Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Debattartiklar


Murat Gecaj: NJIHUNI ME NUMRIN E RI TË GAZETËS “DEVOLLI”

 

NJIHUNI ME NUMRIN E  RI TË GAZETËS “DEVOLLI”


Nga: Murat Gecaj

1.

Tashmë, janë të njohura mjaft gazeta qendrore, pra që botohen në kryeqytetin tonë, por edhe në rrethe të ndryshme të vendit, bile edhe  nga shkollat e llojeve të ndryshme. Njëri nga këto organe shtypi, i cili del periodikisht dhe mban emrin e njërës ndër krahinat e bukura, në shkallë kombëtare, është gazeta “Devolli”. Sigurisht, ajo zonë me shumë tradita atdhetare, kulturore etj., ka mjaft figura të nderuara historike ose të fushave të larmishme të jetës. Po, për mua, ajo lidhet me një emër shumë të nderuar për të gjithë shqiptarët, pra me atë të poetit e shkrimatrit dhe personalitetit të shquar të kulturës dhe letërsisë sonë, Dritëro Agolli. Mjaft domethënëse janë vargjet e tij, vendosur në krye të faqes së parë të kësaj gazete: “…Dhe ky plis, ngaherë ish i fortë,/ shkoi në Europë, brodhi në Azi;/ por  kudo, nga flokët e gjer’ në thonjtë,/mbeti devolli!”


Po i shkruaja këto radhë dhe sillja në kujtesë ditën e djeshme,  kur ndodheshim në një sallë të Universitetit Mesdhetar të Tiranës. Aty po merrnim pjesë në përurimin e librit të ri, italisht,  të prof.Alfred Uçit, “Nga një shekull, në tjetrin”, botuar në Itali nga Instituti Mesdhetar, i cili drejtohet nga Mario Brunetti. Një zonjë e nderuar, sigurisht me lidhje të ngushta me krahinën dhe gazetën “Devolli”, ma dhuroi numrin e ri të saj. Me pas, mësova se ajo ishte kryeredaktorja, Ervehe Baruti. Ndërkaq, iu luta asaj që të më jepte edhe disa kopje të tjera, pasi aty ndodhej edhe kolegu e miku im, arsimtar e publicist, Ibrahim Hajdarmataj. Ai dëshironte që gazetën në fjalë ta dërgonte jo vetëm në fshatin e tij të bukur të lindjes, Zogaj i Tropojës, por edhe në qytetin e Gjakovës, të cilin ai e ka shumë afër me vendbanimin e tij. Sigurisht, ajo na e plotësoi me kënaqësi këtë kërkesë tonën.

2.

Tani, ajo veprimtari, për të cilën fola më lart, është kryer dhe unë e shfletoj me ngadalë gazetën “Devolli”, nr.1(82), janar 2013, me gjithësej  8 faqe.  Ky numër është sponsorizuar nga “Jon sh,p.k.” Për asyet, që dihen, pra të vështirësive financiare, kjo gazetë është  me letër të thjeshtë dhe, sigurisht, pa ngjyra etj. Siç veprohet rëndom, në faqen e parë janë shënuar titujt e shkrimeve kryesore, që lexuesi i gjen në brendësi të gazetës përkatëse.

Në faqen e dytë, është botuar shkrimi me titullin,”Fotografi Gjon Mili, artist devolli, i rangut botëror”(nga V.Demiras), shoqeruar me disa fotografi. Ndërsa faqja e tretë hapet me shkrimin, në kujtim të prof. Thimaq Fundo, me rastin e njëvjetorit të ndarjes së tij nga jeta, “Një trandafil, në zemrën e gjithësecilit, që nuk thahet në vite!” Me fjalët aq domethënëse: “Faleminderit, Profesor”, shkrimi është nënshkruar nga disa veta. Po në atë faqe, është shkrimi tjetër, që nuk do shumë koment, “Elez Gjoka, trinom i rrallë: Sportist i talentuar, President i Federatës Shqiptare të Peshëngritjes, kryetar i Njësisë Bashkiake Nr.2, Tiranë”.

Vëmendjen e lexuesit, në faqet 4 e 5, e tërheq shkrimi me temë nga historia, kushtuar atdhetarit Kristo Uçi-Shqiptari, me autor prof. Alfred Uçin. Ndër të tjera, aty mësojmë se Kristoja, me dajën e tij, Ilia Koten, formuan në Bukuresht e në Kostancë një shoqatë atdhetare, me emrin domethënës, “Bashkimi”. Një ndër anëtarët më aktivë të saj, ishte miku i Kristos, Dr.Ibrahim Temo. Përkrah fotos së tij, me të birin, Mina Uçi, nga autori i shkrimit janë shënuar këto radhë, kur flitet për kthimin në Atdhe: “Kristo Uçi, menjehërë, filloi ta shesë pasurinë, që kishte venë në Rumani, punë që s’ishte e lehtë në kushtet, kur Ballkani ishte i pushtuar nga luftërat…”.

Në faqen e dytë të kësaj gazete janë botuar vjersha nga: Fatos Hoxha e Ilirian Ceko dhe një shkrim kushtuar librit për Reshat Pajollin, “Qeshim me shpirt, duke qarë”. Natyrshëm, kishim dëshirë të lexonim në këtë numër gazetë edhe disa poezi të poetit tonë kombëtar, Dritëro Agolli. Ato mbajnë këta tituj: “Invalidi”, “Profeti i nemur”, Te porta e shpresës”, “Vdekja e Nënës”, “Perëndimi i diellit”, “Kur njeriu…”, “ I përndjekuri i dashurisë” dhe “Pleqtë e hyrjes së parë”. Në poezinë e fundit, “Të vërteta të fshehura”, janë edhe këto radhë: “Unë ujkut te vatha e dhënëve/ një grackë dinake i ngreh;/ ti zgjohu nga lajmet e qenëve / dhe pyet mua: -Ku je?”

Në hapjen e faqes së fundit janë botuar: tri poezi të Demir Gjergjit, një “fjalëkryq” dhe shkrimi “Fidanishtet frutore, bazë për zhvillimin e vrullshëm të pemëtarisë”, nga Skënder Demolli.

Zv.kryeredaktor i gazetës është Viktor Demiras dhe redaktorë: Hysen Koçillari, Ismet Larti e Endri Fifo.

I urojmë nga zemra, këtij organi shtypi, vazhdimësi dhe arritje të reja, në shërbim të banorëve të Devollit, të bashkëkrahinasve të tij e më gjerë!

Tiranë, 14 shkurt 2013

 

 

Vilhelme Vranari Haxhiraj: Diaspora Shqiptare dhe “Fjala e Lirë” në 15 vjetorin e saj

 

Diaspora Shqiptare dhe “Fjala e Lirë” në 15 vjetorin e saj


Vilhelme Vranari Haxhiraj

U bë shkak ditëlindja e Fjalës së Lirë, e cila sot është e brishtë, si një vashëz e re 15 vjeçare, me ëndrrat dhe shpresat e një adoleshenteje, por bënë punë që u përkasin të moshuarëve. Nuk më pëlqen t'i uroj 100 vjet jetë asaj reviste që u bë tribuna e mendimit dhe fjalës së lirë, që deri dje ishte burgosur brenda mendjeve të mykura. Revistës "Fjala e Lirë"i uroj jetë të suksesshme në përjetësi! Jeho Përjetësisht, o Fjalë e Dëlirë, e Ëmbël Shqipe! Ky përvjetor i mikes sonë Fjala e Lirë, më bëri që të shprehja dëshirën time si më poshtë...

Shqipëria ndër kohëra ka mbartur, ka nxjerrë dhe do të dalin prej saj figura të spikatura dhe të ndritura në fusha të ndryshme të jetës. Në fushën e hartimit të fjalorit shqip, përhapjes së gjuhës dhe shkollave shqipe, si dhe fillimeve të letërsisë sonë kombëtare, vlera të mëdha ka Rilindja jonë Kombëtare, e cila përgatiti terrenin dhe ka qenë Prologu i Pavarësisë Kombëtare. Klubet dhe shoqëritë atdhetare shqiptare të themeluara në mërgim, të drejtuara nga intelektualët më në zë shqiptarë, duke shpërndarë abetaren shqipe në të gjithë vendin, hodhën themelet e tempullit të dijes, si udhërrëfyes dhe udhëheqës të së ardhmes sonë kombëtare. Kjo lëvizje kulturore, me nismë në vatrat e nxehta, ku jetonin e vepronin shqiptarët e ditur e mëmëdhetarë si në: Stamboll, Rumani, Bullgari, Kalabri, Sh.BA, Greqi, Australi e në shumë shtete të Evropës Qëndrore dhe Perëndimore, arritën ta bëjnë të njohur çështjen shqiptare. Hapja e shkollave shqipe në të gjithë vendin zgjoi e rriti ndërgjegjen dhe dashurinë për tokën e të parëve, historinë, traditën, si dhe kulturën e të gjithë bashkëkombasve brenda apo jashtë kufijëve. Pas Luftës së Dytë Botërore, edhe pse ekzistonin dhe vazhdonin aktivitetin këto vatra kulturore, politika e dyerve të mbyllura në diktaturën komuniste heshti, madje shpesh herë u akuzuan si tradhëtarë të kombit gjithë ata që e vazhduan traditën e bukur të Rilindasve.

Duhej përmbysja e sistemit diktatorial, që shqiptarët e emigracionit të vjetër dhe të ri, ndoqën, rinisën, apo nisën nga A-ja një punë të madhe me median, si vazhdues të rilindësve tanë. Pushteti i medias së lirë ka vlera të jashtëzakonshme për një komb që përqafon rrugën e zhvillimit. Veç ripërtritjes së atyre ekzistuese, u çelën mjaftë media të reja, virtuale apo gazeta dhe revista të shkruara, sidomos jashtë vendit, të cilat nuk janë nën influencën e asnjë force politike. Ato i shërbejnë kombit pa interes vetjak, duke shpalosur kulturën, historinë, traditën dhe situatat e shkuara që përjetuam, situatën aktuale të një tranzicioni të tejzgjatur e premisat-dilema që kanë lindur si përgjegjësi morale, qytetare dhe kombëtare për të gjithë intelektualët shqiptarë në çdo kënd të globit ku jetojnë dhe punojnë. Ata shërbejnë dhe janë Ambasadorë të Shqipërisë të paemëruar nga shteti, janë vetemëruar dhe përzgjedhur nga bashkëpunëtorët apo lexuesit e panumërt, në saj të ndërgjegjes që i udhëheq për të thënë të vërtetën e mohuar apo të lënë në harreesë mbi Shqipërinë dhe shqiptarët.

Çdo komb ka elitat e veta. Asnjë elitë nuk ka brirë, as e ka të shkruar në ballë. Elita del natyrshëm, nuk emërohet e nuk drejtohet nga askush, por me intelekt, vullnet, profesionalizëm dhe punë, mendimi i saj i avancuar, ndiqet apo përkrahet nga të gjithë. Natyrisht të gjithë ata që punojnë dhe pasqyrojnë arritjet, mbajnë qëndrim kritikë ndaj mosarritjeve, apo ndaj gjithçkaje që bëhet keq, në këtë mënyrë ndihmojnë çështjen kombëtare shqiptare. Këto janë vlerat e vërteta intelektule, të cilat kanë nevojë për një falendereim, për një mirënjohje, për një ftesë nga organet përkatëse administrative dhe të publikohen për gjithçka që bëjnë në favor të vendit të tyre. Një veprim i tillë do të rriste autoritetin e Shqipërisë në botë, si komb që di të vlerësojë intelektualët. Nuk duhet të harrojmë se ata janë emigrantë që përqafuan kulturën, kushtet e zhvillimit dhe iu përshtatën qytetarisë evropiane, amerikane etje. Asnjë emigrant nuk e gjeti rrugën të shtruar me dafina, ndaj puna që bëjnë për vendin e tyre, duke u rrëmbyer kohën problemeve familjare, është sakrificë sublime. Kjo punë e pashpërblyer, të paemëruar nga asnjë institucion shtetëror, i ka bërë ata jo vetëm të jenë vetvetja, dikushi, por i kanë treguar botës se shqiptarët janë njerëz të vlerave. Natyrisht duke punuar në fusha të ndryshme, secili prej tyre jep një apo më tepër vlera të ndryshme, por gjithmonë në favor të Shqipërisë.

Mes këtyre mediave për punën e mrekullueshme që bëjnë, do të përmendja disa prej tyre që kanë shmangur urrejtjen dhe nxitjen e hakmarrjes, por reflektojnë kulturë, dije dhe vëllazërim si: "Fjala e Lirë", "Albania News", "Dielli", "Illyria", "Bota e Gruas shqiptare", "Tribuna Shqiptare", “Gazeta Kritika”, "Albanezul/Shqiptari", "Rrënjët", "Fjala Arbëreshe", "Vatra Arbëreshe", "Zemra Shqiptare", "Voal", “Dituria”, “Forumi Shqiptar” dhe disa media tjera të rëndësishme.

Propozim!

Të nderuar, miq, lexues dhe bashkëpunëtorë të mediave në emigracion, krijues dhe studiues, kritikë dhe analistë brenda dhe jashtë vendit! Bota nuk i ka heronjtë apo njerëzit e shquar dhe i krijon, kurse ne i kemi dhe i lëmë në harresë, ose i ngremë në piedestal pas vdekjes. Duke parë se antivlera në tërësi ka mbuluar vlerat reale, ku vlerësohen me fushata në bazë miqësie dhe partiake. Vlera nuk matet nga sasia, por nga cilësia e vlerave intelektuale që i shërbejnë kombit, shoqërisë dhe edukatës sonë. Mediat e sipërpërmendura që punojnë në emigracion nuk janë fluide, as abstrakte. Ato drejtohen nga stafe të formuara në bazë shoqërie dhe atdhetarie dhe po japin vlera maksimale. Jam e mendimit që intelektualët e shquar që veprojnë vullnetarisht në emigracion për njohjen e historisë, kulturës dhe vlerave kombëtare, të vlerësohen, në këtë vit me të cilin nis 100 vjetori i dytë i Pavarsisë. Po ju paraqes një kërkesë që intelektualët e shquar sipas listës dhe vlerave të secilit, t'i propozohet Ministrisë së Kulturës të vlerësohen gjatë këtij viti:

1. Fatmir Terziu, Botues dhe drejtor i revistës prestigjioze Akademia "Fjala e Lirë" dhe "Albania News", si intelektual i shquar që e ka vendosur veten mes personaliteteve botërore në fushën e kritikës, kinematografisë, publicistikës, botimit dhe shkrimtar mjaftë i talentuar në disa gjini, i vlerësuar me disa çmime kombëtare dhe ndërkombëtare, që jeton dhe punon si Akademik në Londër, mendoj të vlerësohet me Urdhërin "Naim Frashëri" i Artë

2. Baki Ymeri, kryeredaktor i revistave "Shqiptari" dhe “Kosovoa”, poet, përkthyes dhe publicist, që me shumë kurajo, vullnet dhe dinjitet vazhdon punën e rilindësve të dikurshëm të Shoqërisë “Drita” në Bukuresht, i çmuar nga mbarë bota shqiptare, meriton një vlerësim të veçantë.

3. Dalip Greca, kr/redaktor i Gazetës "Dielli", publicist, ShBA.

4. Gëzim Marku, drejtor i revistës "Zemra Shqiptare", Angli

5. Ajet Nuro, drejtor i Tribuna Shqiptare, publicist, Kanada.

6. Ruben Avxhi, drejtor i Gazetës “Illyria”, publicist, Sh.BA.

7. Kozeta Zylo, poete, publiciste, ka hapur shkollë shqipe dhe televizion shqip ShB.A.

8. Hasan Aliaj, publicist, drejtor i gazetës "Rrënjët", Itali

9. Elida Buçpapaj, poete, publiciste dhe drejtuese e "Voal", Zvicër

10.Sedulla Zendeli Daja, hartues i katër fjalorëve shqip-suedisht dhe suedisht-shqip, si dhe i një gramatike dhe fjalori për fëmijë, Suedi

11.Ermira Babamusta, botuese e gazetës “Prishtina News” (via Prishtinë-Londër-New York)

12. Vasil Qesari, gazetar i TV Francë, publicist dhe fotograf i talentuar

13. Sokol Demaku, botues i revistës “Dituria” në Suedi

P. S. Si individë me vlera të rralla publicistike në mbrojtje të çështjes kombëtare veçoj: Prof. Dr Eshref Ymeri, Dr. Vedat Shehu dhe Prof. Dr. Rasim Bebo.

 

 

Nga Ermira Babamusta: Letër e Hapur: Kush janë Kosovarët para botës?

 

Letër e Hapur: Kush janë Kosovarët para botës?


Nga Ermira Babamusta, Ph.D.

Eksperte e Punëve të Jashtme – New York, Prishtinë

Drejtuar qytetarëve dhe politikanëve të Kosovës:

Pyetja është: Kush janë shqiptarët para botës? Si njihet Kosova për botën? Fatkeqësisht ose nuk e njohin fare Kosovën si shtet dhe gjeografinë e saj, ose ato të paktë që e kanë dëgjuar si emër, e identifikojnë Kosovën me Serbinë, luftën dhe dhunën. Gjatë misionit tim hulumtues - diplomatik në Prishtinë Nëntor 2012-Janar 2013, diplomatë të huaj europian, në takime private më treguan ‘off records’ (jo zyrtarisht) arsyet pse shqiptarët refuzohen për integrimin europian në BE. Arsyeja kryesore sipas fjalëve të tyre është që “ne [disa shtete europiane] nuk i duam ‘ato lloj’ ose ‘ato kafshë’ [shqiptarët] të hyjnë në BE” dhe se “nuk ka të bëjë me plotësimin e standarteve’, të cilat janë thjesht formalitet dhe një ‘checklist’, por me sjelljen dhe kulturën e vendasve”. Pra liberalizimi i vizave dhe hapja e kufijve bllokohet për arsye se europianët nuk i konsiderojnë shqiptarët si ata vetë. Kjo lloj përshtypje ose gjykim tregon se: 1) të huajt nuk e njohin mirë kulturën shqiptare dhe se çdo popull ka të mirat dhe të këqijat e tij, por ato shikojnë vetëm negativet tek ne dhe 2) egzistojnë sjellje të shqiptarëve që duhen rishikuar, ndryshuar sipas mentalitetit të kohës moderrne, siç ecën dhe përparon e tërë bota duhet të ecim dhe ne.

Vlerat shqiptare që na krenojnë dhe duhet t’i njohi dhe respektojë edhe bota

Nëse ia duam të mirën vetes si qytetarë, dhe nëse duam të mirën e kombit shqiptar, duhet të kemi një zë të fuqishëm dhe të bashkuar në këto pesë aspekte:

1. Aspekti Historik

Krenari: për figurat historike dhe një histori dhe gjuhë të lashtë shqiptare. Pavarësisht synimeve pushtuesve të huajve gjatë shkekujve, ku Shqipëria shikohej si pikë strategjike urëlidhëse Europë-Azi, shqiptarët luftuan për lirinë dhe mbrojten e tokave të tyre. Madje ishin shqiptarët, ato shqiptarë të zgjuar dhe intelektual, që u bënë mbretër, princa dhe udhëheqës në shtete të ndryshme të botës nëpër dekada të ndryshme të historisë.

Problem: kur historia e vërtetë shqiptare shtrembërohet në librari prestiogjioze me famë botërore si Libraria e Kongresit në Washington DC, ku influencat sllavo-maqedonase, shtrembërojnë historinë e kombit dhe gjuhës shqiptare. Publikime të tilla nuk duhet të lejohen. Intelktualët shqiptarë duhet të ngrejnë zërin për të mbrojtur historinë shqiptare para botës.

Kujdes: ndaj propagandave anti-shqiptare, që janë me influencë nëpër botë dhe ndaj synimeve të shteteve të huaja.

Rekomandime: 1) Kosova duhet t’i japi mundësi financimi dhe edukimi qytetarëve për studim dhe trajtim jashtë shtetit, si mënyrë arsimore-kulturore për të shkëmbyer ide dhe treguar kulturën tonë me të tjerët. Duke nxjerrë persona të edukuar dhe adekuatë, kemi një zë më të fortë dhe prezanim më pozitiv për veten tonë para botës. 2) Dipllomatët shqiptarë duhet ta dinë rëndësinë strategjike të Shqipërisë-Kosovës si urëlidhësja kryesore midis Europë-Azi. Duhet ta shfrytëzojnë këtë pikë në lidhjet që krijojnë me kombet e huaja. Për këtë arsye dhe Amerika, mikja më e madhe e shqiptarëve, ka hapur bazën më të madhe ushtarake në botë – në Kosovë. Në këtë rast interesat amerikane i shërbejnë dhe Kosovës. 3) Politikanët e Kosovës duhet a) të zgjegjin mirë prioritet vendore në interes të Kosovës, b) të njohin mirë interesat e shteteve të huaja, c) të zgjedhin kush janë miqtë dhe cilët armiqtë dhe d) të jenë largpamës ndaj interesave vetiake të disa shteteve (jo për të mirën e Kosovës) dhe e) duhet të forcojnë lidhjet me aleatët e tyre.

2. Aspekti Politik

Krenari: kur në aspektin ndërkombëtar Kosova nëpërmjet Ministrisë së Diasporës, Punëve të Jashtme, Sigurisë dhe Mbrojtes ka arritur sukseset dhe arritjet më të larta. Kosova është i vetmi vend që për një kohë të shkurtër ka krijuar një qeverisje nga zero, kur ka patur vakum total politik. Deri tani ka arritur 98 njohje për pavarësi (njohja e fundit nga Pakistani) dhe vazhdon të ketë sukses në traktate shumëpalëshe ekononomike, në marrëveshjen e IBM-së për manaxhim e përbashkët të kufirit, etj. Kosova është i vetmi vend në botë ku politikani harxhon nga buxheti personal për të mirën e kombit. Zëvendëskryeministri i parë i Qeverisë së Kosovës, z. Behgjet Pacolli është i vetmi politikan jo vetëm në Kosovë, por në botë që ka shpenzuar nga buxheti i tij personal 10 milion euro në vitin 2012 për njohjen e Kosovës. Pavarësisht kritikës që egziston ose opinionit politik ndaj tij si lider, duhet vlerësuar dhe respektuar ky fakt përmendur më lart, që nuk e bën asnjeri në botë për kombin e tij.

Problem: kur politika e brendshme e Kosovës është ajo e jashtme. Kosovës i mungon një program-strukturë e qartë për zhvillim ekonomik vendor.

Kujdes: kur partia e cila je anëtarësuar të hap derën për të punësuar, ose të drejta të tjera. Por po e njëjta parti të jep shkelmin kur nuk je dakord me bindjet partiake. Kjo është ‘liri me pranga’.

Rekomandime: Një ekonomi dhe një ushtri e fortë janë dy gjërat më kryesore të një shteti. Kosovës i mungojnë të dyjat. Po nuk u forcuan këto dy pika kulminante Kosova do mbetet shtet i dobët. Në drejtimin politik Kosovës i duhet një Skënderbe, një lider që prioritet ka të mirën dhe vetëm të mirën e kombit.

3. Aspekti Social-Ekonomik

Krenari: kur 1) kur tokat pjellore të Kosovës kanë furnizuar dikur të gjithë ish-Jugosllavinë; 2) diaspora shqiptare përfshihet në top përqindjen e personave më të pasur në botë (Amerikë, Europë top 50%); 3) në diasporë shqiptarët kanë arritur majat si biznesmena, avokatë, studentë, politikanë, artista, doktorë, gazetarë, etj.

Problem: kur 1) një bujk në Kosovë i leverdis të marrë autobuzin 1 orë për në Prishtinë për të shitut paketa cigare dhe karta për mbushje telefoni, se ka përfitim më shumë sesa të punojë dhe prodhojë tokën e tij; 2) kur mediat e huaja mbulojnë në shumicën e rasteve, vetëm problemet dhe veprimet e ulta të shqiptarëve; 3) kur politikanët e huaj në fushatat e tyre përmendin ‘dormenat’ ose ‘punëtorin e picerisë’ që është shqiptar si të vetmet arritje të shqiptarëve në Amerikë.

Kujdes: ndaj 1) produkteve të Serbisë, si misri që vjen nga Serbia shkakton kancer (me fakte kjo); 2)  produkteve të importuar si mishi. A e dini që i duhet 60 ditë të vijë mishi në Kosovë? Mishi që konsumet në Kosovë, porositet në Brazil. Pas dy javësh arrin në New York, pas 28 ditësh niset për në Montenegro-Maqedoni-Kosovë, udhëtim gati 2 muajsh. Për këtë udhëtim të gjatë aplikohen shumë kimikate për ta bërë pamjen e mishit ‘të freskët,’ të cilat janë të dëmshme për shëndetin e njeriut; 3) kujdes nga produktet që prodhohen jashtë shtetit, nuk do të thotë që janë më të mira në qualitet ose më të shëndetshme, përkundrazi.

Rekomandime: organet përkatëse të shtetit të Kosovës duhet të përkrahin bujkun e Kosovës dhe duhet të rriten investimet drejt zhvillimit ekonomik vendor. Pas luftës qeveria e Kosovës shpërndau 200-300 lopë meqë Serbia i mori/vodhi kafshët e bujqësisë. Vetëm lopë dhe disa të holla të pakta nuk mjaftojnë për sukses ekonomik vendor. Është alarmuese fakti që ekonomia e Kosovës mbahet nga tregtia e mallrave (të blera më lirë jashtë shtetit dhe shiten më shtrenjt të Kosovë) dhe nuk ka asnjë prodhim vendor përveç ujit, birrës dhe gurëthyesve. Restoratent në Kosovë duhet të krijojnë kontrata me bujqit në vend për t’i furnizuar me perime-ushqime të freskëta sipas sezonit. Bujkut dhe biznesmenavë fillestarë duhet t’i jepen disa përfitime 2-5 vitet e para si përshembull 0% në interes ose përqindje mjaft e ulët nëse biznesmeni merr kredi nga banka. Konsumatori i Kosovës duhet të blejë ushqime organike, të rritura dhe prodhuara në vend, dhe të informohet për produktet që konsumon.

4. Aspekti Artistik-Kulturor

Krenari: kur kujton paraardhësit e denjë shqiptar, Ilirët me kulturën dhe traditën e tyre, e cila ruhet edhe sot në të gjitha trojet shqiptare. Në aspektin artistik-kulturor shqiptarët e diasporës kanë arritur majat në secilën fushë/zhanër të artit që ia futur. Është një dhunti, një aftësi e shqiptarit të shkëlqejë falë punës, inteligjencës dhe dedikimit të tij. Përveç kësaj, ndikim ka patur dhe përkrahja e fuqishme e shtetit ku imigranti shqiptar, ka patur mundësi të eci përpara, zhvillohet si individ në zanatin e zgjedhur dhe të ketë përkrahje financiare dhe të tjera nga shteti ku banon në emigrim (mundësi që nuk egzistojnë në Kosovë). Pra vetë shteti vlerëson artin dhe kulturën dhe investon në këtë drejtim.

Problem: kur 1) artistët e talentuar të Kosovës nuk kanë mjete, vende praktike, mbështetje në financa, si dhe përkrahje si nga qytetarët dhe nga qeveria; 2) rinia - e ardhmja Kosovës harxhon kohën kot nëpër kafene tërë ditën duke pirë paketa duhani.

Rekomandime: Duhet patur më shumë programe dhe përkrahje për aktivitete artistike dhe mediat shqiptare brenda dhe jashtë vendit duhet të shkruajnë me shumë dhe vlerësojnë më shumë arritjet e talenteve shqiptare brenda dhe jashtë vendit

5. Aspekti Ligjor

Sukses: Kosova konsiderohet si një nga shtetet me më shumë rregulla dhe ligje.
Problem:
Një shtet aq më shumë ligje të ketë, tregon që aq shumë probleme ka! Problem kur ligjet hartohen, por nuk zbatohen!

Për më shumë këtë temë do e zgjeroj në hulimtimin tim shkencor të doktoraturës, që jam duke e përfunduar. Të interesuarit për të marrë pjesë në punimin tim mund të më dergojnë kërkesë për të plotësuar anketën tek adresa Ky email po mbrohet prej spambots-ave, të duhet JavaScript me e pa . I jam mirënjohëse personaliteteve të respektuara të Kosovës për takimin dhe kontributin e tyre në punimin tim si:  Zëvendës Kryeministre e Republikës Kosovës, znj. Edita Tahiri, Zëvëndësministrin e Ministrisë së Administrimit të Pushtetit Lokal, z. Basri Musmurati, Këshilltarin Politik, Ministria e Punëve të Jashtme, z. Pëllumb Kallaba, Drejtorin për Investime dhe Hulumtime të Diasporës, z. Naim Dedushaj, Shefin e Kabinetit, Këshilltar i Lartë Politik i Kryetarit të Kuvendit të Kosovës, z. Mehmet Hajrizi, Shefin e Sektorit për Bashkpunim me Agjencione, Dep. i Ministrisë FSK-së, N. Kol. Enver Dugolli, Nënkryetarin e Kuvendit të Kosovës, z. Glauk Konjufca, Ish-kryetarin e Odës  Ekonomike të Kosovës, z. Ismail Kastrati.

Akoma jam në pritje të pranimit të kërkesës të takimit me Presidenten znj. Atifete, Kryeministrin Thaçi, Zv. Kryeministri z. Pacolli, Ministrin e Jashtëm z. Hoxhaj. Synimi i punimit tim është të krijoj një profil politik për liderët shqiptar dhe të theksoj sukseset dhe arritjet në Kosovë para dhe pas pavarësisë. Punimi do japi rekomandime për situatën në Kosovë me fokusim punët e jashtme. Ky punim i tillë është mjaft i domosdoshëm, kur publikimet në perëndim, nuk portretizojnë një imazh pozitiv për Kosovën ose nuk përmendin arritjet që ka bërë vendi. Theksoj rëndësinë e këtij punimi në nivel ndërkombëtar dhe inkurajoj pesonat e përmendur më lart si dhe ekspertë me njohuri në çështje lidhur me Kosovën të me kontaktojnë.

 

 

NDAHET NGA JETA KOLEGU DHE MIKU YNË, SHKRIMTARI SKËNDER HASKO

 

NDAHET NGA JETA KOLEGU DHE MIKU YNË, SHKRIMTARI SKËNDER HASKO


S.Hasko

 

Nuk është hera e parë, që ne shkruajmë e flasim për kolegun dhe mikun tonë shumë të dashur, shkrimtarin e njohur Skënder Hasko, birin e denjë të Dukatit të Vlorës. Por sot ne po i shkruajmë këto radhë ndryshe nga herët tjera. Në çdo rast, ne kemi evidentuar cilësitë e rralla të tij, njerëzore e krijuese në letrat shqipe. Sigurisht edhe tani do ta bëjme këtë gjë, por kur jemi të mbushur me dhimbje e mall të pashuar për të, pasi nuk e kemi më ndërmnjet nesh. Nuk do të rrimë më ne, si shpesh herë, së bashku dhe të pimë një kafe në shoqëeinë e miqësinë tonë të mirë; nuk do të bëjmë më shaka e të kënaqemi me njëri-tjetrin. Pra, ai na ka krijuar tani një boshllek shumë të madh e vëshrirë të zëvendësueshëm, duke u ndarë kështu përgjithnjë nga jeta, nga fëmijët e vëllezërit, nga familjarët dhe kolegët e miqtë e tij të shumtë, kudo në Shqipëri e jashtë saj.

Kur po i shkruajmë këto radhë, ne sjellim ndërmend jetën e begatë, por dhe të trazuar të kolegu e mikut tonë të paharruar, Skënder Hasko. Lindi në një ditë të fillim marsit 1936, pra kur pritej të niste pranvera, me gjelbërim e lule. Që i vogël, i detyruar nga vështirësitë e familjes, herët provoi të punonte teneqexhi dhe më vonë punëtor në Kuçovë. Por dhe hyri në udhën e diturisë, së pari, në shkollën fillore dhe pastaj me radhë: në 7-vjeçaren, të mesmen e të lartën. Kurdoherë këmbëngulës dhe i etur për të mësuar. Ndërsa shpejt nisi edhe të krijojë e të shkruajë, pasion që e shoqëroi deri në fundin e jetës së tij. Zanaflla e kësaj udhe ishte koha, kur punoi me grupet amatore, në shtëpinë e kulturës së Beratit. Gjithashtu, aty njohu edhe njeriun e zemrës së tij, gjimnazisten Shane Balili, e cila do të bëhej bashkëshorte e bashkudhëtare e denjë për të në jetë, deri në Berat, Vlorë, Shkodër e Tiranë, pra kudo të pandarë. Nga dashuria e tyre, lindën e rritën tre fëmijë aq të mirë. Por jeta e goditi ashpër Skënderin disa kohë më parë, kur Shanja e dashur, kengëtare dhe mësuese, e la përgjithnjë vetëm. Pastaj ai i kushtoi një libër të tërë me poezi, të frymëzuara dhe të mbushura plot me mall.

Mbasi mbaroi studimet e larta në Universitetin e Tiranës për gazetari, Skënder Hasko punoi redactor  në revistën e kohës “Hosteni” dhe drejtoi disa institucione të rëndësishme të shtypit e cultures: Pallatin e kulturës “Studenti”, revistën “Pionieri” dhe  Teatrin  Kombëtar  të Kukullave. Gjithashtu, shfaqi aftësi në fushën e humorit e aktor në estradë, por dhe luajti në filma.

Kolegu e miku ynë i mirë, Skënder Hasko do të kujtohet gjatë dhe nuk do të harrohet, sepse  la një pasuri të çmuar në krijimtarinë publicistike e letrare.  Që në vitin 1971, botoi librin, “S’jam i vogël”. Në vazhdimësi, krijimtaria e tij letrare nuk u ndal dhe publikoi njëri pas tjetrit: 7 romane për fëmijë e të rritur,1 vëllim me përralla, 2 poema, 6 pjesë për Teatrin e Kukullave; 14 drama, komedi e radiograma,si dhe 2 skenarë filmash për fëmijë. Shumica e librave të tij është ribotuar disa herë, brenda e jashtë vendit. Ndërsa disa prej tyre janë përkthyer  në  gjuhë të ndyshme të  botës, si: rusisht , greqisht etj. 14 vepra të tij janë nderuar me çmime  kombëtare, si: ”La Fonteni”,”Viktor Eftimiu”, “Xhani Rodani”,”Tasim Gjokutaj” .

Afër 20  vjet më parë, shkrimtari Skënder Hasko u bë shumë i njohur me  librin për fëmijë, ”Një gjeneral kapet rob” dhe, në Konkursin Kombëtar, iu dha çmimi i parë. Më pas, ai u bë film, po me atë titull. Romani i tij për fëmijë, ”Gjashtë muaj nga jeta e Besianit”, u cilësua  ”Libri më i mirë për fëmijë, i vitit  2005”. Janë shumë domethënëse fjalët e shprehura, me modesti nga ai, për krijimtarinë e gjerë e cilësore të tij: ”Bëra ç’munda, për të vënë, qoftë  dhe një guriçkë, në themelet  e edukimit të brezit të ri”. Shoqata e shkrimtarëve për fëmijë e të rinj, me rastin e 75-vjetorit të lindjes, e nderoi  atë me Çertifikatën e Mirënjohjes, ”Për vlera të shquara  në krijimtarinë për fëmijë”.

Një veçori dalluese e jetës së shkrimtarit Skënder Hasko ishte, se ka qenë kurdoherë i lidhur shumë ngusht me vendlindjen e tij. Prandaj Shoqata e krahinës e ka nderuar atë me titullin “Pishtar i shquar i Labërisë”, gjë që ai e ka shprehur bukur edhe nëpërmjet magjisë së vargjeve poetike. Ndër librat e shumtë të tij, Skënder Hasko la pas edhe një me kujtime nga jeta. Atë ai e ka mbyllur me  epilogun metaforik,  drejtuar bashkëvendlindasve dhe gjithë lexuesve :”Kur ta shihni se kam vdekur/ edhe frymë as marr as jap/ Merrjani këngës  dukaçe/ Edhe unë do të ngjallem prapë!”.

Nesër trupi i pajetë i shkrimtarit  të njohur Skënder Hasko do të prehet i qetë, pikërisht aty në vendlindje, në Dukatin e dashur dhe pranë Shanes, bashkëshortes së pandarë të jetës.

Të paharruara qofshin jeta dhe veprat e kolegut dhe mikut tonë të dashur, Skënder Hasko!

-Bardhyl Xhama, “Mësues i merituar”

-Prof. Murat Gecaj

-Viron Kona, publicist e shkrimtar

-Sejdo Harka, arsimtar e publicist

Tiranë, 5 shkurt 2013

 

 

Nga Nora Kalaja, New York/Prishtinë: Kastriot Preteni (Kas) lançon videoklipin “Product of Society”

Kastriot Preteni (Kas) lançon videoklipin “Product of Society”

Nga Nora Kalaja, New York/Prishtinë

Karriera e artistit Kastriot Preteni me pseudonimin KAS ka evoluar që nga fillimet e rinisë së tij në Kosovë, kur ai ishte 11 vjeç që u mor me muzikë e deri më sot në Norvegji, ku është evidente pjekuria në lirikat, stilin e muzikës dhe kreativitet. Videografia e artistit përfshin hitet “Imma Get My Piece”, filmuar në Paris dhe “Till Death Do Us Part”, që brenda një kohë të shkurtër arritën 65,000 shikime në youtube.

Në 4 Janar 2013 Kas laçoi videolipin e ri “Product of Society” e cila ka marrë pëlqim nga fansat dhe po bie në sy dhe nga artistë të tjerë të njohur. (Shiko videoklipin: http://www.youtube.com/watch?v=rX9OZ9KHCzA).

Kam marrë shumë përgjigje pozitive nga publiku, fansa dhe artistë për këngën dhe videoklipin e ri. Me 13/14 shkurt jam ftuar në emisionin “Relax Show” në Kosovë, ku do jem prezent dhe do festoj 5 vjetorin e pavarësisë të mëmëdheut tim,” tha KAS.

Realizimi i videoklipit u krye nën drejtimin e Ufollow Movement dhe KAS, ku bien në sy koncepti origjinal i artistit si dhe maskat e veshura në klip. Inçizimet filluan në nëntor 2012 dhe përfunduan një muaj më pas.

Porosita të gjitha pajisjet e duhura dhe nevojitshme për projektin, duke përfshirë dhe 40 maska nga Kina, që i kam sponsorizuar vetë. Bllokuam një rrugë komplet për të realizuar një skenë kryesore që përbënte 50 veta plus aktorë ekstra. Videoklipi u lançua me 4 janar dhe fansat mund t’a blejnë këngën në iTunes, Spotify and YouTube,” shtoi artisti KAS.

Mesazhi pas këngës “Product of Society” (Produkt i Shoqërisë) është që njeriu duhet t’i bëjë vetë zgjedhjet në jetë dhe jo të ndjekë trende pa i kuptuar mirë arsyet. Maska simbolizon personin e influencuar nga shoqëria që humb vetveten nën influencën e shoqërisë duke jetuar një gënjeshtër.

Kënga shpreh faktin që ne të gjithë jemi produkt i shoqërisë, në aspektin pozitiv dhe negativ. Secili nga ne mendon se duhet të veprojmë, mendojmë dhe ndejmë në një mënyrë specifike, për t’iu përshtatur rrethanës. Për këtë arsye secili person në video ka veshur një maskë. Jetojmë në një botë të frikshme, prandaj dhe tema e videos është horror. Shoqëria ka vendosur kërkesa për njeriun, që ndikon në zgjedhjet e tij. Në teori, jemi të lirë të marrim vetë veprimet tona, zakonisht ne marrim vendime të lehta. Prandaj dhe shoqëria ka influencë në zgjedhjet tona. Për këtë arsye ne jemi produkt i shoqërisë. Shoqëria na ka bërë ato që jemi. Mesazhi pas kësaj kënge është që duhet të mendojmë jashtë normës, dhe të mos ecim dhe jetojmë si ‘zombi’, duke pranuar dhe favorizuar çdo trend ose vlerë që na tregon se çfarë konsiderohet ‘normale. Mos ki frikë të jesh vetvetja. Hiqe maskën dhe trego vetveten!,” tregon KAS.

Pas realizimit të këngës “Product of Soceity” KAS bashkëpunoi me artistin e njohur Kobra aka Helmuesi i grupit TBA, në këngën “Goodbye” e cila u lëshua me 27 janar në youtube. KAS pret të nxjerrë një videoklip të ri gjatë verës, me një koncept origjinal të tij.

 


Faqe 45 nga 99

Newsflash

 

Gentiana Zagoridha

Babagjyshi mes fëmijëve të shkollës “Demokracia”

Këto ditë të ftohta dimri kudo në qytetin e Durrësit,ashtu si dhe në mbarë Shqipërinë përfundoi viti shkollor 2011,i cili rinis sërish më 5 janar 2012. Një vit që la gjurmë për shkollën 9-vjeçare “Demokracia” si çdo herë. Vit  ku u shpalosën edhe njëherë vlerat e veçanta të nxënësve dhe mësuesve të kësaj shkolle. Përveç aktiviteteve të shumta njohëse,kulturore dhe artistike me qëllim ,argëtimin dhe sensibilizimin e nxënësve lidhur me aspekte të ndryshme të jetës,vlejnë për tu përmendur dhe disa prej trofeve që nderojnë shkollën tonë. Ndër to veçojmë: Çmimin i parë në kampionatin e pingpongut për vajza,ku morën pjesë nxënës të 16 shkollave të qytetit të Durrësit,e fituar nga nxënësja Kejdi Danglli e klasës IX D. Çmimi i tretë në konkursin e përvitshëm ndërlëndor, ndërmjet nxënësve të ciklit fillor. Por ajo që kreno shkollën tonë më së shumti dhe që e ngriti në piedestal për këtë vit,do të mbetet fitimi i dy çmimeve të  para njëherazi, në konkursin e informatikës, përsëri ndërmjet shkollave të qytetit të Durrësit,përkatësisht nga nxënëset Najada Kambo për ciklin 9-vjeçar dhe Kristina Zagoridha për ciklin fillor. Me këto arritje të merituara,tashmë mund të themi me plot entuziazëm se jemi gati për të shijuar maratonën e gjatë të festave të fundvitit,e cila nis si zakonisht në ambjentet e shkollës duke përfunduar në gjirin e familjes. E ku ka stimuj më të mirë se këto çmime për tu frymëzuar dhe krijuar gjëra me vlerë,gjëra që mbeten gjatë në kujtesën e kujtdo,veçanërisht të fëmijëve. Është bërë traditë tashmë që dita e fundit e vitit shkollor të shoqërohet me koncerte e festime të organizuara nga shkolla nën drejtimin e mësueses së përkushtuar dhe të talentuar të muzikës Drita Dashi,por njëkohësisht dhe nga vetë klasat në mënyrë individuale. Një nga këto veprimtari të organizuar për festat e fundvitit  në klasën I A, do të shpalosim para jush për të përcjellur paksa freski dhe çiltërsi fëmijërore për të cilën të gjithë kemi aq shumë nevojë. Fëmijët ishin lajmëruar që herët për festimin e Vitit të Ri në klasën e tyre. Ato ishin porositur nga mësuesja që të bënin secili nga një pako modeste. Kjo pako do të shërbente si dhuratë për njërin nga shokët apo shoqet e klasës.

Si pa kuptuar lindi pyetja:-Po kush do ta realizonte këtë këmbim dhuratash ndërmjet fëmijëve? Dhe përgjigja u gjend shpejt. E kush tjetër më mirë se një fëmijë më i rritur i veshur si plaku i Vitit të Ri. Këtë xhest kaq fisnik e mori përsipër një nga vajzat e klasës VI A, e cila së bashku me disa vajza të tjera të po kësaj klase dolën vullnetare për të kontribuar në organizimin e festës me qëllimin e vetëm për të surprizuar dhe argëtuar fëmijët e klasës së parë që për ato të mbetej një kujtim i paharruar.Dhe kështu ndodhi. Sytë e fëmijëve  shkëlqenin nga lumturia kur hapnin dhuratat që u shpërndante plaku i Vitit të Ri dhe i gëzoheshin surprizës që kishin para syve,por dhe kur shikonin se si shokët e tyre i gëzoheshin dhuratave të tyre modeste. Ia tregonin njëri-tjetrit dhuratën, luanin me to, qeshnin dhe falenderonin njëri-tjetrin. Festa vijoi me një koncert festiv me këngë,valle dhe recitime të organizuara nga vajzat e klasës së gjashtë,por nuk u përjashtuan dhe recitimet e këngët spontane  kushtuar këtyre festave, të fëmijëve të klasës së parë që i dhanë më tepër origjinalitet kësaj feste.Nuk mund ta imagjinoni se ç’shkëlqim morën sytë e fëmijëve kur mësuesja u shpërndau nga një kartolinë urimi të shkruar me dorën e saj.

Si zogj të vegjël që sapo kanë filluar të cicërojnë dukej zëri i tyre i mbytur teksa i drejtoheshin me habi njëri-tjetrit:-Është shkrimi i mësueses!.Edhe ty ajo ta ka shkruar?! Po. ...  Po ty?!...  Hidhnin ndonjë vështrim vjellurazi nga mësuesja.Ajo i buzëqeshte herë pas here. Ata ulnin përsëri kokat.Shikonin shkrimin e saj.Gati-gati nuk po u besonin syve për  atë  që po shihnin, por kur mësuesja i siguroi se ajo kartolinë ishte ekskluzive për ta, dhuratë nga ajo vetë, ata shpërthyen në brohorima: ”Gëzuar dhe ti mësuesja jonë!”

Në këtë moment rrënqethës dhe shumë entuziast një nxënëse nga klasa u shkëput dhe i dhuroi mësueses një puthje të ngrohtë të shoqëruar me një përqafim të gjatë.Edhe nxënësit e tjerë vrapuan për të mbuluar mësuesen me puthje e përqafime.Nuk kishte mbyllje më të bukur për festën e fundit të vitit dhe një shpërblim më të mirë sesa ato puthje e ato përqafime sa spontane aq dhe të paharrueshme që vetëm fëmijët me çiltërsinë e tyre mund ti dhurojnë.Kështu përfundoi dhe një vit kalendarik,por jo një vit shkollor.Të tjera sfida i presin fëmijët për vitin e ardhshëm,nga i cili priten të vijnë vlerësime akoma më pozitive duke krijuar ndërkohë bindjen dhe garancinë për suksese më të mëdha.