Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Debattartiklar-Debatt artikuj Nuhi Kosumi : MËSUESI QË TERRINE BËRI DRITË DHE PENA E TË CILIT GJITHHERË MBOLLI FARËNE DASHURISË ME EMRINE M IRË TË NJË SHQIPTARI

Nuhi Kosumi : MËSUESI QË TERRINE BËRI DRITË DHE PENA E TË CILIT GJITHHERË MBOLLI FARËNE DASHURISË ME EMRINE M IRË TË NJË SHQIPTARI

 

Nuhi Kosumi

MËSUESI QË TERRINE  BËRI DRITË DHE PENA E TË CILIT GJITHHERË MBOLLI FARËNE DASHURISË ME EMRINE M IRË TË NJË SHQIPTARI

U lind në fshatin Roganë të Dardanës. Shkollën fillore katërvjeçare e kreu në Hodanoc, me mësim në gjuhën serbe. Kjo shkollë ishte paralele e shkollës popullore shtetërore të Domorocit. Shkollën fillore katërvjeçare e përfundoi (me sukses të shkëlqyeshëm) në vitin shkollor 1937/1938. Mësues i tij ishte Nikola V. Nikoliq, ndërsa drejtor T. Zejniq.

Tefik Shefki Kallaba

10.08.1922 –04.07.1984

Duke parë rëndësinë e arsimit, që në moshë të re, shfaqi interesim që aktivitetin e vet ta orientojë në këtë drejtim. Shpeshherë shkonte te mësuesi i fshatit Ramadan Latifi, të cilin e luste që ta lejonte të prezantonte në orë të mësimit. Ç‘ është e vërteta, Ramadani, duke e parë vullnetin e tij të zjarrtë për arsim, e kishte pranuar dhe e kishte këshilluar për mënyrën e mbajtjes së orës mësimore dhe përgjithësisht rreth edukimit dhe arsimit të fëmijëve. Pasi kishte ushtruar disa kohë me Ramadan Latifin rreth mbajtjes së mësimeve, Tefik Kallaba i paraqitet Mehmet Gjevorit në Prishtinë me një lutje për  ta angazhuar në arsim. Mehmet Gjevori i kishte dhënë material për fillimin e punës dhe në dhjetor të vitit 1947 Tefiku e themlon, për herë të parë, një shkollë shqipe në fshatin Busavatë të Dardanës, ku kishte përfshirë rreth 80 nxënës, djem e vajza, moshash të ndryshme.

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore në  rrethin e Dardanës kishte fare pak mësues shqiptarë. Prej 28 shkurt deri më 6 mars 1948 në Topanicë, në lokalet e Mejtepit të Xhamisë, është organizuar një seminar nga inspektori i Arsimit Kasem Caka për t’u realizuar nga mësuesit  Ndue Zefi, mësues në Hodanoc  dhe Nazmije Kastrati nga Karaçeva. Seminari ishte i dedikuar për aftësimin e mësuesve për punë me analfabetë. Në seminar morën pjesë 15 seminaristë dhe me këtë rast u hapën 15 shkolla shqipe në rrethin e Dardanës.

Mësuesit shqiptarë të Kosovës së pasluftës së Dytë Botërore ishin gjenerata më sakrifikuese e mësuesve. Para tyre gjendej një armatë analfabetësh, në kohën kur edhe vetë mësuesit e kohës nuk kishin arritur të bënin shkolla të rregullta profesionale për mësues. Prandaj, për këtë organizoheshin kurse dhe seminare verore për aftësimin e vazhdueshëm të personelit arsimor.

Si shumë të tjerë edhe mësuesi Tefik, më 1953 kreu kursin gjimnazial pedagogjik në Mitrovicë, kurse më 1954, gjatë muajve korrik-gusht, kreu kursin gjimnazial pedagogjik në Prizren, të vlefshëm për klasën e parë (I) të shkollës Normale.

Prej 2 deri 20 gusht 1956, Tefik Kallaba ishte dëgjues i rregullt i Seminarit pedagogjik në Gjilan, që ishte organizuar me karakter të përgatitjes së mësuesve me korrespondencë për vitin e dytë të shkollës Normale. Drejtor i këtij seminari ishte Hasan Opoja.

Krahas punës në arsim vazhdimisht përgatitej për provimet e shkollës Normale. Pra, pushimet verore i shfrytëzonte për vijimin e kurseve dhe seminareve që organizoheshin në Gjilan, Prizren, Pejë dhe Mitrovicë.

Në shtator të vitit 1963 kishte kryer Gjimnazin, kurse në gusht të vitit 1964 u diplomua edhe në shkollën Normale të Gjilanit.

Më 16.02.1965, Komisioni Krahinor i asaj kohe për çështje të punëtorëve arsimor, i bazuar në rezultatet e tij në punën edukativo-arsimore me nxënës, dhe me kërkesën e shkollës fillore ish-„Vllaznim Bashkim“, tani “Abdullah Presheva-Krasniqa”  të Koretinit, e liroi nga dhënia e provimit profesional për titullin „Mësues i klasit të tretë“ meqë kishte plotësuar kushtet sipas nenit 198 të Ligjit për punëtorët publikë, dhe të nenit 20 të Rregullores për dhënien e provimit profesional në lëmin e arsimit.

Pra në procesin arsimor si mësues punoi:

Dhjetor 1947 – 19.09.1950, në Busavatë të Dardanës (me vendim prej shkurtit 1948)

19.09.1950 -05.12.1952, në Kopërnicë

05.12.1952 – 20.09.1953, në Hogosht. Këtu, përveç arsimit, angazhohet edhe në mbajtjen e kursit shëndetësor  për femra, të organizuar në 49 qendra të rrethit të Dardanës.

20.09.1953 – 31.01.1954 punoi  sekretar i Këshillit për Arsim e Kulturë në Dardanë.

01.02.1954 – 31.08.1955, mësues në Koretin

01.09.1955 – 31.03.1956, mësues në Hogosht

01.04.1956 – 31.8.1956, mësues në Koretin

Vërejtje: (Për periudhën 01.09.1956 – 01.09.1957, nuk kam shënime të sakta. Gjasat janë të ketë punuar në Koretin)

01.09.1957 – 31.08.1958, mësues në Geraj të Preshevës

01.09.1958 – 31.08.1960, mësues në Pogragjë të Gjilanit

01.09.1960 – 19.05.1962, mësues në Koretin

Më 19.05 1962, përjashtohet nga procesi arsimor dhe nga Lidhja Komuniste e Jugosllavisë me pretekst se rrjedh nga një familje fetare që ka ndikim të madh në rrethin e vet, akuzohet se nga familja e tij ka shumë të dënuar për veprimtari kundër popullit dhe shtetit jugosllav, se gjatë okupacionit ka qenë në shërbim të okupatorit (ushtar i Xhafer Devës), se te Tefiku besimtarët, gjithnjë e më tepër, po gjejnë mbështetje  e po ashtu edhe njerëzit me paradispozita reaksionare, se me rastin e ndërtimit të shtëpisë e ka thurrur oborrin që të mos i duken anëtarët e familjes (gruaja etj.).

01.10.1962, punësohet në Ndërmarrjen Ndërtimore “Gromat” në Dardanë, në vendin dhe detyrat e punës: futurist-kalkulator.

15.08.1963, pas disa ankesave të pareshtura që i kishte bërë në të gjitha nivelet e mundshme, për të kontribuar në arsimin shqip, më 15 gusht 1963 kthehet përsëri në Koretin ku edhe punon mësues gjer  më 31.10.1974, kur, për shkaqe shëndetësore, pensionohet si invalid pune i kategorisë së parë.

Punoi  27 vjet e 7 muaj e 23 ditë.

Mësuesi Tefik Kallaba ishte krenar për rezultatet e arritura në arsim dhe se kulmi i krenarisë së tij ishte që, krahas një plejade të arsimuarish, pas vete la edhe famijët e vet të arsimuar dhe arsimdashës. Nga ky mësues, kanë dalur shumë e shumë intelektual, si profesorë, doktorë, magjistra dhe doktorë shkence, deputet dhe patriot që tërë jetën ja kanë kushtuar çështjes kombëtare.

Më 27 shtator 1982, në takimin e parë të punëtorëve veteranë të arsimit të Kosovës iu nda Mirënjohje për kontributin e dhënë në përparimin e arsimit dhe të edukimit në Kosovë. Mirënjohja ishte e firmosur nga Sali Nushi, Ministër i Arsimit i Kosovës.

Si pensionist aktivitetin e vet e orientoi në edukimin dhe zhvillimin e bletarisë, shoqatën e së cilës e themeloi më 15 maj 1976, duke punuar në këtë lëmi në mënyrë të vazhdueshme. „Zhurma e bletëve si dhe organizimi i punës me bletë, njësoj sikurse edhe me nxënës (përpilimi i planprogramit të punës i shtjelluar në plan vjetor, mujor, javor e ditor), ma hiqte mallin e punës me nxënës, të cilën për arsye shëndetësore nuk munda ta ushtroja  edhe më tutje, “ kishte thënë me një rast mësues Tefiku.

Në maj të vitit 1983, mësuesi Tefik u kthye për të jetuar në vendlindje (në Roganë), ku edhe pse ishte mësuesi i parë roganas, nuk pati rastin të punonte asnjë ditë në vendlindjen e tij.

Tefik Kallaba, kudo që zhvilloi aktivitetin e vet adukativo arsimor, kultivoi edhe dashurinë dhe respektin ndërnjerëzor dhe ate kombëtar. Me autoritetin që kishte, në odat e fshatarëve Tefiku ishte vazhdimisht i pranishëm, aq sa për ta begatuar me muhabet konakun, po aq edhe për t’i ndezur flakadanët e diturisë në masat e gjera popullore. Biblioteka e tij ishte në shërbim edhe të nxënësve të tij. Bile, ndonjë fundvit, kur shkolla nuk planifikonte shpërblimin e nxënësve shembullorë, mësuesi Tefik nxënësit e vet i shpërblente me librat nga vitrinia personale.

Me dijen, edukatën, zemërgjerësinë dhe vullnetin që e kishte ai ishte gjithmonë dhe gjithkund ku ndodhte ndonjë ngatërresë ndërmjet fshatarëve. „Lodhja ime nuk mund të krahasohet me gjakun e ndonjë individi si pasojë e paditurisë ose mostolerancës së ndokujt“, arsyetonte shpesh angazhimin e tij të palodhshëm mësuesi Tefik. Ishte këmbëngulës deri në pajtimin përfundimtar të ngatërresave ndërnjrëzore.

Tefik Kallaba trashëgoi traditën e arsimit edhe nga paraardhësit e tij, ngase edhe babai i tij Hafëz Shefki Kallaba ishte mësues fetar, imam në vendlindjen e tij si dhe përfaqësues fetar në nivelet më të larta të Bashkësisë Islame të Kosovës dhe ish-Jugosllavisë. Si i tillë ai ishte edhe pjesëmarrës i drejtpërdrejt i Lidhjes së Dytë të Prizrenit mbajtur në shtator të vitit 1943.

Pas një sëmundje të rëndë vdiq në moshën 62-vjeçare.

Një shikim mbi vlerat e veçanta për jetën dhe veprën e mësuesit të madh Tefik Kallaba.

Tefik Kallaba, ishte mësuesi dhe intelektuali i denjë i çështjes së arsimit dhe asaj kombëtare, pishtar i dijes dhe arsimit shqip në komunen e Dardanës. Të shkruash për një mësues si Tefik Kallaba, më bënë të ndjehem shumë i nderuar dhe i respektuar, sepse ishte një mësues i madh, i cili ka punuar me përkushtim të madh në mbjelljen e farës së dijes në komunën e Dardanës.

Gjatë kohe se pasluftës së dytë botërore kur shqiptarët nuk kishin as bukë për të ngrënë e lëre më për të mendur që të shkolloheshin, në mënyrën ma bindëse dhe të drejtë, mësuesi Tefik Kallaba, mendoi për ardhmërinë e popullit dhe shtetit të Kosovës duke e kuptuar mirë se të arsimuarit dhe të mësuarit është domosdoshmëri e kohës dhe e ardhmërisë për popullin shqiptar. Unë jam përpjekur ta kuptoj dhe ta studioj sa më thellë filozofinë  dhe veprimtarinë praktike e patriotike të mesuesit tonë të dashur Tefik Kallaba dhe kam arritur në përfundimin se ai ishte dhe mbetet personaliteti më i madh i arsimit dhe i kombit shqiptar në komunën e Dardanës që nga paslufta e dytë Botërore e këndej.

Tefik Kallaba, bashkarisht me mësuesit tjerë shqiptarë, arriti që për herë të parë në komunën e Dardanës, t’i bashkonte 36 shkrojnat e alfabetit shqip rreth vetes dhe nxënësve shqiptarë, për ta jetësuar nje program edukativo arsimor që terrin e bënte dritë e që asokohe popullit shqiptarë i mungonte drita dhe gjithçka tjeter. Në këtë arsye, ai krijoi lidhje dhe miqësi të qëndrueshme me nxënës, kolegë dhe në pergjithësi me arsimin shqip në Kosovë. Ai, me punën e tij të palodhshme e luftoi sundimin dhe regjimin e analfabetizmit që ishte gjithandej Kosovës, Për këto arsye, mesuesi Tefik Kallaba mbetet personaliteti më i shquar në historinë e edukimit dhe arsimimit shqip në komunën e Dardanës.

Tefik Kallaba mbetet edhe më tej shembulli i frymëzimit dhe model i mësimdhënies në komunë por edhe në Kosovë. Mbetet arkitekti i arsimit shqip dhe themeluesi i shkollës shqipe në Dardanë. Prandaj, unë ndjehem krenar që po kam mundesi per të plotësuar  boshllëkun e krijuar për emrin e madh të ketij mësuesi shumë të dashur dhe të pashembullt në komunën e Dardanës por edhe në Kosovë. Është mëse i arsyeshëm respekti dhe nderimi i këtij mësuesi të shquar që zë vend të merituar në historinë e kombit shqiptar për arsimin dhe edukimin shqip në Kosovë. Gjithashtu jam i bindur se edhe mësuesit tjerë pas tij, do të  ndjehen krenar nëse e kan ndjekur me fisnikeri rrugën e mësuesit tonë të dashur për të shkuar deri te e vërteta, edukimi dhe arsimimi i popullit shqiptar.

Kam bindjen se me mijëra shkrime të tjera do të shkruhen për  pishtarin e arsimit shqip në Kosovë, për mësuesin e madh Tefik Kallaba . Ndoshta u dashka që të kalojnë shumë kohë për ti kuptuar vlerat e një mësuesi të madh si Tefik Kallaba, dhe sa më shumë kohë të kaloi, aq më shumë do të lartësohet figura, emri, personaliteti dhe vepra e këtij mësuesi.

Do të doja që ti shkruaj edhe disa nga anekdodat ma të shpeshta që i tregonte në ndeja të ndryshme mësuesi Tefik Kallaba.

* Mos bëj vepra për të cilat do të turpërohesh ti tregosh!

* Gjithkush është dikushi, veç i padituri është askushi!

* Dashuria ndaj prindërve, është themel i të gjitha vyrtyteve njerëzore!

* Hiq dorë nga e keqja, që të hiqet e keqja nha ti!

* I padituri është një i vdekur që lëviz!

* I padituri është armiku yt, qoftë edhe nëse e ke prind!

* Mos u lavdëro me paratë e humbura dhe me babain e vdekur, ndërto pasurinë dhe autoritetin tënd!

Më poshtë do ta shkruaj edhe jetëshkrimin dhe veprimtarinë e babait të mësuesit Tefik Kallaba.


Hafëz, Shefki Kallaba

1889 – 21.3.1968

I njohur si Hafëz Kallaba, nga fshati Rogaçicë i Dardanës, në kohën kur jetoi (1889-1968), sidomos në Anamoravën e Ulët, ishte ndër personalitetet më të dalluara të kohës së vet.

Si hoxhë (mësues) i fesë që ishte, me aftësitë dhe virtytet e begata që posedonte, kishte arritur një respekt dhe admirim të merituar jo vetëm te fshatarët e vet por edhe shumë më gjerë.

Ajo çka Hafëz Kallabën e dallonte nga hoxhollarët konservatorë të kohës ishte shkëputja e tij nga bestytnitë e kota dhe nga shtresimi konservator që mbretëronte në trojet tona, si pasojë e robërisë shekullore. Si i tillë ishte vazhdimisht në vijën e parë të frontit në luftë kundër prapambeturisë.

Mësuesit e parë të shkollave fillore të trevës së Dardanës, që nga viti1945 e këndej te Hafëz Kallaba gjenin mbështetjen dhe përkrahjen e pakursyer për shkollimin e gjeneratave të reja, sidomos të vajzave fshatare. Në këtë drejtim edhe përmes shembullit personal, por edhe me propagandimin e mençur dhe me ndikim te fshatarët, i dha një kontribut të dalluar rritës sonë arsimore dhe proceseve emancipuese në përgjithësi.

Kishte një harmoni shpirtërore, qëndrim stabël që i shoqëronte me një optimizëm që ua shtonin peshën e ndikimit të fjalëve të tij.

Në oda, në tubime, në xhami e gjetiu, Hafëz Kallaba, me fjalët e tij të zgjedhura e kuptimplotë u hapte shtigje kaheve të mendimit dhe veprimit të njerëzve. Në takime me njerëz ishte i afërt, i dashur dhe gjithnjë i gatshëm për t`u ndihmuar. Familja e tij e ngushtë dallohet për arsim, kulturë dhe patriotizëm. Vetëm nga familja e ngushtë janë mbi 80 pasardhës të tij me shkolla të larta e fakultete.

Me respekt,

Nuhi Kosumi, +377 44 300 630

Kosove

 

 

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 51 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1252704
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

 

Bashkësia Shqiptare e Kebekut në Montreal, do të ndërtoj një monument të Nënë Terezës në një shesh që do të mbaj emrin e Saj

Nga Ajet Nuro

Monumenti i Nënë Terezës, projekt i artistit BERNARD LEKGEGAJ

Në numrin e parafundit të gazetës “Shqiptari i Montrealit”, shqiptarëve të Montrealit iu bë e njohur nisma e një grupi shqiptarësh, të mbështetur edhe nga Bashkësia Shqiptare e Kebekut në Montreal, për ngritjen e një monumenti të Nënë Terezës në një shesh këtu në Montreal e në të njëjtën kohë krijimi i kushteve që edhe shqiptarët të kenë një kënd të tyrin këtu në metropolin e Kebekut, në Montreal.

Pas shumë muajsh pritjesh, më në fund lajmi i mirë e i shumë pritur erdhi: Minibashkia Sud Ouest pas pritjes pozitive që i bëri kërkesës së shqiptarëve, më në fund ka dhënë përgjigjen pozitive edhe zyrtartarishtë, shqiptarët e Montrealit mund të ngrenë statujën e Nënë Terezës në një shesh pranë metros Monk. Ky, nuk është një lajm i mirë vetëm për shqiptarët e Montrealit por edhe ata që jetojnë në qytete të tjera kanadeze.

Bashkësia Shqiptare e Kebekut në Montreal e themeluar para 11 vjetësh, ka patur shumë suksese në veprimtarinë e saj (që nuk do të thotë se gjithëçka ka kaluar si në vaj…) por nisma për ngritjen e statujës së bamirëses shqiptare këtu në Montreal dhe patja e një sheshi që shqiptarët mund t’a quajnë të tyre, është padyshim arritja më e madhe.

Një paraqitje kronologjike e kësaj nisme

Duhet thënë që ideatori i kësaj nisme është z. Taulant Dedja që e prezantoi idenë e tij në kryesinë e shoqatës së shqiptarëve këtu në Montreal pas shumë konsultimesh me intelektual dhe veprimtar të këtushëm. Pas vendimit të marr nga drejtuesit e shoqatës shqiptare këtu në Montreal, në datën 7 shkurt 2012, një delegacion i përbërë nga kryetari i shoqatës, Kujtim Ismaili, zonjusha Eleonora Maxhuni dhe zotërinjtë Taulant Dedja, Fatjon Luli dhe Besnik Bashi u takuan me kryetarin e minibashkisë Sud-Ouest z. Benoit Dorais dhe me znj. Huguette Roy, këshilltare. Pasi ata i folën për Bashkësinë Shqiptare të Kebekut në Montreal dhe veprimtarinë e saj, ata i paraqitën nismën e vendosjes së statujës së Nënë Terezës në një shesh në Montreal, nismë që u mirëprit nga drejtuesit e minibashkisë Sud-Ouest në Montreal.

Pas këtij hapi, Bashkësia Shqiptare e Kebekut në Montreal shpalli më 31 mars 2012, konkursin për realizimin e veprës, monumentit të Nënë Terezës. Në konkurs morën pjesë shumë artistë nga të gjitha hapsirat dhe fitues u shpall Z.BERNARD LEKGEGAJ, Tiranë.

Me vendimin e minibashkisë Sud-Ouest, tani ngelet vetëm realizimi i veprës dhe deri në festën e madhe të flamurit, edhe shqiptarët do kenë një kënd që do u përkas atyre dhe vetëm atyre. Të mos harrojmë se një vepër e tillë kërkon edhe një angazhim financiar të paparë nga ana e shqiptarëve këtu. Le të urojmë që të gjithë do ndihmojnë në kurorëzimin e kësaj nisme madhështore.

Ajet Nuro

Montreal, 27 qershor 2012