Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Dituria

Sokol Demaku: ”BABADIMRI KOSOVAR” 150 DHURATA PËR FËMIJËT SHQIPTARË NË BORÅS TË SUEDISË

 

”BABADIMRI KOSOVAR” 150 DHURATA PËR FËMIJËT SHQIPTARË NË BORÅS TË SUEDISË

Nga Sokol Demaku

Një traditë shekullore e këtij populli fisnik në festimin e festave të fundvitit edhe sot është prezente dhe ka filluar të aplikohet edhe nga ardhacakët të cilët nuk janë të pakt në këtë skaj të rruzullit tokësor këtu në hemisferen e veriut, pra në Skandinavi konkretisht në Mbretërine suedeze.



Festat e fundvitit këtu në Suedi festohen në mënyrë madhështore dhe ne forma dhe mënyra të ndrsyhme, kësaj tradite kohëve të fundit kanë filluar ti përshtaten edhe shqiptarët. E gjithë kjo në kuadër të integrimit të të ardhurëve në jetën dhe kulturën e vendit ku ata jetojnë dhe në përkrahjen e shtetit suedez dhe komunave ku ata jetojnë, për të haujt respektivisht të ardhurit.

Këtë vit u pa më së miri se sa aktiv janë mergimatrët shqiptar dhe se sa ata kujdesen që edhe me të vegjlit të ndihen të lumtur dhe se me të vertetë dikush mendon dhe angazhohet për ta.



Në këtë dhjetor respektivisht me 19 dhjetor në lokalet e Fjärdingskolan të Borås, në organizim të Qendres kulturore shqiptare ”Migjeni” me seli ne Borås u organizua pritje e Vitit të Ri për voglushët shqiptar dhe mysafirët e tyre femijët suedez dhe kombeve dhe kombësive tjera të cilet vijojnë mësimet në ketë vatër arsimi, në këtë qyetet dhe qytetet për rreth.

Në këtë manifestim moren pjesë mbi 150 voglush shqiptar së bashku me moshataret e tyre me kombësi të ndryshme. Fëmijët ishin të pranishëm në këtë manifestim me recitime, këngë, ndersa për me të vegjel dhe të pranishmit në këtë manifestim madheshtor mbajti një ligjeratë mbi integrimin në shoqëri Mag. Sadula Zendeli Daja.


Daja ishte kujdesur që ky manifestim të jetë sa më madhështor, si Daja di vet dhe ka ambicie.
Pra fëmijët nga qyteti Borås kishin një rast të veçantë, për gëzime, për dallim nga moshataret e tyre shqiptar në qytetet tjera të Suedisë ku ata jetojnë. ”Babadimri nga Kosova” i cili një kohë të gjatë kishte bërë përgatitje serioze për udhetimin e tij në veri në qytetin Borås të Suedisë, në të cilin jetojnë dhe mësojnë shumë voglush shqiptar, në këtë qytet në veri të Europës ku Babadimri u ndau dhurata në një vperimtari të organizuar me këtë rast, këtu në Borås fëmijëve shqiptar, por jo vetëm me kaq, Babadimri u solli edhe shumë të fala nga moshatarët e tyre nga fëmijët e Kosovës, nga fëmijët e vendlindjes, nga Kosova.
”Babadimri kosovar” në thesin e tij të mbushur enkast për voglushët boråsar me dhuarata nga plaka e tij në Kosovë kishte sjellë për ta libra, libër i cili nën përkujdesjen e Sadula Zendeli Daja ishte perkthye në gjuhën suedeze dhe tema e librit ishte  Kryetrimi legjendar shqiptar Skenderbeu në botim të shtëpisë botuese nga Tirana Toena, por Babdimir kishte sjelle më vete edhe përshendetje të perzemerta dhe të ngrohta nga kosovarët për fëmijët këtu.
Kjo ishte një kënaqësi për fëmijët tanë, kjo ishte një respekt për ta, pra në të ardhmën jam i mendimit thotë sadulla Zendeli-Daja se ne duhet të angazhohemi edhe më dhe të jemi se bashku dhe që këto manifestime të jenë sa më mirë të organizuara dhe të përfshihen të gjithë fëmijët që jetojnë në këto anë . Është punë e madhe që të organizojmë manifestime të tilla, ku fëmijët tanë do takohen dhe njihen me njëri tjetrin.


Madhështinë e manifestimit ia shtuan edhe recitimet e përgatitura nga nxënësit i Fjärdignskolan në gjuhën shqipe dhe suedeze kushtuar heroit legjendar Adem Jashari, humnaitares shqiptare Nena Terezë, besës shqiptare e shumë virtyteve tjera të kombit tonë.

Përkthyesi, poeti, shkrimtari dhe publicisti Sadula Zendeli-Daja me këtë rast ndau për miqt suedez libra dhe fjalor suedisht- shqip dhe pasuroi fondin e  bilbiotekës së Fjärdingskolan me fjalor dhe libra shqip, por me pasion u muar edhe fjalori në katër gjuhë dhe me 1000 ilustrime punuar nga Daja dhe botuar nga shtëpia botuese Toena, në gjuhën shqipe-angleze-suedeze dhe italiane.

Tradita mbetet traditë dhe duhet të vazhdojmë edhe ne të ardhmen me këtë traditë e cila, mendojme se duhet të përhapet në të gjitha ato pjesë ku jetojneë dhe frymojnë shqiptarët. Kjo është kerkesë kohe, është kërkesë e cila imponohet nga gjenjda aktuale ne të cilen gjendemi, sepse po të mos vazhdojme kështu ne na pret nje asimilim dhe atëhere do jetë vonë për të nderrmarë dicka në këte drejtim.


Në kryesinë e QKSH ”Migjeni” na thanë se për cdo vit marrin letra perkrahje nga prindër nga regjione të ndryshme të Suedisë kur ata lexojnë e dëgjojnë për këto aktivitetet ë kesaj Qendre në ruajtjen dhe kultivimin e gjuhës, kulturës dhe traditës shqipe. Një nënë nga regjioni Dallarna thonë ketu tu ketë shkruar dhe ate kërkon që edhe atje nese ka mundësi ky Babadimër të vizitoj voglushët shqiptar, por këta thonë se nuk ka mundësi dhe kushte për një gjë të tillë por ndoshta do ishte me ineteres që ata të cilët janë kompetent për qështjet e mësimit të Gjuhës shqipe apo edhe për aktivitete kulturore të angazhohen por edhe të konatktojnë këta entuziastë këtu në Borås dhe të ndermarrin dic në këtë drejtim.


Pasditja ishte rezervua për takime me miq suedez, në mënyrë që edhe daja por edhe aktivistë të QKSH ”Migjeni” të kembejnë mendime dhe ide për një të ardhme me të mirë të të gjithëve në këtë vend.

Ishte impresionues takimi me Drejtoreshen e Drejtorisë së arsimit të Distriktit të Lindjes së Komunës Borås, Gylsen Özdokan, e cila veq kishte ne dijeni punën dhe aktivitetine të madhit Sadulla Zendeli – Daja.

http://www.tv4play.se/program/nyheterna-bor%C3%A5s?video_id=2252752

 

Kadri Tarelli: MIQ NGA SUEDIA, KOSOVA E KALABRIA NË SHKOLLËN “ILIRIA”. PLAZH. DURRËS

 

Miq në shkollën “Iliria”

Durrës më 12. 12. 2012

 

MIQ NGA SUEDIA, KOSOVA E KALABRIA NË SHKOLLËN “ILIRIA”. PLAZH. DURRËS


Veprimtari të shumta u zhvilluan nëpër të gjitha shkollat e Durrësit, me rastin e 100 vjetorit të pavarësisë. Për të qënë të saktë i gjithë viti ishte i mbushur me të tilla “ngjarje”, që kulmuan në ditët e fundit të nëtorit, të cilat i dhanë qytetit një gjallëri të pazakontë e që do të mbetet gjatë në kujtesë. Që u bënë festime në të gjitha shkollat nuk përbën gjë të veçantë, pasi kudo ishin përgatitur me kujdes programe që t’i shkonin përshtat kësaj dite të “Shenjtë” të shqipatrëve, por kur thua se së bashku me ne festuan edhe  suedezë, kosovarë dhe kalabrezë, atëherë duhet ndalur pak. Jo të gjithë e kishin këtë fat dhe mundësi, që mes tyre të kishte edhe miq kaq të rrallë.

Me ftesë të Flamur Panaritit drejtor i shkollës jopublike “Iliria” në Plazh në Durrës, miqtë nga suedia, Kosova e Tirana kryen një vizitë pune në mjediset e shkollës, ku gjetën një mjedis festiv. Suedezët miq ishin, Per Kettsen drejtori i shkollës “Fjardingskolan”, Sonja Persson mësuese në këtë shkollë, bashkë me ta edhe shqiptarë nga Kosova me banim në Suedi, si Sokol Demaku mësues, poet, shkrimtar, publicist, drejtues i radios lokale në gjuhën shqipe, botues i revistës “Dituria”, me ta edhe shumë i njohuri Sedulla Zendeli-Daja, shqiptar nga Maqedonia, shkrimtar e poet, hartues i fjalorit shqip-suedisht me 27.000 fjalë. Shumë e veçantë ishte pjesmarrja e Hamit Gurgurit, shkrimtar dhe përkthyes, i cili u nis nga Suedia, mbrin në Kosovë dhe i bashkëngjitet grupit të flamurtarëve që shkonin në këmbë për në Vlorë, si Isa Boletini me plot luftëtarë kosovarë këtu e 100 vjet të shkuar. Në festë ishin të ftuar edhe nga Kosova, poeti Adem Zaplluzha dhe Kadrije Meniqi drejtore e shkollës “Isa Boletini” në Vushtri. Si të ftuar bashkë me miqtë erdhën edhe shkrimtarë e publicistë nga Tirana, si Murat Gecaj, Viron Kona, Ibrahim Hajdarmataj, Bashkim Saliasi dhe Petrit Xhaja. Së bashku, shoqëruar me miqtë ishte edhe Avdyl Buçpapaj drejtor i shkollës “Demokracia”, i cili pati kënaqësinë t’i kishte më parë të gjithë pjestarë të festës në shkollën e tij.

Ishin mësuesit dhe nxënësit e shkollës “Iliria”, që pritën e përejtuan kënaqsin, që festës t’i shtohej lezeti me miq të ardhur nga larg kastile për këto dit të shënuara. Shumica e vizitorëve vinte për herë të parë këtu, ndaj mbetën të befasuar nga kushtet e krijuar për mësim dhe edukim, duke filluar që nga korridorët të shtruar me tapet e më tej nëpër klasa, bibliotekë e laboratorë, të gjitha të paisura më së miri. Interesimi i miqëve suedez ishte kryesisht për lëndën e matematikës, për të cilën kërkojnë të marrin përvojën e shkollave tona. Por kënaqësia më e madhe u ndje kur u vizitua parku rreth e qark shkollës, ku, pavarësisht se jemi në prag fillim dimri, gjejmë një gjelbërim të harlisur të barit, portokallave, limonave dhe drurëve të ndryshëm. Në mes të këtij “oazi të pyllëzuar”, ndeshim me kafazë të mëdhenj të mbushur me shpendë dhe kafshë të egra, e për të vazhduar me “liqene” ku notojnë mjelma të bardha e të zeza. Është një mrekulli e vërtetë, një mjedis që e vlen të merret si model, pasi aty nxënësi mëson dhe edukohet me ndjenjën e të bukurës dhe të dobishmes.


Nj bisedë mes miqsh, Per Kettesen u shpreh i mjaft i kënaqur nga mikpritja shqiptare, njëkohësisht i habitur nga ky mjedis i mbajtur kaq mirë dhe i ujdisur kaq bukur, që është në kontrast me gjendjen dhe pamjen e rrugëve dhe lagjeve të qytetit. Është një plagë që na dhemb të gjithëve, ndaj pikërisht këtu ndërhyn drejtor Flamuri, duke shprehur nevojën për shkëmbim përvoje, në mënyrë që  të përfitojmë nga shembulli i shkollës dhe i vendit të tyre. Pasi ndjehet shqetësimi si mësues e si qytetar sepse përpiqen të  edukojnë brenda shkollës dhe më pas përplasen me pamjen e shëmtuar, kur dalin në mjedisin e qytetit. Shkollat tona kanë nevojë të njihen me format e punës që ndjekin kolegët suedez, sidomos për krijimin dhe ndërtimin e marrëdhënive të bashkëpunimit demokratik mësues-nxënës-prindër-komunitet, mbase më së shumti, për edukimin e nxënësve që të zbatojnë kudo e kurdoherë norma qyteatrie. Të gjithë kanë nevojë ta shohin e ta prekin në vend demokracinë suedeze, e cila është kampione dhe qendron në majë të të gjitha vendeve të botës. Mes të tjerave, u diskutua gjatë dobia dhe hartimi i projekteve pa të cilat shkolla nuk ka zhvillim të qëndrueshëm. Megjithëse siç shprehen suedezët, s’mjafton një projekt i mirë, po nuk u zbatua deri në fund.


Dy dit më vonë në festimet e100-vjetorit të pavarësisë, në shkollë u ndodh edhe grupi folklorik kalabrez “Figli dell’akuila”, e përkthyer në shqip: “Të biltë e shqiponjës”, i ardhur nga Italia. Grupi përbëhej prej njëzet e pesë pjesëmarrësish dhe po niseshin për të marrë pjesë në festimet në Tiranë. Kur dëgjuan muzikë u kthyen, përshëndetën, u takuan dhe u përqafuan si vëllezër të një gjaku, me mësuesit dhe prindërit pjesëmarrës. U ngjitën në skenë dhe kënduan dy këngë shumë të bukura. Kënga “Ne jemi arbëresh” na drithëroi të gjithëve. Kishin kaq shumë emocione, pavarësisht se ishin ngjitur kushedi sa herë në skenat e botës. Siç u shprehën në shqip Paskuale Bruno. President Gruppo Folk “Figli dell’akuila”. “Të biltë e shqiponjës” dhe Francesko Pellikano Sindako Di Fraskineto. Prov. Cozenza. Calabria, ata kishin shumë dëshirë të qëndronin më gjatë, të ndiqnin të gjithë koncertin e të kënaqshin me këta djem e vajza si yje, që të veshur me Kostume kombëare këndojnë e kërcejnë kaq bukur. Ishte bukur ! Vërtet bukur, kur feston me miq që vijnë nga larg, e sidomos kur janë edhe të gjakut tënd.

Takimet me miq të largët ndodhin rrallë, por suedezët, kosovarët dhe kalabrezët do të mbeten gjatë në kujtesën e mësuesve, nxënësve dhe prindërve. Ishte 100 vjetori i Pavërësisë që na bashkoi.

Të bashkuar të festojmë edhe mijra përvjetorë të tillë !

 

Kadri Tarelli

Durrës

 

 

Murat gecaj: MIQ NGA SUEDIA, NE SHKOLLËN 9-VJEÇARE “DEMOKRACIA”

 

MIQ NGA SUEDIA, NE SHKOLLËN 9-VJEÇARE “DEMOKRACIA”

(Në prag të 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë)

Nga: MURAT  GECAJ


Nxënësit në skenë: “Kur shpallej Pavarësia…”

1.

Një mëngjes, të para pak ditëve, në lokalin para Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës, e kishim lënë për t’u takuar, ne disa kolegë të arsimit e shtypit. Më parë, kishim patur një lajm, që na shkaktoi kënaqësi të veçantë. Konkretisht, mësuam se në aeroportin e Rinasit kishin mbërritur kolegë e miq nga Suedia, të cilët ndodheshin për vizitë në shkollën 9-vjeçare “Demokracia” të qytetit të Durrësit. Që më parë, nga qyteti Boras, ku jeton e punon, arsimtari, publicisti e shkrimtari Sokol Demaku na e kishte dërguar me e-mail programin e detajuar të veprimtarive, që do të zhvillonin, bashkë me miqtë durrsakë.

I pari, që kishte arritur në vendin e caktuar, ishte mesuesi e shkrimtari Bashkim Saliasi. Sapo shkova dhe unë aty, nuk vonuan të vinin gazetarja e Radio-Tiranës, Kozeta Hoxha dhe zv.drejtori i shkollës 9-vjeçare në Kamzë, Petrit Xhaja, me makinën e tij. Por nuk mungoi as “djaloshi” mbi 75-vjeçar, arsimtari veteran i shkollës shqipe në Suedi, publicisti e shkrimtari dhe studiuesi Sadulla Zendeli, i njohur nga të gjithë, “Daja”. Ai ndodhej që para disa ditësh në Tiranë dhe kishte ndjekur nga afër disa përurime librash të rinj, në Panairin e 15-të Librit, “Tirana-2012”. Se dhe vetë ka përgatitur për botim dy libra të rinj, njëri nga të cilët është falori voluminoz, shqip-suedisht, mjaft i dobishëm për nxënësit shqiptarë dhe prindërit e tyre, në Suedi. Pasi morëm vesh se kishin shkuar në Durrës e na prisnin atje edhe kolegët Viron Kona e Ibrahim Hajdarmataj, u nisëm udhës për atje.

Vërtet kam qenë shpesh në Durrës, por nuk e dija se ku ndodhet shkolla 9-vjeçare me emrin simbolik “Demokracia”, e cila drejtohet nga bashkëfshatari im,   Abdyl Buçpapaj. Ndërsa e dija mirë, se ai kolektiv mësuesish e nxënësish janë të lidhur (“binjakëzuar”), me “Fjordingskolan” të qytetit Boras, në Suedi. Deri tani ata kanë bërë vizita të ndërsjellta dhe kanë ndjekur disa veprimtari të përbashkëta, si mësimore dhe kulturore e artistike. “Gjurmët” e këtyre lidhjeve mjaft të dobishme: unë, Viron Kona, Kozeta Hoxha dhe arsimtarja Kadrije Gurmani i gjetëm sivjet atje, kur ishim në festimet e 5-vjetorit të Qendrës Atdhetare e Kulturore “Migjeni”, si dhe të revistës e radios në shqip, me emrin “Dituria”.

2.

Sapo arritëm në mjediset e shkollës “Demokracia”, vërejtëm se aty të gjithë ishin në festë. Miku e kolegu Sokol Demaku na takoi i pari, me atë shkathtësinë e dashamirësinë e tij, tashmë të njohur, që i kam përmendur edhe në shkrime të tjerë të mëparshëm. Paksa i përmbajtur, por me buzëqeshje në fytyrë, na shtërngoi duart drejtori i shkollësë së Borasit, Per Kettisen, si dhe mësuesja Sonja Persson. Gjithashtu, aty gjetëm  mësuesin nga Kosova, i cili ka disa vite në Suedi, Hamit Gurgurin, me qeleshën e qendisur, me simbolin tonë kombëtar. Ai kishte ndaluar aty, gjatë rrugës më këmbë, nga Skënderajt e Kosovës, për në qytetin e Vlorës. Gjithashtu, ishin të pranishëm poeti i njohur kosovar Adem Zaplluzha, drejtoresha e shkollës fiollore të Vushtrisë, Kadrije Mëniqi etj.


Vajzat, qëndisin Flamurin Kombëtar…

Ndërsa nisën të dilnin pamje në ekran, përmes vidioprojektorit, nga jeta dhe veprimtaritë në shkollën “Demokracia”, për vizitat e ndërsjellta Durrës-Boras dhe për disa nga të ftuarit, të gjithë u ngritën në këmbë dhe kënduam Himnin tonë Kombëtar. Pastaj fjalën përshëndetëse në koncertin festiv dhe shfaqjen, me temë “Gëzon Pavarësinë, Shqipëria ime”, e mbajti dejtori i shkollës, Abdyl Buçpapaj. Më tej, vijoi “zinxhiri” i recitimeve të poezive dhe i skeçeve tematike, nga nxënësit e shkollës.

Ato ishin të gërshetuara bukur edhe me fjalën e të ftuarëve në këtë festë. Drejtori Per Ketisen ose rektori, siç e quajnë në Suedi, tha se ishte kënaqësi e veçantë për të, se ndodhej herën e tretë në gjirin e atij kolektivi mësues-nxënës e prindër. “Nuk i kuptoj fjalët shqipe,-u shpreh ai,-por e ndiej mirë pulsin e zemrave tuaja, që rrahë me forcë për Shqipërinë, si dhe për lidhjet tona miqësore. Kemi përfituar e do të përfitojmë shumë nga njëri-tjetri, sidomos në mësimdhënie, ne për matematikën e për veprimtaritë, që zhvillojmë. Kështu do të ecim bashkë, në këtë udhë frytdhënëse”.

Me duatrokitje të forta u prit fjala e Dajës. Ai u tregoi të pranishmëve, se shumë vite të shkuara  i kishte hapur dyert e shkollës së parë shqipe në Suedi, ku jeton familjarisht, tash mbi 50 vjet. “Ajo ishte ditë e madhe, e paharruar dhe e bekuar, si për mua, pod he për nxënësit e prindërit e tyre…Ishte data 5 maj 1972”-u shpreh ai dhe sytë i shkëlqenin, nga rikujtimi i asaj kohe. Po ishte kërshëri, sidomos për nxënësit që dëgjonin, se si ai shkroi edhe tekste mësimore për atë shkollë e shkolla të tjera shqipe, të cilat u hapën më vonë në atë vend të bukur skandinav. Ndërsa nuk harroi të flasë me dhimbje e mall për vendlindjen, Gostivarin, për të cilën ka shkruar poezi e libra dhe se kurrë nuk e harron atë.


Nga e djathta: P.Xhaja, M.Gecaj, Daja, S.Demaku, V.Kona, I.Hajdarmataj e  A.Buçpapaj

Vëmendjen e të pranishmëve e tërhoqën edhe fjalët e mësuesit Hamit Gurguri, i cili jeton tash 20 vjet në Suedi dhe tani po udhëtonte më këmbë për në Vlorë, me një flamur kuqezi në dorë dhe në kokë qeleshen me simbolin tonë kombëtar. “Kudo më kanë pritur shumë mirë, gjatë udhtimit tim. Me kënaqësi, në qytete ose fshatra, më  kanë ofruar ujë e bukë dhe strehim…Nga mërgimi, por dhe nga Kosova, po sjell dashuri për të gjithë në Shqipëri, e cila tani është në festë”. Pastaj u ndal në jetën gjatë këtyre viteve në emigracion, për librat që ka botuar dhe të tjerë, që do t’i shkruajë. “Mua më frymëzojnë njerëzit, në dukje, të thjeshtë e të vegjël, por të cilët bëjnë punë të mëdha për Atdheun”,-e mbylli ai bisedën e tij, duke uruar për festën e madhe të Pavarësisë, e cila u përket të gjithë shqiptarëve, në trojet e tyre amtare dhe në diasporë.

Në vazhdim, poeti Adem Zaplluzha recitoi një poezi të tij, kushtuar 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë, e cila nënvizon se mjaft kemi patur, gjatë histories, brenga e lotë. Pra, tani le të jemi të gjithë të bashkuar, të sigurojmë e të kemi vetëm kënaqësi e buzëqeshje. Një poezi të tij recitoi edhe Vaso Papaj. Ndërsa u ndoqën me mjaft interes fjalët e  aresimtarit, shkrimtarir dhe publicistit Sokol Demakut. Në to, i kushtoi vend të veçantë fryteve të “binjakazimit” ndërmjet dy shkollave të tyre.

Përshëndetën e folën me radhë, shkrimtari e publicisti Viron Kona, unë, mësueset e shkollës  Mimoza Mezini e Merita Thertori, gjithashtu poete.

Mbyllja e veprimtarisë ishte mjaft e bukur, emocionuese dhe domethënëse. Nxënësit, të veshur me rroba të bukura, disa popoullore dhe në to ngjitur simbole kombëtare, me flamuj në dorë, inskenuan çastin e ngritjes së Flamurit Kombëtar, nga Ismail Qemali dhe të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, në Vlorë, më 28 Nantor 1912. Salla shpërtheu në duartrokitje dhe të pranishmit i falënderuan nxënësit për shfaqjen e bukur dhe bashkë me ta bënë mjaft fotografi, të cilat do të mbeten kujtim i paharruar, nga ajo ditë festive.


Daja, duke folur në Bibliotekën e qytetit të Durrësit…

Në atë pasdite, të ftuarit u ndanë në dy pjesë. Disa panë orë mësimore në klasat e ciklit të ulët, ndërsa të tjerët vizituan mjediset e Bibliotekës së Durrësit, ku është drejtoreshë Flora Dervishi. Nën drejtimin e punonjëses Teuta Dhima, disa nxënës, lexues të rregullt, recituan poezi plot frymëzim, si Aleks Llukovi, Fllanxa Shurbi, Sofika Gega e Jesika Osmani. Ndërsa folën për nevojën e leximit, që në moshat e reja e gjatë tërë jetës dhe për botimet e tyre, të ftuarit Sadulla Zendeli, Sokol Demaku, Viron Kona e M.Gecaj, por dhe arsimtarët Kadri Tarelli e Petrit Xhaja. Me këtë rast, të gjithë e uruam njëri-tjetrin për festën e Pavarësisë.

Po atë ditë, miqtë nga Suedia, Tirana e Kosova bënë një vizitë në shkollën jopublike “Iliria”, në plazhin e Durrësit, me drejtor Flamur Panaritin. Ndër të tjera, aty pamë disa mjedise të bukura, si për realizimin e programit mësimir-edukativ dhe zhvillimin e veprimtarive të ndryshme. Në atë mjediss të këndshëm, provuam edhe mikpritjen e bujarinë e pritësve, të cilët na shkruan një drekë të bollshme.

…Në ditët pasardhëse, sipas programit të parashikuar, miqtë nga Suedia ndoqën orë mësimore dhe veprimtari të tjera, në shkollën 9-vjeçare “Demokracia” të Durrësit. I frytshëm ishte shkëmbimi i mendimeve dhe i përvojave ndërmjet mësuesve, shqiptarë e suedezë.

Tani, kur miqtë tanë janë kthyer në qytetin e tyre Boras, ata nuk do ta harrojnë këtë vizitë të tyre, në Durrës. Por, sigurisht, do të mendojnë e projektojnë përsëri veprimtari të tjera, të përbashkëta e të ndërsjellta. Se, tashmë, shkollat e Atdheut tonë i kanë “dyert e hapura” për në shkollat perëndimore, të Europës e më gjerë.

Tiranë, 25 nëntor 2012

 

 

Murat Gecaj: ME VËLLEZËRIT EMIGRANTË NË SUEDI, KUR FESTONIM 100 VJET PAVARËSI…

 

ME VËLLEZËRIT EMIGRANTË NË SUEDI, KUR FESTONIM 100 VJET PAVARËSI…

-Mbresa-

Nga: Prof. Murat Gecaj

Publicist e studiues-Tiranë


 

Bisedë e ngrohtë dhe miqësore, me Prof. Dr. Sali Berisha, Kryeministër i  Shqipërisë (Tiranë, 29 Nëntor, 2012)

1.

Në një bisedë përmes Internetit,  miku im Sokol Demaku më kishte njoftuar se kolegu ynë i përbashkët, Bahtir Latifi ndodhej në Vlorë, për të marrë pjesë në festimet e 100-vjetorit të Pavarësisë. Gjithashtu, më pare, ai më kishte thënë se, me këtë rast,  po përgatitej një udhëtim i disa vetave, nga Suedia, për në Kosovë dhe, më tej, në kryeqytetin e shtetit të parë shqiptar…

Ndërsa një ditë më pas, pra më 29 nëntor 2012, kur në Tiranë vazhdonin ende festimet dhe veprimtaritë e ndryshme, më mori në celular i njohuri im, biznesmeni me banim në atë shtet skandinav, Halim Hoti. Ai më tregoi se grupi i bashkatdhetarëve nga Suedia ndodhej te Muzeu Historik Kombëtar dhe se prisnin orën e takimit me Kryeministrin e Shqipërisë, prof.dr. Sali Berisha. Sigurisht, pa u vonuar u nisa për  atje. Por, ndërkaq, doja të dija për kolegun e mikun tim, shkrimtarin e publicistin Viron Kona, gjithashtu, i njohur mirë nga ata. Pas lidhjes me celular, mësova se ai ndodhej pikërisht në qytetin e Vlorës, pra ishte e pamundur ardhja e tij që t’i takonte. Kjo sepse bashkatdhetarët tanë do të udhëtonin shpejt, pa u vonuar, një pjesë me autobus për në Suedi dhe pak veta  për në Kosovë.

I pari, që takova në afërsi të Muzeut, ishte Bedri Paci, bashkëfshatar i imi nga Bujani i Malësisë së Gjakovës (Tropoja). Ashtu si dhe me një pjesë të atyre kolegëve, me këtë isha njohur në prill të këtij viti, kur u zhvilluan, në Boras të Suedisë, veprimtaritë  me rastin e 5-vjetorit të Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni”. Jo larg tij, ishte edhe miku shkrimtar  Fetah Bahtiri, me kolegë të tjerë.  Së bashku, shkuam te një makinë, ku ai kishte lënë disa libra të tijët. Pasi m’i nënshkroi me dashamirësi ata, m’i dhuroi librat: “Dritë, ngrohtësi, optimizëm” (për shkollën shqipe në strehimoren Svenshëgen, Suedi, më 1991-1994), Prishtinë, 28 nëntor 2012  e vëllimin me poezi “Monolog në mërgim” (Prishtinë, 2012), si  dhe librin me disa autorë, “Thesar Kombëtar i Mërgatës Shqiptare në Suedi”-Nr.1, 2012.

Ishte kënaqësi për mua, kur  ritakova  Florije-Lule Bajraktarin, veshur me rroba të bukura popullore, nga  vendlindja e saj, Kosova. Në Boras atë e kisha parë, kur i dhuroi albanologut Ullmar Kvik një pikturë, ku ishte pikërisht një lule, simbol  mirënjohjeje e respekti për të. Ajo më tha se kishte pyetur disa veta, nëse duhej ta veshte e ta mbante rrobën kombëtare, gjatë këtyre manifestimeve. Sigurisht, edhe unë e përgëzova për këtë gjest të bukur e domethënës të saj.

U desh të kalonin disa minuta, që t’i “gjenim” kolegët e miqtë e mi, Hysen Ibrahimin, kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë “Papa Klemanri XI-Albani”, në Suedi dhe biznesmenin e njohur, në atë bashkësi e më gjerë, Halim Hotin. U përqafova përzemërsisht me të gjithë dhe, pasi koha na priste, shkuam në një lokal, aty afër e pimë bashkë nga një kafe. Temë e bisedave tona ishin festimet e bukura dhe masive të shqiptarëve, në Shqipëri e Kosovë, por dhe në të gjitha trojet tona amtare e në diasporë.

Shënoj këtu se, pasi ata u larguan për në Suedi, publicisti Bahtir Latifi publikoi te faqja e ineternetit “Dituria”(Boras) një reportazh. Ndër të tjerat, aty mësova se në udhëtimin e gjatë me autobus, nga Suedia për në Kosovë, ku arritën më 24 nëntor, vërtet ishin lodhur  ca, por dhe ishin kënaqur: me biseda të ndërsjellta, duke recituar poezi etj. Një ngjarje e shënuar kishte qenë për ta, përurimi i shtatores së “gjeneralit popullor” Isa Boletini, në Mitrovicë. I frymëzuar nga ky rast, aty për aty, Fetah Bahtri shkroi një poezi. Ndër vargjet e saj, po shkëpus vetëm këto:

Këtu, para teje u përkulën beglerë e pashallarë,
Hasan Prishtina, Bajram Curri e Ismail Qemal…
Eu! Sa i madh që qenke, sot gjeneral,
Sikur bjeshkët e Isniqit me mal,
Me flamur buzë Ibrit e Sitnicës,
Zbukuron sheshin e Mitrovicës…


 

Një fofografi e përbashkët dhe e paharruar, nga takimi me Kryeministrin e Shqipërisë, Prof.Dr. Sali Berisha

Kolegu B.Latifi tregoi se, kur ata hynë në tokën e Shqipërisë, 48-vjeçari Enver Krasniqi, që shkelte këtu për herë të parë, u emocionua shumë. Prandaj u ul në gjunjë dhe e puthi tokën tonë amtare!

Gjithashtu, gjatë bisedave tona të ngrohta, më treguan plot emocion për  mbresat e shumta, nga pjesëmarrja në festimet e organizuara në Vlorën e Ismail Qemalit. Më 28 Nëntor 1912,  aty e kishin nënshkruar Aktin Historik të Pavarësisë Kombëtare edhe disa delegatë nga Kosova, pra Sali Gjukë Dukagjini, Bedri Pejani e Rexhep Mitrovica, por dhe Mid’hat Frashëri, përfaqësues i saj. Në mbështetje të fortë dhe të palëkundur të kësaj ngjarjeje madhore, në historinë tonë mbarëkombëtare, kishin qenë edhe Isa Boletini, Hasan Prishtina e Bajram Curri, ky i fundit në pamundësi për të qenë i pranishëm aty, nga rrethanet e krijuara, sidomos në Veri të Shqipërisë.

2.

Me mendimin e afrimit të orës së takimit, me Kryeministrin Sali Berisha, udhëtuam për atje me një autobus të linjës qytetëse. Sapo arritëm te porta e hyrjes, nëpunësit e atyshëm na treguan se kishin dijeni të saktë për pritjen  e parashikuar. Pasi u kryen formalitetet e duhura, bashkë me këtë grup, hyra edhe unë në mjediset e Kryeministrisë. Të  jem i sinqertë me lexuesit, edhe pse i moshuar, nuk më kishte takuar ndonjëherë rasti të shkoja në zyrat e Kryeministrit të Shqipërisë. Ndërsa kisha takuar në zyrën e tij disa herë kolegun publicist, Qemal Sakajeva, nëpunës pranë atij institucioni të lartë shtetëror të vendit tonë. Pra, ashtu si kolegët bashkatdhetarë me banim në Suedi, kjo përbënte një ngjarje të rrallë për mua. I pari, që njoha, ishte Neritan Ceka, këshilltar aty dhe që e kisha patur bashkëstudent, në Faklultetin Histori-Filologji të Universitetit të Tiranës, unë për gjuhë-letërsi dhe ai për histori. Më vonë u bë arkeolog i dëgjuar, si i jati Hasan Ceka, por dhe politikan e deputet në Kuvendin e Shqipërisë.

Kishim zënë vend të gjithë afër kabinetit të Kryeministrit… Sakaq, nga dera përballë doli prof.dr. Sali Berisha, i qeshur  dhe plot energji. U takua me radhë e përzemërsisht  me gjithë të pranishmit. Ai na uroi mirëserdhjen e iu drejtua të tjerëve, nëse e dinin që unë e kisha patur atë nxënës, në shkollën 7-vjeçare të fshatit Tropojë, në vitet ’50-të të shekullit të kaluar. Ndërsa unë iu përgjigja atij, me faktin, tashmë të njohur: “Dhe, të kemi patur nxënësin më të mirë të shkollës!” Ç’është e vërteta, pa u zgjatur, shënoj këtu se ne kemi patur takime e kemi mbajtur lidhje të mëvonshme edhe familjare, për arsye të vendbanimit në një lagje të Tiranës, të profesioinit të tij mjek zemre ose të detyrës sime në shtyp.

Dr.Berisha foli për festimet madhështore të 100-vjetorit të Pavarësisë, për nderimin e veçantë, që iu bë shumë figurave të shquara atdhetare etj. Por edhe u interesua posaçërisht për punën dhe jetën e këtyre bashkatdhetarëve, me banim në Suedinë mike. Siç e kam shënuar dhe në një shkrim të mëparshëm, e falënderuan Kryeministrin për pritjen e ngrohtë, Hysen Ibrahimi e Qibrije Hoxha. Pasi të gjithë së bashku bëmë  një fotografi me Kryeministrin, ky i përshëndeti një për një të gjithë pjesëmarrësit në këtë takim dhe i uroi ata përsëri,  për festën e përbashkët të Flamurit dhe për arritje sa më të mira, në jetën e përditëshme.

Kur po delnim nga hyrja e Kryeministrisë, me një çantë në shpinë, gjetëm arsimtarin dhe shkrimtarin e njohur Hamit Gurguri, gjithashtu, emigrant në Suedi. Ai ishte kthyer nëpër Durrës, pas udhëtimit të kryer më këmbë, që nga Kosova e deri në Vlorë. Sigurisht, atij i mbeti merak, që nuk arriti të ishte i pranishëm në takimin me Dr. Berishën.

Për korrektësi, shënoj këtu, se në takimin e mësipërm me Kryeministrin, prof.dr. Sali Berisha, ishin: Hysen Ibrahimi, Qibrije Hoxha, Fetah Bahtiri, Osman Ahmetxhekaj, Rrahman Rrahmani, Florije-Lule Bajraktari, Bedri Paci, Bahtir Latifi, Bajram Muharremi, Shaban Murseli, Adem Ahmeti, Halim Hoti, Mursel Shkupolli dhe unë.

3.

Në vendtakimin e parë, pra në afërsi të Muzeut Historik Kombëtar, ku kishim bërë edhe disa fofografi për kujtim, u ndava me të gjithë ata kolegë e miq të dashur, duke i falënderuar  sinqerisht për nismën e tyre të bukur, realizimi i të cilës, padyshim, kërkoi nga të gjithë edhe lodhje të shumta fizike, por që u solli atyre mjaft kënaqësi shpirtërore dhe kujtime të paharruara. Sigurisht, për ato, ata do t’u tregojnë familjarëve e të afërmve dhe gjithë të njohurve të tyre, si në Suedi, por dhe në Kosovë e më larg.

Në mbyllje të këtyre pak radhëve, i përshëndes nga zemra të gjithë këta vëllezër bashkatdhetarë, të cilët morën udhën për në Tiranë e deri në Vlorë dhe që festuan e gëzuan bashkë me ne, në 100-vjetorin e shpalljes së Pavarësisë!

Tiranë, 11 dhjetor 2012

 

 

Viron KONA: Ju dua, më shumë se veten !

Ju dua, më shumë se veten !

Duke lexuar vëllimin poetik “Ditari i dhimbjeve”, të Sadulla Zendeli - Daja

Shkruar nga Viron KONA

Duke bashkëbiseduar me prof. Murat Gecaj, teksa pinim nga një kafe dhe uronim njëri-tjetrin për Ditën e Mësuesit - 7 Marsin, erdhi biseda te Sadulla Zendeli - Daja. I thashë Muratit, se kisha shkruar diçka për të, nisur nga libri i ndjeshëm i poetit dhe gazetarit Bahtir Latifi. Shtova, se në atë libër më bëri përshtypje përshkrimi dhe jeta e këtij njeriu dhe, unë, ndonëse nuk isha pasur rastin ta njihja, u shpreha me fjalë zemre për të. Kisha lexuar që Sadulla Zendeli - Daja, kishte qenë i detyruar të linte vendlindjen nga rrethanat e kohës, dhe, që nga viti 1966, ndodhet me banim në Suedi, qytetar i këtij vendi nga më të përparuarit e Europës dhe botës. Nga jetëshkrimi që bënte Bahtiri për këtë njeri zemërmadh, më kishte bërë përshtypje të thellë jeta e tij interesante në mërgim, e pajisur me një fuqi njerëzore, gati e mbinatyrshme, jetë të cilën mund ta besosh dhe të materializosh vetëm tek njerëz me zemër të artë, me karakter të fortë dhe të qëndrueshëm, njerëz me vlera të gjithanshme, që në çdo kohë janë të gatshëm të çlirojnë dhe emetojnë energji të mëdha pozitive e njerëzore në fushat e jetës: në punë e arsim, në kulturë e veprime humane, në ndihmë të atyre që kanë nevojë për një nxitje, për një fjalë të mirë, për një kapje për dore, sa të mësojnë të ecin vetë. Shembulli dhe jeta e këtij njeriu, ato çfarë shkruhen për të në librin e Bahtirit, të bëjnë të mendosh se, shqiptari, me forcën dhe vullnetin e tij, mund të arrij gjithçka. Sadulla Zendeli - Daja, është modeli dhe shembulli më i mirë për të ecur gjithnjë përpara në këtë jetë dhe që nuk ndalet asnjëherë në rrugën e tij, sikurse, nuk i frenon asnjëherë forcat, energjitë, ëndrrat, dëshirat për të bërë më të mirën për njerëzit.

Pasi mbarova këtë ligjëratë plot pasion për Sadulla Zendeli - Daja, prof. Murati më tha se, e kishte takuar Sadulla Zendeli ( Daja ), në Panairin e 14-të të Librit, “Tirana - 2011”, ku siç u bë e njohur nga shtypi, morën pjesë rreth 90 shtëpi botuese dhe shumë autorë të gjinive dhe fushave të ndryshme të letrave. Sadulla kishte ardhur të përuronte një fjalor suedisht - shqip dhe librin me poezi të përmendur më lart me vjersha, “Ditari i dhimbjeve” ( me redaktor e hyrjen, nga Skënder Hasko ). Kështu që, edhe kureshtja ime për të mësuar më shumë për këtë njeri, erdhi duke u rritur. Në bisedë prof. Murati, më shpjegoi, se përse shqiptarët në Suedi, e thërrasin Sadulla Zendeli – Daja. Ai ka punuar atje për formimin e Shoqatës “Iliriada” dhe çeljen e shkollës së parë shqipe, në vitin 1975. Gjithashtu, për t`u ardhur në ndihmë emigrantëve shqiptarë, ai hartoi një gramatikë shqipe dhe fjalorin e parë suedisht - shqip, në vitin 1994, me 17 mijë fjalë dhe më pas një tjetër me 28.500 fjalë. Gjithashtu ai ka përgatitur edhe një tekst gramatike, për nxënësit e klasave I-IX; një fjalor për fëmijë, shqip - suedisht, me ilustrime të shumta dhe që i mësojnë fëmijët sesi ata të njohin botën nëpërmjet një atlasi të përpiktë dhe shkencor gjeografik që titullohet: “Bota në pëllëmbë të dorës”. Krahas këtyre, Sadulla ka publikuar tregime në revistën shqipe “Besa”, është angazhuar me drejtimin e bibliotekave të disa shkollave, ka shkruar një katalog të librave në gjuhën shqipe dhe gjuhët tjera ballkanike, që ndodhen në bibliotekat suedeze, ka hartuar tekst për “Historinë e shqiptarëve, nga viti 600 p e re dhe deri më 1973”…
-Sigurisht që Bahtir Latifi, poet dhe gazetar i talentuar, ka shkruar gjithçka mirë dhe bukur për portretizimin e karakterit të këtij personaliteti shqiptar në Suedi, - shtoi prof. Murat Gecaj, - por Sadulla ka botuar edhe libra. Madje, unë kam edhe një fotografi me të dhe një libër të tij, për të cilin, ti si shkrimtar, ke mundësinë të shprehesh më shumë.
U entuziazmova nga ky mendim dhe iu futa leximit të librit poetik “Ditari i dhimbjeve”.
Isha ende në faqet e para dhe, teksa lexoja, për një çast mbajta frymën:
“Ndërkohë këpucët,
shkelnin mbi shpirtin e pafajshëm”
Mjaftojnë këto vargje për të thurur një roman të tërë, një roman emocionues, të dhimshëm, të vërtetë, siç është dhe vjen jeta për shumë njerëz në këto botë. Padrejtësi ? Sigurisht që po. Dhe, poeti, Sadulla Zendeli - Daja, sikur na thotë: Nuk duhet vepruar kështu, nuk duhet dënuar njeriu padrejtësisht, sepse jeta e njeriut është e shtrenjtë, si vetë natyra, fusha, malet, deti, zogjtë, pemët, lulet, njerëzit e mirë, përrenjtë gurgullues dhe të kulluar. E lini jetën të vijojë, të jetoj si përroi, si lumi, mos ia prisni rrugën, mos e shkelni dëborën e bardhë, mos e fikni zjarrin e jetës, mos i shuani yjet dhe dritat, se jeta duhet të vazhdojë....

Emigracioni një fatkeqësi. Veçanërisht në fillimet e tij, një zgjedhë, një vështirësi, një karantinë. Edhe më pas, jo se është më i mirë, por dukja është më e mirë. Njerzillëku i atyre që ke përreth mund të jetë i mirë, sepse varet ku je, në cilin vend dhe në cilin shoqëri do që të ndërtosh jetën dhe ardhmërinë tënde dhe të fëmijëve. Ka nga ata që rezistojnë, ka nga ata që tërhiqen. Ka nga ata që mbeten në mes të rrugës. Por, jo mëshirë, por forcë, karakter, besim, shpirtmadhësi. Tregoje veten se kush dhe cili je, mos u dorëzo, se kudo që të shkosh do të gjesh njerëz të mirë, që do të të duan, do të të afrojnë dhe do të ndihmojnë. Nuk duhet të na vijë turp kur na ndihmojnë, se të gjithë njerëzit kanë nevojë për ndihmë. Askush nuk është i përkryer. Por, mëshirë ? Jo ! Jo mëshirë, sepse, pastaj, vlera e jetës shumëzohet gjatë gjithë kohës me mëshirë, dhe mbetesh i mëshiruar. Të mëshiruar jemi vetëm përpara Zotit. Përpara njeri - tjetrit, jemi dhe duhet të jemi krenar dhe harmonik, ta duam, ta respektojmë dhe ta mbajmë të pastër qenien tonë, ekzistencën tonë, shoqërinë tonë njerëzore.
Kërkojmë nëpër hapësirën kozmike të pafund qenie të gjalla, qenie si ne ! Pse ? Sepse na duket vetja “të vetmuar”. Sepse na duket vetja se, në të gjithë këtë Gjithësi, jemi vetëm ne dhe kemi nevojë për shokë e miq.
Por, jemi afro 7 miliardë ! Nuk i gjejmë dot shokët dhe miqtë këtu ku jemi !? Sigurisht, por duhet të kujdesemi ca më shumë për vetveten si njerëz, të nderojmë e respektojmë më mirë veten dhe llojin tonë...Por, edhe të kërkojmë respektin nga të tjerët. Bota është ekuilibër, harmoni.
Jeta ka plot çaste. Mos vallë gjithnjë jemi të gëzuar? Mos vallë gjithnjë jemi të mërzitur e trishtuar? Mos vallë gjithnjë jemi të qetë? Mos vallë gjithnjë jemi nervoz dhe të zemëruar? Të gjitha këto i kemi. Kjo është jeta, me gëzime e hidhërime, me dhembje e kënaqësi, me bukuri e harmoni, me dashuri vëllazërore mes nesh. Qoftë kjo fjalia e fundit përherë!
Njeriu është qenie e natyrës. Njeriu ka jetën e vetë, hallet e veta, vazhdimin e vetë, qëllimin e vetë. “Nuk është kollaj të sakrifikosh dhe të braktisësh të gjitha, sepse dikush është në vuajtje edhe mundim !?” Por, ama, po e bëre këtë, je, mbi, të gjithë. Je i fituar, je i lumtur, je i nderuar, je NJERI. Ke fituar mbi jetën, ke fituar mbi vuajtjen, ke fituar mbi fatkeqësinë. “Kush shpëton një jetë, ka shpëtuar një botë”. Rroftë jeta ! Këto kuptoj unë nga Sadulla Zendeli - Daja. Prandaj dhe përpiqem t`i thur himn mendimit dhe veprimit të tij poetik.
Te “Plepat”, një ngjarje tronditëse, një ofshamë që ngrihet në kupë të qiellit, nga vuajtja dhe nga “tytat mbi të pafajshmit”. Mbi të pafajshmit, sepse, në regjimet diktatoriale, tytat e zeza, vetëm ndaj të pafajshmeve drejtohen, kurse përpara të fajtorëve të vërtetë, shtrohen sixhade, vendosen poltronë dhe qenë-rroje, që ata të mos “bezdisen”; kërcasin tapat e shampanjës, përhapen “aroma” deliresh, vinë rrotull si hienat servilët e uritur, shërbëtorët besnikë, vrasësit, kaubojësit – pistolierë, xhonglerët, fundërrinat:
“Më mirë të na mbysë uji Vardarit tonë,
se pushka e armikut shekullor.”
“Plepat qiellgërvishtës ulnin kokën,
Dhe lëshonin lotët e fundit të vjeshtës së përgjakur...!?”
Sadulla Zendeli – Daja, përdor mjeshtërish, një figuracion të pasur metaforik, madje të mrekullueshëm në gjetje artistike, të dhimshëm në përmbajtje:
“Qengjat e braktisur blegërijnë,
Gjaku mbi barin e njomë pikturon,
peizazhin e pranverës”.
Theksi i poezisë së Sadulla Zendeli - Daja, është atdhetar. Atij i qan zemra për Kosovën martire, por është edhe krenar, sepse ajo e fitoi pavarësinë, me forcën dhe mundin e vetë, me gjakun vetë...Dhe, ja, si vjen refreni:
“I bini çiftelisë, atë dëgjojnë malet tona,
Këndoni këngën e lirisë, Këngën e pavarësisë...”
Një mendim i përparuar human dhe njerëzor, një mendim i ëndërruar nga mendjet më të ndritura të kombeve, që nga Viktor Hygoi dhe të tjerë pas tij:
“Evropa e Bashkuar”.
“Aty të jesh edhe Ti, Kosova ime,
o gur xhevahir i zemrës sime !”
Një atdhetar i vërtetë, i cili ndjen dhimbje për atdheun, për gjithçka të tij, për njerëzit, lisat, lumenjtë e përrenjtë, të afërmit, trimat.., për gjithçka jetësore, jetike, të afërt, për vetë jetën...E cila gjë duhet më shumë se drita e syrit ? Dhe krahasimi poetik vjen tek vendlindja, te Kosova e dashur:
“O Kosova jonë mrekulli,
Që të kemi dritë në sy !”
Vjersha “Thirrje”, natyrisht që është një lajtmotiv i poetit, një këngë zemre, që, ai, do që të realizohet dhe, për këtë ai punon, për këtë ai përpiqet, sakrifikon, nuk pushon, nuk lodhet, ëndërron dhe dashuron çdo gjë të bukur, që i shërben të ardhmes së vendit të tij. Natyrshëm te Sadulla Zendeli – Daja, bashkohet ëndrra me realitetin, dëshira me punën konkrete, thirrja për punë, përpjekjet e sakrifica. Prandaj ai hap shkolla shqipe, harton fjalorë shqip, me fjalë e shprehje, sa më të freskëta dhe burimore, sa më shumë, që fëmijët të mësojnë, të duan dhe të dashurojnë gjuhën e tyre, të të parëve, gjuhën që do të t`ua mësojnë edhe brezave të ardhshëm, gjuhën shqipe...
“Me alfabetin tonë të shkruajmë historinë,
Me pushkë e penë,
Të mbrojmë lirinë !”
Figurat letrare janë të gjetur, krahasimet janë të figurshëm, emocional dhe origjinal, aq, sa, herë - herë nuk kanë shokë:
“Se fillikat kam mbetur,
Si një pemë vetmuar...”
Më kanë mbetur në mendje vargjet:
“Nuk jam i vdekur,
Por, edhe kur të vdes,
I gjallë do të mbetem.
Po të më shpien të prehem në vendin tim,
Aty do të vijë jehona e fjalës shqipe,
E qeshura a vajtimi i vendasve të mi,
Dhe do të ndihem vërtetë njeri !
Në vendlindje, edhe të vdekurit gjallojnë.”
Këto vargje, nuk di pse më sjellin ndërmend disa vargje të poetit hungarez, Shandor Petëf:
“Dhe në ndodhtë që pas një gërrqe,
Sytë e vdekjes të pikas,
I them: Bujrëm, nënëmadhe,
Hiqmë shtegun të vijë pas !”
Por, poeti shqiptar “Daja”, ka thellë brenda në shpirt një dëshirë ndryshe, me një mendim sa shpirtëror, që rrjedhë i ngrohtë nga zemra, aq edhe surrealist, që e bënë poezinë e tij, jo vetëm të komunikueshme, por edhe moderne. Ndryshe nga vargjet e Petefit, i cili sigurisht që ka një lajtmotiv tjetër në vargjet që cituam më sipër, “Daja”, nëpërmjet metaforës poetike, “kërkon” që, kur të vijë ai çast, “shtegu” ta shpjerë atje, në Kosovën e tij të dashur..., sepse, vetëm atje, ai mund të rijetoj përsëri...
“Dhe do të ndihem vërtetë njeri !
Në vendlindje, edhe të vdekurit gjallojnë.”

Sadulla Zendeli - Daja, ky njeri me botë të pasur, ky poet i dhimbjes, por dhe i besimit e shpresës, që ka njohur thellësisht jetën, gëzimin e pakët, brengën e shpirtit dhe dëshpërimin, ky njeri zemërartë, nëpërmjet poezisë, i gëzohet asaj që është forca më e madhe, përtëritëse: Krijimit dhe atdhedashurisë....
 


Faqe 32 nga 42

Newsflash

NJOFTIM

Për anëtarësi, miqë dhe media


Të dashur anëtarë të Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve Shqiptarë ”Papa Klementi XI Albani”, në Suedi (ShShAShS-së),

Të nderuar miqë të Shoqatës dhe fjalës së bukur shkruar të gjuhës shqipe dhe ju media, televizive, të shkruara dhe web-faqe,

Ju njoftoj se mbrëmë në orët e vona të natës, dual nga shtypi ”Thesari Kombëtar 3” të cilën e shtypi Shtypshkronja Printing Press, në Prishtinë.

Është një gëzim i të gjithë atyreve që i kontribuan këtij libri.


URIME TË GJITHËVE!


Kryesia e SHShASh në Suedi