Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Dituria

Sokol Demaku: LIBRI I DËSHMISË SONË TË SHUMANSHME MBI FUNKSIONIMIN E SHKOLLËS SHQIPE NË MËRGATË

Sokol Demaku:

LIBRI I DËSHMISË SONË TË SHUMANSHME MBI FUNKSIONIMIN E SHKOLLËS SHQIPE NË MËRGATË


Fetah Bahtiri: "DRITË, NGROHTËSI, OPTIMIZËM, LIBËR DOKUMENTAR PËR SHKOLLËN SHQIPE NË STREHIMOREN SVENSHÖGEN, SUEDI, 1991 – 1994"


Libri “DRITË, NGROHTËSI, OPTIMIZËM, Libër dokumentar për shkollën shqipe në Strehimoren Svenshögen, Suedi, 1991 - 1994", është një vepër me shkrime autoriale dhe dokumentare nga përvoja e vetë autorit Fetah Bahtiri, siç e thotë edhe titulli, në të cilin përfshen shkrime, studime dhe dokumente që u kushtohen punës dhe arsimit në mërgatë, si dhe punës dhe angazhimit e sakrificës së mësuesve, prindërve dhe nxënësve shqiptarë.
Libri është botuar në nderim të 100-vjetorin e pavarësisë së Shqipërisë, me botues Shoqatën e Shkrimatrëve Artistëve dhe Krijuesve Shqiptar në Suedi, Papa Klementi i XI Albani.

Libri është vlera më e madhe e njeriut. Pa libër, si pa sy, e të jesh pa sy në ditët e sotme nuk është edhe aq lehtë, pra si pa miqësi në mes njerëzve, sikur pa krah mes zogjëve, kjo shprehje është dëgjuar dhe ka qenë e përhershme në popullin tonëtë shtypur me shekuj. Kur, njeriu ka librin, atëherë ai është më i pasur me dije. Nuk ka pasuri më të madhe për njeriun se libri, kjo është një e thënë e kahmotshme e cila dhe sot është aktuale por, athua e kuptojmë të gjithë ashtu si duhet. E në bazë të kësaj na del se libri nuk e urren  njeriun, por ka njerëz që e urrejnë librin. Libri dokumentar është një histori në vete. E thotë të vërteta e jetës.

Ky libër dokumentar është më i rëndësishëm se sa një vepër artistike. Aty flasin faktet, ngjarjet, momentet, kohët, fotot, raportet, shënimet, ditarët, por flasin edhe dokumentet tjera, të cilat e bëjnë librin të fortë dhe të qëndrueshëm. Këto janë dokumente te cilat janë ruajtur nga vetë autori gjatë kohës së punës së tij si mësues së pari në vendstrehimet e shqipatrëve në Suedi e pasatj edhe gjatë kohës kur ai punon si mësues i rregullut i gjuhës amtare në mërgatë.

E duke u nisur nga një e dhënë preznete në kohën e mërgimit të shqiptarëve në mënyrë masovike nga dhuna sistematike, edhe shkolla ka rëndësinë dhe vendin e vet, prandaj,çdo klasë apo shkollë shqipe e hapur në mërgim ishte dhe edhe sot është në shërbim të atdheut. Shkolla shqipe nëpër shekuj është ngritur mbi një sakrificë sublime, por edhe mbi një krenari kombëtare, e kjo ka qenë prezente që nga dita e marrjes së rrugës së mërgimit të mijëra e mijëra shqiptarëve. Në të vërtetë, mezazhi kryesor i këtij libri është: në kohën kur pushtuesi barbar serb në Kosovë i mbyllte shkollat në gjuhën shqipe, në mërgatë hapeshin dhe lulëzonin këto shkolla, falë largpamësve dhe intelektualëve tanë të kalibrit të një Fetah Bahtiri, e që frymonin këtu. Qëllimi kryesor ishte që fëmijëve tanë në mërgim  t`u jepet dritë, t`u ofrohet ngrohtësi dhe ata të ushqehen me optimizmin për jetë, opër të ardhmen, për lirinë dhe çlirimin nga zgjedha serbosllave.

Kur jemi te libri dokumentar i Fetah Bahtirit, në të cilin në çdo shkronjë gjejmë dhe hasim të flitet për shkollën shqipe në mërgim, duhet të kemi parasyshë mësuesin Fetah, autorin e dokumentarit, i cili në mërgim nuk është vetëm mësues, është edhe prind, ndihmon nxënësin të mos i mungojë drita e dijes jo vetëm në vendin e strehuar, por edhe më tej edhe sot e kësaj dite. Sipas autorit misioni i mësuesit në mërgim është i shenjtë, ndërsa dijedhënia është fisnikëri.

Mësuesi që është në lartësinë e detyrës së tij ruan me fanatizëm gjithë atë çka ai vetë ka servuar për nxënësït e tij së pari, pasatj për bashkëkombësit, të cilëve u vjen në ndihmë në çdo moment dhe në çdo aspekt e këtu do vërejmë se mësues Fetahu secilin pohim e përshkruan me modesti dhe fakte konkrete, me dokumente të skanuara dhe fotografi orgjinale nga secila kohë kur bëhet përshkrimi i ngjarjeve dhe veprimeve e angazhimeve.

Dua të them se njerëzit që lexojnë, komunikojnë dhe shkruajnë, që kanë në memoriet e tyre një kapital të fortë dhe të shëndoshë janë një antologji në vete, kur kemi të bëjmë me çështjen kombëtare.  Në ditët e sotme  kemi  plot artikujt dhe libra të botuara, e që janë një thesar me vlerë në këtë drejtim, ku edhe dokumentari i Fetah Bahtirt sa vjen dhe e pasuron këtë thesar të mërgatës sonë.

Veprat e tilla do jenë një  frymëzim për gjenerata të tëra pasardhësish. Ky Dokumentar është një shembull për gjeneratat e reja, për ta vazhduar imazhin tonë pozitiv në botë, që të mos ndërpriten asnjëherë urat e miqësisë kulturore ndërmjet popujve si vlera të vjetra me vlerë të kombit tonë.

Çdo shkrim, dokumentim, fotografi, skicë, ditar pune, listë emrash të nxënësve të botuar janë vlera mbi vlera, janë dokumente të cilat flasin dhe do mbesin në kujtesën e atyre që përjetuan mërgimin, por do të jenë edhe një udhërrëfyes për ata të cilët do ta vazhdojnë jetën në vendet të cilat përshkruhen në dokumentar.  Ato thesare të shkollës shqipe në mërgatë, janë krenari e nxënësve, mësuesve të cilët me vullnetin dhe sakrificëne  e tyre e bënë të gjallë mësimin e gjuhës shqipe në mërgatë. Kështu krijohet respekti, kështu shprehet krenaria dhe fitohet respekti dhe mbështetja.

Fetah Bahtiri me këtë vepër argumenton se është zëdhenës i shkollës shqipe në diasporë, është prezentuesi i kulturës dhe traditës shqiptare në mërgatë. Ështe ai i cili vuri bashkëpunimi kulturor midis dy vendeve, është ai i cili së bashku me nxënësit e tij rrëmbeu zemrat e mikëpritësve suedezë dhe realizoi idelain e tij që edhe fëmijët shqiptarë t`i mësojnë shkronjat në gjuhën e tyre, të këndojnë në gjuhën e  tyre.

Autori në mënyrë kronologjike na paraqet ngjarjet që  nga koha e ikjes masive të shqiptarëve nga Kosova në vitin 1990 dhe vendosjen e etyre në strehimoret në Suedi. Konkretisht ai ndalet në strehimoren e Svenshögen në krahinën perëndimore të Suedisë, ku edhe ai do jetë me familjen e tij. Këtu, pra, është zanafilla e gjithë asaj që na paraqitet në këtë libër dokumentar të Fetah Bahtirit. Është viti 1991 kur për herë të parë fillon edhe mësimin në shqip në këtë strehimore me mësues Fetahun. Përshkrime bindëse, përshkrime të cilat me argumente na rrëfejnë jetën e ardhacakëve të rinj përmes fotografive në klasë, në aktivitete kulturore, takimet me prindër. Autori nuk le pa përmendur këtu edhe ndihmën e shtetit suedez në këtë drejtim. Autori do na pasqyrojë ditarët e punës, listat e nxënësve, ftesat për mbledhje prindësh, po edhe lajmërimet e ndryshme dhe ftesat për festat e komunitetit shqiptar në strehimore. Por, autori do të vazhdojë me prezentimin e punës së këtij komuniteti dhe lidhjet e krijuara me vendësit suedezë si dhe autoritet e arsimit për ndihmë shkollës shqipe këtu.

Sa mund të kuptojë lexuesi nga përmbajtja e librit dokumentar të Fetah Bahtirit, ”Dritë, ngrohtësi, optimizëm”, njeriu vjen deri te një konkludim me siguri shumë të arsyeshëm dhe bindës, se autori është një ndër ata të pakët që posedon një ”Arkiv”, i cili do të jetë një burim frymëzimi dhe një argument i qëndresës së populit tonë dhe realizimit të aspiratave shekullore për liri e pavarësi. Ky libër do jetë një udhërrëfyes për gjeneratat e ardhme se si duhet ruajtur gjuha, kultura dhe tradita në mërgatë. Duhet të jetë një dritare për një vazhdimësi edhe në të ardhmen në mënyrë që tradita, gjuha dhe kultura të jenë prioritare për të gjitha gjeneratat edhe në të ardhmen.

Për kompletimin e këtij shkrimi për këtë vepër të rëndësishme dhe për portretin e mësuesit, pedagogut, poetit Fetah Bahtiri, po e japim edhe një fragment nga Pasthënia e librit ku autori thotë:

"Posaçërisht jam i lumtur që gjatë viteve 1991 – 1994 nuk ka pasur asnjë, po përsëris, asnjë fëmijë shqiptar në strehimoren Svenshögen që nuk e ka ditur përmendësh Himnin e Flamurit Shqiptar.

Jam i gëzuar që kam pasur mundësi t`u ndihmojë e t`u shërbej fëmijëve të popullit tim, e në këtë mënyrë edhe atdheut tim.

Kësi shërbimi popullit dhe atdheut tim në Suedi i kanë bërë me qindra bashkatdhetarë të tjerë, mësues vullnetarë dhe Lidhja e Arsimtarëve Shqiptarë ”Naim Frashëri”, Dega në Suedi në krye me Bedri Pacin.

 

Prandaj, ky dokumentar i dedikohet pikërisht atij batalioni të mësuesve shqiptarë të cilët vullnetarisht punuan me vite të tëra me fëmijët tanë anembanë Suedisë, ruajtën gjuhën, histoirinë e kulturën tonë dhe shpërndanë dritë, ngrohtësi e optimizëm për atdheun, për jetën dhe për të ardhmen."

 

Murat Gecaj: Në 50-vjetorin e numrit të parë:“MËSUESI”, EMËR I NDERUAR NË SHTYPIN TONË PEDAGOGJIK

Në 50-vjetorin e numrit të parë:

“MËSUESI”, EMËR I NDERUAR NË SHTYPIN TONË PEDAGOGJIK

Nga: Prof. Murat Gecaj

Publicist e studiues-Tiranë

Kur më kërkuan kolegët e revistës së sotme ”Mësuesi”, që të shkruaja pak radhë me rastin e 50-vjetorit të daljes së numrit të parë të gazetës sonë të dashur, me emrin aq simboklik “Mësuesi”, ndieva emocion të veçantë. Së pari, kujtova ato afër 22 vite (1981-2002), që i kalova bashkë me të, kohë kur ajo shënoi arritje të mëtejshme në udhën e bukur të arsimimit dhe edukimit të breznive të reja në Shqipëri. Solla në kujtesë të gjithë redaktorët e drejtuesit e tij, të cilët nuk kursyen dijet as energjitë e tyre, mendore e fizike, në shërbim të mirërritjes së saj.
Por, njëkohësisht, këto ditë të fillimit të vitit të ri arsimor 2011-2012, kur gazeta jonë (tani revista “Mësuesi”) mbushi 50 vjet, nga 1 shtatori 1961, më erdhi ndërmend edhe udha e përshkuar nga shtypi ynë pedagogjik, ndër vite.

Lexo ma...
 

Urime Vitin e Ri shkollor

 

 

NXËNËS TË NDERUAR GEZUAR VITIN E RI SHKOLLOR

JU DËSHIRON QENDRA KULTURORE SHQIPTARE

Migjeni Borås-Suedi

 

Rovena VATA:“Ngjarja e treguar apo situatë e përjetuar”

Nga: Dr. Rovena VATA


“Ngjarja e treguar apo situatë e përjetuar”?!!!........................

Përderisa imagjinata e ka krijuar botën, është ajo që e udhëheq atë. Kjo shprehje që shpesh e hasim në faqet e literaturave e shkruar nga personalitete të kulturës dhe artit na jep shkas të interpretojmë edhe mbi librin me tregime të shkrimtarit të talentuar të qytetit të Vlorës z. Pali Shtembari.

Libri me tregime “Idil arbëror”, i shkrimtarit Pali Shtembari i referohet lexuesëve nga shtëpia botuese ADA, me redaktore Ledi Shtembarin, Tiranë 2013.


“Eh…pushtues të shumtë në numër shkrehën armët e tyre të rënda në drejtim të kullave-kala, rënuan tek-tuk pjesë nga muret e tyre të trashë, mirëpo, si gjithnjë ato vazhdojnë të lartohen hijerënda, të papushtueshme. Me mijëra halldupë vërshuan drejt tokës arbërore të shuanin me zjarr valët e kryengritjeve, mirëpo, pas betejave të përgjakshme, ata ktheheshin pas me turp, të egërsuar si bisha, kurrsësi të lodhur për të nisur një dyndje të re mizore. Pushtues, harroni historinë! Popullin shqiptar e ka sakatosur barbaria e pushtuesit, por kurrë, kurrë nuk ia kanë shkulur rrënjët nga trote e veta”, kështu e nis autori librin e tij me tregime.

Në çdo kohë për autorin libri konsiderohet krijesa e tij dhe i tillë mbetet deri në fund dhe këtë ndjesi e jep mjeshtëria e artit të të shprehurit. Arti në përgjithësi dhe letërsia në veçanti janë botë e imagjinimit dhe botë imagjinare në vetvete. Kur letërsia buron në imagjinatë atëherë ajo ngihet mbi imagjinimin e autorit/subjektit krijues i cili pastaj me anë të shkrimit e objektivon atë imagjinatë dhe krijon botën imagjinare apo “botë-besimin”.

Letërsia është ftesë e autorit që na fton në botën e tij të imagjinuar, në njejtën gjë bën edhe autori i këtij libri i cili gjatë leximit të duket sikur të thotë: Ju ftoi të imagjinoni botëm time.

Ky libër ka rreth 33 tregime, koha dhe vendi i ngjarjes shpesh herë është i përcaktuar duke na lënë kështu në kufitë e realës dhe irealës, imagjinatës dhe iluzioni.

“Ndiqja në heshtje time shoqe tek më ankohej së tashmë përjetonte dhimbje koke si dhe rrahje të shpeshta të zemrës të cilat nuk kishin shqetësuar më parë, pas vizitës që i’bë tek neurologu sipas tij, këto shqetësime nuk do të zgjatnin në kohë, pasi ishin pjellë e ndonjë stresi që e ngacmonte së brendshmi. Ndërsa unë tashmë ndihem pre i një psikologjie të shpërbërë të një vrasësi, kur gjendet ballë hasmit të vet, për ta larguar pa dhe dy nga kjo jetë”.

Tregimet shpalosin anën më të errëta të natyrës njerëzore, të pushtetit, të prapaskenave të vrasjeve, vjedhje dhe trafikimeve për të mitur apo femra në moshë të tëpër të re. “Shpejt kuptova se isha bërë pre e një kurthi trafikantësh të paskrupullt, në të cilin, femra ndihet tejet e pafuqishme t’i bëj ballë… shëndërohet kështu në një “leckë plehërash”, kur!............................

Me ato të përmendin disa nga titujt e tregimeve të këtij libri si: “Më fal, babi”, “Diktatori dhe pastruesja”, “Çika”, “Kasollja varrezë”, “Armiku përballë”, “Vrasës me një gotë”, “Fëmija që qante pranë portit”, “Gjurma e gishtit”, “Vrasësi i poetit”.

Tregimi “Vrasja e poetit” është një kujtim për poetin Trifon Xhagjika ku autori shprehet se ky ishte një tregim i jetuar, “Më kanë mallkuar ndaj edhe unë kërkoj nga dita në ditë një lajmërim për vdekjen time” shprehet autori për poetin në fjalë.

Vlorë dhe bregdeti i saj shpresh na del pothuajse në çdo shfletim të tregimeve të këtij autori. Në tregimin “Diktatori dhe pastruesja” përshkruhet hapësira e rivierës shqiptare me gjithë thesaret që u servis secilit prej nesh kur shpreh se “Për ardhjen me pushime në Vlorë, në këtë vilë lartuar mbi shkëmbinj që binin thikë mbi det, nën një gjelbërim pishash të mocme, thuajse ishte njoftuar krejt kolektivi, ndaj dhe ishin bërë sëmiri krejt përgatitjet që Ai dhe shoqja N të kalonin pushimet pa ndjerë ndonjë shqetësim prej nesh”. Ose në rastet kur jepet e përcaktuar hapësira e zhvillimit të ngjarjeve…. “Duke ndjekur në heshtje dhe gjithë kënaqësi pamjen që merrte ballë nesh bregdeti, sidomos gadishulli i Karaburunit dhe në vecanti ai i ishullit të Sazanit”.

Më anë të këtij libri autori në fjalë na rikujton edhe njëherë, rëndësinë e kohës së jetuar dhe ndjesitë që po njeriu jeton brenda ngjarjës së treguar. Duke jetuar dhe përjetuar situata në mes dy sistemeve arrin deri në brendësi të subkoishencës njerëzore si në rastin kur autori shkruan: “Unë erdha tek ty përpos një njoftimi që ke bërë në media se kërkon të punësosh, veç stafit të ndërtimit edhe një arkitekte. Ndaj unë mora udhën gjer tek ti, për të punësuar vajzën si arkitekte…… bëra të çohesha sërishmi për të ikur, gjinjë i ndjerë pishman me vetveten që kisha marrë udhën gjer këtu për të punësuar time bijë…kur në shtet, persona të korruptuar më kërkonin dy apo tri milionë”.

Esperimenti komunist për tjetërsimin e shpirti të kombit në emrin e diktaturës së proletariatit natyrisht arriti në përmasa të frikshme pasi tentoi shpërlarjen e trurit njerëzor, ku autori në librin e tij shprehet: “Thonë për dose, për hapjen e tyre… një vrimë në ujë dhe aq. Pse, do të thuash ti? Sepse ai sistem bëri atë: i ngjyrosi të gjithë, përjashto të burgosurit dhe një pjesë që…..”.

Ky libër nuk është thjesht sa për të rrëfyër një copë jete krejt të pafajshmë. Ky libër me tregime është një zë që kërkon mbrojtje dhe respekt ndaj individit që ishte gjithë kohën i përgjuar deri në festat ngushtësisht familjare të ditëlindjeve. Është një pasqyrë e një shoqërie ku hapur dhe ditën për diell përgjohej jeta private e çdokujt si një gjë morale dhe brenda normave të realizmit socialist të kohës.

Mendësia e konfliktit të përjetshëm: i së mirës dhe të keqes, ku njerëzit mbahen në armiqësi, ishte një mënyrë motivimi i njerëzve për t’i bërë ata politik e shërbëtorë të diktaturës.

Autori mjeshtërisht i rindërton një skenë që lexuesit të kualifikuar i kujton amfiteatrot e lashtë, futja e sallës së aktiviteteve argëtuese, vendi ku përplasen me intensitetin më të lartë mimica e pjesëmarrësve me britmat nën zë.

Gjatë leximit të librit të terheq vëmëndjen përzgjedhja që autori i bën fjalorit me të cilin shprehet letrarisht si në rastet: sinjalet, alarmi ushtarak, izolimi ushtarak, ushtarët efektiv, kolektivizmi, brigada, pushteti, vija e masave, urdhërat, partia, reparti, derë e hekurt, uniformë, kuvend, krah politik, seancat etj.

Konfliktin autori e gjeneron me stilema të ngjarjes. Në disa tregime si, autori ndërton një tekst në kontekst metaforik, që nga termat që përdor të përgatisin për një situatë policeske hetimi të mende dhe ndenjave të personazheve.

Sulmi psikologjik ndaj indivisi jepet haptas të tregimi “Diktatori dhe pastruesja”, sidomos neve femrave, kryesisht pastruese në këtë vilë të veçantë me emër, kur quhej VILA NUMËR NJË, ndiheshim brenda vetes tejet të zena në ankth, në se do t’i shërbenim si duhej çiftit apo jo, sepse ndryshe… përjetonim ngasjen e keqe të një fëmije kur i futet diçkaje pa e njohur atë, kur… edhe pse vizita e tyre bëhej shpesh, në gjithësesi ndiheshim të zëna në ankth!....

Personzhe anonime, vetem me shkronjën e parë nistore të emrit si tregimin “Diktatori dhe pastruesja” me personazhet si: shoqja N, Ai, shoku L. “Pasi hodhi qetas vështrimin përreth Ai u përqendrua për një kohë në drejtim të detit, ndoshta duke harruar se përbri vetes kishte shoqen N…..”..........

“Shoku L…. drejtori i kësaj vile, u gjënd në çast pranë nesh. Tashmë, ai nuk bënte vërejtje si më parë, kurrë më thoshte ashpër se harxhoja shumë ilaç për të larë enët, sepse ndoshta kishte frikë se mos shoqja N ankohej se ndjente ngacmime gastrike. Shoku L mblodhi urgjent krejt kolektivin. Mendoja se do na falënderonte për sa kishim bërë që çifti të ndihesh sëmiri gjatë pushimeve”.

Personazhet e tregimeve të këtij libri japin pasqyrimin e idealizuar të aktualitetit shoqëror, janë heronj me pamjen e tyre, me gjestin dhe mendimin që ata përcjellin në gjithë veprën.

Personazhet e këtyre tregimeve japin pamjen e realiteit të realizmit socialist, bëjnë veprimin, shprehin ndjenjën dhe tregojnë mendimin e tyre rreth punëve, çështjeve, situatave dhe ideve në të cilat mund të shfaqet i plotë heroizmi i tyre.

Ata realizohen, në punë për ndërtimin dhe për shndërrimin material dhe kulturor të vendit, në luftë për mbrojtjen e atdheut dhe në propagandën për ruajtjen e vlerave ideologjike. Këto janë personazhe që kanë, tri dashuri të mëdha: dashurinë ndaj punës, dashurinë ndaj partisë dhe dashurinë ndaj ideologjisë shprehet Rexhep Qosja në veprën e tij Tri mënyra të shkrimit shqip.

Tema historike është një prej temave që e hasim në tregimet e shkrimtarit si në rastin e tregimit. Në rastin e tregimit “Ismail Kadare dhe konia e mbretit Jorgos”, figura historike e Ismail Qemalit na jepet jo vetëm si vendita në çështjet vendore dhe ato historike, por edhe mënyrën e sjelljes së tij në lidhje me shtetet europiane duke e nisur rrugëtimin e historisë shqiptare si një ëndërr dhe me punë dhe diplomaci ta kthejë në një datë historike duke qëndruar në krye të firmëtarave shekullorë, apo te tregimi: “Dita e fundit e mbretërimit”, ku flet me figura letrare dhe sfidon çdo kohë kur autori shpreh këtë ide në këtë figurë: “Mbreti zbriti shkallët i kaplluar në vetvete si rrallëherë nga një gjendje shpirtërore tejet e rënduar. Pas pak ai u gjend në hollin poshtë, ku zakonisht bëhej pritja e njerëzve të vecatë, sidomos e të huajave”.

“Udhëtimi im nëpër Europë ka vetëm një qëllim: një sahat e më parë të krijojmë një shtet të pavarur shqipëtar!.. megjithatë, edhe pse pranë kam tim bir, në çdo kohë, pas vetes ndjej thikën, thikën që mund të më ngulet edhe nga bashkëkombas të mij, siç është Toptani, i cili paska lënë për një kohë xhandarmërinë në Janinë dhe është gjendur në Vlorë, duke shpifur atje se unë jam bërë vegël e grekut. Gjë e pështirë për të. Harron, harron Toptani se tashmë ka ardhur koha që ne arbori të bëhemi zot të vetes, pavarësisht se të cilës feje ndihemi për të hedhur poshtë sa më parë dushmanin turk! Apo dhe “grabitësit” grek, që!”.

 

Pafajësia shpesh bëhet peng i zhgënjimit, kur ai serviret “I pudrosur”.

 

Sokol Demaku: NJË VIZITË MBRESËLËNSE DHE ME SHUMË RËNDËSI NË SUEDI

Sokol Demaku

NJË VIZITË MBRESËLËNESE DHE ME SHUMË RËNDËSI NË SUEDI

Ka dy ditë që në Borås të Suedisë po qëndrojnë për një vizitë zyrtare me ftesë të Universitetit te “Borås” këtu dhe të Ndërmarrjes se Bashkise nga ky qytet  “Borås Energji dhe Ambienti” dy pedagoge të Unievrsitetit “Akademia e Biznesit” nga Tirana.

Vizita është realizuar nga ana e Qendres Kulturore Shqiptare “Migjeni”,  me seli në Borås e cila ka kohë që është në kontakt me bashkëpunëtoren e këtij universiteti  MSc. Mirada HALLULLI, e cila është edhe ideatore dhe iniciatore e një lidhje te tillë mes Suedisë dhe Shqipërisë.


Delegacioni Shqiptar perfaqesohej nga  Pedagogët e Univeristetit “ Akademia e Biznesit” Tirane,          Dr. Bledar ILIA  dhe  MSc.Ardi BEZO.

Qëllimi i kësaj vizite në Borås të Suedisë te pedagogëve në fjalë,  ishte këmbimi i përvojave dhe ideve në fushen e Menaxhim  Biznesit dhe Ekonomisë. Por duhet theksuar se dita e pare e vizitës së tyre ishte rezervuar  për  takimin në “Borås Energji”, ku aty ka kohë qe është duke u punuar me një projekt që keta kanë punuar  së bashku me Universitetin e “Borås” qe ka të bëjë me riciklimin e mbeturinave si dhe përpunimin e tyre. Për mysafirët nga shqipëria ishte një atraksion i vertetë i gjithë procesi që ata pane nën përkujdesjen e Prof.Linda ELIASSON, e cila me një profesionalizëm paraqiti punën që ata bëjnë së pari në sensibilizimin e opinionit rreth mbeturinave, grumbuillimit, seleksionimit të tyre si dhe përpunimin e tyre në mënyrë bashkohore si dhe rezultatet e arritura me këtë rast në ruajtjen e ambientit.

Qëllimi ishte sipas fjaleve të Prof.Linda ELIASSON, që edhe mysafirët nga Shqipëria të njihen me eksperiencën tone në këtë drejtim, duke ditur se Shqipëria është një vend ku mbeturinat janë një problem më vete për vete  vendin dhe ata  të cilët jetojnë atje.

Linda është e entuziazmuar nga interesimi i Pedagogëve Shqiptare “B.I dhe A.B”  lidhur me interesimin e tyre për projektin në fjalë dhe punën që ndërmarrja  ku ajo punon bën në drejtim të ruajtjes së ambientit dhe jetës së njerezve këtu. Ajo mendon se do jetë me interes që një ditë edhe këta të vijne në Shqipëri dhe të njihen më së afërmi më këtë problem jetik për Shqiptarët atje. Linda mendon se do punohet dhe shifet sesi do realizohet kjo edhe Shqipëria sikurse Indonezia do jetë një vend e cili do aplikoj në ketë projektin Suedez që vet Borås e aplikon, në grumbillimin dhe riciklimin e mbeturinave e që do ishte një ndihmes mjaft e madhe për Shqiperine.

Dita e dytë e vizitës së delegacionit shqiptar, ishte rezervuar për vizita dhe biseda në “Universitetin e Borås”. Pedagogët Shqiptar i priti dhe bisedoi me ta Dr.Muhammad Taherzadeh, Drejtor përgjegjës për hulumtime, me të cilin në një atmosfere të perzemert u bisedua për mundësite e aplikimit të projektit që u paraqit nga ana e Borås Enegji në mënyrë që edhe Shqipëria të lirohet nga mbetjet dhe mbeturinat të cilat janë të tepërta atje, por edhe për projekte të tjera në fushen e studimit  nga ana e dy universiteve,  universiteti i  “Borås”  dhe   univeristeti  “Akademia e Biznesit”


Pastaj ishte një takim miqësor dhe me shumë përmbajtje me Drejtorin për mundësit e bashkëpunimit Shkencor  Prof.Hans Björk , i cili në bisedat e tij u shprehë se Universiteti i  “Borås” është i gatshem  që të përpiloj një projekt bashkëpunimi me Unievrsitetin “Akademia e Biznesit” në Tiranë,  sepse ky univesitet është i pari nga Universitet Shqiptare , që shprehë gadishmëri për bashkëpunim dhe se mundësit për bashkëpunim janë shumë të medha dhe më interes reciprok.

Kandidatja për Doktorant në Laborator Prof.Solmaz Aslanzadeh, priti mysafirët Shqiptar dhe informoj ata lidhur me punën që ky universitet  bën në drejtim të ndihmës në ruajtjen e ambientit dhe përpunimin e mbetjeve dhe mbeturinave përmes sistemit të riciklimit si dhe përdorimit të tyre në industri,  ku nga këta laborator del nga mberutinat Biogaz që perdoret për ngarjen e autobuzeve të qytetit, pastaj dheu përdoret per kopshte, lënda djegëse për venien në veprim të centraleve, lokale të qytetit, ku prodhohet energji si dhe  ngrohja  e qytetit.

Pastaj ishte një takim me shumë rëndësi me Dr. Mikael Löfström, Dekan për ekonomin e ndërrmarrjeve dhe IT  si dhe Prof.Birgitta Påhlsson, kordinatore për ambientin, me të cilët u bisedua lidhur me kembimin e planeve mësimore, studentëve dhe personelit mësimor në të ardhmen. C`ka kjo u pranua me kënaqësi nga të dy palët dhe se do fillohet të mendohet sa më shpejt që kjo të realizohet në praktikë.

Prof.Hans Björk në fjalën permbyllese te tij me miqte nga Shqiperia-Tirana,  u shprehë se ishte kënaqesi të bisedoje me miqte nga Shqipëria lidhur me bashkëpunimin nderuniversitar, në drejtim të kembimit të përvojave, studentëve si dhe pedagogëve në të ardhmen. Universiteti i Borås do angazhohet që të siguroj fonde për kete qëllim dhe së shpejti u shprehë ai do ju vizitojmë në Tirane.

 


Faqe 17 nga 38

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 23 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1364779
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

 

Ekspozitë botërore e Kukullave


Në fillim të tetorit 2012 do hapet në Higashikagava (ishull në Japoni) Ekspozita e Dytë Botërore e Kukullave. Aty do ekspozohen 1000 kukulla nga 40 vende të Afrikës, Azisë, Evropës Qendrore dhe Amerikës së Jugut.

Për traditë kukullat do paraqiten në stenda sipas vendeve me njoftime të pasura për historinë, lidhjet ndërmjet Japonisë dhe vendeve nga vinë kukullat, kukullbërës, harta, libra me kukulla, ushqime të shijshme ekzotike dhe muzikë të atyre vendeve.

Koleksioni i tanishëm është pasuruar me 20 kukulla nga Shqipëria, që i ka sjellë miku ynë Bardhyl Selimi.

Higashikagava njihet si qyteti i kukullave, aty ka një teatër kukullash me shumë prestigj që çdo vit në mars dhe tetor zhvillon festival me kukulla. Ky i marsit është Hinamatsuri kur njëqind banesa tregojnë kukullat tradicionale japoneze në dritaret e tyre. Kukullat e ekspozuara në tetor vinë nga jashtë vendit dhe janë folësit e Esperantos që ndihmojnë për t’i mbledhë ato.

Raporton Etsuo Miyoshi,

kryetar i Shoqatës së re turistike të Higashikagavës

Na dergoi për botim

Bardhyl Selimi