Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit

Kadri Tarelli: MIQ NGA SUEDIA, KOSOVA E KALABRIA NË SHKOLLËN “ILIRIA”. PLAZH. DURRËS

 

Miq në shkollën “Iliria”

Durrës më 12. 12. 2012

 

MIQ NGA SUEDIA, KOSOVA E KALABRIA NË SHKOLLËN “ILIRIA”. PLAZH. DURRËS


Veprimtari të shumta u zhvilluan nëpër të gjitha shkollat e Durrësit, me rastin e 100 vjetorit të pavarësisë. Për të qënë të saktë i gjithë viti ishte i mbushur me të tilla “ngjarje”, që kulmuan në ditët e fundit të nëtorit, të cilat i dhanë qytetit një gjallëri të pazakontë e që do të mbetet gjatë në kujtesë. Që u bënë festime në të gjitha shkollat nuk përbën gjë të veçantë, pasi kudo ishin përgatitur me kujdes programe që t’i shkonin përshtat kësaj dite të “Shenjtë” të shqipatrëve, por kur thua se së bashku me ne festuan edhe  suedezë, kosovarë dhe kalabrezë, atëherë duhet ndalur pak. Jo të gjithë e kishin këtë fat dhe mundësi, që mes tyre të kishte edhe miq kaq të rrallë.

Me ftesë të Flamur Panaritit drejtor i shkollës jopublike “Iliria” në Plazh në Durrës, miqtë nga suedia, Kosova e Tirana kryen një vizitë pune në mjediset e shkollës, ku gjetën një mjedis festiv. Suedezët miq ishin, Per Kettsen drejtori i shkollës “Fjardingskolan”, Sonja Persson mësuese në këtë shkollë, bashkë me ta edhe shqiptarë nga Kosova me banim në Suedi, si Sokol Demaku mësues, poet, shkrimtar, publicist, drejtues i radios lokale në gjuhën shqipe, botues i revistës “Dituria”, me ta edhe shumë i njohuri Sedulla Zendeli-Daja, shqiptar nga Maqedonia, shkrimtar e poet, hartues i fjalorit shqip-suedisht me 27.000 fjalë. Shumë e veçantë ishte pjesmarrja e Hamit Gurgurit, shkrimtar dhe përkthyes, i cili u nis nga Suedia, mbrin në Kosovë dhe i bashkëngjitet grupit të flamurtarëve që shkonin në këmbë për në Vlorë, si Isa Boletini me plot luftëtarë kosovarë këtu e 100 vjet të shkuar. Në festë ishin të ftuar edhe nga Kosova, poeti Adem Zaplluzha dhe Kadrije Meniqi drejtore e shkollës “Isa Boletini” në Vushtri. Si të ftuar bashkë me miqtë erdhën edhe shkrimtarë e publicistë nga Tirana, si Murat Gecaj, Viron Kona, Ibrahim Hajdarmataj, Bashkim Saliasi dhe Petrit Xhaja. Së bashku, shoqëruar me miqtë ishte edhe Avdyl Buçpapaj drejtor i shkollës “Demokracia”, i cili pati kënaqësinë t’i kishte më parë të gjithë pjestarë të festës në shkollën e tij.

Ishin mësuesit dhe nxënësit e shkollës “Iliria”, që pritën e përejtuan kënaqsin, që festës t’i shtohej lezeti me miq të ardhur nga larg kastile për këto dit të shënuara. Shumica e vizitorëve vinte për herë të parë këtu, ndaj mbetën të befasuar nga kushtet e krijuar për mësim dhe edukim, duke filluar që nga korridorët të shtruar me tapet e më tej nëpër klasa, bibliotekë e laboratorë, të gjitha të paisura më së miri. Interesimi i miqëve suedez ishte kryesisht për lëndën e matematikës, për të cilën kërkojnë të marrin përvojën e shkollave tona. Por kënaqësia më e madhe u ndje kur u vizitua parku rreth e qark shkollës, ku, pavarësisht se jemi në prag fillim dimri, gjejmë një gjelbërim të harlisur të barit, portokallave, limonave dhe drurëve të ndryshëm. Në mes të këtij “oazi të pyllëzuar”, ndeshim me kafazë të mëdhenj të mbushur me shpendë dhe kafshë të egra, e për të vazhduar me “liqene” ku notojnë mjelma të bardha e të zeza. Është një mrekulli e vërtetë, një mjedis që e vlen të merret si model, pasi aty nxënësi mëson dhe edukohet me ndjenjën e të bukurës dhe të dobishmes.


Nj bisedë mes miqsh, Per Kettesen u shpreh i mjaft i kënaqur nga mikpritja shqiptare, njëkohësisht i habitur nga ky mjedis i mbajtur kaq mirë dhe i ujdisur kaq bukur, që është në kontrast me gjendjen dhe pamjen e rrugëve dhe lagjeve të qytetit. Është një plagë që na dhemb të gjithëve, ndaj pikërisht këtu ndërhyn drejtor Flamuri, duke shprehur nevojën për shkëmbim përvoje, në mënyrë që  të përfitojmë nga shembulli i shkollës dhe i vendit të tyre. Pasi ndjehet shqetësimi si mësues e si qytetar sepse përpiqen të  edukojnë brenda shkollës dhe më pas përplasen me pamjen e shëmtuar, kur dalin në mjedisin e qytetit. Shkollat tona kanë nevojë të njihen me format e punës që ndjekin kolegët suedez, sidomos për krijimin dhe ndërtimin e marrëdhënive të bashkëpunimit demokratik mësues-nxënës-prindër-komunitet, mbase më së shumti, për edukimin e nxënësve që të zbatojnë kudo e kurdoherë norma qyteatrie. Të gjithë kanë nevojë ta shohin e ta prekin në vend demokracinë suedeze, e cila është kampione dhe qendron në majë të të gjitha vendeve të botës. Mes të tjerave, u diskutua gjatë dobia dhe hartimi i projekteve pa të cilat shkolla nuk ka zhvillim të qëndrueshëm. Megjithëse siç shprehen suedezët, s’mjafton një projekt i mirë, po nuk u zbatua deri në fund.


Dy dit më vonë në festimet e100-vjetorit të pavarësisë, në shkollë u ndodh edhe grupi folklorik kalabrez “Figli dell’akuila”, e përkthyer në shqip: “Të biltë e shqiponjës”, i ardhur nga Italia. Grupi përbëhej prej njëzet e pesë pjesëmarrësish dhe po niseshin për të marrë pjesë në festimet në Tiranë. Kur dëgjuan muzikë u kthyen, përshëndetën, u takuan dhe u përqafuan si vëllezër të një gjaku, me mësuesit dhe prindërit pjesëmarrës. U ngjitën në skenë dhe kënduan dy këngë shumë të bukura. Kënga “Ne jemi arbëresh” na drithëroi të gjithëve. Kishin kaq shumë emocione, pavarësisht se ishin ngjitur kushedi sa herë në skenat e botës. Siç u shprehën në shqip Paskuale Bruno. President Gruppo Folk “Figli dell’akuila”. “Të biltë e shqiponjës” dhe Francesko Pellikano Sindako Di Fraskineto. Prov. Cozenza. Calabria, ata kishin shumë dëshirë të qëndronin më gjatë, të ndiqnin të gjithë koncertin e të kënaqshin me këta djem e vajza si yje, që të veshur me Kostume kombëare këndojnë e kërcejnë kaq bukur. Ishte bukur ! Vërtet bukur, kur feston me miq që vijnë nga larg, e sidomos kur janë edhe të gjakut tënd.

Takimet me miq të largët ndodhin rrallë, por suedezët, kosovarët dhe kalabrezët do të mbeten gjatë në kujtesën e mësuesve, nxënësve dhe prindërve. Ishte 100 vjetori i Pavërësisë që na bashkoi.

Të bashkuar të festojmë edhe mijra përvjetorë të tillë !

 

Kadri Tarelli

Durrës

 

 

Murat Gecaj: ME VËLLEZËRIT EMIGRANTË NË SUEDI, KUR FESTONIM 100 VJET PAVARËSI…

 

ME VËLLEZËRIT EMIGRANTË NË SUEDI, KUR FESTONIM 100 VJET PAVARËSI…

-Mbresa-

Nga: Prof. Murat Gecaj

Publicist e studiues-Tiranë


 

Bisedë e ngrohtë dhe miqësore, me Prof. Dr. Sali Berisha, Kryeministër i  Shqipërisë (Tiranë, 29 Nëntor, 2012)

1.

Në një bisedë përmes Internetit,  miku im Sokol Demaku më kishte njoftuar se kolegu ynë i përbashkët, Bahtir Latifi ndodhej në Vlorë, për të marrë pjesë në festimet e 100-vjetorit të Pavarësisë. Gjithashtu, më pare, ai më kishte thënë se, me këtë rast,  po përgatitej një udhëtim i disa vetave, nga Suedia, për në Kosovë dhe, më tej, në kryeqytetin e shtetit të parë shqiptar…

Ndërsa një ditë më pas, pra më 29 nëntor 2012, kur në Tiranë vazhdonin ende festimet dhe veprimtaritë e ndryshme, më mori në celular i njohuri im, biznesmeni me banim në atë shtet skandinav, Halim Hoti. Ai më tregoi se grupi i bashkatdhetarëve nga Suedia ndodhej te Muzeu Historik Kombëtar dhe se prisnin orën e takimit me Kryeministrin e Shqipërisë, prof.dr. Sali Berisha. Sigurisht, pa u vonuar u nisa për  atje. Por, ndërkaq, doja të dija për kolegun e mikun tim, shkrimtarin e publicistin Viron Kona, gjithashtu, i njohur mirë nga ata. Pas lidhjes me celular, mësova se ai ndodhej pikërisht në qytetin e Vlorës, pra ishte e pamundur ardhja e tij që t’i takonte. Kjo sepse bashkatdhetarët tanë do të udhëtonin shpejt, pa u vonuar, një pjesë me autobus për në Suedi dhe pak veta  për në Kosovë.

I pari, që takova në afërsi të Muzeut, ishte Bedri Paci, bashkëfshatar i imi nga Bujani i Malësisë së Gjakovës (Tropoja). Ashtu si dhe me një pjesë të atyre kolegëve, me këtë isha njohur në prill të këtij viti, kur u zhvilluan, në Boras të Suedisë, veprimtaritë  me rastin e 5-vjetorit të Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni”. Jo larg tij, ishte edhe miku shkrimtar  Fetah Bahtiri, me kolegë të tjerë.  Së bashku, shkuam te një makinë, ku ai kishte lënë disa libra të tijët. Pasi m’i nënshkroi me dashamirësi ata, m’i dhuroi librat: “Dritë, ngrohtësi, optimizëm” (për shkollën shqipe në strehimoren Svenshëgen, Suedi, më 1991-1994), Prishtinë, 28 nëntor 2012  e vëllimin me poezi “Monolog në mërgim” (Prishtinë, 2012), si  dhe librin me disa autorë, “Thesar Kombëtar i Mërgatës Shqiptare në Suedi”-Nr.1, 2012.

Ishte kënaqësi për mua, kur  ritakova  Florije-Lule Bajraktarin, veshur me rroba të bukura popullore, nga  vendlindja e saj, Kosova. Në Boras atë e kisha parë, kur i dhuroi albanologut Ullmar Kvik një pikturë, ku ishte pikërisht një lule, simbol  mirënjohjeje e respekti për të. Ajo më tha se kishte pyetur disa veta, nëse duhej ta veshte e ta mbante rrobën kombëtare, gjatë këtyre manifestimeve. Sigurisht, edhe unë e përgëzova për këtë gjest të bukur e domethënës të saj.

U desh të kalonin disa minuta, që t’i “gjenim” kolegët e miqtë e mi, Hysen Ibrahimin, kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë “Papa Klemanri XI-Albani”, në Suedi dhe biznesmenin e njohur, në atë bashkësi e më gjerë, Halim Hotin. U përqafova përzemërsisht me të gjithë dhe, pasi koha na priste, shkuam në një lokal, aty afër e pimë bashkë nga një kafe. Temë e bisedave tona ishin festimet e bukura dhe masive të shqiptarëve, në Shqipëri e Kosovë, por dhe në të gjitha trojet tona amtare e në diasporë.

Shënoj këtu se, pasi ata u larguan për në Suedi, publicisti Bahtir Latifi publikoi te faqja e ineternetit “Dituria”(Boras) një reportazh. Ndër të tjerat, aty mësova se në udhëtimin e gjatë me autobus, nga Suedia për në Kosovë, ku arritën më 24 nëntor, vërtet ishin lodhur  ca, por dhe ishin kënaqur: me biseda të ndërsjellta, duke recituar poezi etj. Një ngjarje e shënuar kishte qenë për ta, përurimi i shtatores së “gjeneralit popullor” Isa Boletini, në Mitrovicë. I frymëzuar nga ky rast, aty për aty, Fetah Bahtri shkroi një poezi. Ndër vargjet e saj, po shkëpus vetëm këto:

Këtu, para teje u përkulën beglerë e pashallarë,
Hasan Prishtina, Bajram Curri e Ismail Qemal…
Eu! Sa i madh që qenke, sot gjeneral,
Sikur bjeshkët e Isniqit me mal,
Me flamur buzë Ibrit e Sitnicës,
Zbukuron sheshin e Mitrovicës…


 

Një fofografi e përbashkët dhe e paharruar, nga takimi me Kryeministrin e Shqipërisë, Prof.Dr. Sali Berisha

Kolegu B.Latifi tregoi se, kur ata hynë në tokën e Shqipërisë, 48-vjeçari Enver Krasniqi, që shkelte këtu për herë të parë, u emocionua shumë. Prandaj u ul në gjunjë dhe e puthi tokën tonë amtare!

Gjithashtu, gjatë bisedave tona të ngrohta, më treguan plot emocion për  mbresat e shumta, nga pjesëmarrja në festimet e organizuara në Vlorën e Ismail Qemalit. Më 28 Nëntor 1912,  aty e kishin nënshkruar Aktin Historik të Pavarësisë Kombëtare edhe disa delegatë nga Kosova, pra Sali Gjukë Dukagjini, Bedri Pejani e Rexhep Mitrovica, por dhe Mid’hat Frashëri, përfaqësues i saj. Në mbështetje të fortë dhe të palëkundur të kësaj ngjarjeje madhore, në historinë tonë mbarëkombëtare, kishin qenë edhe Isa Boletini, Hasan Prishtina e Bajram Curri, ky i fundit në pamundësi për të qenë i pranishëm aty, nga rrethanet e krijuara, sidomos në Veri të Shqipërisë.

2.

Me mendimin e afrimit të orës së takimit, me Kryeministrin Sali Berisha, udhëtuam për atje me një autobus të linjës qytetëse. Sapo arritëm te porta e hyrjes, nëpunësit e atyshëm na treguan se kishin dijeni të saktë për pritjen  e parashikuar. Pasi u kryen formalitetet e duhura, bashkë me këtë grup, hyra edhe unë në mjediset e Kryeministrisë. Të  jem i sinqertë me lexuesit, edhe pse i moshuar, nuk më kishte takuar ndonjëherë rasti të shkoja në zyrat e Kryeministrit të Shqipërisë. Ndërsa kisha takuar në zyrën e tij disa herë kolegun publicist, Qemal Sakajeva, nëpunës pranë atij institucioni të lartë shtetëror të vendit tonë. Pra, ashtu si kolegët bashkatdhetarë me banim në Suedi, kjo përbënte një ngjarje të rrallë për mua. I pari, që njoha, ishte Neritan Ceka, këshilltar aty dhe që e kisha patur bashkëstudent, në Faklultetin Histori-Filologji të Universitetit të Tiranës, unë për gjuhë-letërsi dhe ai për histori. Më vonë u bë arkeolog i dëgjuar, si i jati Hasan Ceka, por dhe politikan e deputet në Kuvendin e Shqipërisë.

Kishim zënë vend të gjithë afër kabinetit të Kryeministrit… Sakaq, nga dera përballë doli prof.dr. Sali Berisha, i qeshur  dhe plot energji. U takua me radhë e përzemërsisht  me gjithë të pranishmit. Ai na uroi mirëserdhjen e iu drejtua të tjerëve, nëse e dinin që unë e kisha patur atë nxënës, në shkollën 7-vjeçare të fshatit Tropojë, në vitet ’50-të të shekullit të kaluar. Ndërsa unë iu përgjigja atij, me faktin, tashmë të njohur: “Dhe, të kemi patur nxënësin më të mirë të shkollës!” Ç’është e vërteta, pa u zgjatur, shënoj këtu se ne kemi patur takime e kemi mbajtur lidhje të mëvonshme edhe familjare, për arsye të vendbanimit në një lagje të Tiranës, të profesioinit të tij mjek zemre ose të detyrës sime në shtyp.

Dr.Berisha foli për festimet madhështore të 100-vjetorit të Pavarësisë, për nderimin e veçantë, që iu bë shumë figurave të shquara atdhetare etj. Por edhe u interesua posaçërisht për punën dhe jetën e këtyre bashkatdhetarëve, me banim në Suedinë mike. Siç e kam shënuar dhe në një shkrim të mëparshëm, e falënderuan Kryeministrin për pritjen e ngrohtë, Hysen Ibrahimi e Qibrije Hoxha. Pasi të gjithë së bashku bëmë  një fotografi me Kryeministrin, ky i përshëndeti një për një të gjithë pjesëmarrësit në këtë takim dhe i uroi ata përsëri,  për festën e përbashkët të Flamurit dhe për arritje sa më të mira, në jetën e përditëshme.

Kur po delnim nga hyrja e Kryeministrisë, me një çantë në shpinë, gjetëm arsimtarin dhe shkrimtarin e njohur Hamit Gurguri, gjithashtu, emigrant në Suedi. Ai ishte kthyer nëpër Durrës, pas udhëtimit të kryer më këmbë, që nga Kosova e deri në Vlorë. Sigurisht, atij i mbeti merak, që nuk arriti të ishte i pranishëm në takimin me Dr. Berishën.

Për korrektësi, shënoj këtu, se në takimin e mësipërm me Kryeministrin, prof.dr. Sali Berisha, ishin: Hysen Ibrahimi, Qibrije Hoxha, Fetah Bahtiri, Osman Ahmetxhekaj, Rrahman Rrahmani, Florije-Lule Bajraktari, Bedri Paci, Bahtir Latifi, Bajram Muharremi, Shaban Murseli, Adem Ahmeti, Halim Hoti, Mursel Shkupolli dhe unë.

3.

Në vendtakimin e parë, pra në afërsi të Muzeut Historik Kombëtar, ku kishim bërë edhe disa fofografi për kujtim, u ndava me të gjithë ata kolegë e miq të dashur, duke i falënderuar  sinqerisht për nismën e tyre të bukur, realizimi i të cilës, padyshim, kërkoi nga të gjithë edhe lodhje të shumta fizike, por që u solli atyre mjaft kënaqësi shpirtërore dhe kujtime të paharruara. Sigurisht, për ato, ata do t’u tregojnë familjarëve e të afërmve dhe gjithë të njohurve të tyre, si në Suedi, por dhe në Kosovë e më larg.

Në mbyllje të këtyre pak radhëve, i përshëndes nga zemra të gjithë këta vëllezër bashkatdhetarë, të cilët morën udhën për në Tiranë e deri në Vlorë dhe që festuan e gëzuan bashkë me ne, në 100-vjetorin e shpalljes së Pavarësisë!

Tiranë, 11 dhjetor 2012

 

 

JETOJMË NË MËRGIM ME MENDJEN NË VENDLINDJE

 

Sokol DEMAKU

JETOJMË NË MËRGIM ME MENDJEN NË VENDLINDJE

Në Mbretërinë suedeze, 100-vjetori pavarësisë së Shqipërisë, u shënua në mënyrë më madhështore, në çdo vendbanim ku jetojnë shqiptarët. Ndërkohë, që në qytetin e vogël të Suedisë përendimore Skene janë zhvilluar aktivitete të ndryshme festive, ngritje e flamurit, turnir ne futboll për të gjitha kategorit dhe moshat, koncerte solemne me rastin e përvjetorit të pavarësisë, ku kanë marrë pjesë qindra bashkatdhetar nga shumë qytete të kësaj pjese të Mbretesise suedeze si dhe mysafirë nga vendet fqinje.


Me iniciativën e veprimtarëve të dalluar Avni Ismaili dhe Muharrem Shabani anëtar të krysisë së Shoqates Kulturore Shqiptare ”Dardania” me seli në këtë qytet aty u valëviten flamuj shqiptarë krahas atyre suedez, duke zbukuruar ambientet ku mbaheshin aktivitet kulturore e sportive që zhvilloheshin me rastine  100 vjetorit të festimit të Pavarësisë se shtetit shqiptar dhe Ditës së Flamurit.

Ky eveniment historik, kjo ditë e shenjtë e cila u kremtua me krenari, entuziazëm dhe në mënyrë të veçantë, si në Shqipëri, Prishtinë, Shkup, në të gjitha trojet shqiptare dhe diasporë, iu kushtua ngritjes se flamurit në Vlorë nga i mençuri dhe i urti Ismail Qemal-Vlora, që shpalli mëvetësinë dhe ribërjen e Shqipërisë, më 28 Nëntor 1912 e lidhur me këtë ngjarje kulminante për popullin shqiptar për të pranishmit foli mësuesi i Gjuhës shqipe ne këtë qutet Haki Gashi, i cili mes tjerash bëri një analizë të përgjithshme te situatës së kohës dhe kushteve në të cilat jetonin shqiptaret në atë kohë. Rëndesin e shpalljes së mvehtësisë nga i madhi Ismail Qemali dhejehonën e kësaj ngjarje të madhe për vensin dhe kombin tonë.

Pastaj anëtari i Krysise së SHKSH ”Dardania” Muharrem Shabani në mënyrë solemne u ndau mirnjohjet dhe shperblimeve ekipeve pjesëmarrëse në garat e organizuara nga kjo shoqatë me rastin e festes së pavaresise së shtetit shqiptar dhe ditës së flamurit.


Manifestimin tani më tradicional të festës sonë më të madhe kombëtare 28 Nëntorin - Ditën e Flamurit, me theks të veçantë 100 vjetorin e Pavarësisë shtoj Kryetari i krysisë së kësaj shoqate Avni Ismaili tani për ne këtu në mërgim është berë traditë duke mos anashakalua as përvejetorin e shpalljes së pavarësisë së Kosovës!
Salla ku mbahej manifestimi, salla e shkolles fillore të këtij qyteti huazuar enkast për ketë qëllim, ishte stolisur me flamuj kombëtar, me ngjyra dominuese Kuq e zi, mu sikur në mes të Shkupit, Prishtinës e Tiranës, me flamuj kombëtare të Shqipërisë edhe ato të Suedisë vendit ku bashkëkombasit tanë gjetën mbështjetjen për punë dhe jetë, me fotografi si dhe simbole dhe shenja të tjera kombëtare destinuara këti manifestimi madheshtor.

Organizatorët e manifestimit ishin kujdesur për të gjitha kategorit  e mysafirëve duke fillua nga moshat me të vogla deri tek të moshuarit. Mbrëmjen e bënë edhe më madhështore valltarët dhe vet pjesëmarrësit e mbremjes të cilët deri në orët e vona të kësaj nate vallëzuan me muzikën e zgjedhurë dhe vallet tona kombëtare.

 

 

Murat gecaj: MIQ NGA SUEDIA, NE SHKOLLËN 9-VJEÇARE “DEMOKRACIA”

 

MIQ NGA SUEDIA, NE SHKOLLËN 9-VJEÇARE “DEMOKRACIA”

(Në prag të 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë)

Nga: MURAT  GECAJ


Nxënësit në skenë: “Kur shpallej Pavarësia…”

1.

Një mëngjes, të para pak ditëve, në lokalin para Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës, e kishim lënë për t’u takuar, ne disa kolegë të arsimit e shtypit. Më parë, kishim patur një lajm, që na shkaktoi kënaqësi të veçantë. Konkretisht, mësuam se në aeroportin e Rinasit kishin mbërritur kolegë e miq nga Suedia, të cilët ndodheshin për vizitë në shkollën 9-vjeçare “Demokracia” të qytetit të Durrësit. Që më parë, nga qyteti Boras, ku jeton e punon, arsimtari, publicisti e shkrimtari Sokol Demaku na e kishte dërguar me e-mail programin e detajuar të veprimtarive, që do të zhvillonin, bashkë me miqtë durrsakë.

I pari, që kishte arritur në vendin e caktuar, ishte mesuesi e shkrimtari Bashkim Saliasi. Sapo shkova dhe unë aty, nuk vonuan të vinin gazetarja e Radio-Tiranës, Kozeta Hoxha dhe zv.drejtori i shkollës 9-vjeçare në Kamzë, Petrit Xhaja, me makinën e tij. Por nuk mungoi as “djaloshi” mbi 75-vjeçar, arsimtari veteran i shkollës shqipe në Suedi, publicisti e shkrimtari dhe studiuesi Sadulla Zendeli, i njohur nga të gjithë, “Daja”. Ai ndodhej që para disa ditësh në Tiranë dhe kishte ndjekur nga afër disa përurime librash të rinj, në Panairin e 15-të Librit, “Tirana-2012”. Se dhe vetë ka përgatitur për botim dy libra të rinj, njëri nga të cilët është falori voluminoz, shqip-suedisht, mjaft i dobishëm për nxënësit shqiptarë dhe prindërit e tyre, në Suedi. Pasi morëm vesh se kishin shkuar në Durrës e na prisnin atje edhe kolegët Viron Kona e Ibrahim Hajdarmataj, u nisëm udhës për atje.

Vërtet kam qenë shpesh në Durrës, por nuk e dija se ku ndodhet shkolla 9-vjeçare me emrin simbolik “Demokracia”, e cila drejtohet nga bashkëfshatari im,   Abdyl Buçpapaj. Ndërsa e dija mirë, se ai kolektiv mësuesish e nxënësish janë të lidhur (“binjakëzuar”), me “Fjordingskolan” të qytetit Boras, në Suedi. Deri tani ata kanë bërë vizita të ndërsjellta dhe kanë ndjekur disa veprimtari të përbashkëta, si mësimore dhe kulturore e artistike. “Gjurmët” e këtyre lidhjeve mjaft të dobishme: unë, Viron Kona, Kozeta Hoxha dhe arsimtarja Kadrije Gurmani i gjetëm sivjet atje, kur ishim në festimet e 5-vjetorit të Qendrës Atdhetare e Kulturore “Migjeni”, si dhe të revistës e radios në shqip, me emrin “Dituria”.

2.

Sapo arritëm në mjediset e shkollës “Demokracia”, vërejtëm se aty të gjithë ishin në festë. Miku e kolegu Sokol Demaku na takoi i pari, me atë shkathtësinë e dashamirësinë e tij, tashmë të njohur, që i kam përmendur edhe në shkrime të tjerë të mëparshëm. Paksa i përmbajtur, por me buzëqeshje në fytyrë, na shtërngoi duart drejtori i shkollësë së Borasit, Per Kettisen, si dhe mësuesja Sonja Persson. Gjithashtu, aty gjetëm  mësuesin nga Kosova, i cili ka disa vite në Suedi, Hamit Gurgurin, me qeleshën e qendisur, me simbolin tonë kombëtar. Ai kishte ndaluar aty, gjatë rrugës më këmbë, nga Skënderajt e Kosovës, për në qytetin e Vlorës. Gjithashtu, ishin të pranishëm poeti i njohur kosovar Adem Zaplluzha, drejtoresha e shkollës fiollore të Vushtrisë, Kadrije Mëniqi etj.


Vajzat, qëndisin Flamurin Kombëtar…

Ndërsa nisën të dilnin pamje në ekran, përmes vidioprojektorit, nga jeta dhe veprimtaritë në shkollën “Demokracia”, për vizitat e ndërsjellta Durrës-Boras dhe për disa nga të ftuarit, të gjithë u ngritën në këmbë dhe kënduam Himnin tonë Kombëtar. Pastaj fjalën përshëndetëse në koncertin festiv dhe shfaqjen, me temë “Gëzon Pavarësinë, Shqipëria ime”, e mbajti dejtori i shkollës, Abdyl Buçpapaj. Më tej, vijoi “zinxhiri” i recitimeve të poezive dhe i skeçeve tematike, nga nxënësit e shkollës.

Ato ishin të gërshetuara bukur edhe me fjalën e të ftuarëve në këtë festë. Drejtori Per Ketisen ose rektori, siç e quajnë në Suedi, tha se ishte kënaqësi e veçantë për të, se ndodhej herën e tretë në gjirin e atij kolektivi mësues-nxënës e prindër. “Nuk i kuptoj fjalët shqipe,-u shpreh ai,-por e ndiej mirë pulsin e zemrave tuaja, që rrahë me forcë për Shqipërinë, si dhe për lidhjet tona miqësore. Kemi përfituar e do të përfitojmë shumë nga njëri-tjetri, sidomos në mësimdhënie, ne për matematikën e për veprimtaritë, që zhvillojmë. Kështu do të ecim bashkë, në këtë udhë frytdhënëse”.

Me duatrokitje të forta u prit fjala e Dajës. Ai u tregoi të pranishmëve, se shumë vite të shkuara  i kishte hapur dyert e shkollës së parë shqipe në Suedi, ku jeton familjarisht, tash mbi 50 vjet. “Ajo ishte ditë e madhe, e paharruar dhe e bekuar, si për mua, pod he për nxënësit e prindërit e tyre…Ishte data 5 maj 1972”-u shpreh ai dhe sytë i shkëlqenin, nga rikujtimi i asaj kohe. Po ishte kërshëri, sidomos për nxënësit që dëgjonin, se si ai shkroi edhe tekste mësimore për atë shkollë e shkolla të tjera shqipe, të cilat u hapën më vonë në atë vend të bukur skandinav. Ndërsa nuk harroi të flasë me dhimbje e mall për vendlindjen, Gostivarin, për të cilën ka shkruar poezi e libra dhe se kurrë nuk e harron atë.


Nga e djathta: P.Xhaja, M.Gecaj, Daja, S.Demaku, V.Kona, I.Hajdarmataj e  A.Buçpapaj

Vëmendjen e të pranishmëve e tërhoqën edhe fjalët e mësuesit Hamit Gurguri, i cili jeton tash 20 vjet në Suedi dhe tani po udhëtonte më këmbë për në Vlorë, me një flamur kuqezi në dorë dhe në kokë qeleshen me simbolin tonë kombëtar. “Kudo më kanë pritur shumë mirë, gjatë udhtimit tim. Me kënaqësi, në qytete ose fshatra, më  kanë ofruar ujë e bukë dhe strehim…Nga mërgimi, por dhe nga Kosova, po sjell dashuri për të gjithë në Shqipëri, e cila tani është në festë”. Pastaj u ndal në jetën gjatë këtyre viteve në emigracion, për librat që ka botuar dhe të tjerë, që do t’i shkruajë. “Mua më frymëzojnë njerëzit, në dukje, të thjeshtë e të vegjël, por të cilët bëjnë punë të mëdha për Atdheun”,-e mbylli ai bisedën e tij, duke uruar për festën e madhe të Pavarësisë, e cila u përket të gjithë shqiptarëve, në trojet e tyre amtare dhe në diasporë.

Në vazhdim, poeti Adem Zaplluzha recitoi një poezi të tij, kushtuar 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë, e cila nënvizon se mjaft kemi patur, gjatë histories, brenga e lotë. Pra, tani le të jemi të gjithë të bashkuar, të sigurojmë e të kemi vetëm kënaqësi e buzëqeshje. Një poezi të tij recitoi edhe Vaso Papaj. Ndërsa u ndoqën me mjaft interes fjalët e  aresimtarit, shkrimtarir dhe publicistit Sokol Demakut. Në to, i kushtoi vend të veçantë fryteve të “binjakazimit” ndërmjet dy shkollave të tyre.

Përshëndetën e folën me radhë, shkrimtari e publicisti Viron Kona, unë, mësueset e shkollës  Mimoza Mezini e Merita Thertori, gjithashtu poete.

Mbyllja e veprimtarisë ishte mjaft e bukur, emocionuese dhe domethënëse. Nxënësit, të veshur me rroba të bukura, disa popoullore dhe në to ngjitur simbole kombëtare, me flamuj në dorë, inskenuan çastin e ngritjes së Flamurit Kombëtar, nga Ismail Qemali dhe të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, në Vlorë, më 28 Nantor 1912. Salla shpërtheu në duartrokitje dhe të pranishmit i falënderuan nxënësit për shfaqjen e bukur dhe bashkë me ta bënë mjaft fotografi, të cilat do të mbeten kujtim i paharruar, nga ajo ditë festive.


Daja, duke folur në Bibliotekën e qytetit të Durrësit…

Në atë pasdite, të ftuarit u ndanë në dy pjesë. Disa panë orë mësimore në klasat e ciklit të ulët, ndërsa të tjerët vizituan mjediset e Bibliotekës së Durrësit, ku është drejtoreshë Flora Dervishi. Nën drejtimin e punonjëses Teuta Dhima, disa nxënës, lexues të rregullt, recituan poezi plot frymëzim, si Aleks Llukovi, Fllanxa Shurbi, Sofika Gega e Jesika Osmani. Ndërsa folën për nevojën e leximit, që në moshat e reja e gjatë tërë jetës dhe për botimet e tyre, të ftuarit Sadulla Zendeli, Sokol Demaku, Viron Kona e M.Gecaj, por dhe arsimtarët Kadri Tarelli e Petrit Xhaja. Me këtë rast, të gjithë e uruam njëri-tjetrin për festën e Pavarësisë.

Po atë ditë, miqtë nga Suedia, Tirana e Kosova bënë një vizitë në shkollën jopublike “Iliria”, në plazhin e Durrësit, me drejtor Flamur Panaritin. Ndër të tjera, aty pamë disa mjedise të bukura, si për realizimin e programit mësimir-edukativ dhe zhvillimin e veprimtarive të ndryshme. Në atë mjediss të këndshëm, provuam edhe mikpritjen e bujarinë e pritësve, të cilët na shkruan një drekë të bollshme.

…Në ditët pasardhëse, sipas programit të parashikuar, miqtë nga Suedia ndoqën orë mësimore dhe veprimtari të tjera, në shkollën 9-vjeçare “Demokracia” të Durrësit. I frytshëm ishte shkëmbimi i mendimeve dhe i përvojave ndërmjet mësuesve, shqiptarë e suedezë.

Tani, kur miqtë tanë janë kthyer në qytetin e tyre Boras, ata nuk do ta harrojnë këtë vizitë të tyre, në Durrës. Por, sigurisht, do të mendojnë e projektojnë përsëri veprimtari të tjera, të përbashkëta e të ndërsjellta. Se, tashmë, shkollat e Atdheut tonë i kanë “dyert e hapura” për në shkollat perëndimore, të Europës e më gjerë.

Tiranë, 25 nëntor 2012

 

 

Kadri Tarelli: Suedezët në bibliotekën e Durrësit

 

 

Kadri Tarelli

Suedezët në bibliotekën e Durrësit


Durrës më 22. 11. 2012

BIBLIOTEKA E DURRËSIT PRET MIQ NGA SUEDIA


Në kuadrin e100-vjetorit të Pavarësisë, të hënën pas dite në një nga sallat e bibliotekës së qytetit të Durrësit u organizua një takim me disa shkrimatrë të ardhur nga veriu i largët, nga Suedia. Ata ishin Sedulla Zendeli-Daja dhe Sokol Demaku, të dy veprimtarë që kanë bër emër e po bëjnë punë të madhe në diasporë, në kushtim të arsimimit në gjuhën shqipe të fëmijëve të bashkatdhetarëve tanë. Janë të dy shqiptarë, i pari nga trevat e Maqedonisë dhe i dyti nga Kosova, por që jetojnë e punojnë prej kohësh në Suedi. Në këtë ditë të shënuar të ngjeshur me veprimtari në Durrës, shoqëroheshin nga publicisti dhe studiuesi Murat Gecaj, shkrimtari Viron Kona dhe nga Petrit Xhaja autor tekstesh shkollor, të gjithë të ardhur nga Tirana.

Takimi në bibliotekë ishte një kërkesë e kaherëshme dhe e shumë pritur. Miqtë zgjodhën pikërisht këto dit fundnëntori, për të marrë pjesë në festimet e 100-vjetorit të Pavarësisë në shkollën 9-vjeçare “Demokracia” të Durrësit, e cila prej pesë vitesh ka lidhje binjakëzimi me shkollën “Fjardingskolan” në qytetin Boras të Suedisë. Si i thonë fjalës, “Një rrugë e shumë punë”. Kështu mbas emocioneve nga veprimtaria në shkollë, edhe një bashkëbisedim me shkrimtarë e krijues durrsak në bibliotekë. Ide dhe qëllim mjaft i dobishëm, njohja dhe afrimi me njëri-tjetrin, njëkohësisht hartimi i projekteve për lidhje dhe bashkëpunim mes bibliotekës së Durrësit me një nga simotrat në Suedi. Në fakt duhet thënë se, të dy shkrimtarët nga Suedia janë të pranishëm për publikun Durrsak nëpërmjet shkrimeve në revistën “Dituria”, që botohet në gjuhën shqipe në Suedi e që vjen rregullisht edhe në bibliotekën e Durrësit.

Drejtuesja e takimit znj. Teuta Dhima me mjaft finesë dhe elegancë, u kërkoi ndjes pjesëmarrësve për mungesën e drejtoreshës së bibliotekës Znj. Flora Dervishi, e cila ishte e ftuar të ishte në qytetin e Manastirit, në festimet në përkujtim të  “Kongresit të Manastirit”. Më tej pas përshëndetjeve të rastit, fjala u mbeti miqëve, të cilët shpalosën përpjekjet plot atdhedashuri që bëjnë në dhe të huaj, për mbajtjen gjallë të gjuhës dhe frymës kombëtare tek të gjithë mërgimtarët, në veçanti të fëmijëve dhe të rinjëve. Ata venë në shërbim të tyre të gjithë fuqitë fizike dhe intelektuale, për orgnizimin e veprimative të shumta, për të bashkuar të gjithë shqiptarët, që të mos këputen rrënjët e vendlindjes e të mos  harrojnë dheun e të parëve.

Profesori i nderuar z. Sadullah Zendelia-Daja, poet, shkrimtar, studiues dhe hartues i fjalorit shqip-suedisht me 27.000 fjalë, sot i moshuar rreth të tetëdhjetave por i mbajtur mirë dhe me kujtesë të fortë, solli të gjalla kujtimet e dyzet vjetëve të shkuar, kur udha e mërgimit e degdisi në Suedi. Vetëm ata që e kanë provuar kurbetin e dinë dhe i kuptojnë dhimbjet e ndarjes nga vendi yt, e më pastaj vështirësitë, përpjekjet për mbijetesë e përplasjet që të ofron emigrimi. Me thjeshtësinë e një itelektuali të vërtetë, bën sikur i harron vuajtjet e asaj kohe, por sjell në kujtesë përpjekjet për të hapur të parën shkollë në gjuhën shqipe për 15 fëmijët e shqiptarëve. Ishte koha kur emigrantët shqiparë mbanin pasaportë jugosllave, e askush në Suedi nuk i njihte për shqiptarë. Sa e vështirë ishte t’u mbushje mendjen autoriteve vendase, pasi ata nuk i njihnin problemet e hallet e shqiptarëve. Krahas shkrimeve dhe botimeve të shumta, “Daja”, emër me të cilin e njohin të gjithë shqipatrët në Suedi, tani po punon për fjalorin 35.000 fjalësh në të dy gjuhët. Është një përpjekje e madhe për t’u ardhur në ndihmë bashkëatdhetarëve që jetojnë e punojnë në Suedi.

Ndërsa Sokoli, energjik e i palodhur, poet, publicist dhe drejtues emisionesh në gjuhën shqipe në radio, hartues e botues i revistës letrare-artistike “Dituria”, anëtar i kryesisë së shoqatës atdhetare “Migjeni”, mësues i pasionuar, në fjalën e tij u përqëndrua në përpjekjet për shkollimin e fëmijëve shqiptar dhe edukimin e tyre me norma të demokracisë dhe qytetarisë, ku Suedia qendron në majat e saj. Fryma e të qenit i barabartë dhe i respektuar, edukohet që në shkollë, që tek moshat e vogla, pavarësisht rracës, ngjyrës, gjuhës dhe kombit. Në shkollën ku ai jep mësim fliten 32 gjuhë të botës, por askush nuk guxon të mendojë e më pak të shprehë dallimet mes tyre.

Më tej shkrimtari i njohur nga Tirana Viron Kona, autori i më shumë se 30 librave, fitues i disa çmimeve, i cili ka vizituar dy herë Suedinë, si i ftuar në promovimin e librit “Eh, more Bubulino”, i përkthyer në suedisht dhe i futur në programin mësimor të shkollave të atij vendi, u ndal tek bukuria e shpirtit suedëz. Shembujt që solli shkaktuan të qeshura te të pranishmit: “Provo të presësh një degë nga pema që ke në oborrin tënd, pa marrë lejë në bashki apo komunë”! Ne çuditemi, pasi nuk e konceptojmë dot forcën dhe zbatimin e ligjit edhe nga njeriu më i thjeshtë i atij vendi. Shembujt na bëjnë të mendojmë brenda vetes, sepse ato shprehin kulturën dhe vendosmërinë e të gjithëve banorëve që e duan vendin e tyre, ndaj përpiqen ta mbrojnë me fanatizëm gjelbërimin, mjedisin dhe ekologjinë.

Të njëjtat përshtypje shprehu edhe Murat Gecaj, i cili para pak muajsh ishte i ftuar në Suedi. Kështu i’u dha mundësia ta prekë vetë atë realitet që na mahnit, sidomos në dashurinë për librin dhe frekuentimin e bibliotekave duke filluar që nga moshat më të vogla.

Në fund të këtij takimi kaq të ngrohtë, të rinjët gjimnazistë të shkollës “Olsi Lasku”, gjallëruan sallën. Nxënësit Aleks Llukovi, Fllanxa Shurbi, Sofika Gega dhe Jesika Osmani, plot art dhe ndjenjë recituan pjesë nga poezitë e Fishtës, Sadulla Zendelit-Daja, dhe poetes nga Durrësi Gentiana Zagoridha. Mesazhi i tyre ishte i qartë. Dobia e takimeve të tillë, ndjehet vetëm kur vlerat njerëzore, humane, letare e artistike përcillen tek të rinjtë. Kështu edukohet te ata dashuria për librin, duke bërë që të frekuentojnë më dendur bibliotekën, tempullin e dijes, kulturës e përvojës së shoqërisë. Duke prekur librin, nxisin deshirën për t’u bërë të dobishëm, pasurojnë shpirtin, fisnikërohen dhe bëhen më të mir e më të zotë, për t’i shërbyer vetes dhe kombit.

I përbashkët ishte falënderimi dhe urimi: Mirëupafshim ! Më shumë takime të tilla !

Kadri Tarelli

Durrës

 

 


Faqe 11 nga 36

Tidningen-Gazeta

Inloggning-Hyrje

Vem är Online?

Kemi 14 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1131155
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

Kanë kaluar dy vite nga mvehtësia e shtetit më të ri në botë Republikës së Kosovës, por edhe më ikja apo leshuarja e vatrave nga ana e të rinjëve dhe të rejave kosovare është aktuale. Këtë ne e vertetuam në qytetin Trollhättan të Suedise ku këtu takuam të riun kosovar njëzet e trevjeqarin Valdrin Hoti nga Mitrovica i cila para gjashtë muajsh ka leshuar vendlindjen dhe është vendosur këtu në këtë qytet të Suedisë përnedimore.

Lexo ma...