Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Publikationer-Botime të reja Abetare e Posaçme

Abetare e Posaçme

Abetare e Posaçme

Për nxënësit shqiptarë jashtë Republikës së Shqipërisë

Autorja: Urti Osmani

Titulli I librit: Abetare e Posaçme

Për nxënësit shqiptarë jashtë Republikës së Shqipërisë

Numri I faqeve: 48

Botues: Shtypshkronja “Milenium i Ri”

Shtypi: Shtypshkronja “Milenium i Ri”

Donator: AIITC

Me anë të këtij libri synohet që nxënësit shqiptarë jashtë Republikës së Shqipërisë të përvetësojnë e të shqiptojnë saktë e drejt tingujt e gjuhës shqipe. Ky synim duhet të arrihet, sepse është një nga qëllimet e këtyre shkollave. Shqiptimi i qartë i tingujve dhe njohja e shkronjave të alfabetit të gjuhës amtare janë të domosdoshëm, sepse vetëm kështu përvetësimi i saj mund të quhet i plotë, por edhe se tekstet e leximit dhe literatura tjetër, me të cilën nxënësit bien në kontakt, janë shkruar mbi bazën e standardeve të gjuhës letrare shqipe. Mbi të gjitha, çdo njeri i kulturuar duhet ta flasë gjuhën e tij amtare sa më qartë e sa me më pak gabime e dialektizma, ashtu siç ndodh në vendet e qytetëruara të botës.

Kjo abetare besojmë se do t’u vijë në ndihmë nxënësve të Shkollave Shqipe të Mësimit Plotësues në diasporë, kudo ku ndodhen, por kryesisht atyre në vendet gjermanishtfolëse, anglishtfolëse dhe në Suedi.

Nga vëzhgimet që kemi bërë në disa Shkolla Shqipe të Mësimit Plotësues në vende të ndryshme të Europës, kemi konstatuar defekte shqiptimi në shumë nxënës. Tingujt nj, gj, rr dhe th në shumicën e rasteve nuk shqiptoheshin, natyrisht që edhe shkronjat e tyre nuk njiheshin. Shkronjat e alfabetit të gjuhës shqipe: ë, ç, dh, ll, sh, zh dhe xh, nuk pasqyrohen kështu në alfabetet e gjuhëve të lartpërmendura, por tingulli i njërës ose i tjetrës dëgjohet në gjuhën e huaj që ata mësojnë. P.sh. sh-ja shqipe në gjermanisht shkruhet kryesisht me shkronjat sch, në suedisht me shkronjat sk, ch dhe tj dhe dëgjohet si sh-ja shqipe.

Shkronjat e alfabetit shqip: c, q, x, y dhe z janë dhe në alfabetet e gjuhëve të huaja të lartpërmendura, por shqiptimi i tyre është i ndryshëm nga ai i gjuhës shqipe. P.sh. x-ja shqipe shqiptohet si ks në fjalët që e përmbajnë, ose z-ja në suedisht shqiptohet si s, ndërsa në gjermanisht kryesisht si c. Në anglisht si edhe në shqip z. Këto veçori i njohin shumë mirë mësuesit, që punojnë në këto shkolla me nxënësit

shqiptarë. Në këtë libër, 16 njësi mësimore u kushtohen tingujve të gjuhës shqipe dhe pikërisht: th, sh, ë, q, dh, zh, gj, rr, ll, nj, c, z, ç, x, xh dhe y.

Çdo njësi mësimore fillon në faqen çift dhe mbaron në atë tek. Kështu, me një të hapur libri, syri i nxënësit, me një shikim rrok në vija të përgjithshme, të gjithë përmbajtjen e njësisë. Por, meqë nxënësit nuk mund ta mësojnë vetë mënyrën e artikulimit (nyjëtimit) të tingullit që nuk shqiptojnë, as që mund ta korrigjojnë pa ndihmën e mësuesit. Jemi përpjekur që në faqen çift të çdo tingulli të japim udhëzime, kryesisht për mësuesit, lidhur me mënyrën e artikulimit të

tij, shoqëruar kjo me profilin përkatës dhe figura të tjera plotësuese. Ku ka pasur mundësi paraqitjeje, janë vendosur skica që paraqesin pamjen ballore ose në profil të organeve të gojës gjatë artikulimit të tingullit. Këto e ndihmojnë shumë edhe mësuesin.

Profilet e artikulimit të tingujve janë marrë nga libri i autorëve A.Dodi dhe J.Gjinari me titull “Fonetika dhe gramatika e gjuhës së sotme letrare shqipe”.

Tiranë, 1983. Po me këtë tekst jemi konsultuar për mënyrën e artikulimit të tingujve të ndryshëm.

Fjalët dhe fjalitë, në shumicën e rasteve, janë shoqëruar me figurat përkatëse, për t’u bërë më i lehtë kuptimi i tyre. Gjithashtu, ndërtimi gramatikor është i thjeshtë dhe i përshtatet moshës së nxënësve.

Tema “Mësoni, recitoni” zhvillohet me anë të tri vjershave, të cilat përmbajnë edhe 15 nga të 16 tingujt e mësuar prej nxënësve.

Nxënësit, duke i mësuar përmendsh këto vjersha dhe duke i deklamuar ato, sigurisht pa gabime shqiptimi, i automatizojnë tingujt e mësuar, të cilët duhet të shqiptohen sa më qartë e sa më saktë. Tingulli i automatizuar saktë nuk harrohet lehtë, nxënësi e shqipton lirshëm, pa u menduar se si duhet ta artikulojë.

Në libër përfshihet dhe alfabeti i gjuhës angleze, suedeze, asaj gjermane si dhe alfabeti i gjuhës shqipe, të cilin është e domosdoshme që ta mësojnë përmendsh, ashtu siç mësojnë alfabetin e gjuhës së vendit mikpritës. Një mësim i tillë është i nevojshëm. Mjafton të kujtojmë dobinë që u sjell nxënësve kur përdorin një fjalor, një enciklopedi etj.

Teksti përfundon me një vjershë të Naim Frashërit, e cila ngjall te nxënësit dashurinë për gjuhën amtare dhe atdheun.

 

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 23 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1169943
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

 

Kryesia e SHSHAKSH nga Suedia vizitë në kryeministri të  Shqipërisë dhe takim me Kryeministrin

Shkroi: Bahtir Latifi

Kryetari I Shoqatës se Shkrimetarëve , Artistëve , Krijuesve  Shqiptarë ne Suedi  zotri  Hysen Ibrahimi së bashku  me disa aktivist dhe antarë të kryesisë së kësaj shoqate zhvilluan nje takim të enjeten me kryeministrin Sali Berisha për nder të 100 vjetorit të shtetit Shqiptar.

Qëllimi I kesaj vizite ishte festa e madhe e cila u festua nga të gjithë shqipetarët për shtet formimin dhe ngritjen e flamurit Kuq e Zi me 28 nëntor te vitit 2012.Po ashtu edhe prezantimi I punës dhe kontributin e mërgimtarëve shqiptarë në diasporë ,në këtë rast Shoqata e Shkrimëtarëve, Artistëve, Krijuesve  Shqiptarë në Suedi .

Kjo vizitë u bë sipas agjendës e cila ishte bërë nga  kjo kryesi dhe pas vizitës që u bë në Kosovë në vende historike ,ne Vlore dhe së fundi në Tiranë për nder të 100 vjetorit të shtetit  Shqiptar.

Kryeministri Sali Berisha shprehu falenderime kryetarit te SHSHAKSHS dhe mergimtareve per kontributin ne qeshtjen kombetare , po ashtu edhe kryetari  Hyseni në emer  te shoqatës dhe mërgimtarërve shqiptarë në Suedi shprehu falenderimet më të thella per pritjen  dhe kohen që kryeministri kishte ndar për një takim të till.

Në këtë rastë Hysen Ibrahimi pasi prezantoj punën e mërgimëtarëve  dhe kontributin  e tyre në  qështjen shqiptare para kryeministrit ,dhuroj edhe disa libra qe ishin te botuara po nga kjo shoqat.

Libri “Thesari Kombëtarë I mërgatës shqiptare në Suedi”Papa Klementi XI,Albani.

“Dritë Ngrohtësi Optimizëm “Libër dokumentarë për shkollën shqipe në strehimoren Svenshogen, Suedi 1991-1994, nga autori Fetah Bahtiri dhe libri nga Hysen Ibrahimi “Mërgata “për arsimin në vendlindje.


Bashkarishtë me kryetarin e SHSHAKSH në Suedi Hysen Ibrahimin në këtë vizitë ishin:Nënkryetarëja e SHSHAKSHS ,Qibrije Hoxha, Fetah Bahtiri, Osman Ahmetxhekaj, Rrahman Rrahmani, Florije-Lule Bajraktari, Bedri Paci , Bajram Muharremi, Shaban Murseli, Mursel Shkupolli, Adem Ahmeti, Halim Hoti.

Takmi mes kryeministrit Sali Berisha dhe kryesis se Shoqates se shkrimetarëve ,Artistëve,Krijuesëve,shqiptarë në suedi ,”Papa Klementi” XI,Albani ishte shum ëI rendesishëm për mërgatën shqipëtare për nder të 100 vjetorit të shtetit Shqipëtarë.