Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home

Gentiana Zagoridha: NDIKIMI I USHQIMEVE NË ORGANIZMIN TONË

Gentiana Zagoridha

NDIKIMI I USHQIMEVE NË ORGANIZMIN TONË

Për shëndetin dhe mënyrën e të ushqyerit jemi të gjithë të ndjeshëm.Ajo që duhet të kemi gjithnjë parasysh për të qenë të shëndetshëm e jo të shëndoshë është t’i japim më shumë përparësi cilësisë se sa sasisë së ushqimit për këtë arsye dieta jonë e përditshme duhet të jetë sa më e larmishme, të hamë në mënyrë të rregullt dhe të ekuilibruar duke i dhënë organizmit të gjitha substancat që ai ka nevojë. Po cilat janë këto substanca që organizmi ynë ka më shumë nevojë?

Drithërat – Për të kryer të gjitha aktivitetet e përditshme trupi ynë ka nevojë për energji.Burimi kryesor i energjisë janë karbohidratet.Karbohidratet gjenden kryesisht te drithërat,buka dhe orizi.Përdorimi i drithërave në dietën ushqimore mbron organizmin nga sëmundjet e zemrës.Karbohidratet formohen nga proçesi i fotosintezës,duke u nisur nga H2O dhe CO2.

Vajrat dhe yndyrnat e ngurta – Ndonëse shpeshherë,vajrat dhe yndyrat trajtohen si të dëmshme për organizmin,ato janë të domosdoshme dhe duhet të përfshihen në mënyrë të rregullt në dietën tonë të përditshme.Në këtë grup bëjnë pjesë disa acide yndyrore,si ai linoleik dhe linolenik.Këto acide janë të domosdoshme për organizmin,pasi nuk prodhohen dot prej tij,por duhen marrë me anë të ushqimit.Burime të vajrave të dobishme dhe të shëndetshme për ne janë: ulliri,luledielli,misri,soja,arrat si dhe vajrat që vijnë nga peshku.

Mishi,peshku dhe veza – Proteinat të cilat gjenden me shumicë tek mishi,peshku dhe vezët janë të rëndësishme për zhvillimin dhe mbarëvajtjen  e organizmit.Është vërtetuar se përdorimi i peshkut ul rrezikun e atakëve kardiakë,pasi ai është i pasur me me yndyrna të tipit omega 3.Pulat dhe gjeli i detit kanë epërsi sepse nuk përmbajmë shumë yndyrna të ngopura,si dhe asimilohen më lehtë nga organizmi.Edhe vezët nuk mbeten më mbrapa megjithëse për një kohë të gjatë janë parë me sy negativ për shkak të kolesterolit që përmbajnë.E bardha e vezës është shumë e pasur me proteina dhe këshillohet për dietën tonë.Veçanti përbëjnë personat që vuajnë nga sëmundje të zemrës dhe diabeti për të cilët nuk këshillohet të hanë më shumë se tri vezë në ditë.

Frutat dhe perimet – Janë burimi kryesor i vitaminave,të cilat konsiderohen me të drejtë si katalizatorë të shumë proçeseve jetësorë.Përveç kësaj ato janë shumë të pasura dhe me shumë kripëra minerale.Një dietë e pasur me fruta dhe perime zvogëlon rrezikun e atakëve kardiakë,të trombozave,lëvizjeve të tensionit të gjakut dhe nga ana tjetër vonon degradimin e indeve muskulore.Ato ndihmojnë në ruajtjen e shikimit,i cili dobësohet sidomos pas moshës 65 vjeç.Për rëndësinë që paraqesin në mbarëvajtjen e organizmit tonë po përpiqem të veçoj disa prej tyre duke i shoqëruar dhe me efektet përkatëse në organizëm:

Portokalli mbron zemrën,parandalon kapsllëkun,ndërpret diarrenë,përmison kapacitetin e mushkërisë,mbron nyjat.Ai përdoret me sukses në luftimin e sëmundjeve të veshkave.Gjithashtu është vërtetuar se lëngu i portokallit rrit rezistencën e trupit ndaj gripit,heq lodhjen si dhe aktivizon funksionet e trurit dhe forcon venat e gjakut.Në 100ml lëng portokalli ka 65mg vitaminë C.Kjo vitaminë merr pjesë në shumë proçese të shkëmbimit të lëndëve në organizëm dhe tretet lehtë në stomak.Nga lëkura e portokallit del vaj eterik shumë i mirë i cili përdoret për prodhimin e pijeve,aromave e ilaçeve.

Molla – Molla përbëhet nga uji,proteina,pak yndyrna,sheqerna të llojeve të ndryshme si glukoza,fibra,kripëra minerale si fosfori,kalçiumi,magnezi,hekuri,jodi.  Gjithashtu ajo është shumë e pasur me vitaminat C,PP,B1,B2,A.Është vërtetuar se ajo përmban vlera ushqyese të plota në krahasim me frutat e tjera.

Rrushi – Përmban sasi të konsiderueshme sheqeri,kripëra të kalciumit,hekur, vitamina B dhe C.Lëngu i rrushit është ilaç  efikas për sëmundjen e mëlçisë,sëmundjeve të zemrës,veshkave,mushkërive.Mjekët e rekomandojnë në rastet e anemive dhe në shumë sëmundje të stomakut dhe zorrëve.

Dardha – Dardha përmban kripëra minerale,si kaliumi,kalciumi,hekur,sheqer, vitamina C,B1,B2,B6,karotinë.Është freskuese gjatë stinës së verës dhe qetësuese,largon etjen,pastron zorrët dhe veshkat,jep energji,kuron mëlçinë dhe lufton aneminë.

Shega – Shega me farat e saj të kuqe është një frut përveçse i shijshëm por edhe shumë i vlefshëm për organizmin.Lëngu i shegës shuan etjen,nxit oreksin dhe përmison tretjen e ushqimeve.Ajo përdoret shumë në kurimin e sëmundjeve të stomakut dhe zorrëve,pasi lufton parazitët dhe eliminon helmet e organizmit.Shega është një burim mjaft i pasur i vitaminës C.

Manaferra – Frutat e manaferrës janë mjaft të shëndetshme.Ato përmbajnë sheqerna,vitaminë C,karotenë,vitaminë E etj.Frutat e saj përdoren kur ke probleme me kyçet e gjymtyrëve,infeksione në veshka,kollë etj.Përveç fryteve ,bima e manaferrës njihet dhe për rrënjët e saj “çudibërëse”.Çaji i përftuar nga rrënjët e manaferrës është shumë i dobishëm për kurimin e sëmundjes së diabetit.

Kivi – Është një burim mjaft i mirë i vitaminave C,A dhe E.Frutat e tij janë mjaft të rekomandueshme për fëmijët që vuajnë nga astma.Ato janë të pasura me fibra,kalium,magnez,mineral i rëndësishëm në punën e sistemit kardio-vaskular dhe muskujve.Ai përdoret në trajtimin e shumë sëmundjeve si : depresion,diabetin.sytë, në rregullimin e tensionit të lartë të gjakut,forcimit të imunitetit,gjendje alergjike,gripin,rrufën etj.

Ananasi – Ananasi ndihmon në forcimin e kockave,përmisimin e gjendjes së gripit si dhe ndihmon në uljen e rrezikut për sëmundjet e zemrës.Ai është një frut shumë i pasur me vitaminë C dhe B.Duhet theksuar se është tepër e rëndësishme që fruti të jetë i freskët dhe kjo që dallohet tek gjethet e tij.Ato duhet të jenë në ngjyrë jeshile të errët.

Bananja – mbron zemrën,qetëson kollën,forcon kockat,kontrollon presionin e gjakut,ndërpret diarrenë.

Kajsia – lufton kancerin,kontrollon presionin e gjakut,mbron shikimin,ka efekt mbrojtës ndaj sëmundjes alzhemajër,zvogëlon proçesin e plakjes.

Brokoli – Është një prej perimeve më të nevojshëm për trupin sidomos gjatë stinës së verës,pasi ndihmon në qarkullimin e gjakut.Një studim i fundit ka treguar se ky perim ndikon dhe tek ata persona që vuajnë nga mushkëritë.Gjithashtu forcon kockat,shikimin,lufton kancerin,mbron zemrën,kontrollon presionin e gjakut.Është shumë i pasur me kalcium,hekur dhe magnez.Mbi të gjitha ka shumë vitaminë A dhe C duke ia kaluar dhe portokalleve.

Bizelet – Bizelet janë perimet që ndihmojnë trupin të mos preket nga gjendjet gripale.Ato kanë vlera të mëdha ushqyese duke qenë se bëjnë pjesë në grupin e ushqimeve të gjelbra.Janë të pasura me vitaminë C por vetëm në rastet kur bizelet janë vërtetë të freskëta.Sipas një studimi,përdorimi i 125 gr bizeleve në ditë është një metodë shumë efikase për personat që vuajnë nga zemra.

Spinaqi – Spinaqi është një nga perimet më të shëndetshme.Ai është mjaft i pasur me kalcium, vitamina K, A, C, E, B12, B6, magnez,hekur,kalium.Gjithashtu tek spinaqi gjenden bakër,proteina,fosfor dhe zink.Ai është mjaft i dobishëm dhe ndikon në forcimin e nervave,në parandalimin e astmës si dhe të problemit të zërit.Po ashtu spinaqi duke pasur një lëndë të quajtur “spinasinë”ndihmon tretjen e ushqimit si dhe në uljen e temperaturës së trupit.

Kërpurdhat – Që në kohët e lashta kërpurdhat janë konsideruar si ushqim me fuqi të veçantë.Ato kanë përmbajtje të vitaminave B të cilat janë shumë të mira për metabolizmin.Kërpurdhat përmbajnë shumë zink,që i bën kërpurdhat shumë të mira për sistemin imunitar.Ato janë gjithashtu një burim hekuri,që është mjaft i rëndësishëm për prodhimin e rruazave të kuqe të gjakut.Magneziumi që përmban ndikon në relaksim pasi ka efekte qetësuese.

Karrota – Për vetitë e saj karrota me të vërtetë mund të konsiderohet e pazëvendësueshme.Ja disa fakte mbreslënëse: Përveçse u bën shumë mirë dhëmbëve,ndihmon dhe në zbardhjen e tyre.I jep shumë energji trupit.Konsiderohet si element bazë në jetëgjatësi si dhe në funksionimin sa më të mirë të të gjitha organeve të njeriut.Në një periudhë shumë të shpejtë rikuperon pastrimin e gjakut,e pasuron me elementët e nevojshëm dhe ul rrezikun e shfaqjes së sëmundjeve të tjera.

Panxhari – Është një perime që të mbron nga rrufa.Panxhari ka në përbërjen e tij elemente që ndikojnë në shkatërrimin e bakterieve dhe viruseve,kështu që ai forcon organizmin dhe lufton sëmundjet.Ai përmban hekur,zink,selen dhe shumë vitaminë C.Panxhari ndihmon për të luftuar sëmundjet e zemrës,kontrollon tensionin e gjakut,lufton kancerin,forcon kockat,ndihmon gjithashtu dhe në uljen e peshës së trupit.

Kungulli – Asnjë ushqim nuk është aq i mirë sa kungulli për të forcuar organizmin.Kungulli përbëhet nga 94% ujë që do të thotë që nuk ka asnjë kalori.Përmban vitaminë C dhe betakaroten.Mjekët e vlerësojnë shumë për efektin parandalues ndaj tumoreve.Lëkura e tij është shumë e përdorshme si metodë shërimi në rastet e djegjeve të vogla.Është shumë i përdorur për të përgatitur kremrat kozmetikë,pasi duke u përzier me mjaltin shëron pikat e zeza në lëkurë.

Patëllxhani – Mendohet se patëllxhani ka ardhur nga India.Në Evropë e sollën arabët kur pushtuan Spanjën.Është shumë i pasur në minerale dhe vitamina,ku dallohet sasia e vitaminës C.Ai ndihmon tretjen e ushqimit dhe ka efekte pozitive për mëlçinë.Mjekët e veçojnë për faktin se bën balancimin e kripërave dhe ujit në trup.

Lakra e bardhë – Është shumë e pasur me aminoacide,sheqer,vitaminë B1, B2 dhe vitaminë C.Lakra përmban substanca të cilat kanë veprim për zhdukjen e bakterieve.Mjekësia popullore tregon se lakra është një nga bimët më çudibërëse dhe më të dobishme.Ajo përmban 22 kalori dhe ka gjithashtu përbërës që reduktojnë simptomat e gjendjeve gripale.Lakra mund të përdoret e freskët por mund të gatuhet dhe e zier me kujdes.Mjekët nuk e këshillojnë përdorimin e tepërt të lakrës si turshi.Lakra lufton kancerin,parandalon kapsllëkun,ndihmon në uljen e peshës,mbron zemrën,ndihmon në shërimin e homorroideve.

Domatja – Është një nga perimet e pasura me vitaminë C, A, kripëra minerale si kaliumi,hekuri,magnezi.Lëngu i freskët i domates forcon organizmin,shton oreksin,ripërtërin qelizat e lëkurës.Kjo perime ka veti kuruese dhe lufton qelizat kanceroze.Meqë përmban vitamina dhe mjaft kalcium është i preferuar të përdoret tek fëmijët dhe pleqtë.

Edhe kombinimi i lëngjeve të perimeve me frutat kanë ndikimin e tyre pozitiv në shëndetin e dietën tonë të përditshme.Ja disa rekomandime të vlefshme:

Lëngu i domates+karrotë+mollë përmison lëkurën në kompleks dhe eliminon erën e rëndë të frymës.

Lëngu i kungullit+mollë+qumësht shmang frymën e rëndë dhe redukton temperaturën e organeve të brendshme.

Lëngu i portokallit+xinxefill+kastravec përmison strukturën e lëkurës,rregullon lagështinë dhe redukton temperaturën e trupit.

Lëngu i ananasit+mollë+shalqi largon çrregullimet e kripërave,ushqen fshikëzën e urinës dhe veshkat.

Lëngu i mollës+kastravec+kivi përmison lëkurën në kompleks.

Lëngu i dardhës+banane rregullon përmbajtjen e sheqerit.

Lëngu i karrotës+mollë+dardhë+mango rregullon nxehtësinë e trupit,kundërvepron toksinat,zvogëlon presionin e gjakut dhe lufton oksidimin.

Lëngu i pjeprit+rrush+shalqi+qumësht është i pasuruar në vitamina C+B2  që rrit qelizat aktive dhe forcon imunitetin e trupit.

Lëngu i papajas+ananas+qumësht është i pasur me vitamina C,E,hekur përmison lëkurën në kompleks dhe metabolizëm.

Lëngu i bananes+ananas+qumësht është i pasur në vitamina dhe parandalon kapsllëkun.

Kujdes duhet të tregoni nga përdorimi i bukës së   bardhë,makaronave,orizit,sheqernave dhe kripës ato mund të shkaktojë shpeshherë një rritje të menjëherëshme të sheqerit në gjak.Kjo gjë çon në shëndoshje të tepruar,sëmundje të zemrës,diabet si dhe në çrregullime të tjera.Për personat e rritur që konsumijnë alkool,është provuar se sasi të vogla të tij në dietën e përditshme ulin rrezikun e sëmundjeve të zemrës.

 

Newsflash

 

 

SHOQATA E SHKRIMTARËVE ARTISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTAR NË SUEDI (SHSHAKSHS)  
                                                                                                                                                                                                                                             

 

           Dok. 2011/001

            2011-10-07

          Förslöv/Suedi

 

 

 

Pas promovimit të librit “Shkolla Shqipe në Suedi” e autorit Ramadan Reshitaj, në Ängelholm, një grup initelektualësh në përbërje : Sadulla Zendeli - Daja, Rizah Sheqiri, Prof. dr. Bedri Paci, Prof. Osman Ahmetgjekaj, Sadri Mustafa, Bajram Peci, Rrahman Rrahmani, Mursel Shkupolli, Avdyl Uka, Shaban Osmani, Fadil Tashevci, Driton Rrustolli, Blerim Ibrahimi etj, u kthyen për një vizitë private në Förslöv tek veprimtari i dalluar i çështjes kombëtare z. Hysen Ibrahimi.

 

Meqenëse, në këtë përbërje ishin shumë personalitete që kishin botuar kush më shumë e kush më pak disa vepra letrare, dokumentare, poetike etj, nikoqiri z. Hysen Ibrahimi, përfitoi nga rasti dhe bëri një propozim: “Unë mendoi se sot në Suedi është imperativ i kohës të formojmë një asociacion të ngjashëm siq e kanë disa shtete perendimore. Unë po e shoh se sonte këtu jemi një  numër i madh krijuesish. Andaj, dëshiroj dhe mendimin Tuaj për këtë”. Pati shumë diskutime dhe pothuajse të gjithë e miratuan këtë propozim të qëlluar.

Sadulla Zendeli – Daja, ai u kyq në këtë temë dhe tha se: “Të ju them të drejtën disa herë kam menduar për këtë ide që të kemi një lidhje apo shoqatë në të cilën, intelektualët, dhe të gjithë krijuesit qofshin ata shkrimtarë, gazetarë, publicistë, veprimtarë mund ta gjenin vehten dhe të takoheshim në këtë asociacion”.

Prof. Osman Ahmetgjekaj, ai tha se: “Edhe unë mendoi se formimi i një asociacioni të tillë do të ishte shumë i qëlluar dhe plotësisht e përkrahu këtë inisiativë që e mori z. Hysen Ibrahimi” dhe deri në Kuvend ky asociacion të quhet:

 SHOQATA E SHKRIMTARËVE ARTISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTAR NË SUEDI” (SHSHAKSHS).

Rizah Sheqiri, ai në fjalën e vet tha: “Është shumë mirë dhe e qëlluar që kjo ndej private të shfrytzohet për një qëllim të mirë të cilin besoi do ta kurorizojmë me formimin e këtij asociacioni të cilin e propozi Prof. Osman Ahmetgjekaj”.

Prof. Bedri Paci: “Ne e dimë se një pjesë kanë botuar dhe po botojnë, kishte me qenë tejet e rrugës që kjo tani të organizohet përmes një asociacioni, sepse botimet janë më të fuqishme dhe se çdo asociacion ka ndikimin e vet kur punohet në grup”.

Rrahman Rrahmani: “Edhe unë si kryetar i shoqatës “Nëna Terezë” në Ängelholm, mendoi se kjo inisiativë është shumë e qëlluar dhe kërkoi sa më parë të fillon nga puna”.

Avdyl Uka: “Unë po ndjehem tejet i lumtur që sonte përfituam nga kjo ndej spontane e të formojmë një shoqate apo asociacion që u propozuar më lartë, ku do të tuboj të gjithë intelektualët dhe krijuesit në Suedi. Unë në parim e përkrahi këtë nismë”.

Halim Hoti, biznismen i dalluar në Suedi, drejtor gjeneral i firmës “Systemputs murning bygg i Tvååker” AB - Suedi, i entuziasmuar deklaroi se: ”Unë jam i gatshëm të ju ndihmoj materialisht dhe po ju premtoi se do ta keni mbështetjen time materiale aq sa mundem. Por – ai deklaroi në vazhdim - për librin e parë unë do mbuloj të gjitha shpenzimet dhe për rezervimin e lokalit ku do të mbahet Kuvendi këtu në Suedi dhe promovimi i librit në Bibloteken Kombëtare Universitare në Prishtinë. Kjo mbështejte e madhe nga ky humanist i madh, veprimtar i dalluar i çështjes kombëtare edhe si biznismen i shkëlqyeshëm për Suedi, u përshëndet nga të gjithë pa përjashtim.

 

Pasuan edhe shumë diskutime të tjera të cilat ishin të ngjashme ku përkrahej në parim formimi i këtij asociacioni. Andaj, krejt në fund z. Hysen Ibrahimi, kërkoi nga të gjithë të pranishmit një deklarim formal, se a mund të formojmë një Këshill Inicues, që do të punonte në këtë drejtim deri në thirrjen e Kuvendit, gjë që kjo i miratue nga të pranishmit. Dhe si kordinator deri në mbajtje e Kuvendit Themeltarë, u caktua z. Hysen Ibrahimi, që do të kontaktoi edhe disa njerëz krijues në Suedi. Pasi u dha pëlqimi nga të gjithë të pranishmit, u vendos dhe u formua Këshilli Inicues për themelimin e “SHOQATËS SË SHKRIMTARËVE  ATISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTARË NË SUEDI” (SHSHAKSHS), me këtë përbërje:

 

                                            -Sadulla Zendeli - Daja,

                                            

-Sadulla Zendeli - Daja,

-Osman Ahmetgjekaj,

-Afërdita (Avdyli) Dolovac,

-Rizah Sheqiri,

-Prof. dr. Bedri Paci,

-Rrahman Rrahmani,

-Yllka Sheqiri,

-Avdyl Uka,

-Florije Bajraktari,

-Mursel Shkupolli,

-Fetah Bahtiri,

-Hamit Gurguri,

-Halim Hoti – Sponsor gjeneral,

-Naser Zeqiri,

-Hysen Ibrahimi, koordinator.

 

 

 

Shenimet i mbajti:

Prof. Osman Ahmetgjekaj.