Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Prosa-Proza Vangjush Saro: Një hartim çapraz për Vitin e Ri

Vangjush Saro: Një hartim çapraz për Vitin e Ri

Vangjush Saro

Një hartim çapraz për Vitin e Ri

Tregim humoristik

Zysha dha sqarimet e fundit dhe u ul në katedër e lodhur, hundë e buzë, a thua donte të na thoshte: “Vrafshi veten tani!” E si mund të mendoja ndryshe, kur tema e hartimit - që ajo sapo e kishte shkruar në dërrasën e zezë - ishte aq e çuditshme: “Si e kaluat Vitin e Ri?”...Kjo nuk shkonte fare. Ne ishim mësuar me të tjera tema, me të tjera përfytyrime. Vetë zysha, kur përpiqej të na udhëzonte, përdorte gjithfarw figurash, që tani i kishin mësuar përmendësh edhe ata më të dobëtit e klasës: “Mëngjes i ngrohtw”, “Njw fllad na pwrshwndet”, “Rrezet e diellit pranveror”, “Shkëlqimi krenar i majave të maleve”, “Qyteti ynë ka sot shkolla, kopshte, fabrika...”, e të tjera këso, që fëmijët i zhgrapnin lehtë e lehtë, madje të bindur se kështu kishin shkruar plot frymëzim. Ashtu siç donte zysha.

Si e kaluat Vitin e Ri? Ku “Rrezet e diellit pranveror”, ku Viti i Ri? Pa le fllad qw s’kishte kund. Pastaj, vinçat si t’i fusnim në këtë dreq hartimi? Po krahasimet me të kaluarën, që zysha i donte doemos, “Kasollet me baltë, ku tymi të nxirrte sytë...”, etj., si mund të lidheshin me një gjë kaq të thjeshtë dhe njëkohësisht kaq të ndërlikuar si ky hartim për Vitin e Ri?

Më së fundi, pas nja dhjetë a pesëmbëdhjetë minutash të mbushura me pëshpëritje dhe zhgaravina gjithfarë, ulëm kokat përfundimisht edhe iu futëm punës vendçe. “Është mëngjes, shpërtheu e para një shoqja jonë, që gjithnjë mësonte përmendësh, dielli pranveror, shkëlqen me rrezet e tij të arta...” Një tjetër, që e dinte se zyshës i pëlqenin thirjet dhe psherëtimat, e filloi hartimin e vet ndryshe: “Ah, ç’ditë e bukur! Zemra ime nuk përmbahet prej gëzimit. E vallë, përse jam kaq e lumtur? Oh, lulet shumëngjyrëshe na kënaqin me aromën e tyre...” Dikush e kishte filluar hartimin në një mënyrë krejt origjinale: “Shikoj qytetin në këtë ditë. Mbushur plot e përplot me kopshte, çerdhe, spitale, shkolla, fabrika...I madhërishëm qëndron aty një vinç...” Kurse një tjetër, që mendonte se kushedi, mbase zysha donte të shkruanim për të kaluarën, po grinte sallatë kësisoj: “Atëherë njerëzit jetonin në kasolle me baltë. Tymi iu nxirrte sytë. Bukë të hanin nuk kishin. Të pasurit bënin qejf.”

Kështu, thuajse shumica e kishin parë të udhës të kapërcenin paksa nga tema dhe të përsërisnin fraza të njohura, pas të cilave ndiheshin gjithnjë më të sigurtë. Vetëm unë po vrisja mendjen dhe vështroja përhumbshëm nga dritarja... Si e kaluat Vitin e Ri? Zura të përshkruaja se si kishim blerë një pulë dhe pastaj ajo na e kishte mbushur ballkonin me glasa. Më tej, tregova se si na ishte prishur televizori. Babai shkoi me ngut te tekniku. Ky mavria na hëngri gjysmën e pulës dhe veç rrinte e mendohej. Pastaj filloi të sillte nëpër gojë ca shkronja, lidhja e të cilave ishte e çuditshme. PC... PCL... Ishte fjala për një llampë.

-Ta blejmë këtë llampë, - tha babai i shkretë menjëherë.

-Ehë!, - ia priti tekniku - Një fjalë goje. Ecë e gjeje!

Babai i ra ballit me pëllëmbë. Motra e vogël zuri të qante. (Në kohët e sotme, nuk mund të merret me mend se ç’do të thoshte atëherë të mos kishe televizorin për Vitin e Ri.) E hutuar nga të gjitha këto, nëna kishte harruar në stufë ëmbëlsirën. Ajo rrëmbeu sakaq mbajtëset e tenxhereve dhe u përpoq të shpëtonte ç’të mundte. Mirëpo ëmbëlsira ishte përzhitur. Nëna zuri të shante e të mallkonte si t’i vinte për mbarë. Kurse babai ende vështronte i trishtuar teknikun. Dhe ky mbase donte të hante e të pinte edhe më tej. Më në fund, diçka premtoi ashtu nëpër dhëmbë e duke i ngrënë edhe fjalët.

Por sikur të mos mjaftonin këto, vjen në shtëpi vëllai i madh, i shoqëruar...nga një polic. Kjo ua vuri kapakun të gjithave. Vëllai kishte shkuar për të gjetur një degë bredhi, përndryshe pemën e Vitit të Ri. Mirëpo nuk e kishte vrarë mendjen gjatë se ç’mund të sillte këputja e një dege dhe kështu, tani polici kërkonte gjobën... Deshi s’deshi, babai e nxori sërish kuletën e tij të vogël...

Ja, këto kisha shkruar pak a shumë në hartimin tim.

Pas disa ditëve, zysha na solli fletoret e hartimit. Ajo i ndau ato, duke bërë vërejtje dhe duke vlerësuar nxënësit...që kishin shkruar më bukur. Të gjithëve iu tha fjalë të mira. Edhe nxënëses që kishte folur për diellin pranveror, edhe asaj që kishte numëruar kopshtet e çerdhet, madje edhe dikujt që kishte shkruar në fund të hartimit: “Rroftë Viti i Ri!” Vetëm mua më shkoi përanash indiferente. Dhe pas pak, m’u lëshua me gojën plot:

-Po ti, ç’i kishe ato budallallëqe? Në estradë jemi ne këtu? Hartimi kërkon fjalë të zgjedhura...frymëzim...shpërthime...

I mërzitur sa s’thuhet, po vërtisja nëpër duar fletoren time të mjerë. Gati po pendohesha që nuk kisha shkruar edhe unë për diellin pranveror, edhe pse ishim në pikë të janarit. Mirëpo kur dolëm për pushimin e madh, në korridor, për çudinë time, zysha më kapi për supesh dhe më tha me ngrohtësi:

-Megjithatë, biri im, hartimi yt ishte...Nuk di si ta them...u gajasa së qeshuri...

 

Newsflash

 

 AIITC shpreh gatishmërinë për bashkëpunim në ndërtimin e Universitetit të Shkencave Islame në Shqipëri

Ramiz  Zeka 

Drejtori i Institutit Shqiptar të Mendimit dhe Qytetërimit Islam (AIITC) Dr. Ramiz Zekaj mbështet vendimin e kryesisë së Komunitetit Musliman të Shqipërisë (KMSH) për hapjen e universitetit të shkencave Islame në Shqipëri dhe ofron asistencë profesionale e organizative për t’u bërë pjesë e këtij projekti të rëndësishëm kombëtar.

Duke qene se mbi 70 përqind e popullsisë shqiptare i përket besimit islam, hapja e një universiteti me karakter teologjik do t’i përgjigjej kërkesave të besimtarëve për t’u kompletuar me dije mbi Islamin dhe do të shuante debatet dhe diskriminimet e praktikantëve të këtij besimi, të bëra herë pas here nga universitetet laike. Idenë për hapjen e një universiteti të tillë nga KMSH, e mbështet edhe Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetërimit Islam (AIITC).  Ky institut, me një veprimtari rreth çerekshekullore në përhapjen e kulturës dhe vlerave madhështore të Islamit, është i gatshëm për ta përkrahur KMSH-në me asistencë profesionale e organizative, por edhe për t’u bërë pjesë e këtij projekti të rëndësishëm kombëtar me qëllim të krijimit dhe të forcimit të hapësirës intelektuale islame evropiane të arsimit të lartë islam në vendin tonë. Këtë e ka deklaruar drejtori i AIITC-së, Dr. Ramiz Zekaj, i cili thekson se do të ndiqet rruga e bashkëpunimit të realizimit me sukses të këtij projekti madhor. Sipas tij, “hapja e një institucioni të kësaj natyre në Kryeqytetin e Shqipërisë ka rëndësi të madhe në arritjen e standardeve sa më të larta në lëvrimin e kulturës dhe qytetërimit islam, por edhe në  rritjen e zhvillimit ekonomik, kulturor dhe social të vendit. Arsimimi fetar për shqiptarët është histori, aktualitet edhe perspektivë. Formimi, dijet, edukata dhe kultura fetare është oksigjeni që  mund të kontribuojë më së miri për shëndoshjen e klimës së rënduar sociale në vend”.

Dr. Ramiz Zekaj përmend faktin se qeveria shqiptare dhe organizmat ndërkombëtare e kanë parë me shumë interes një nismë të tillë, që nuk ka arritur të jetësohet akoma. Dihet se tashmë në qytete e metropole europiane kemi disa universitete siç është ai i Roterdamit, ndërsa në Ballkan kemi disa fakultete Islame si në Sarajevë, Prishtinë, Shkup, Pazar të Ri (Sanxhak), etj.

Shumë prej të rinjve shqiptarë janë detyruar që herë pas here t’i drejtohen këtyre universiteteve, por edhe të tjerave me karakter fetar për të përmbushur etjen e tyre në formimin mendor dhe shpirtëror mbi Islamin.  Universiteti i Shkencave Islame në Shqipëri do t’u vijë në ndihmë të gjithë të rinjve, që nuk kanë mundësinë të jenë pjesë e universiteteve jashtë vendit dhe gjithashtu do të ndikojë në reduktimin e shpenzimeve ekonomike për studentët të cilët janë aktualisht në universitetet islame botërore. 

Konkretizimi i këtij projekti, sipas Dr.Ramiz Zekaj ka nevojë për hartimin një projekt-plani të detajuar që nënkupton bashkërendimin e punës me Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës dhe të shpejtohet me krijimin e grupeve të punës që do të merren me kurrikulat e këtij Universiteti, krijimin e kapaciteteve të punës dhe zhvillimi e gjetja e burimeve njerëzore e financiare. Sigurisht kjo kërkon në rend të parë një mbështetje maksimale të qeverisë shqiptare si dhe konsulta të shumta me specialistë e drejtues të universiteteve homologe vendas dhe të huaj.

Monitorimi i zbatimit të këtij projekti nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës, por edhe nga Komiteti Shtetëror i Kulteve mundëson ndërmarrjen e veprimeve të efektshme në formën e asistencës nga njësitë e specializuara lokale dhe kombëtare.