Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Debattartiklar-Debatt artikuj Nuhi Kosumi : MËSUESI QË TERRINE BËRI DRITË DHE PENA E TË CILIT GJITHHERË MBOLLI FARËNE DASHURISË ME EMRINE M IRË TË NJË SHQIPTARI

Nuhi Kosumi : MËSUESI QË TERRINE BËRI DRITË DHE PENA E TË CILIT GJITHHERË MBOLLI FARËNE DASHURISË ME EMRINE M IRË TË NJË SHQIPTARI

 

Nuhi Kosumi

MËSUESI QË TERRINE  BËRI DRITË DHE PENA E TË CILIT GJITHHERË MBOLLI FARËNE DASHURISË ME EMRINE M IRË TË NJË SHQIPTARI

U lind në fshatin Roganë të Dardanës. Shkollën fillore katërvjeçare e kreu në Hodanoc, me mësim në gjuhën serbe. Kjo shkollë ishte paralele e shkollës popullore shtetërore të Domorocit. Shkollën fillore katërvjeçare e përfundoi (me sukses të shkëlqyeshëm) në vitin shkollor 1937/1938. Mësues i tij ishte Nikola V. Nikoliq, ndërsa drejtor T. Zejniq.

Tefik Shefki Kallaba

10.08.1922 –04.07.1984

Duke parë rëndësinë e arsimit, që në moshë të re, shfaqi interesim që aktivitetin e vet ta orientojë në këtë drejtim. Shpeshherë shkonte te mësuesi i fshatit Ramadan Latifi, të cilin e luste që ta lejonte të prezantonte në orë të mësimit. Ç‘ është e vërteta, Ramadani, duke e parë vullnetin e tij të zjarrtë për arsim, e kishte pranuar dhe e kishte këshilluar për mënyrën e mbajtjes së orës mësimore dhe përgjithësisht rreth edukimit dhe arsimit të fëmijëve. Pasi kishte ushtruar disa kohë me Ramadan Latifin rreth mbajtjes së mësimeve, Tefik Kallaba i paraqitet Mehmet Gjevorit në Prishtinë me një lutje për  ta angazhuar në arsim. Mehmet Gjevori i kishte dhënë material për fillimin e punës dhe në dhjetor të vitit 1947 Tefiku e themlon, për herë të parë, një shkollë shqipe në fshatin Busavatë të Dardanës, ku kishte përfshirë rreth 80 nxënës, djem e vajza, moshash të ndryshme.

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore në  rrethin e Dardanës kishte fare pak mësues shqiptarë. Prej 28 shkurt deri më 6 mars 1948 në Topanicë, në lokalet e Mejtepit të Xhamisë, është organizuar një seminar nga inspektori i Arsimit Kasem Caka për t’u realizuar nga mësuesit  Ndue Zefi, mësues në Hodanoc  dhe Nazmije Kastrati nga Karaçeva. Seminari ishte i dedikuar për aftësimin e mësuesve për punë me analfabetë. Në seminar morën pjesë 15 seminaristë dhe me këtë rast u hapën 15 shkolla shqipe në rrethin e Dardanës.

Mësuesit shqiptarë të Kosovës së pasluftës së Dytë Botërore ishin gjenerata më sakrifikuese e mësuesve. Para tyre gjendej një armatë analfabetësh, në kohën kur edhe vetë mësuesit e kohës nuk kishin arritur të bënin shkolla të rregullta profesionale për mësues. Prandaj, për këtë organizoheshin kurse dhe seminare verore për aftësimin e vazhdueshëm të personelit arsimor.

Si shumë të tjerë edhe mësuesi Tefik, më 1953 kreu kursin gjimnazial pedagogjik në Mitrovicë, kurse më 1954, gjatë muajve korrik-gusht, kreu kursin gjimnazial pedagogjik në Prizren, të vlefshëm për klasën e parë (I) të shkollës Normale.

Prej 2 deri 20 gusht 1956, Tefik Kallaba ishte dëgjues i rregullt i Seminarit pedagogjik në Gjilan, që ishte organizuar me karakter të përgatitjes së mësuesve me korrespondencë për vitin e dytë të shkollës Normale. Drejtor i këtij seminari ishte Hasan Opoja.

Krahas punës në arsim vazhdimisht përgatitej për provimet e shkollës Normale. Pra, pushimet verore i shfrytëzonte për vijimin e kurseve dhe seminareve që organizoheshin në Gjilan, Prizren, Pejë dhe Mitrovicë.

Në shtator të vitit 1963 kishte kryer Gjimnazin, kurse në gusht të vitit 1964 u diplomua edhe në shkollën Normale të Gjilanit.

Më 16.02.1965, Komisioni Krahinor i asaj kohe për çështje të punëtorëve arsimor, i bazuar në rezultatet e tij në punën edukativo-arsimore me nxënës, dhe me kërkesën e shkollës fillore ish-„Vllaznim Bashkim“, tani “Abdullah Presheva-Krasniqa”  të Koretinit, e liroi nga dhënia e provimit profesional për titullin „Mësues i klasit të tretë“ meqë kishte plotësuar kushtet sipas nenit 198 të Ligjit për punëtorët publikë, dhe të nenit 20 të Rregullores për dhënien e provimit profesional në lëmin e arsimit.

Pra në procesin arsimor si mësues punoi:

Dhjetor 1947 – 19.09.1950, në Busavatë të Dardanës (me vendim prej shkurtit 1948)

19.09.1950 -05.12.1952, në Kopërnicë

05.12.1952 – 20.09.1953, në Hogosht. Këtu, përveç arsimit, angazhohet edhe në mbajtjen e kursit shëndetësor  për femra, të organizuar në 49 qendra të rrethit të Dardanës.

20.09.1953 – 31.01.1954 punoi  sekretar i Këshillit për Arsim e Kulturë në Dardanë.

01.02.1954 – 31.08.1955, mësues në Koretin

01.09.1955 – 31.03.1956, mësues në Hogosht

01.04.1956 – 31.8.1956, mësues në Koretin

Vërejtje: (Për periudhën 01.09.1956 – 01.09.1957, nuk kam shënime të sakta. Gjasat janë të ketë punuar në Koretin)

01.09.1957 – 31.08.1958, mësues në Geraj të Preshevës

01.09.1958 – 31.08.1960, mësues në Pogragjë të Gjilanit

01.09.1960 – 19.05.1962, mësues në Koretin

Më 19.05 1962, përjashtohet nga procesi arsimor dhe nga Lidhja Komuniste e Jugosllavisë me pretekst se rrjedh nga një familje fetare që ka ndikim të madh në rrethin e vet, akuzohet se nga familja e tij ka shumë të dënuar për veprimtari kundër popullit dhe shtetit jugosllav, se gjatë okupacionit ka qenë në shërbim të okupatorit (ushtar i Xhafer Devës), se te Tefiku besimtarët, gjithnjë e më tepër, po gjejnë mbështetje  e po ashtu edhe njerëzit me paradispozita reaksionare, se me rastin e ndërtimit të shtëpisë e ka thurrur oborrin që të mos i duken anëtarët e familjes (gruaja etj.).

01.10.1962, punësohet në Ndërmarrjen Ndërtimore “Gromat” në Dardanë, në vendin dhe detyrat e punës: futurist-kalkulator.

15.08.1963, pas disa ankesave të pareshtura që i kishte bërë në të gjitha nivelet e mundshme, për të kontribuar në arsimin shqip, më 15 gusht 1963 kthehet përsëri në Koretin ku edhe punon mësues gjer  më 31.10.1974, kur, për shkaqe shëndetësore, pensionohet si invalid pune i kategorisë së parë.

Punoi  27 vjet e 7 muaj e 23 ditë.

Mësuesi Tefik Kallaba ishte krenar për rezultatet e arritura në arsim dhe se kulmi i krenarisë së tij ishte që, krahas një plejade të arsimuarish, pas vete la edhe famijët e vet të arsimuar dhe arsimdashës. Nga ky mësues, kanë dalur shumë e shumë intelektual, si profesorë, doktorë, magjistra dhe doktorë shkence, deputet dhe patriot që tërë jetën ja kanë kushtuar çështjes kombëtare.

Më 27 shtator 1982, në takimin e parë të punëtorëve veteranë të arsimit të Kosovës iu nda Mirënjohje për kontributin e dhënë në përparimin e arsimit dhe të edukimit në Kosovë. Mirënjohja ishte e firmosur nga Sali Nushi, Ministër i Arsimit i Kosovës.

Si pensionist aktivitetin e vet e orientoi në edukimin dhe zhvillimin e bletarisë, shoqatën e së cilës e themeloi më 15 maj 1976, duke punuar në këtë lëmi në mënyrë të vazhdueshme. „Zhurma e bletëve si dhe organizimi i punës me bletë, njësoj sikurse edhe me nxënës (përpilimi i planprogramit të punës i shtjelluar në plan vjetor, mujor, javor e ditor), ma hiqte mallin e punës me nxënës, të cilën për arsye shëndetësore nuk munda ta ushtroja  edhe më tutje, “ kishte thënë me një rast mësues Tefiku.

Në maj të vitit 1983, mësuesi Tefik u kthye për të jetuar në vendlindje (në Roganë), ku edhe pse ishte mësuesi i parë roganas, nuk pati rastin të punonte asnjë ditë në vendlindjen e tij.

Tefik Kallaba, kudo që zhvilloi aktivitetin e vet adukativo arsimor, kultivoi edhe dashurinë dhe respektin ndërnjerëzor dhe ate kombëtar. Me autoritetin që kishte, në odat e fshatarëve Tefiku ishte vazhdimisht i pranishëm, aq sa për ta begatuar me muhabet konakun, po aq edhe për t’i ndezur flakadanët e diturisë në masat e gjera popullore. Biblioteka e tij ishte në shërbim edhe të nxënësve të tij. Bile, ndonjë fundvit, kur shkolla nuk planifikonte shpërblimin e nxënësve shembullorë, mësuesi Tefik nxënësit e vet i shpërblente me librat nga vitrinia personale.

Me dijen, edukatën, zemërgjerësinë dhe vullnetin që e kishte ai ishte gjithmonë dhe gjithkund ku ndodhte ndonjë ngatërresë ndërmjet fshatarëve. „Lodhja ime nuk mund të krahasohet me gjakun e ndonjë individi si pasojë e paditurisë ose mostolerancës së ndokujt“, arsyetonte shpesh angazhimin e tij të palodhshëm mësuesi Tefik. Ishte këmbëngulës deri në pajtimin përfundimtar të ngatërresave ndërnjrëzore.

Tefik Kallaba trashëgoi traditën e arsimit edhe nga paraardhësit e tij, ngase edhe babai i tij Hafëz Shefki Kallaba ishte mësues fetar, imam në vendlindjen e tij si dhe përfaqësues fetar në nivelet më të larta të Bashkësisë Islame të Kosovës dhe ish-Jugosllavisë. Si i tillë ai ishte edhe pjesëmarrës i drejtpërdrejt i Lidhjes së Dytë të Prizrenit mbajtur në shtator të vitit 1943.

Pas një sëmundje të rëndë vdiq në moshën 62-vjeçare.

Një shikim mbi vlerat e veçanta për jetën dhe veprën e mësuesit të madh Tefik Kallaba.

Tefik Kallaba, ishte mësuesi dhe intelektuali i denjë i çështjes së arsimit dhe asaj kombëtare, pishtar i dijes dhe arsimit shqip në komunen e Dardanës. Të shkruash për një mësues si Tefik Kallaba, më bënë të ndjehem shumë i nderuar dhe i respektuar, sepse ishte një mësues i madh, i cili ka punuar me përkushtim të madh në mbjelljen e farës së dijes në komunën e Dardanës.

Gjatë kohe se pasluftës së dytë botërore kur shqiptarët nuk kishin as bukë për të ngrënë e lëre më për të mendur që të shkolloheshin, në mënyrën ma bindëse dhe të drejtë, mësuesi Tefik Kallaba, mendoi për ardhmërinë e popullit dhe shtetit të Kosovës duke e kuptuar mirë se të arsimuarit dhe të mësuarit është domosdoshmëri e kohës dhe e ardhmërisë për popullin shqiptar. Unë jam përpjekur ta kuptoj dhe ta studioj sa më thellë filozofinë  dhe veprimtarinë praktike e patriotike të mesuesit tonë të dashur Tefik Kallaba dhe kam arritur në përfundimin se ai ishte dhe mbetet personaliteti më i madh i arsimit dhe i kombit shqiptar në komunën e Dardanës që nga paslufta e dytë Botërore e këndej.

Tefik Kallaba, bashkarisht me mësuesit tjerë shqiptarë, arriti që për herë të parë në komunën e Dardanës, t’i bashkonte 36 shkrojnat e alfabetit shqip rreth vetes dhe nxënësve shqiptarë, për ta jetësuar nje program edukativo arsimor që terrin e bënte dritë e që asokohe popullit shqiptarë i mungonte drita dhe gjithçka tjeter. Në këtë arsye, ai krijoi lidhje dhe miqësi të qëndrueshme me nxënës, kolegë dhe në pergjithësi me arsimin shqip në Kosovë. Ai, me punën e tij të palodhshme e luftoi sundimin dhe regjimin e analfabetizmit që ishte gjithandej Kosovës, Për këto arsye, mesuesi Tefik Kallaba mbetet personaliteti më i shquar në historinë e edukimit dhe arsimimit shqip në komunën e Dardanës.

Tefik Kallaba mbetet edhe më tej shembulli i frymëzimit dhe model i mësimdhënies në komunë por edhe në Kosovë. Mbetet arkitekti i arsimit shqip dhe themeluesi i shkollës shqipe në Dardanë. Prandaj, unë ndjehem krenar që po kam mundesi per të plotësuar  boshllëkun e krijuar për emrin e madh të ketij mësuesi shumë të dashur dhe të pashembullt në komunën e Dardanës por edhe në Kosovë. Është mëse i arsyeshëm respekti dhe nderimi i këtij mësuesi të shquar që zë vend të merituar në historinë e kombit shqiptar për arsimin dhe edukimin shqip në Kosovë. Gjithashtu jam i bindur se edhe mësuesit tjerë pas tij, do të  ndjehen krenar nëse e kan ndjekur me fisnikeri rrugën e mësuesit tonë të dashur për të shkuar deri te e vërteta, edukimi dhe arsimimi i popullit shqiptar.

Kam bindjen se me mijëra shkrime të tjera do të shkruhen për  pishtarin e arsimit shqip në Kosovë, për mësuesin e madh Tefik Kallaba . Ndoshta u dashka që të kalojnë shumë kohë për ti kuptuar vlerat e një mësuesi të madh si Tefik Kallaba, dhe sa më shumë kohë të kaloi, aq më shumë do të lartësohet figura, emri, personaliteti dhe vepra e këtij mësuesi.

Do të doja që ti shkruaj edhe disa nga anekdodat ma të shpeshta që i tregonte në ndeja të ndryshme mësuesi Tefik Kallaba.

* Mos bëj vepra për të cilat do të turpërohesh ti tregosh!

* Gjithkush është dikushi, veç i padituri është askushi!

* Dashuria ndaj prindërve, është themel i të gjitha vyrtyteve njerëzore!

* Hiq dorë nga e keqja, që të hiqet e keqja nha ti!

* I padituri është një i vdekur që lëviz!

* I padituri është armiku yt, qoftë edhe nëse e ke prind!

* Mos u lavdëro me paratë e humbura dhe me babain e vdekur, ndërto pasurinë dhe autoritetin tënd!

Më poshtë do ta shkruaj edhe jetëshkrimin dhe veprimtarinë e babait të mësuesit Tefik Kallaba.


Hafëz, Shefki Kallaba

1889 – 21.3.1968

I njohur si Hafëz Kallaba, nga fshati Rogaçicë i Dardanës, në kohën kur jetoi (1889-1968), sidomos në Anamoravën e Ulët, ishte ndër personalitetet më të dalluara të kohës së vet.

Si hoxhë (mësues) i fesë që ishte, me aftësitë dhe virtytet e begata që posedonte, kishte arritur një respekt dhe admirim të merituar jo vetëm te fshatarët e vet por edhe shumë më gjerë.

Ajo çka Hafëz Kallabën e dallonte nga hoxhollarët konservatorë të kohës ishte shkëputja e tij nga bestytnitë e kota dhe nga shtresimi konservator që mbretëronte në trojet tona, si pasojë e robërisë shekullore. Si i tillë ishte vazhdimisht në vijën e parë të frontit në luftë kundër prapambeturisë.

Mësuesit e parë të shkollave fillore të trevës së Dardanës, që nga viti1945 e këndej te Hafëz Kallaba gjenin mbështetjen dhe përkrahjen e pakursyer për shkollimin e gjeneratave të reja, sidomos të vajzave fshatare. Në këtë drejtim edhe përmes shembullit personal, por edhe me propagandimin e mençur dhe me ndikim te fshatarët, i dha një kontribut të dalluar rritës sonë arsimore dhe proceseve emancipuese në përgjithësi.

Kishte një harmoni shpirtërore, qëndrim stabël që i shoqëronte me një optimizëm që ua shtonin peshën e ndikimit të fjalëve të tij.

Në oda, në tubime, në xhami e gjetiu, Hafëz Kallaba, me fjalët e tij të zgjedhura e kuptimplotë u hapte shtigje kaheve të mendimit dhe veprimit të njerëzve. Në takime me njerëz ishte i afërt, i dashur dhe gjithnjë i gatshëm për t`u ndihmuar. Familja e tij e ngushtë dallohet për arsim, kulturë dhe patriotizëm. Vetëm nga familja e ngushtë janë mbi 80 pasardhës të tij me shkolla të larta e fakultete.

Me respekt,

Nuhi Kosumi, +377 44 300 630

Kosove

 

 

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 6 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1137000
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

 

 

SHOQATA E SHKRIMTARËVE ARTISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTAR NË SUEDI (SHSHAKSHS)  
                                                                                                                                                                                                                                             

 

           Dok. 2011/001

            2011-10-07

          Förslöv/Suedi

 

 

 

Pas promovimit të librit “Shkolla Shqipe në Suedi” e autorit Ramadan Reshitaj, në Ängelholm, një grup initelektualësh në përbërje : Sadulla Zendeli - Daja, Rizah Sheqiri, Prof. dr. Bedri Paci, Prof. Osman Ahmetgjekaj, Sadri Mustafa, Bajram Peci, Rrahman Rrahmani, Mursel Shkupolli, Avdyl Uka, Shaban Osmani, Fadil Tashevci, Driton Rrustolli, Blerim Ibrahimi etj, u kthyen për një vizitë private në Förslöv tek veprimtari i dalluar i çështjes kombëtare z. Hysen Ibrahimi.

 

Meqenëse, në këtë përbërje ishin shumë personalitete që kishin botuar kush më shumë e kush më pak disa vepra letrare, dokumentare, poetike etj, nikoqiri z. Hysen Ibrahimi, përfitoi nga rasti dhe bëri një propozim: “Unë mendoi se sot në Suedi është imperativ i kohës të formojmë një asociacion të ngjashëm siq e kanë disa shtete perendimore. Unë po e shoh se sonte këtu jemi një  numër i madh krijuesish. Andaj, dëshiroj dhe mendimin Tuaj për këtë”. Pati shumë diskutime dhe pothuajse të gjithë e miratuan këtë propozim të qëlluar.

Sadulla Zendeli – Daja, ai u kyq në këtë temë dhe tha se: “Të ju them të drejtën disa herë kam menduar për këtë ide që të kemi një lidhje apo shoqatë në të cilën, intelektualët, dhe të gjithë krijuesit qofshin ata shkrimtarë, gazetarë, publicistë, veprimtarë mund ta gjenin vehten dhe të takoheshim në këtë asociacion”.

Prof. Osman Ahmetgjekaj, ai tha se: “Edhe unë mendoi se formimi i një asociacioni të tillë do të ishte shumë i qëlluar dhe plotësisht e përkrahu këtë inisiativë që e mori z. Hysen Ibrahimi” dhe deri në Kuvend ky asociacion të quhet:

 SHOQATA E SHKRIMTARËVE ARTISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTAR NË SUEDI” (SHSHAKSHS).

Rizah Sheqiri, ai në fjalën e vet tha: “Është shumë mirë dhe e qëlluar që kjo ndej private të shfrytzohet për një qëllim të mirë të cilin besoi do ta kurorizojmë me formimin e këtij asociacioni të cilin e propozi Prof. Osman Ahmetgjekaj”.

Prof. Bedri Paci: “Ne e dimë se një pjesë kanë botuar dhe po botojnë, kishte me qenë tejet e rrugës që kjo tani të organizohet përmes një asociacioni, sepse botimet janë më të fuqishme dhe se çdo asociacion ka ndikimin e vet kur punohet në grup”.

Rrahman Rrahmani: “Edhe unë si kryetar i shoqatës “Nëna Terezë” në Ängelholm, mendoi se kjo inisiativë është shumë e qëlluar dhe kërkoi sa më parë të fillon nga puna”.

Avdyl Uka: “Unë po ndjehem tejet i lumtur që sonte përfituam nga kjo ndej spontane e të formojmë një shoqate apo asociacion që u propozuar më lartë, ku do të tuboj të gjithë intelektualët dhe krijuesit në Suedi. Unë në parim e përkrahi këtë nismë”.

Halim Hoti, biznismen i dalluar në Suedi, drejtor gjeneral i firmës “Systemputs murning bygg i Tvååker” AB - Suedi, i entuziasmuar deklaroi se: ”Unë jam i gatshëm të ju ndihmoj materialisht dhe po ju premtoi se do ta keni mbështetjen time materiale aq sa mundem. Por – ai deklaroi në vazhdim - për librin e parë unë do mbuloj të gjitha shpenzimet dhe për rezervimin e lokalit ku do të mbahet Kuvendi këtu në Suedi dhe promovimi i librit në Bibloteken Kombëtare Universitare në Prishtinë. Kjo mbështejte e madhe nga ky humanist i madh, veprimtar i dalluar i çështjes kombëtare edhe si biznismen i shkëlqyeshëm për Suedi, u përshëndet nga të gjithë pa përjashtim.

 

Pasuan edhe shumë diskutime të tjera të cilat ishin të ngjashme ku përkrahej në parim formimi i këtij asociacioni. Andaj, krejt në fund z. Hysen Ibrahimi, kërkoi nga të gjithë të pranishmit një deklarim formal, se a mund të formojmë një Këshill Inicues, që do të punonte në këtë drejtim deri në thirrjen e Kuvendit, gjë që kjo i miratue nga të pranishmit. Dhe si kordinator deri në mbajtje e Kuvendit Themeltarë, u caktua z. Hysen Ibrahimi, që do të kontaktoi edhe disa njerëz krijues në Suedi. Pasi u dha pëlqimi nga të gjithë të pranishmit, u vendos dhe u formua Këshilli Inicues për themelimin e “SHOQATËS SË SHKRIMTARËVE  ATISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTARË NË SUEDI” (SHSHAKSHS), me këtë përbërje:

 

                                            -Sadulla Zendeli - Daja,

                                            

-Sadulla Zendeli - Daja,

-Osman Ahmetgjekaj,

-Afërdita (Avdyli) Dolovac,

-Rizah Sheqiri,

-Prof. dr. Bedri Paci,

-Rrahman Rrahmani,

-Yllka Sheqiri,

-Avdyl Uka,

-Florije Bajraktari,

-Mursel Shkupolli,

-Fetah Bahtiri,

-Hamit Gurguri,

-Halim Hoti – Sponsor gjeneral,

-Naser Zeqiri,

-Hysen Ibrahimi, koordinator.

 

 

 

Shenimet i mbajti:

Prof. Osman Ahmetgjekaj.