër tër kremtimit të Ditës së flamurit dhe 97 vjetorit të Shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë në qytetin Borås të Suedisë në organizimin e Qendres Kulturore Shqiptare Migjeni dhe organeve të saj revistës mujore shqipe ”Dituria” dhe radios lokale në shqip Radio Dituria e në bashkëpunim me Këshillin komunal të Kulturës dhe Bibliotekën e qytetit në Borås u mbajt orë e madhe letrare në ”Javën e Bibliotekës Nordike”.Këtë orë të madhe letrare në bibliotekëne qytetitit Borås e hapi sekretarja e Qednres Kulturore Shqiptare ”Migjeni” zonja Gjyljeta Andersson, e cila në mes tjerash foli rreth rendësisë që ka 28 Nëntori për ne shqiptarët në diasporë dhe pasardhësit tanë këtu.Manifestimin e hapën nxënësit e shkollave fillore me mësim në shqip këtu në Borås me recitimet e tyre kushutar flamurit, atdheut, kombit, shkollës. Ishte mahnitëse voglushja Arbëresah Jashari nxënëse e klasës së tretë me recitimin e saj të vjershës ”Flamuri”, pastaj Andi Baruti me poezinë e Naim Frashërit ”Mëmëdheu”.Në këtë orë të madhe letrare merrnin pjesë poet shqiptar dhe suedez. Ne mesin e tyre Ibrahim Abedini, Hamit Gurguri dhe poetet suedez Lars Gastin, Anna Lisa Ekelund dhe Inger Dahlgren.Poeti Ibrahim Aberdini beri promovimin e librit të tij më të ri ”Harro se ç`kemi biseduar”.

Lexo ma...