Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Debattartiklar-Debatt artikuj Murat Gecaj: ME SHKRIMTARIN E NJOHUR NAUM PRIFTI, BISEDUAM “PËR SHKUP E PËR SHKODËR”…

Murat Gecaj: ME SHKRIMTARIN E NJOHUR NAUM PRIFTI, BISEDUAM “PËR SHKUP E PËR SHKODËR”…

ME SHKRIMTARIN E NJOHUR NAUM PRIFTI, BISEDUAM “PËR SHKUP E PËR SHKODËR”…

Nga: Prof. Murat Gecaj

Publicist e studiues-Tiranë

Nga e djathta: N.Prifti e M.Gecaj (Tiranë, 2 gusht 2011)

1.

Ndoshta, ky titull i shkrimit tim duket pak i pakuptueshëm. Kjo mund të jetë për ndonjë lexues, që nuk e di kuptimin e shprehjes popullore, që “folëm ose biseduam për Shkup e për Shkodër”. Megjithëse nuk jam i qartë se si ka mbetur e tillë kjo shprehje, që përdoret kryesisht në Malësinë e Gjakovës (Tropojë), përmbajtja kryesore e saj është, kur dy veta flasin me njëri tjetrin për tema nga më të ndryshmet, pra kur ata kalojnë “nga një degë, në tjetrën”. Kështu na ndodhi edhe mua e kolegut e mikut tim të kahershën, shkrimtarit të shquar Naum Prifti.

Pas një “odiseje” të mëparshme me anën e Internetit, përmbi Oqenain Atllantik, fatmirësisht, u morëm vesh me telefon dhe u takova dje në mbrëmje, në Tiranë, me këtë shkrimtar të njohur, aktualisht me banim në Nju Jork. Kishim afër 15 vjet që nuk ishim parë dhe, së fundi, kur unë isha për vizita atje, në vitet 1993 e 1994. Sigurisht, takimet e dy njerëzve ose kolegëve janë të natyrshme dhe nuk ka se përse të bëhen publike, nëqoftëse ato nuk kanë dhe një interes të tillë. Por, meqenëse mendova se ky mik i imi i kahershëm është ndër shkrimtarët e tregimtarët më të shquar shqiptarë, mendova se lexuesi ka kërshëri të njihet me të, më nga afër.

Zanafilla e njohjes sonë është që në fillimin e viteve 60-të të shekullit të kaluar, kur unë mbarova studimet e larta e nisa të punoja në shtypin e fëmijëve. Ndërsa Naumi, shtatë vjet më i madh se unë në moshë, në atë periudhë kishte nisur të bënte emër me krijimet e tij. Përveç tregimeve, ai filloi të shkruajë edhe skenarë për filma, kryesisht artistikë.

Jo vetëm për ata, që nuk e dinë këtë fakt të fundit, por edhe për ndonjë që e ka harruar atë, po rikujtoj këtu se Naum Prifti është skenarist i filmave të Kinostudios sonë: “Pika e ujit” (1976), “Zani, partizani” (1976), “Udha e shkronjave” (1978), “Era e ngrohtë e thellësive” (1982), “”Kush vdes në këmbë” dhe “Fejesa e Blertës” (1984) e “Tre veta kapërxejnë malin” (1988).

Kur e përmendim tani këtë tematikë, pra të skenarëve për filmat artistikë, ai flet me dashuri të veçantë për atë, që i kushtoi “Mësuesit të Popullit” dhe martirit të shkollës shqipe, Petro Nini Luarasi, i cili këto ditë (17 gusht 2011) mbushë 100-vjetorin e vdekjes. “Ndoshta,-tregon tani Naumi,- këtë skenar e shkrova edhe për lidhjet e mira dhe respektin e veçantë, që kisha për birin e tij, pedagogun Skënder Luarasi, të cilin e kujtoj gjithnjë me nderim”. Por ai i ka për zemër edhe mjaft nga librat e tij, ndonjërin nga të cilat thotë se nuk e kishte gjetur në libraritë e kryeqytetit.

Ndërsa edhe në vitet e qendrimit në Amerikë, Naumi nuk ka ndenjur duarlidhur. Përkundrazi, ka shkruar artikuj të ndryshëm në shtyp, si për shembull te gazeta shqip-anglisht, “Illyria”. Me rëndësi për këtë autor ishte libri me tregime e novela, “Gërryerja e shpirtit” (me tema nga periudha e diktaturës në Shqipëri). Në vitin 2003 publikoi librin tjetër, “Nëna e diellit”, në të cilin flitet për figura të njohura shqiptare, si S.Malëshova, M.Kuteli, K.Trebeshina, B.Xhaferi, T.Zavalani, S. Luarasi etj. Po kështu, bashkë me Nuhamet Mjekun, ka botuar librin me shumë interes, “Shekulli XXI dhe Kombi” (shkrime nga nga autorë të ndryshëm). Ai tani më tregon se ka mjaft dorëshkrime të vlefshme, ende të pabotuar, ndër të cilët disa në arkivin e tij vetjak, në shtëpinë që ka në Tiranë.

Në bisedën tonë zunë vend edhe disa shkrimtarë e personalitete të njohur të letrave shqipe, që nga Fan Noli, Faik Konica e Dritëro Agolli, por edhe Isuf Luzaj, veprat e të cilit po i publikon tani shkrimtari e poeti Xhevat Beqaraj. Me të drejtë, për I.Luzajn tani po përgatitet një propozim, që atij t’i jepet titulli më i lartë, “Nderi i Kombit”, me nismën e shkrimtares vlonjate Vilhelme Vranari. Po kështu, kujtuam me respekt vëllain e tij, Peter Priftin dhe studiuesen Safete Juka, që e kanë zhvilluar veprimtarinë e tyre atdhetare e letrare në Amerikë, deri sa janë ndarë përgjithnjë nga jeta.

Si kolegë të shtypit të shkruar, folëm edhe për disa gazeta e revista, si në Tiranë e në Nju Jork dhe për qendra Interneti, të cilat po bëjnë një punë të vlefshme për nxitjen e krijimtarisë letrare e publicistike të autorëve shqiptarë, siç janë: “Fjala e Lirë”, “Bota e Re”, “LGSHD” e tjerë.

Të jem i sinqertë me lexuesin, ne biseduam bashkë edhe për tema të aktualitetit, si për Shqipërinë e Kosovën, por dhe për Nju Jorkun, ku ka një komunitet shqiptarësh, të vjetër e të ri dhe që e kanë gjetur aty mirë vetën, në atë qytet e shtet të stërmadh. Pra, në përgjithësi, pikëtakimet tona në bisedë ishin shumë të përafërta, se folëm edhe për tema “të nxehta” të politikës së ditës, të mbështetjes së krijuesve e botimeve të tyre e tjerë, por gjithnjë me frymë miqësore dhe mirëkuptim të plotë.

2.

Si pjesë të këtij shkrimi, për bisedën e zhvilluar me mikun e kolegun Naum Prifti, dëshiroj të rikujtoj këtu diçka nga jeta e krijimet dhe botimet e tij letrare, e cila është e larmishme dhe me vlera të shumanshme.

Ka lindur në Rehovë të Kolonjës, në një datë të shënuar për arsimin tonë kombëtar, pra më 7 mars 1932. Shkollën fillore e përfundoi në vendlindje dhe atë 8-vjeçare në qytetin e vogël të Ersekës. Me dëshirën për t’u bërë sa më mirë njerëzve, ndoqi e përfundoi Politeknikumin Mjekesor në Tiranë, në vitin 1953. Por ishte letërsia ajo e fshehtë magjike, që e tërhiqte më shumë dhe që e bëri të ndiqte më pas studimet në degën gjuhë-letërsi shqipe, në Tiranë. Në vitet 1954-1960, punoi redaktor në revistën humoristike “Hosteni” dhe tre vjet të tjerë në vazhdim, redaktor në revistën e ilustruar “Ylli”. I detyruar nga rrethanat e kohës, në vitet 1967-1970 e provoi edhe profesionin e fituar në auditorët e shkollës së lartë, pra mësuesinë, në Divjakë të Lushnjës. Në vitet 1970-1972, e rikthyen në kryeqytet, tashmë redaktor përgjegjës i buletinit “Skena e fëmijëve dhe dy vjet të tjera inspektor i degës së teatrit, në Ministrinë e Arsimit dhe Kulturës (1974-1976). Po kështu, gjatë asaj kohe ka dhënë leksionet e letërsisë shqipe, si pedagog i jashtëm, në Fakultetin Histori-Filologji të Universitetit të Tiranës.

Me fitoren e proceseve demokratike në Shqipëri, shkoi emigrant në Nju Jork të SHBA-ve. Përsëri atje e vijoi punën e tij, në shërbim të bashkatdhetarëve, duke publikuar në shtyp e duke botuar libra. Që nga viti 1995, është zgjedhur sekretar i Federatës Mbarëshqiptare “Vatra”. Ndërsa, me krijimin e Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptarë-Amerikanë, e zgjodhën kryetar të saj.

Naum Prifti ka nisur të shkruajë e të publikojë që në rininë e tij. Sasia dhe cilësia e librave të tij e rendit atë ndër shkrimtarët më prodhimtarë të shekullit të kaluar. Krijimtaria e tij letrare është e larmishme dhe shtrihet në disa gjini: tregime, drama, komedi, novela, skenarë filmash, pjesë për teatrin e kukullave, skenarë për filma vizatimorë, biografi, artikuj kritikë, publicistikë etj. Janë thuajse 100 vepra letrare, më shumë se vite jete dhe dyfishi i një gjysmëshekulli krijimtarie. Ka fituar çmimin “Penda e Argjndë” (Tiranë, 2001) për vëllimin me tregime “Nëna e Diellit” dhe “Penda e Artë” (Nju Jork, 2003), për librin me tregime dhe skica humoristike, “As Miço, as Muço”. Tregimi i tij, “Dimri i Urisë” ka merituar Çmim-Nderi (Honour Prize), në Konkursin Letrar Ndërkombëtar të “Maison Naaman pour la Culture”(2004-2005). Ky autor shqiptar është pranuar anëtar-nderi, i Shoqatës Kulturore “Naji Naaman”.

…Ishte mbrëmja e fundit e qendrimit, gjatë kësaj radhe në Tiranë, e njeriut të mirë dhe autorit të shquar të letrave shqipe, Naum Prifti. Tani ai ndodhet përsëri në familjen e tij, në një pjesë të Nju Jorkut. Ndërsa unë kujtoj fjalët, që ai tha: “Bëre mirë ti, që nuk qendrove në Amerikë, kur ishe dhe u takuam bashkë, më 1993 e 1994. Se, me gjithë jetën e mirë, që bëjmë atje, përsëri na mungon shoqëria jonë, nuk i kemi pranë vendlindjen as Shqipërinë. Dhe, sa dëshirë kam që këtë vend tonin ta shoh sa më të zhvilluar, të përparuar e të lulëzuar! Por, kjo do të arrihet vetëm me mirëkuptim të plotë ndërmjet njerëzve, me diturinë dhe punën e bashkuar të të gjithë bashkatdhetarëve tanë, pa asnjë dallim partiak, fetar ose çdo lloji tjetër, qoftë ai”.

I urojmë nga zemra mikut e kolegut Naum Prifti: Shëndet të plotë e jetëgjatësi, përsëri krijimtari të zgjedhur, si përherë dhe le të shohë vetëm gëzimin e lumturinë e pasardhësve të tij!

Tiranë, 3 gusht 2011

 

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 33 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1020349
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

Ekipi i Hamiltonit fitoi Kupën e 100-Vjetorit të Pavarësisë. Por fituesit e vërtetë të kësaj kupe ishin të gjithë pjesmarrësit sepse ata hodhën bazat e një tradite të bukur që shresojmë të vazhdohet.

Nga Ajet Nuro, Montreal, Kanada

Kupa e shqiptarëve të Kanadasë, mundësuar nga Bashkësia Shqiptare e Kebekut në Montreal

Ishte paralajmëruar që nga fillimi i majit një kupë mes shqiptarëve të Kanadasë dhe kjo fill pas kupës që ishte paraparë në Montreal më 17 qershor 2012. Ideja e një ndeshje mes shqiptarëve erdhi pas jehonës së këtij aktiviteti në Montreal dhe ishtin pikërisht kryetarët e shoqatave shqiptare të Montrealit, Hamiltonit dhe të Otavës, respektivisht zotërinjtë Kujtim Ismaili, Shani Pnishi dhe Arbnor Krasniqi, që i dhanë jetë kësaj ideje me qëllimin fisnik të një aktiviteti në shkallë të gjerë në këtë vit jubilar të 100-vjetorit të shtetit shqiptar. Organizatorja e aktivitetit ishte Bashkësia e Kebekut në Montreal dhe kryetari i saj z. Kujtim Ismaili.

Pak historik …

Në fillim ishte paraparë të kishte edhe një ekip tjetër nga rrethinat e Torontos, nga Londoni apo Mississauga. Por, në ditët e fundit vetëm tre komunitete shqiptare mundën të paraqiten. Ndaj dhe organizatorët në Montreal përgatitën në 2 ditët e fundit një ekip të dytë. Por pse pikërisht Montreali, Otava dhe Hamilton? Nuk është çudi, pasi tradicionalisht, organizatat shqiptare që grumbullojnë në vetvete shqiptarët si në Otava dhe në Montreal, kanë bashkëpunuar me njëra-tjetrën. Pra, lidhja nuk mungon. Le të kujtojmë se z. Shani Pnishi i shoqatës së shqiptarëve të Hamiltonit ishte i pranishëm në ceremoninë e dorësimit nga Bashkësia Shqiptare e Kebekut në Montreal të portretit të Nënë Terezës Oratoriumit Saint-Joseph në Montreal. Pra edhe në këtë rast lidhjet mes shqiptarëve të Montrealit dhe Hamiltonit ekzistojnë. Kjo, mendoj se shpiegon realizimin e këtij aktiviteti nga këto tre organizata. Po Toronto? Le të themi nja dy fjalë më poshtë…

Kupa e Shqiptarëve të Kanadasë

Kupa u zhvillua ditën e dielë në datën 8 korrik 2012. Ndonëse korrik, për fat temperatura ishte e përshtatshme për zhvillimin e aktivitetit. Si dëshmitar i përgatitjeve të aktivitetit, mund të them se jo vetëm organizatori, kryetari i shoqatës shqiptare këtu në Montreal, por edhe veprimtarë të tjerë të këtushëm, treguan interes që aktiviteti të zhvillohet sa më mirë e mbi të gjitha t’ia arrij qëllimit që ishte të argëtonte pjesmarrësit dhe të krijonte ura bashkëpunimi mes shqiptarëve që jetojnë në qytete të ndryshme të Kanadasë. Kështu, ishte nisma e disa veprimtarëve të Montrealit, sodomos e z. Hyzri Sinani, krijimi i një ekipi të katërt për të zbukuruar edhe më shumë spektaklin. Kështu, u krijuan 4 ekipe që përfaqësonin Hamiltonin, Otavën dhe 2 ekipe të Montrealit. Shorti vuri përball njëri-tjetrit Hamiltonin dhe Otavën dhe dy ekipet e Montrealit u vunë përballë njëri-tjetrit. Ndeshja e parë, ajo mes Hamiltonit dhe Otavës përfundoi me rezultatin 4:1 duke bërë që ekipi i Hamiltonit të tregoj një cilësi të veçantë futbolli.

Ndeshja mes dy ekipeve të Montrealit, përundoi 2:1 në favor të ekipit të parë që është ekipi i Ferizaj, fitues i kupës lokale të këtij viti.

Para finales së madhe, një ndeshje mes ekipit të Otavës dhe ekipit të dytë të Montrealit për të merituar vendin e tretë, bëri të mundur përgatitjen e dy ekipeve më të mirë për finalen. Ekipi i Montrealit në minutat shtesë mundi të fitonte vendin e tretë.

Finalja …

Ekipi i Hamiltonit që fitoi kupën e shqiptarëve të Kanadasë

Finalja mes ekipit të Hamiltonit dhe ekipt të parë të Montrealit ishte një farë spektakti me shijen e finales së Euro 2012. Përfaqësuesit e Hamiltonit, teknik, të shkathët, të saktë, të disiplinuar, të qetë ia dolën jo vetëm të fitojnë por me gola njëri më i bukur se tjetri. Kur unë i thash njërit prej tyre se jeni si Spanja (ekipi im më i preferuar…) ai m’a ktheu : – Jo, jemi si Kosova… Dua të sjell këtu punën e trainerit të ekipit z. Fatmir Laçi që gjatë gjithë kohës u rrinte lojtarëve pranë me udhëzime, me ndërrime, me inkurajime. Ekipi i Hamiltonit ishte një ekip i ri dhe siç n’a thanë, ai nuk ishte elita e futbollit që ata kanë në Hamilton. Prioriteti i organizatorëve ishte marrja në ekip e aktivistëve të shoqatës atje për të nxitur mbajtjen në këmbë të shoqatës. Por kuptohet që jo të gjithë mund të ishin në gjendje të vinin në Montreal. Ndonëse të gjithë lojtarët e Hamiltonit ishin për t’u dalluar po përmend një emër që e dëgjova të lakohej më shumë nga të tjerët dhe ai ishte Vullnet Nura si dhe kapiteni i ekipit z. Eroll Krasniqi. Fitorja 3:0 ndaj përfaqësueses së Montrealit ishte një fitore e pastër dhe plotësisht e merituar. Në mbyllje të ndeshjes ata u duartrokitën nga të gjithë të pranishmit.

Takim sportiv?

Kupa e futbollit e shqiptarëve të Kanadasë, nuk ishte vetëm një takim sportiv. Nga Otava veç ekipit dhe një delegacioni që e shoqëronte ishte edhe z. Ded Gjergji 76 vjeç, i cili, pasi lexoi numrin e fundit të Shqiptarit të Montrealit bëri vrejtjen se pse duhet të ketë vetëm « Shqiptari i Montrealit » kur ky koncept mund të jetë edhe më i gjerë. E njëjta vrejtje erdhi edhe nga Shani Pnishi i shoqatës së Hamiltonit. Pra, dëshira për të bashkëpunuar, për të shkëmbyer mes shqiptarëve këtu në Kanada është e madhe. Por, as puna për të realizuar një gjë të tillë nuk mungon.

Z. Ded Gjergji udhëtoi nga Ottawa për të ndjekur ekipin e zemrës, Otava…

Toronto?

Nuk do t’a kisha përmendur këtë element që mungonte në këtë festë të shqiptarëve të Kanadasë por dje, pasi kisha hedhur fotot e takimit në facebook një nga kontaktet në facebook bëri këtë pyetje : Po Toronto, a u ftua në këtë aktivitet? Nuk jam në gjendje të përgjigjem por di që z. Shani Pnishi u përpoq për të bërë të njohur këtë nismë ndër shoqatat shqiptare në rrethinat e Torontos. Sigurisht që prania e një ekipi apo delegacioni nga metropoli kanadez do t’i bënte nder një aktiviteti të till dhe natyrisht do krijonte lidhje më të forta mes shoqatave shqiptare. Kjo duke u nisur nga pesha që zënë shqiptarët e Torontos në jetën e shqiptarëve këtu në Kanada. Shpresojmë që një gjë e tillë të korrigjohet më pas.

Ndoshta për ata që ndoqën një aktivitet të tillë, mund të ketë edhe vrejtje por përtej ndonjë mangësie unë do të desha të përgëzoj organizatorin (çuditërisht ai ishte jo shumë i rrethuar nga anëtarë të kryesisë…) z. Kujtim Ismaili, z. Shani Pnishi (Hamilton) dhe z. Arbnor Krasniqi (Ottawa) për bërjen të mundur të aktivitetit. Dua të falenderoj edhe ata pjesmarrës në aktivitet, sportist apo spektator që lanë ndonjë aktivitet tjetër për të ndjekur Kupën e Shqiptarëve të Kanadasë e sidomos z. Ded Gjergji që erdhi enkas nga Otava si dhe dy miqtë e mi dr Gëzim Bytyçi dhe z. Shpëtim Kola me të cilët kemi qenë në kontakt të përhershëm që nga vizita ime e fundit në Ottawa.

Ajet Nuro

Montreal, Kanada 9 korrik 2012