Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Debattartiklar-Debatt artikuj
Debatt artikuj

Nuhi Kosumi : MËSUESI QË TERRINE BËRI DRITË DHE PENA E TË CILIT GJITHHERË MBOLLI FARËNE DASHURISË ME EMRINE M IRË TË NJË SHQIPTARI

 

Nuhi Kosumi

MËSUESI QË TERRINE  BËRI DRITË DHE PENA E TË CILIT GJITHHERË MBOLLI FARËNE DASHURISË ME EMRINE M IRË TË NJË SHQIPTARI

U lind në fshatin Roganë të Dardanës. Shkollën fillore katërvjeçare e kreu në Hodanoc, me mësim në gjuhën serbe. Kjo shkollë ishte paralele e shkollës popullore shtetërore të Domorocit. Shkollën fillore katërvjeçare e përfundoi (me sukses të shkëlqyeshëm) në vitin shkollor 1937/1938. Mësues i tij ishte Nikola V. Nikoliq, ndërsa drejtor T. Zejniq.

Tefik Shefki Kallaba

10.08.1922 –04.07.1984

Duke parë rëndësinë e arsimit, që në moshë të re, shfaqi interesim që aktivitetin e vet ta orientojë në këtë drejtim. Shpeshherë shkonte te mësuesi i fshatit Ramadan Latifi, të cilin e luste që ta lejonte të prezantonte në orë të mësimit. Ç‘ është e vërteta, Ramadani, duke e parë vullnetin e tij të zjarrtë për arsim, e kishte pranuar dhe e kishte këshilluar për mënyrën e mbajtjes së orës mësimore dhe përgjithësisht rreth edukimit dhe arsimit të fëmijëve. Pasi kishte ushtruar disa kohë me Ramadan Latifin rreth mbajtjes së mësimeve, Tefik Kallaba i paraqitet Mehmet Gjevorit në Prishtinë me një lutje për  ta angazhuar në arsim. Mehmet Gjevori i kishte dhënë material për fillimin e punës dhe në dhjetor të vitit 1947 Tefiku e themlon, për herë të parë, një shkollë shqipe në fshatin Busavatë të Dardanës, ku kishte përfshirë rreth 80 nxënës, djem e vajza, moshash të ndryshme.

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore në  rrethin e Dardanës kishte fare pak mësues shqiptarë. Prej 28 shkurt deri më 6 mars 1948 në Topanicë, në lokalet e Mejtepit të Xhamisë, është organizuar një seminar nga inspektori i Arsimit Kasem Caka për t’u realizuar nga mësuesit  Ndue Zefi, mësues në Hodanoc  dhe Nazmije Kastrati nga Karaçeva. Seminari ishte i dedikuar për aftësimin e mësuesve për punë me analfabetë. Në seminar morën pjesë 15 seminaristë dhe me këtë rast u hapën 15 shkolla shqipe në rrethin e Dardanës.

Mësuesit shqiptarë të Kosovës së pasluftës së Dytë Botërore ishin gjenerata më sakrifikuese e mësuesve. Para tyre gjendej një armatë analfabetësh, në kohën kur edhe vetë mësuesit e kohës nuk kishin arritur të bënin shkolla të rregullta profesionale për mësues. Prandaj, për këtë organizoheshin kurse dhe seminare verore për aftësimin e vazhdueshëm të personelit arsimor.

Si shumë të tjerë edhe mësuesi Tefik, më 1953 kreu kursin gjimnazial pedagogjik në Mitrovicë, kurse më 1954, gjatë muajve korrik-gusht, kreu kursin gjimnazial pedagogjik në Prizren, të vlefshëm për klasën e parë (I) të shkollës Normale.

Prej 2 deri 20 gusht 1956, Tefik Kallaba ishte dëgjues i rregullt i Seminarit pedagogjik në Gjilan, që ishte organizuar me karakter të përgatitjes së mësuesve me korrespondencë për vitin e dytë të shkollës Normale. Drejtor i këtij seminari ishte Hasan Opoja.

Krahas punës në arsim vazhdimisht përgatitej për provimet e shkollës Normale. Pra, pushimet verore i shfrytëzonte për vijimin e kurseve dhe seminareve që organizoheshin në Gjilan, Prizren, Pejë dhe Mitrovicë.

Në shtator të vitit 1963 kishte kryer Gjimnazin, kurse në gusht të vitit 1964 u diplomua edhe në shkollën Normale të Gjilanit.

Më 16.02.1965, Komisioni Krahinor i asaj kohe për çështje të punëtorëve arsimor, i bazuar në rezultatet e tij në punën edukativo-arsimore me nxënës, dhe me kërkesën e shkollës fillore ish-„Vllaznim Bashkim“, tani “Abdullah Presheva-Krasniqa”  të Koretinit, e liroi nga dhënia e provimit profesional për titullin „Mësues i klasit të tretë“ meqë kishte plotësuar kushtet sipas nenit 198 të Ligjit për punëtorët publikë, dhe të nenit 20 të Rregullores për dhënien e provimit profesional në lëmin e arsimit.

Pra në procesin arsimor si mësues punoi:

Dhjetor 1947 – 19.09.1950, në Busavatë të Dardanës (me vendim prej shkurtit 1948)

19.09.1950 -05.12.1952, në Kopërnicë

05.12.1952 – 20.09.1953, në Hogosht. Këtu, përveç arsimit, angazhohet edhe në mbajtjen e kursit shëndetësor  për femra, të organizuar në 49 qendra të rrethit të Dardanës.

20.09.1953 – 31.01.1954 punoi  sekretar i Këshillit për Arsim e Kulturë në Dardanë.

01.02.1954 – 31.08.1955, mësues në Koretin

01.09.1955 – 31.03.1956, mësues në Hogosht

01.04.1956 – 31.8.1956, mësues në Koretin

Vërejtje: (Për periudhën 01.09.1956 – 01.09.1957, nuk kam shënime të sakta. Gjasat janë të ketë punuar në Koretin)

01.09.1957 – 31.08.1958, mësues në Geraj të Preshevës

01.09.1958 – 31.08.1960, mësues në Pogragjë të Gjilanit

01.09.1960 – 19.05.1962, mësues në Koretin

Më 19.05 1962, përjashtohet nga procesi arsimor dhe nga Lidhja Komuniste e Jugosllavisë me pretekst se rrjedh nga një familje fetare që ka ndikim të madh në rrethin e vet, akuzohet se nga familja e tij ka shumë të dënuar për veprimtari kundër popullit dhe shtetit jugosllav, se gjatë okupacionit ka qenë në shërbim të okupatorit (ushtar i Xhafer Devës), se te Tefiku besimtarët, gjithnjë e më tepër, po gjejnë mbështetje  e po ashtu edhe njerëzit me paradispozita reaksionare, se me rastin e ndërtimit të shtëpisë e ka thurrur oborrin që të mos i duken anëtarët e familjes (gruaja etj.).

01.10.1962, punësohet në Ndërmarrjen Ndërtimore “Gromat” në Dardanë, në vendin dhe detyrat e punës: futurist-kalkulator.

15.08.1963, pas disa ankesave të pareshtura që i kishte bërë në të gjitha nivelet e mundshme, për të kontribuar në arsimin shqip, më 15 gusht 1963 kthehet përsëri në Koretin ku edhe punon mësues gjer  më 31.10.1974, kur, për shkaqe shëndetësore, pensionohet si invalid pune i kategorisë së parë.

Punoi  27 vjet e 7 muaj e 23 ditë.

Mësuesi Tefik Kallaba ishte krenar për rezultatet e arritura në arsim dhe se kulmi i krenarisë së tij ishte që, krahas një plejade të arsimuarish, pas vete la edhe famijët e vet të arsimuar dhe arsimdashës. Nga ky mësues, kanë dalur shumë e shumë intelektual, si profesorë, doktorë, magjistra dhe doktorë shkence, deputet dhe patriot që tërë jetën ja kanë kushtuar çështjes kombëtare.

Më 27 shtator 1982, në takimin e parë të punëtorëve veteranë të arsimit të Kosovës iu nda Mirënjohje për kontributin e dhënë në përparimin e arsimit dhe të edukimit në Kosovë. Mirënjohja ishte e firmosur nga Sali Nushi, Ministër i Arsimit i Kosovës.

Si pensionist aktivitetin e vet e orientoi në edukimin dhe zhvillimin e bletarisë, shoqatën e së cilës e themeloi më 15 maj 1976, duke punuar në këtë lëmi në mënyrë të vazhdueshme. „Zhurma e bletëve si dhe organizimi i punës me bletë, njësoj sikurse edhe me nxënës (përpilimi i planprogramit të punës i shtjelluar në plan vjetor, mujor, javor e ditor), ma hiqte mallin e punës me nxënës, të cilën për arsye shëndetësore nuk munda ta ushtroja  edhe më tutje, “ kishte thënë me një rast mësues Tefiku.

Në maj të vitit 1983, mësuesi Tefik u kthye për të jetuar në vendlindje (në Roganë), ku edhe pse ishte mësuesi i parë roganas, nuk pati rastin të punonte asnjë ditë në vendlindjen e tij.

Tefik Kallaba, kudo që zhvilloi aktivitetin e vet adukativo arsimor, kultivoi edhe dashurinë dhe respektin ndërnjerëzor dhe ate kombëtar. Me autoritetin që kishte, në odat e fshatarëve Tefiku ishte vazhdimisht i pranishëm, aq sa për ta begatuar me muhabet konakun, po aq edhe për t’i ndezur flakadanët e diturisë në masat e gjera popullore. Biblioteka e tij ishte në shërbim edhe të nxënësve të tij. Bile, ndonjë fundvit, kur shkolla nuk planifikonte shpërblimin e nxënësve shembullorë, mësuesi Tefik nxënësit e vet i shpërblente me librat nga vitrinia personale.

Me dijen, edukatën, zemërgjerësinë dhe vullnetin që e kishte ai ishte gjithmonë dhe gjithkund ku ndodhte ndonjë ngatërresë ndërmjet fshatarëve. „Lodhja ime nuk mund të krahasohet me gjakun e ndonjë individi si pasojë e paditurisë ose mostolerancës së ndokujt“, arsyetonte shpesh angazhimin e tij të palodhshëm mësuesi Tefik. Ishte këmbëngulës deri në pajtimin përfundimtar të ngatërresave ndërnjrëzore.

Tefik Kallaba trashëgoi traditën e arsimit edhe nga paraardhësit e tij, ngase edhe babai i tij Hafëz Shefki Kallaba ishte mësues fetar, imam në vendlindjen e tij si dhe përfaqësues fetar në nivelet më të larta të Bashkësisë Islame të Kosovës dhe ish-Jugosllavisë. Si i tillë ai ishte edhe pjesëmarrës i drejtpërdrejt i Lidhjes së Dytë të Prizrenit mbajtur në shtator të vitit 1943.

Pas një sëmundje të rëndë vdiq në moshën 62-vjeçare.

Një shikim mbi vlerat e veçanta për jetën dhe veprën e mësuesit të madh Tefik Kallaba.

Tefik Kallaba, ishte mësuesi dhe intelektuali i denjë i çështjes së arsimit dhe asaj kombëtare, pishtar i dijes dhe arsimit shqip në komunen e Dardanës. Të shkruash për një mësues si Tefik Kallaba, më bënë të ndjehem shumë i nderuar dhe i respektuar, sepse ishte një mësues i madh, i cili ka punuar me përkushtim të madh në mbjelljen e farës së dijes në komunën e Dardanës.

Gjatë kohe se pasluftës së dytë botërore kur shqiptarët nuk kishin as bukë për të ngrënë e lëre më për të mendur që të shkolloheshin, në mënyrën ma bindëse dhe të drejtë, mësuesi Tefik Kallaba, mendoi për ardhmërinë e popullit dhe shtetit të Kosovës duke e kuptuar mirë se të arsimuarit dhe të mësuarit është domosdoshmëri e kohës dhe e ardhmërisë për popullin shqiptar. Unë jam përpjekur ta kuptoj dhe ta studioj sa më thellë filozofinë  dhe veprimtarinë praktike e patriotike të mesuesit tonë të dashur Tefik Kallaba dhe kam arritur në përfundimin se ai ishte dhe mbetet personaliteti më i madh i arsimit dhe i kombit shqiptar në komunën e Dardanës që nga paslufta e dytë Botërore e këndej.

Tefik Kallaba, bashkarisht me mësuesit tjerë shqiptarë, arriti që për herë të parë në komunën e Dardanës, t’i bashkonte 36 shkrojnat e alfabetit shqip rreth vetes dhe nxënësve shqiptarë, për ta jetësuar nje program edukativo arsimor që terrin e bënte dritë e që asokohe popullit shqiptarë i mungonte drita dhe gjithçka tjeter. Në këtë arsye, ai krijoi lidhje dhe miqësi të qëndrueshme me nxënës, kolegë dhe në pergjithësi me arsimin shqip në Kosovë. Ai, me punën e tij të palodhshme e luftoi sundimin dhe regjimin e analfabetizmit që ishte gjithandej Kosovës, Për këto arsye, mesuesi Tefik Kallaba mbetet personaliteti më i shquar në historinë e edukimit dhe arsimimit shqip në komunën e Dardanës.

Tefik Kallaba mbetet edhe më tej shembulli i frymëzimit dhe model i mësimdhënies në komunë por edhe në Kosovë. Mbetet arkitekti i arsimit shqip dhe themeluesi i shkollës shqipe në Dardanë. Prandaj, unë ndjehem krenar që po kam mundesi per të plotësuar  boshllëkun e krijuar për emrin e madh të ketij mësuesi shumë të dashur dhe të pashembullt në komunën e Dardanës por edhe në Kosovë. Është mëse i arsyeshëm respekti dhe nderimi i këtij mësuesi të shquar që zë vend të merituar në historinë e kombit shqiptar për arsimin dhe edukimin shqip në Kosovë. Gjithashtu jam i bindur se edhe mësuesit tjerë pas tij, do të  ndjehen krenar nëse e kan ndjekur me fisnikeri rrugën e mësuesit tonë të dashur për të shkuar deri te e vërteta, edukimi dhe arsimimi i popullit shqiptar.

Kam bindjen se me mijëra shkrime të tjera do të shkruhen për  pishtarin e arsimit shqip në Kosovë, për mësuesin e madh Tefik Kallaba . Ndoshta u dashka që të kalojnë shumë kohë për ti kuptuar vlerat e një mësuesi të madh si Tefik Kallaba, dhe sa më shumë kohë të kaloi, aq më shumë do të lartësohet figura, emri, personaliteti dhe vepra e këtij mësuesi.

Do të doja që ti shkruaj edhe disa nga anekdodat ma të shpeshta që i tregonte në ndeja të ndryshme mësuesi Tefik Kallaba.

* Mos bëj vepra për të cilat do të turpërohesh ti tregosh!

* Gjithkush është dikushi, veç i padituri është askushi!

* Dashuria ndaj prindërve, është themel i të gjitha vyrtyteve njerëzore!

* Hiq dorë nga e keqja, që të hiqet e keqja nha ti!

* I padituri është një i vdekur që lëviz!

* I padituri është armiku yt, qoftë edhe nëse e ke prind!

* Mos u lavdëro me paratë e humbura dhe me babain e vdekur, ndërto pasurinë dhe autoritetin tënd!

Më poshtë do ta shkruaj edhe jetëshkrimin dhe veprimtarinë e babait të mësuesit Tefik Kallaba.


Hafëz, Shefki Kallaba

1889 – 21.3.1968

I njohur si Hafëz Kallaba, nga fshati Rogaçicë i Dardanës, në kohën kur jetoi (1889-1968), sidomos në Anamoravën e Ulët, ishte ndër personalitetet më të dalluara të kohës së vet.

Si hoxhë (mësues) i fesë që ishte, me aftësitë dhe virtytet e begata që posedonte, kishte arritur një respekt dhe admirim të merituar jo vetëm te fshatarët e vet por edhe shumë më gjerë.

Ajo çka Hafëz Kallabën e dallonte nga hoxhollarët konservatorë të kohës ishte shkëputja e tij nga bestytnitë e kota dhe nga shtresimi konservator që mbretëronte në trojet tona, si pasojë e robërisë shekullore. Si i tillë ishte vazhdimisht në vijën e parë të frontit në luftë kundër prapambeturisë.

Mësuesit e parë të shkollave fillore të trevës së Dardanës, që nga viti1945 e këndej te Hafëz Kallaba gjenin mbështetjen dhe përkrahjen e pakursyer për shkollimin e gjeneratave të reja, sidomos të vajzave fshatare. Në këtë drejtim edhe përmes shembullit personal, por edhe me propagandimin e mençur dhe me ndikim te fshatarët, i dha një kontribut të dalluar rritës sonë arsimore dhe proceseve emancipuese në përgjithësi.

Kishte një harmoni shpirtërore, qëndrim stabël që i shoqëronte me një optimizëm që ua shtonin peshën e ndikimit të fjalëve të tij.

Në oda, në tubime, në xhami e gjetiu, Hafëz Kallaba, me fjalët e tij të zgjedhura e kuptimplotë u hapte shtigje kaheve të mendimit dhe veprimit të njerëzve. Në takime me njerëz ishte i afërt, i dashur dhe gjithnjë i gatshëm për t`u ndihmuar. Familja e tij e ngushtë dallohet për arsim, kulturë dhe patriotizëm. Vetëm nga familja e ngushtë janë mbi 80 pasardhës të tij me shkolla të larta e fakultete.

Me respekt,

Nuhi Kosumi, +377 44 300 630

Kosove

 

 

Nga: Prof. Murat Gecaj:”SHQIPËRIA, ME ËNDRRËN E TË CILËS I KALOVA ME LEHTËSI SFIDAT E SHUMTA TË JETËS”

 

”SHQIPËRIA, ME ËNDRRËN E TË CILËS I KALOVA ME LEHTËSI SFIDAT E SHUMTA TË JETËS”

(Përshëndetje e mesazhe, dashamirëse e frymëzuese, nga Suedia)

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë


Nga e djathta: Suedezi Anders Vesman, Qibrije Hoxha e M.Gecaj

1.

Në kushtet e hapjes së Shqipërisë ndaj vendeve europiane e më gjerë, pas një mbylljeje shumëvjeçare  dhe të pakuptimtë,  ftesat për të vizituar vende e shtete të ndyshme, tashmë, po bëhen të natyrshme. Siç e kam dëshmuar edhe në ndonjë shkrim të mëparshëm, nga  data 13-17 prill 2012, një grup i vogël intelektualësh, shkrimtarë e gazetarë, ishim të ftuar dhe morëm pjesë në manifestimet e bukura e mbresëlënëse, për festimet e 5-vjetorit të Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni” e të Revistës “Dituria” dhe 4-vjetorit të emisionit të parë në gjuhën tonë amtare, në Radion Lokale “Dituria”, në Boras të Suedisë.

Rikthimi në Atdhe, “ngarkuar”  me shumë emocione, kujtime e mbresa të pashlyera e të paharuara, nuk u shoqërua me “harresën” e njëri-tjetrit. Përkudrazi, edhe tani pas disa ditëve, unë e kolegët: shkrimtari i njohur Viron Kona, gazetarja e Radio-Tiranës, Kozeta Hoxha dhe arsimtarja e publicistja Kadrije Gurmani, e ndiejmë pranë vetes miqësinë e dashamirësinë e dëshmuar në Suedi, nga vëllezërit tanë shqaiptarë dhe miqtë tanë suedezë. Një gjë e tillë vërehet jo vetëm përmes publikimit të shkrimeve në Internet e në shtyp, por sidomos me anën e shkëmbimit të mesazheve të ndërsjellta, dashamirëse, nxitëse e frymëzuese.


Murati dhe mësuesja Anette Ekelund, ndërmjet nxënësve shqiptarë, në Fjërdignskolan-shkollë e qytetit Boras-Suedi

2.

Pa u zgjatur, po i jap disa  nga këto përshëndetje e mesazhe, të cilat nuk kanë nevojë për ndonjë koment të veçantë. Ja, mesazhi i arsimtares dhe intelektuales së palodhur kosovare, në Suedi, Qibrije Hoxha, përkthyese në suedisht edhe i librit të shkrimtarit Viron Kona, “Eh, mor Bubulino”. Në ceremonitë e rastit, në festën e treguar më sipër, ashtu si edhe disa veprimtarëve të shquar, suedezë e shqiptarë, asaj i dorëzuam “Mirënjohje”, nga kryesia e Shoqatës së Arsimtarëve të Shqipërisë. Pas kthimit në vendbanimin e saj, në kryeqytetin Stokholm, ajo e përjetoi përsëri gëzueshëm, personalisht e familjarisht, këtë ngjarje të shënuar për të. Së pari, më dërgoi një përshëndetje falenderuese, në adresën time private. Pastaj, Qibrija nisi edhe këtë përshendetje e mesazh mirënjohjeje, drejtuar kryesisë së SHASH, përmes Internetit:

”Kryesisë së Shoqatës së Arsimtarëve të Shqipërisë

E nderuara Znj.Yllka Beçi, kryetare

I nderuar Prof. Murat Gecaj, sekretar i Përgjithshëm-Tiranë

Më lejoni që të ju falënderoj nga zemra për ”Mirënjohjen”, të cilën ma kushtuat,  me rastin e 5-vjetorit të formimit të Qendrës Kulturore Shqiptare ’’Migjeni’’, në Borås të Suedisë. Atë pata nderin ta merrja nga sekretari i përgjithshëm i SHASH, Prof. Murat Gecaj.

”Mirënjohja” e juaj, për mua, bëhet shumfish më e veçantë, sepse më dhurohet në përvjetorin e 100-të të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë. Kjo ”Mirënjohje”, për mua, është me vlerë të veçantë, sepse më vjen nga shteti-Amë, nga Shqipëria jonë, me ëndrrën e të cilës u rrita, u arsimova dhe me dashurinë ndaj saj, i kalova me lehtësi sfidat e shumta të jetës, gjatë veprimtarisë sime, si nxënëse, si studente, si intelektuale dhe si veprimtare.

Asnjëherë, nuk kam menduar se në jetën time do ta përjetoja një nder dhe gëzim të tillë. ”Mirënjohja” e juaj, më bën të ndjehem e realizuar, si njeri dhe si shqiptare.

Ju falënderoj për këtë dhuratë, shumë të veçantë për mua!

Shoqatës së Arsimtarëve të Shqipërisë, i uroj punë të mbarë në realizimin e programit dhe synimeve të parashtruara. Kurse Ju, znj. Yllka dhe Prof. Murat: Shëndet dhe shumë realizime të tjera fisnike, që keni para vetes!

Me respekt: Qibrije Hoxha, Stockholm-Suedi, më 24 prill 2012”.

Ndërsa një tjetër koleg, studiues e  botues dhe mik i yni, Fetah Bahtiri, na ka shkruar:

“Ju drejtohem përzemërsisht! Unë u jam shumë mirënjohës dhe Ju falënderoj shumë, Ju të dyve, Murat Gecaj e Viron Kona  dhe Kadrije Gurmani e Kozeta Hoxha, si për shoqërimin dhe çastet e bukura miqësore, që i patëm së bashku dje, më 14 prill 2012, në qytetin Borås të Suedisë, në festimin e jubileut të Qendrës Kulturore Shqiptare "Migjeni" dhe përurimin e librit tim, "Miku i madh i shqiptarëve, Ullmar Qvick (Monografi)". Ju falemnderit shumë për praninë Tuaj, për fjalët e Juaja miqësore e njerëzore dhe për tërë atë, që bëtë në pasurimin dhe madhështimin e ngjarjeve kulturore kombëtare, që patëm aty së bashku.Ndihmesën Tuaj unë e vlerësoj në përmasat më të larta, në shërbim të shqiptarizmit dhe të Atdheut. Ju lumtë!
Unë nuk i kam adresat elektronike të Kadrije Gurmanit e Kozeta Hoxhës, prandaj nuk po kam mundësi që t`u drejtohem me të njëjtën letër. Ju lus, që atyre t`ua përcjellni këto falënderime dhe përgëzime. Sinqerisht dhe me respekt të pakufishëm për Ju:
Fetah Bahtiri, Suedi, 15 prill 2012”


Pas vizitës nëpër qytetin Goteborg, një pushim së bashku. Nga e majta: B.Latifi, S.Demaku, K.Hoxha, V.Kona, Lale Shipoli, K.Gurmani e M.Gecaj

3.

Duke kërkuar mirëkuptimin e lexuesve dhe  me qëllimin e mirë, për të nderuar e vlerësuar dhe shprehur mirënjohjen ndaj disa kolegëve e miqëve tanë, po shënoj më poshtë edhe përshëndetje e mesazhe të tjerë, të ardhura prej tyre këto ditë. Sigurisht, secili nga ju e ka të lehtë të japë mendimin e tij dhe të gjykojë për lidhjet e mira, që formohen dhe mbeten, jo vetëm ndërmjet vëllezërve shqiptarë të një gjaku, por dhe me miq të kombësive tjera, në shtete të ndryshme.

Ja, ndër të parët, ishte edhe përshëndetja e dërguar nga albanologu suedez, Ulmar Qvik. Aty i ka shprehur kështu mendimet e tij, në gjuhën shqipe, përmes Internetit:

Miq të nderuar, Murat Gecaj dhe Viron Kona!
Më mbetet mjaft kohë për të lexuar edhe studiuar hollësisht artikujt tuaj, të shkruar në kohën e fundit! Ju lumtë dora! Duke qenë se nuk gëzoj lumturinë e pensionistit të qetë, por më shumë lumturinë edhe më të madhe të pensionistit ende aktiv në fushën profesionale të përkthyesit, koha nuk mjafton për të studiuar si duhet këtë pasuri tekstesh nga ana e miqëve tanë, Murat Gecaj dhe Viron Kona.
Dalëngadalë, po përpiqem t’i lexoj këta materiale me vlerë!
Ky e-mail është vetëm një përshëndetje mirënjohjeje. Ju të dy jeni miqtë tanë të dalluar -   jam i lumtur të ndërtoj bashkë me ju këtë “urë” të kulturës dhe të miqësisë midis popujve tanë!... Solidariteti, bashkëpunimi, themelohen mbi veprën e njerëzve të thjeshtë. Si punëtorë të kultures, kemi privilegje, jo ekonomiko-materiale, por privilegje në fushën njerëzore, me krijimtarinë tonë, fantazinë tonë, njohuritë tona. Dhe kjo vlen më shumë, se veprimtaria institucionale, të mos flasim për atë politike!
Me këtë "credo" ju përshëndes, si mik dhe bashkëpuntor në botën e “çudirave” kulturore! Ullmar Qvick”.

Gjithashtu, përmendim këtu përshëndetjet dhe mesazhet e dërguara, nga kolegët e miqtë tanë, në shtete të ndryshme të botës. Ndër ta, janë:

Sokol Demaku e Bahtir Latifi (Boras-Suedi), Enkelejda Kondi (Francë) dhe nga SHBA: Fiqiri Shahinllari (Aleksandria-Virxhinia), Fuat Memelli (Boston) e Flashi Fili (Filadelfia). Urimet e tyre na i kanë dërguar dhe: Hysen Ibrahimi (Stokholm/Fërslov-Suedi); Zef Mulaj (Itali); Dava Marku, Fatmiroshe Xhamalaj, Qatip Mara, Muharrem Dardha, Bashkim Saliasi (Tiranë) e Kadri Tarelli (Durrës), Dinore Loshi (Suedi) dhe të tjerë.

Përmbledhurazi, të gjithë kolegët, miqtë e dashamirët tanë të shumtë, i falënderojmë nga zemra dhe ju urojmë atyre gjitha të mirat, në jetën vetjake e familjare! Vizita jonë në Boras e Goteborg të Suedisë dhe pjesëmarrja në një ngjarje aq të shënuar për Komunitetin Shqiptar aty, por dhe për miqtë tanë suedezë, ishte një përvojë e bukur. Ne atje përjetuam kënaqësi të veçantë dhe morëm me vete mbresa të pashlyera, që do të mbeten për një kohë të gjatë  në kujtesën tonë.

Tiranë, 27 prill 2012

 

 

Nga: Prof.Murat Gecaj:PRANVERA, SIMBOLIKA E NJË EKSPOZITE TË ARTEVE FIGURATIVE

 

PRANVERA, SIMBOLIKA E NJË EKSPOZITE TË ARTEVE FIGURATIVE

Nga: Prof.Murat Gecaj

publicist e studiues - Tiranë


Pranë pikturës së Llazar Taçit (i dyti-majtas), Murati, Maksimi e Vironi

Pranvera edhe kur vonon të vijë, me shpërthimet e magjishme të saj në natyrë, normalisht, hyn në zemrat e njerëzve, që e presin me padurim ndryshimin e stinëve. E, kush e përjeton më tepër këtë domosdoshmëri? Mendoj se janë artistët e krijuesit, ata që talentin e tyre ia përshtasin aq bukur ndërrimit të stinëve dhe ardhjes së flladeve dhe ngjyrimeve të paumërta pranverore. Prandaj, më ngjan aq simbolike edhe hapja e një ekspozite të arteve figurative, pak ditë më parë, në mjediset e Muzeut Historik Kombëtar të kryeqytetit. Nuk e di a ka qenë mungesa e vëmendjes sime apo zhurmimet politike dhe me lajme të paparitura, ndaj të cilave janë të prirura mediat tona, që kanë penguar, por nuk e dija që ishte hapur një eskpozitë e tillë në Tiranë.

Falë njoftimit të kolegut e mikut tim, Viron Kona, bashkë me njërin nga organizatorët e kësaj Ekspozite, Maksim Bushin, shkova me kënaqësi aty. Por, shënoj këtu, se fillimisht mendova që ishte përurimi i saj. Megjithatë, asgjë mangut nuk kishte. Sepse gjeta shumë vizitorë dhe, bile, pata kënaqësinë që edhe të takoja

krijues të njohur të kësaj fushe të artit, si Flutura Maçin e Dylejman Topallajn dhe ndonjë tjetër. Kam lexuar, se shpesh thuhet “Na bashkoi kënga popullore”. Por, natyrshëm, tani shprehemi dhe: “Na bashkuan pikturat dhe skulpturat e bukura”!

Organizatorët, më respektuan dhe më pajisën me një album të bukur të kësaj Ekspozite. Aty ka të dhëna për të e foto të shumta. Njëri nga ata, piktori i njohur Llazar Taçi, më informoi në përgjithësi për punimet e ekspozuara. Kështu, ndër të tjera, ai më tregoi se fillesat për një veprimtari  të tillë ishin që në vitin 1972, kur shteti monist goditi ashpër jo vetëm festivalin e 11-të të Këngës në Radiotelevizion, por edhe përpjekjet për një “pranverë” në artet figurative.

Pra, në përkujtim të asaj nisme të parealizuar, tre vjet më parë, u çel një ekpozitë e tillë në Tiranë, me 65 punime të zgjedhura. Kështu, kjo e sivjetmja është 40 vjet më vonë.

Në hyrje të albumit, që përmenda më sipër, studiuesi i artit, Agim Janina ka shkruar edhe këto radhë: “PranverArt” është ekspozita e përbashkët e një grupi artistësh, me koncepte të njëjta për artin, që bëjnë atë që u pëlqen dhe ashtu siç e ndiejnë.  Si i tillë, është vazhdimi i një ëndrre, e cila ka nisur në mugëtirën e largët të diktaturës, ku u prenë shumë shpresa e dëshira…”.

Kalojmë nëpër këtë ekspozitë mbresëlënëse dhe nuk dimë se cilën pikturë ose skulpturë të shohim më parë. Kjo ngjet pasi, secila prej tyre, ka bukurinë dhe të veçantën e saj. Ja, përmendim këtu edhe punimet nga: A.Kadillari, A.Tabaku, A.Gjinopulli, B.Shijaku, B.Tabaku, D.Topallaj, E.Papathimiu, H.Gashi, H.Devolli, I.Beli, I.Baliaj, Ll.Dëna (Bojaxhiu), Ll.Taçi, M.Shurdhi, M.Bushi, Q.Arifi, R.Llukaçi, S.Stafa, S.Milori, V.Nini, Xh.Kadillari e Y.Beqiri. Kërkoj mirëkuptimin e gjithë autorëve të kësaj Ekspozite, për pamundësinë e përmendjes këtu të gjithë emrave të tyre, gjë  që e meritojnë plotësisht.

Kështu, duke e vijuar këtë traditë të bukur, sivjet u hap Ekapozita e Arteve Figurative, “PranverArt-3”. Në të marrin pjesë  afër 80 piktorë e skulptorë, me rreth 150 punime të zgjdhura. Ata përfaqësojnë breza të ndryshëm  krijuesish, që nga 88-vjeçari Hysen Devolli dhe vijojnë me piktorë e skulptorë të njohur, si Llazar Taçi, Kujtim Buza, Remzi Kuçi, Maksim Bushi, Nikolin Ivanaj, Aleksandër Filipi, Gjergj Marko e të tjerë.  Ndërsa janë pjesëmarrës edhe Ilo Oxa, ardhur nga Italia e Bujar Arizi, me banim në Athinë. Gjithashtu,  janë ekpozuar punimet e bukura të  brezave pasardhës dhe më të rinj, në këtë fushë të artit, si: Sefedin Stafa, Gjergj Shoshi, Ardian Blido, Redi Greva, Elisa Saraçi, Zharjon Gjeçka e të tjerë. Ndër këta, takova pranë punimeve të saj edhe Klodiana Taçin, që është paraqitur për herë të tretë, në një ekspozitë të tillë dhe sivjet me pikturat “Natyrë e qetë” dhe “Lule manjola”.

Pjesëmarrësit e kësaj Ekspozite i kanë realizuar pikturat e tyre në teknika të ndyshme dhe në gjininë e kompozimit, peisazhit, portretit, natyrë e qetë etj. Ndërsa skulpturat janë në bronx, me gëdhendje në mermer e qeramikë, rezina me filtra xhami e tjerë.

Nuk jam specialist në këtë fushë të rëndësishme të artit tonë kombëtar. Por e di mirë se arritjet në këtë drejtim janë të kënaqshme dhe këtë gjë e pasqyrojnë më së miri edhe punimet, në pikturë e skulpurë, të cilat janë paraqitur sivjet në këtë Eskpozitë. Pra, kjo është një dhuratë tjetër e bukur e krijuesve tanë, për banorët e kryeqytetit e më gjerë, në vitin jubilar të 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë.

Në mbyllje shënoj se, në pamundësi vendi për publikim këtu, paraqita ne aparatin tim vetëm pak piktura të bukura, nga kjo Ekspozitë, e cila vazhdon të vizitohet masivisht nga artdashësit kryeqytetas.

Me këtë rast, i urojmë nga zemra të gjithë pjesëmarrësit, të moshuar dhe rinj, të cilët i paraqitën punimet e tyre aty, duke ju dëshiruar arritje sa më cilësore e sasiore, në këtë fushë të rëndësishme dhe mjaft të pëlqyer të krijimtarisë artistike!

(Fotot nga: M.Gecaj)

Tiranë, 26 prill 2012

 

 

Dr.Myrvete Dreshaj - Baliu:NGA LËVIZJAGJITHËPOPULLORE E PAJTIMIT TË GJAQEVE DERI TE USHTRIA ÇLIRIMTARE E KOSOVËS

Dr.Myrvete Dreshaj - Baliu

Universitetii Prishtinës

NGA LËVIZJAGJITHËPOPULLORE E PAJTIMIT TË GJAQEVE DERI TE USHTRIA ÇLIRIMTARE E KOSOVËS

Fjala në përvjetorin e Brigadës 136 Rugova

Në historinëkombëtare të popullit shqiptar janë disa momente të rëndësishme të cilat nabëjnë të kujtohemi për të kaluarën tonë dhe për disa rrjedhoja e bashkrëndimetë këtyre proceseve. Takimi i sotëm në kujtim të Brigadës 136 “Rugova”, na bën të besojmë se asgjë në lëvizjen tonë çlirimtare nuk ka qenë e rastit dhe se as bardët e kësaj Brigade nuk e kanë marrë rastësisht një mision të tillë.

Në historinë e popullit shqiptar, sëpaku gjatë 500 vjetëve të fundit, mbahen mend disa momente të pajtimit tëgjaqeve ndër shqiptarët. Aksione të tilla i kanë organizuar individët me ndikimnë viset ku kanë jetuar, grupe të caktuara e të dalluara në lëvizjen epërgjithshme kombëtare, institucione të organizuara kombëtare etj. Është ekuptueshme prandaj, pse që nga koha e Skënderbeut e deri më tash edhe misioni,suksesi dhe reflektimi i Lëvizjes së Pajtimit të Gjaqeve ka qenë i ndryshëm dheka pasur veçoritë e tij historike, politike, ushtarake, humane, kulturore dhekombëtare. Deri në vitin 1990 aksionet individuale dhe Lëvizjet e grupeve tëcaktuara, shpesh kanë pasur karakter të kufizuar edhe për nga misioni edhe përnga numri i tyre. Bie fjala, mund të thuhet se misioni i pajtimit në kohën eSkënderbeut kishte karakter politik dhe ushtarak; pajtimi në prag të Lidhjes sëPrizrenit kishte karakter politik, ushtarak dhe kulturor; pajtimi i gjaqeve nëprag të Lidhjes së Pejës kishte karakter politik; misioni i pajtimit të gjaqevenë Malësinë e Mbishkodrës (që është i njohur si pajtim në Malësinë ePodgoricës), në fillim të viteve ’70 kishte karakter kulturor e human; dhemisioni kryesisht individual i të përndjeku­rve politikë, kishte para segjithash karakter politik.

Vetëm aksioni i fundit, Aksioni iPajtimit të Gjaqeve 1990-1992, do të arrijë t’i përmbledhë, disa nga elementetmë të rëndësishme të Lëvizjes kombëtare, të nxitura më parë në kohë dhe nëhistori.

Po të shohim vetëmorganizatorët, luftëtarët, martirët dhe dëshmorët e Brigadës 136 “Rugova” nukështë vështirë të shohim se ata vinë pas një përvoje te madhe në Lëvizjen Ilegaletë Kosovës dhe nga veprimtaria e palodhshme në disa misione të mëdha kombëtare,duke përfshirë këtu edhe Lëvizjen për Pajtimin e Gjaqeve. Pse mund të thuhetkështu? Pse mund të thueht se më parë se sa Ushtria Çlirimtare e Kosovëshomogjenizimin dhe bashkimin e popullit shqiptar kundër Serbisë e ka bërë Lëvizjapër Pajtimin e Gjaqeve, e në Brigadën 136  Rugova mund të gjesh shembuj emblematikë.

Le tëkujtojmë këtu dëshmorin Selman Lajçi, komandantin e saj Sali Lajçi, BrahimDreshaj, Hysen Dreshaj, Isë Nikçi, Zyrafet Muriqi e shumë të tjerë, biografia etë cilëve përfshinë një hapësirë të gjerë kohore në Lëvizjen kombëtare, nëorganizimin e celulave ilegale, në përpjekjen e gjithasnhme për pajtimin dhehomogjenizimin e shqiptarëve për një Lëvizje të re, për një luftë të re, përnjë luftë çlirimtare.

Bardët e kësajBrigade, djem dhe vajza, kryesisht ish të burgosur politikë apo pjesëtarë tëLëvizjes ilegale, bijë të familjeve me një traditë epike në historinë e këtyretrojeve, që në fillim patën vlerësuar lart misionin për faljen e gjagjeve,prandaj që në fillim morën iniciativën për ta shtrirë Lëvizjen e Pajtimit tëGjaqeve edhe në krahinën e Rugovës me rrethinë.

Dhe kishinarsye. Krahina e Rugovës, si dhe pjesa tjetër e Kosovës nuk mund të ishin patrashëgiminë e gjakmarjes së brendshme, ashtu sikur nuk mund të ishinindiferentë ndaj misionit të luftës së përhershme kundër okupimit sllav, për tëmos harruar faktin, se më shumë, se asnjë krahinë tjetër etnografike e Kosovës,pikërisht në Rugovë me shekuj janë murosur në eposin e saj kujtimet e largëtadhe të afërta të luftës së përhershme antisllave në Ballkan.

Bijtë e bijate këtij trolli, këto vlera ditën t’i shtrijnë edhe në prag të fillimit tëluftës së armatosur në Kosovë duke themeluar Brigadën 136 Rugova, sepse sikurështë thënë edhe më parë, më shumë se sa misionhumanitar, kulturor dhe politik, Lëvizja e Pajtimit të Gjaqeve me veprimet esaj pretendonte misonin historik të Lëvizjes për çlirimin kombëtar, dhe kyishte misioni ushtarak i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.  Besoj se nuk është e tepërt të theksohet këtu sepjesëtarët e kësaj Lëvizjeje kurrë nuk e kanë ndërprerë aktivitetin e tyre tëarmatosur, ndërsa me daljen e hapur në skenë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës,ata u bënë ushtarët e urtë të saj.

Pjesëtarët e Lëvizjes së Pajtimit tëGjaqeve nga Rugova dhe Peja përgjithsisht  kanë zhvilluar shumë aktivitete, jo vetëmbrenda qytetit të Pejës apo Krahnës së Rugovës, por edhe në shumë viseshqiptare në Mal të Zi e në Maqedoni. Dua t’ju përkujtoj se pjesëtarët eLëvizjes së Pajtimit të Gjaqeve për herë të parë në lëvizjen tonë kulturore,shpirtërore dhe kombëtare do t’i hapin dyert dhe do të bëjnë të mundur qëshqiptarët ‘e muslimanizuar’ në Sanxhakun e Novi Pazarit haptazi të shfaqinpërkatë­sinë kombëtare shqiptare, duke hapur arkat e vjetra qindvjeçare për tënxjerrë flamurin e mbyllur që më 1912.

Për herë të parë, veprimtarët e Lëvizjessë Pajtimit të Gjaqeve, duke zhvilluar aktivitetet e tyre në pajtimin eshqiptarëve në zonat më të thella të Malësisë së Tetovës e të trevave të tjerashqiptare në Maqedoni, do të rihapin shumë shtëpi shqiptare, të cilat nëntrysnitë politike e policore të Shkupit, po zhbëheshin viteve të fundit. Mëshumë se kaq, lëvizja do të rilidhë shumë familje, të cilat historikisht kishinzhvilluar aktivitete kombëtare kundër pushtuesve sllavë; do të shenjëzojë shumështëpi, në të cilat më vonë, pjesëtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës do tëgjejnë shumë vullnetarë për radhët e tyre ushtarake; do të gjejnë strehë, pafrikën se kanë trokitur në derë të pasigurt, për qindra ushtarë të plagosur,ndihmës të tyre e qytetarë të dëbuar; do të kalojnë në çdo rrugë e qafë mali,pa frikën se hasmi ua ka zënë pritën; do të dalin hapur edhe në krye tëkolonave ushtarake, pa frikën se hasmi do ta adresojë policinë dhe ushtrinëserbe në familjet e tyre etj.

Nëse sot mund të thuhet se Lëvizja e Pajtimit të Gjaqeve një prej misionevetë saj e kishte edhe atë ushtarak, Brigadën 136 Rugova dhe luftëtarët e saj i ka dëshmitarët më të mirë.

Prishtinë, 24 prill2012

 

Nga: Prof. Murat Gecaj: NË VENDIN E NJERËZVE TË LIRË, TË DITUR DHE TË LUMTUR

 

NË VENDIN E NJERËZVE TË LIRË, TË DITUR DHE TË LUMTUR

(Na bashkoi QKSH “Migjeni”, në Boras të Suedisë)

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë


Në foto: Prof. Murat Gecaj i dorëzon “Mirënjohjen” e SHASH, kryetarit të Bashkisë së Borasit, z.Per-Olof Höög

1.

Nuk  është rasti as vendi këtu, që të përmend  shtetet e ndryshme, që kam vizituar gjatë jetës. Por dëshiroj të nënvizoj, se qendrimi afër 5-ditor në  Suedi, pra në Gadishullin Skandinav, shënoi për mua një kujtim parësor.

Zanafilla e këtij udhëtimi lidhet me disa muaj më parë, ndoshta, afër një viti. Arsimtari, shkrimtari e publicist Sokol Demaku, bashkë me kolegun e tij Bahtir Latifi, erdhën për një vizitë disaditore në Tiranë e në Durrës. Ata do të bënin takime miqësore jo vetëm në Tiranë, por edhe në shkollën “Demokracia”, me  të cilën një shkollë e qytetit të Borasit është binjakëzuar. Lexuesi mund të jetë i informuar për këtë fakt, prandaj nuk do të ndalem këtu, për këtë gjë. Por shënoj se pas shoqërimit, që u bëmë vëllezërve tanë nga Kosova  dhe emigrantë në Suedi, mua e kolegun shkrimar e publicist, Viron Konën, Sokoli na “paralajmëroi”, se së shpejti për ne do të tregonte një “sekret”. Sigurisht, më i papritur ishte ai për mua, pasi Vironi e kishte vizituar Suedinë një vit më parë dhe atje kishte përuruar librin e tij për fëmijë, “Eh, more Bubuliono”, të përkthyer në suedisht nga Qibrije Hoxha, gjithashtu emigrante nga Kosova, në atë shtet verior të Europës.


Pamje nga salla e mbledhjes solemne, për 5-vjetorin e QKSH “Migjeni”

Kështu, pak muaj më parë, “sekreti” u zbulua dhe miku ynë Demaku na njoftoi se, pikërisht më datën 14 të muajir prill, do të organizohej në manifestim masiv në qytetin Boras, me pjesëmarrje nga e gjithë Suedia. Kjo  gjë lidhej me festën e 5-vjetorit të krijimit të Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni” e të revistës “Dituria” dhe 4-vjetorin e emisionitn të parë në gjuhën shqipe aty, nga Radio-Lokale “Dituria”. Kështu, nuk vonoi dhe ai na i dërgoi ftesat përkatëse dhe biletat e udhëtimit. Ishte parashikuar që do të shkonim atje, përmes Pragës,  me kompaninë ajrore hungareze, “ Malev”.   Por, siç dihet, ndodhi e paparitura, pra ajo kompani falimentoi dhe kështu miqtë tanë i kaluam biletat tona me kompaninë  austriake, përmes Vjenës. U mendua që, bashkë me ne të dy, të ishte edhe gazetarja e njohur e Radio-Tiranës, sidomos për çështjet e arsimit, Kozata Hoxha. Ajo udhëtoi për në Suedi në një linjë tjetër, pra përmes Frankfurtit të Gjermanisë.


Nga e djathta: Vironi e Murati, me albanologun e shquar suedez, Ulmar Cvik

Meqenëse kolegu im Fiqiri Shahinllari, me banim në Virxhinia të SHBA-së, më kërkoi këto ditë, me anën e një mesazhi  në Internet, që t’i shkruaja  sa më hollësisht mbresat e mia, tani po përpiqem ta bëj sadopak këtë gjë. Kështu, pas atyre parapërgatitjeve, unë e Vironi dhe Kozeta, mbërritëm me avionë komodë në qytetin e Boteborgut, në mbrëmjen e vonë të datës 13 prill 2012. Si përherë, me buzëqeshjen dalluese  dhe dinamizmin e shprehur të tij, përpara nesh doli i papërtuari e i palodhuri mik i yni i përbashkët, Sokol Demaku. Meraku i tij kryesor ishte, në se ishim lodhur nga linjat me dy avionë, se si ishim me shëndet dhe si i kishim lënë në familjet tona. Sigurisht, edhe ne u interesuam për  punën dhe jetën familjare të tij. Por tema kryesore e bisedave tona, gjatë atij udhëtimi plot mbresa, ishin përgatitjet e manifestimit, i cili do të organizohej ditën e nesërme.

Kështu, pas afër një ore të asaj mesnate, mbërritëm në hotelin, ku do të qendronim. Morëm vesh se grupit tonë të vogël nga Tirana do t’i bashkëngjitej edhe arsimtarja Kadrije Gurmani, e cila kishte mbërritur aty më parë nga ne. Pastaj i sistemuam plaçkat, që kishim me vete, të cilat më të shumta ishin libra tanë ose të ndonjë kolegu. Natën e kaluam disa orë të asaj nate në dhomat e veçanta dhe komode të një hoteli të vogël, por mjaft të bukur. Mëngjesin e hëngrëm së bashku, duke iu nënshtruar vetëshërbimit, të cilin e ndeshëm pothuajse kudo, gjatë asaj vizite shumë mbresëlënëse: në restorante, në shkolla e tjerë.


Një dhuratë simbolike, për U. Cvik, nga gazetarja e Radio-Tiranës, Kozeta Hoxha

2.

E nesërmja, na bashkoi të gjithëve në një sallë të bukur të bibliotekës së qytetit. Kërshëria ime ishte e madhe, e veçantë, se aty do të takoja ndonjë të njohur më herët, por dhe disa të tjerë, me të cilët isha lidhur e miqësuar përmes Internetit. Kur po vinin të ftuarit, ndër të parët, dallova e takova përzemërsisht shkrimtarin Bahtir Latifi, të cilin e kisha njohur e ishim miqësuar në Tiranë, por dhe kisha redaktuar një liber të ri të tij. E, më tej, pashë shkrimtarin, studiuesin dhe veprimtarin e palodhur për çështjen shqiptare, Sadulla Zendelin-Daja, gjithashtu i njohur për mua që në kryeqytetin tonë, në Panairin e Librit të vitit të kaluar. Pas tij u përshëndeta me intelektualen dhe veprimtaren kosovare, Qibrije  Hoxha, ardhur nga qyteti Stokholm;  me kryetarin e Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni”, Hakif Jashari; me kryetarin e Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e  Krijuesve Shqiptarë në Suedi, Hysen Ibrahimi; me shkrimtarët dhe poetët e njohur: Rizah Sheqiri, Hamit Gurguri, Murat Koci, Sanije Selmani e tjerë.

Por, të them të vërtetën, kureshtja më e madhe e imja ishte të shihja e të takoja albanologun dhe mik të shquar  të shqiptarëve, Ulmar Kvik. Ai kishte udhëtuar qindra kilometra , nga Nërrkopingu, për t’u ndodhur për herë të parë në Boras, Pra, do të ndodhej ndërmjet miqëve  të tij shqiptarë, për të marrë pjesë bashkë me ne, në këtë festë të shënuar. Dhe ja, meqenëse e kisha parë më parë në Internet dhe në fotografitë e librit të Vironit për Suedinë, e dallova menjëherë, kur ai hyri në sallë. Drejt tij u nisën mjaft të pranishëm, për ta takuar e respektuar. Pra, aty zura “radhën” edhe unë. Kur ia shqiptova emrin tim, ai buzëqeshi mirësisht dhe m’u drejtua me kënaqësinë e një mikpritësi: “Më kishe shkruar se do të vije në Boras…Pra, ja ku jemi bashkë dhe gëzohem shumë, që po takohemi këtu, në Suedi”. Pastaj shkëmbyem fjalët përshëndetëse të rastit, bëmë disa fotografi dhe më tej e lashë të qetë atë, në shoqërinë e miqëve tjerë të shumtë. Në fakt, edhe gjatë pushimit-koktej, të caktuar në ketë veprimtari,  e takova përsëri prof. Cvik dhe, bile, bëmë shaka me njëri-tjetrin. Mua nuk m’u duk se po flisja me një suedez, por me një shqiptar e gjuhëtar, i cili përdorte një fjalor aq të zgjedhur të shqipes sonë letrare.


Takime të ngrohta kolegesh, nga e majta: Prof. Ulmar e  Daja

Ndoshta, nuk është aq interesante të tregoj këtu procedurën e zhvilluar në këtë manifestim. Se, kuptohet, nga kolegët S.Demaku e B.Latifi u fol për historikun e krijimit dhe për veprimtaritë e shumta e të larmishme, që janë zhvilluar nga Qendra Kulturore Shqiptare “Migjeni”, revista e radio “Dituria”, në gjuhën shqipe. Pastaj u lexuan mjaft përshëndetje,  të dërguara nga miq me banim në shtete të ndryshme të botës, si Luigj Shkodrani nga Danimarka e Nehat Jahiu nga Orizare dhe nga shoqata simotra, si p.sh. ajo “Bijtë e Shqipes”, në Filadelfia të Amerikës, dërguar nga sekretarri i saj, Vlash Fili.

Ndërsa pata nderin që, në atë tubim masiv, unë të lexoja Përshendetjen e kryesisë së Shoqatës së Arsimtarëve të Shqipërisë, me kryetare Yllka Beçin dhe ku jam sekretar i Përgjithshëm. Folën me radhë  e sollën urimet e tyre: organizatori e mikpritësi Sokol Demaku, Bahtir Latifi, Rizah Sheqiri e Fetah Bahtiri, suedezi Anders Vesman e tjerë.  Ndërsa  salla shpërtheu në duartrokitje të pandërprera dhe të gjitha u ngritën në këmbë, kur foli aq rrjedhshëm albanologu e mik i përhershëm i shqiptarëve, prof. Ulmar Kvik. Atij iu dorëzuan buqeta me lule, “mirënjohje”, libra të shumtë e dhurata të ndryshme simbolike. Ndër to, ishte një kasetë nga gazetarja Kozeta Hoxha, me intervistën e tij në studion e Radio-Tiranës dhe një pamje me lule të bukura, nga piktorja Florije Bajraktari. Pjesë e rëndësishme e kësaj ceremonie ishte paraqitja e librit të përgatitur pikërisht për këtë pesonalitet të shquar suedez, nga  Fetah Bahtiri, me titullin “Miku i madh i shqiptarëve, Ullmar Qvick”. Në mendjen e të gjithëve janë të rrënjosura fjalët e shprehura nga zemra prej tij: “Unë, nëse do të jetoja edhe një herë, do të punoja gjithnjë me shqiptarët dhe për shqiptarët”.

Gjithashtu, shkrimtarë, poetë  e studiues të pranishëm paraqitën aty librat e reja. Të tillë ishin nga Tirana: Viron Kona (“Për ju, miq suedezë”) e Murat Gecaj (“Dorela). Ndërsa nga emigrantët shqiptarë në Suedi ishin: Sadulla Zendeli-Daja, Sokol Demaku, Bahtir Latifi, Hamit Gurguri, Hysen Ibrahimi, Rizah Sheqiri, Zyrafete Kryeziu-Manaj.

Drejtoresha e Bibliotekës në Boras, A.Albertsson, merr librin e ri “Dorela”(në mes, mësuesi S.Demaku)

Pas mbylljes së kësaj ceremonie, ku u shfaqën edhe dokumentarë shumë të bukur për veprimtarinë 5-vjeçare të QKSH “Migjeni” dhe me veshjet popullore shqiptare, pjesëmarrësit morën pjesë në një drekë të përbashkët, ku kishin ardhur edhe disa miq të nderuar suedezë. Aty, S.Demaku na dorëzoi, ne pjesëmarrësve nga Shqipëria në atë manifestim, “Mirënjohje” të Qendrës Kulturore “Migjeni” e nga një shall simbolik sporti suedez. Në vijim të kësaj veprimtarie, në emër të kryesisë së Shoqatës së Arsimtarëve të Shqipërisë, u dorëzova disa veprimtarëve e personaliteteve, shqiptare e suedeze, “Mirënjohje”, për miqësinë  e ndërsjelltë, lidhjet e mira dhe veprimtaritë e përbashkëta shqiptare-suezeze. Të parit ia dhashë atë kryetarit të Bashkisë, Per Olof Hëg dhe pas tij, albanologut Ulmar Kvik, Per Kettisen, Peter Lëberg, Essam El-Naggar e Anders Vesman dhe mësueseve të njohura për ne, Anette Ekelund e Sonja Persson. Ndëra nga shqiptarët ishin: Sadulla Zendeli-Daja, Sokol Demaku, Fetah Bahtri, Hysen Ibrahimi, Bahtir Latifi, Qibrije Hoxha, Hakif Jashari, Hamit Gurguri, Sanije Selmani, Remzi Basha e Murat Koci. Në këtë drekë, bëmë fotografi të shumta dhe biseda të ngrohta, ndërmjet kolegëve e miqëve, shqiptarë e suedezë.

Viron Kona në shtandin e libarve shqip ne Biblioteken e qytetit Borås

Sigurisht, jehona e këtij manifestimi shkoi nëpër familjet dhe u pasqyrua në shtypin e televizionin vendës. Këtë gjë e përjetuam edhe në darkën, që ne miqtë nga Tirana kaluam në familjen e kolegut tonë të dashur, Sokol Demaku. Megjithëse bashkëshortja e tij ndodhej në Kosovë, nuk kishin lënë gjë mangut djali e vajza e tij, aq të mirë, punëtorë e të respektueshëm, Shkëlqimi e Arlinda. Ata kishin përgatitur për ne ushqime të bollshme e të shijshme, shoqëruar me pije të ndryshme. Kështu, me biseda të këndshme dhe humor shoqëror, i kaluam së bashku disa orë ta paharruara.


Duke ndjekur një shfaqje, bashkë me drejtorin Per Kettisen, në Fjërdignskolan-shkollë e Borasit.

Megjithëse me një ditë tejet të ngarkuar me veprimtari, ne nuk ndjemë lodhje, veç përjetuam kënaqësi të veçanta dhe regjistruam në kujtesën tonë mbresa të pashlyera. Në këto kushte, edhe gjumin e bëmë të rehatshëm, në mjedisin aq të pastër, ajrin dhe klimën e mrekullueshme të Borasit.

3.

Tani, kur po vazhdoj të shkruaj për kohën e mëparshme të qëndrrimit të grupit tonë të vogël nga Shqipëria, në Suedi, pra edhe 2-3 ditë të tjera, e ndiej se është e pamundur t’u tregoj lexuesve, as kolegut Fiqo, të gjitha mbresat e përshtypjet tona të bukura dhe të paharruara,. Këtë gjë e them, si për kohën e kaluar nëpër qytetin e Borasit, por dhe në atë të Goteborgut. Megjithatë, tani kujtoj vizitën tonë në bibliotekën e pasur dhe të sistemuar aq bukur të qytetit Boras, ku na priti me dashamirësi drejtoresha e saj, Anna-Karin Albertsson. Na tregoi ajo me dashamirësi, por dhe i pamë me sytë tanë, që ndjenja e dashurisë për librin aty rrënjoset te fëmijët qëkur ata janë në karrocë a në krahët e prindërve e të gjyshërve të tyre. Dhe kjo praktikë vijon më tej, në kopshte e shkolla të kategorive të ndryshme. “Ashtu siç mësohet fëmija të pijë gjirin e nënës, të ushqehet, të flasë e të ecë gjatë jetës, po kështu ne e kemi  për detyrë ta mësojmë atë edhe të jetë përherë në shoqërinë e librit, që ky të bëhet pjesë e pandarë dhe e pazëvendësueshme në jetën e tij”-na u shpreh ajo. Unë e Vironi dhuruam libra tanë, të cilat znj. Albertson i vendosi në një kënd të posaçëm të librave shqip, krijuar posaçërisht  për ta, në atë bibliotekë. Por dhe ajo na dhuroi libra të ilustruar bukur për fëmijë në gjuhën suedeze dhe me një teknikë shumë të lartë të përgatitjes së tyre. Meqenëse ajo bëri shënime miqësore në to, në gjuhën suedeze, iu drejtova: “Ju falënderoj nga zemra dhe këto libra do t’ia jap nga ju, mbesës Dorelë”. Ndërsa ajo m’u “përgjigj” me  buzëqeshje mirësie.


Shkrimtari V.Kona, i kënaqur, se “e gjeti” Papagallin Çate…

Gati me padurim e pritëm vizitën në shkollën e qytetit Boras, Fjërdignskolan, me drejtorin Per Kettisen, së  bashku me kolegë të tij dhe nxënës , të cilët kanë qenë edhe në Shqipëri. Për më tepër,  na kënaqte fakti, se  kolegu ynë Viron Kona ishte i njohur për ta, pasi kishte qenë ndërmjet tyre aty, një viti më parë. Këtë e vërejtëm edhe nga buzëqeshjet e takimet me të, jo  vetëm me mësuesit e personelin shërbyes, por edhe me fëmijë, shqiptarë e suedezë. Kjo ndodhte, sepse atë e njohin “babain” e Bululinos, një personazh tashmë i dashur për lexuesit e vegjël shqiptarë, ashtu si Pinokion e Pipi Çorapegjatën suedezë e tjerë.

Të shoqëruar nga drejtori aq simpatik e buzagas, i vizituam të gjitha mjediset e shkollës. Ato janë ndërtuar e përshtatur në mënyrë të tillë, që t’u shërbejnë sa më mirë nxënësve për mësim, edukim e argëtim. Klasa nuk ishte ajo tradicionalja jonë, por me tavolina të shpërndara, pranë të cilave ishin ulur nxënësit dhe mësuesit u flisnin ose i kontrollonin ata.  Respekti ndaj personalitetit të nxënësit, bashkëpunëtor në procesin mësimor, ishte një tjetër parim parësor i punës dhe veprimtarisë së mësuesve. Po kështu, parim tjetër kryesor pedagogjik, që zbatohej në tërë jetën dhe veprimtarinë e kësaj shkolle, është: “Të gjithë nxënësit janë të  barabartë, të lirë dhe me të drejta të siguruara”. Prandaj ata e meritojnë dhe është detyrë të kenë e marrin respektin dhe kujdesin e pandërprerë të prindërve, mësuesve  e gjithë të rriturve. Për këtë arsye, bëhej aq shumë aty, për t’i aftësuar sa më mirë e sa më shpejt për jetën edhe ata fëmijë, që kishin të meta në zhvillim, të lindura ose të shkaktuara, fizike ose mendore.

Të gjithë të rriturit kujdeseshin për shëndetin dhe jetën e nxënësve. Vërejtëm se syrit të drejtor Perit nuk i kishte shpëtuar as një shkallë metalike pak e dëmtuar dhe aty ishte vendosur shenja përkatëse, për të patur kujdes nxënësit, deri sa ajo të riparohej, sigurisht shpejt.


Nga vizita në muzeun e kafshëve të Goteborgut, në shoqërinë e Sokol Demakut, Bahtir Latifit e Ixhlale Shipolit (të tre, djathtas)

Vetëveprimi dhe edukata për punën e shërbimet, ishte aty një synim tjetër në veprimtarinë e përditëshme. Këtë gjë e vërejtëm edhe në kopshtin e fëmijëve pranë shkollës, por dhe nga nxënësit e klasave të ndryshme. Ata i merrnin vetë ushqimet e përgatitura nga guzhina dhe kujdeseshin për çdo gjë, gjatë ngrënjes së drekës. Natyrshëm, këtë praktikë e “mësuem” dhe e zbatuam edhe ne mysafirët, që drekën e kaluam këndshëm, bashkë me ta.

Më tej, vizita në Universitetin e Borasit kishte bukurinë dhe kënaqësinë e vet. Kudo gjetëm rregull të përsosur dhe qetësi të plotë. Secili podagog i shoqëronte studentët dhe ishte i pranishëm me ta, në studiot e kabinetet shumë të pasur, me teknikat më moderne të kohës. Në bisedën me shefin e departametit të mësimdhënies, ku ishte e pranishme edhe një pedagoge, biseda u soll për metodat, që zbatohen aty dhe në Shqipëri,  në lëndën e matematikës. Ndërsa pyetjes sime, se cila mund të jetë e ardhmja e shkollës në shoqërinë e epokës sonë, në shekullin  XXI, ai iu përgjigj, duke më bërë vlerësimin që kisha një mendim të njëjtë me shumë  pedagogë e studiues suedezë. Bile, ai na tregoi se, në Suedi,  po bëhen studime serioze e përgatiten edhe tema doktorature, në këtë fushë aktuale të arsimit bashkëkohor. Pra, po vlerësohet nga shumë intelektualë, se në të gjitha nivelet, shkolla është e mbingarkuar, sidomos me tekstet shumë voluminozë. Prandaj kërkohet të vazhdohet të bëhen studime shkencore e pedagogjike, që ajo të lehtësohet nga mbingarkesa e panevojshme, si për nxënësit e studentët. Pa bërë analiza e argumente të tjerë, në të mirë të këtij mendimi, flasin e dëshmojnë futja në përdorim e  teknikave te reja bashkëkohorë, që janë përherë në përsosje, si televizori e Interneti etj.

4.

Kënaqësia  e vizitave tona ishin dhe ato në kopshtin e shpendëve në ujë e në pyllin në afërsi të qytetit Boras. Mjaft mbresëlënëse ishte koha, që e kaluam në pavionet e shumta të kafshëve, në muzeun e pasur për to, në qytetin Goteborg. Nëpër të, na shoqëroi mikja simpatike nga Mitrovica e Kosovës,  Ixhlale (Lale) Shipoli. Aty pamë kafshë e shpendë, të njohur e të panjohur për ne. Prandaj secili donte të fiksonte sa më shumë pamje, me aparatin e tij fotografik. Ndër to, gjë që na shkaltoi një humor të këndshëm, ishte edhe ajo e shkrimtarit V. Kona, kur “e gjeti” Papagallin Çate, personazh ky i librave të tij për fëmijë.

Megjithëse me pak lodhje nga ecja më këmbë, ne përjetuam mjaft kënaqësi nga udhëtimi në brigjet e detit, aty në qytetin Goteborg, ku është një port mjaft i madh, udhëtarësh e mallërash. Secili nga ne dëshironte të kishte pamje të tij të rralla. Ndërsa unë e Vironi bëmë foto edhe në afërsi të një kryqësori-muze, në bordin e të cilit kishte topa të kalibrave të ndryshëm, raketa e tjerë. Ndërkaq, në mendje solla zboret tona në Shqipëri, gjatë regjimit monist në fuqi, kur na flisnin për rrezikun e një sulmi të mundshëm kundër vendit tonë, nga forcat e bashkuara të NATO-s e Traktatit të Varshavës?! Ndërsa, në fakt, siç na treguan, vetë Suedia është vend tepër paqësor dhe nuk ka provuar luftëra, që shumë e shumë vite më parë.


Tani, unë e Vironi, kemi një “mik” të ri në Boras, Pinokion…

5.

Me siguri, në këtë reportazh të shkurtar nga vizita jonë në Suedi, kam “harruar” mjaft gjëra me interes ose nuk kam patur mundësi të zgjetem më tej, në kufinjtë e një shkrimi. Prandaj kolegët e mi, Vironi, Kozeta e Kadrija le të më plotësojnë me shkrimet e tyre. Disa fakte e dëshmi të tjera, Vironi e unë i pasqyruam edhe në një bisedë direkte, me gazetaren Kozeta Hoxha, në emisonin e parë, në valët e Radio-Tiranës.

Por nuk është e paprititur ,që shkrimtari V.Kona të ketë nisur ta shkruajë edhe librin e tij të tretë për Suedinë. Ndërsa unë po sjell nëpër  kokë mbresa e kujtime të pashlyera, por pak të hedhura në letër, që ndoshta në një libër, t’ia rrëfej ato mbesës sime të dashur, Dorelës. Pra, e çfarë mund të bëjmë ne më tepër se kaq, për të dëshmuar respektin, dashurinë e mirënjohjen tonë për të gjithë miqtë suedezë e vëllezërit shqiptarë, që takuam e njohëm në Suedi?

Ishin pesë ditë të prillit 2012, me një klimë ende të pa stabilizuar dhe që, në mengjesin e datës 17,  na shoqëroi bora dhe ne e fikuam atë pamje me aparatet tona fotografike. Ndoshta, ajo ishte simbolika e zemërbardhësisë së atyre njerëzve, suedezë e shqiptarë, fisnikë, të dashur e punëtorë, zemrat e të cilëve rrahin fuqishëm për miqësinë e atdhedashurinë e flakët.


Shkrim i një gazete suedeze, në Boras

Në udhën e kthimit, me një avion të agjencisë austriake, na shoqëruan për në aeroportin e Goteborgut, miku Bahtir Latifi e djaloshi Shkëlqim Demaku, se i jati, Sokoli e rinisi mësimdhënien në shkollë. Na qëlloi të prisnim disa orë aty, sipas parashikimit, por më shumë në aeroportin e Vjenës së Austrisë. Megjithatë, e ndienim nga afër “erën e ngrohtë” të vendlindjes e të Shqipërisë dhe koha na kaloi shpejt. Në mesin e asaj nate, ne zbritëm qetësisht në pistën e aeroportit të Rinasit, ku na prisnin familjarët tanë të dashur dhe menjherë morëm udhën e kthimit për në kryeqytetin tonë.

Por as e nesërmja, përsëri, nuk do të ishte ditë pushim për ne. Se u dërguam mesazhe përshnëdetjeje dhe falënderimi, mikprirësve e vëllapritësve tanë, në Suedi. Gjithashtu, u përgatitëm të flisnim e të shkruanim për përshtpjet tona në Radio-Tirana, në Internet, në ndonjë televizion tonin dhe në shtypin ditor. Se, delegati i Kuvendit të shpalljes së Pavarësisë në Vlorë, pejani e tani “Mësues i Popullit”, Sali Gjukë Dukagjini (ndarë nga jeta më 1925), thoshte këto fjalë të mençura e kuptimplote: “Kësulari, bën kësula…”.

…Kur i kisha dhënë fund këtij shkrimi dhe do ta nisja për publikim, nga miku ynë i mirë, Sokol Demaku morëm një mesazh të ri. Ndër të tjera, ai na dërgonte një shkrim në PDF,  botuar në gazetën e qytetit, “Boras tidning”. Ai flet për veprimtarinë e zhvilluar nga QKSH “Migjeni” dhe qëndimin tonë atje. Me këtë rast, ne përsëri i përshëndesim dhe i falënderojmë përzemërsisht, miqtë tanë suedezë dhe vëllezërit shqiptarë!

Tiranë, 21 prill 2012

 

 

Gentiana Zagoridha: SHEMBULL PËR TË GJITHË

 

Gentiana Zagoridha

SHEMBULL   PËR   TË   GJITHË

Nismës së marrë për një Shqipëri të pastër në kuadrin e Ditës së Tokës edhe shkolla  9-vjeçare “Demokracia” si shumë shkolla dhe institucione në mjaft qytete të vendit iu përgjigjën me masa konkrete jo vetëm thjesht duke u mjaftuar me pastrimin e ambienteve të shkollës dhe të rrethinave përqark saj por duke kontribuar dhe në shtimin e gjelbërimit si simboli kyç i kësaj dite mbarë botërore. Ishte qeveria e nxënësve të shkollës e cila mori nismën për shtimin e gjelbërimit në ambientet e shkollës në kuadër të kësaj dite dhe që u përkrah nga të gjithë nxënësit dhe nga drejtoria e shkollësduke kontribuar në vlerë monetare sipas mundësive ekonomike. Me të ardhurat e përfituara u mundësuan të sigurohen  shumë rrënjë pemësh dekorative të cilat u mbollën rretheqark oborrit të shkollës.Në krye si gjithmonë të këtyre iniciativave duke dhënë kontributin e tij fizik e shpirtëror ishte drejtori i shkollës AVDYL  BUÇPAPAJ.


Teksa sheh këtë njeri sa modest dhe punëtor njëkohësisht është e pamundur të mos frymëzohesh nga puna e tij.Ishte ai që një ditë më parë i paraprinte me automjetin e tij , kamionit të ngarkuar me pemë i cili teksa hynte në oborrin e shkollës u prit me entuziazëm dhe plot krenari nga nxënësit e shkollës.Ishte ai që përveshi mëngët i pari për ti sistemuar, ,kujdesur dhe më në fund për të hapur gropat e për ti mbjellë ato.Ishte ai që shiu e lagte dhe nuk ndalej se forcën e gjente tek iniciativa kuptimplotë e nxënësve të shkollës së tij si fryti i gjithë asaj devotshmërie e përkushtimi që ai vet demostron me punën e tij dhe që jo vetëm nxënësit e kanë përthithur dhe po e transmetojnë por dhe shumë nga kolegët e tij të cilët i qëndrojnë në krah dhe e mbështesin.Por ka dhe nga ata që bëjnë sehir dhe mjaftohen duke kënaqur sytë me punën e bërë.Por këto i përkasin një tjetër kategorie që nuk ia vlen të përmenden. Një njeri i suksesshëm që ,vetëm punon. Ky është modeli që të frymëzon.

 

 

Ismet Hasani:Miku i madh i shqiptarëve suedezi Ullmar Qvick

Ismet Hasani:

Miku i madh i shqiptarëve suedezi Ullmar Qvick

Takimi tradicional i shqiptarëve me rastin e 5 vjetorit të themelimit të Qëndres Kulturore Shqiptare "Migjeni" në Båros të Suedisë dhe promovimit të librit me titull:"Miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick"

Më  14 prill, në Båros*(Boros) të Suedisë u mbajt takimi tradicional me rastin e 5 vjetorit të themelimit të Qendrës Kulturore Shqiptare "Migjeni", 5 vjetorit të revistës shqiptare "Dituria" si dhe  4 vjetorit të hapjës se radio - dituria në gjuhën shqipe.

Në këtë takim u promovua libri i prof Fetah Bahtiri me titull: "Miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick*- monografi" *(lexo Ulmar Kvik)

Sipas rendit, takimin do të duhej ta hapte z. Sokol Demaku, por nga modestia dhe respekti, hapjen e takimit ia lejoj  z. Bahtir Latifi, i cili, në stilin e një spikeri dhe aktori të vërtetë e bëri hapjen e takimit, mbi cka u përshëndet me duartrokitje të pandërprera frenetike.

Në takim ishin prezentë numër i madh i pjesëmarrësve të fëtuar si mysafirë nga shumë qëndra të Suedisë, Norvegjisë, nga Kosova dhe Shqipëria etj.,të gjithë të fëtuar me fëtesa speciale nga z. Sokol Demaku.

Tubimin e ka bërë më madhor organzimi i veqantë nga organizatorët kryesorë: prof Sokol Demaku me familje, prof  Bahtir Latifi etj., por edhe pjesëmarrja e numrit të madh të personaliteteve të shquara të publicistikës, artit dhe shkencës si dhe personaliteve të institucioneve shtetërore e politiko-shoqërore, ndër të cilët po përmendi këto: z.Prof. as. dr Murat Gecaj, publicist e studiues nga Tirana, shkrimtari i mirënjohur e publicisti Viron Kona nga Tirana, znj. Kozeta Hoxha, gazetare e moderatore nga Radio Televizioni Shqiptar - Radio Tirana, z. Xhevat Isufi, këshilltar në Ministrinë e Diasporës të Republikes së Kosovës, Hysen Ibrahimi kryetar i Shoqatës së shkrimtarëve, krijuesëve dhe artistëve shqiptarë në Suedi "Papa Klementi XI-të Albani", z. prof Sadullah Zendeli - Daja, publicist e përkthyes si dhe përpiluesi i shumë fjalorëve në Suedisht- shqip dhe shqip-suedisht deri në 30 mijë fjalë, Riza Sheqiri shkrimtar e publicist në Suedi, Hamit Gurguri, shkrimtar e publicist nga Suedia, z. Halim Hoti, biznesmen nga Suedia, personalitete politiko-shoqërore nga Komuna e Bårosit dhe komunave tjera, Miku i Madh i Shqiptarëve Ullmar Qvick, Stafi i Radios "Zëri i Arbërit" nga Oslo nga Norvegjia, me në krye me znj Shemsie Trena dhe prof shumë të respektuar Imri Trena, z. Shemsi Rukovci nga TV-ja shqiptare në Norvegji, znj Florie-Lule Bajraktari dhe znj Irenne Nilsson nga Shoqata Bëmirëse për me ndihmua fëmijët e varfër nga Kosova dhe Shqipëria, z. Murat Koci e z. Astrit Gashi nga Lidhja e Shoqatave Shqiptare "Iliria" në Suedi dhe kryeredaktor e redaktor në revistën "BESA", znj Qibrie Hoxha, deputete, shkrimtare, përkthyese e publiciste, z. Bahtir Latifi e z. Sokol Demaku, shkrimtar e publicistë,  kryeredaktor e redaktor e moderator në revistën "Dituria" dhe radion "Dituria" në Båros, z. prof Fetah Bahtiri, autor i librit "Miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick", e shumë të tjerë, të cilët përshkak të hapsirës nuk u përfshinë në këtë publikim, e nga të cilët, si autor i këtij prezantimi, ju kërkoj ndjesë dhe ju lutëm që të mos konsideroheni "të harruar".

Në vijim do të shtjelloj punën e këtij takimi tradicional të shqiptarëve në Suedi, me renditje, krejt ashtu sic në realitet është zhvilluar.

Kremtimi i përvjetorëve dhe promovimi i librave të shqiptarëve në Suedi

1. Sic u theksua më lartë, këtë takim duhej ta shpallet të hapur z. Sokol Demaku, por ky, në shenj respekti fjalën ja lejoi bashkëpunëtorit z. Bahtir Latifi, i cili në stilin e aktorit dhe spikerit, i përshëndeti personalitetet e shquara suedeze, ato të Shqipërisë,  të Norvegjisë, të Kosovës, e kështu me radhë  dhe të pranishmit, duke i falënderuar për ardhje dhe i  njohtoi të pranishmit se në Suedi janë afër 60 mijë shqiptarë, të gjithë integruar.  Poashtu, iu preznatoi së në rend të ditës së këtij takimi është: (1) Pesë vjetori i themelimit të Qëndres Kulturore Shqiptare "Migjeni" (QKSH), (2) pesë vjetori i daljës së revistës shqiptare "Dituria", (3) katër vjetori i hapjës "Radio - dituria" në gjuhën shqipe, në Båros, (4) Promovimi i librit të  prof Fetah Bahtiri me titull: "Miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick*- monografi" që u përshëndet me duartrokitje frenetike e të pandërprera, e më pastaj, duke ia kthye respektin e mëhershëm, në stilin e bashkëpunëtorit,  fjalën ia dha z. Sokol Demaku.

2. Preznatimi i Sokol Demakut

Sokol Demaku, poet, prozator, pedagog, publicist e redaktor në revistën "Dituria", në stilin e një intelektuali të vërtetë, i përshëndeti të pranishmit, me në përkulje akademike ndaj personaliteteve të shquara suedeze, në veqanti ato nga Shqipëria - Murat Gecaj e Viron Kona, ato nga Norvegjia, Kosova, i falënderoj për ardhje dhe në pika të shkurtëra i njohtoi mbi veprimtarinë dhe punën  pesëvjecare të Qëndres Kulturore Shqiptare "Migjeni" (QKSH), mbi punën pesëvjecare të revistës "Dituria" dhe punës katërvjecare të "Radios Dituria" në Båros, duke theksuar se: dëtyrë primare e kësaj Qëndre ka qenë tubimi i shqiptarëve, ruajtja e gjuhës, kulturës, traditës, informimi i duhur nga Vendlinja, angazhimin në përkrahjen dhe ndihmat ndaj Vendlindjes, synimi që fëmijve shqiptarë të ju sjellet kultura e mbi të gjitha gjuha shqipe, dashuria ndaj vendlindjës, përmes botimit të revistave në gjuhën shqipe e suedishte, botimit edhe të librave të shumtë përmes QKSH-së. Edhe librat që sot do të promovohen janë botuar nga QKSH-ja, ku nuk mund të anashkalojmë ndihmën dhe kontributin e qeverisë suedeze, krijuesëve dhe publicistëve, artistëve, jemi të hapur për bashkëpunim", fjalët e të cilt u aplauduan gjatë.

3. Telegramet e arritura

Këtij tubimi i kishin arritur shumë telegrame, nga Suedia, Bullgaria, Kosova, Shqipëria..., disa nga të cilat ua lexoj të pranishmëve Sokol Demaku, ndër të cilët: telegramin përshëndetës nga "Radio-Bullgaria" - Sofje, nga z. Luigj Shkodrani, nga Nehat Nuhiu - Kumanovë, nga Shoqata e Shkrimtarëve të Shqipërisë, nga znj Gentiana Zagoridha - Durrrës, etj.

4. Fjalët e  prof. ass.dr. Murat Gecaj

Me sa u kuptua, z. Bahtir Latifi në pajtim me z. Sokol Demaku, kishin planifikuar që fjalët e para nga të pranishmit t'ua mundësojnë përsonaliteteve të shquara nga Shipëria, në veqanti atyre nga Shoqata e shkrimtarëve (SHSHSH),  z. Murat Gecaj dhe z. Viron Kona. Prof Gecaj, në stilin e një atdhetari, patrioti e publicisti, u shpreh: "...ju pëshëndes nxehtësisht, në emër të SHSHSH-së, nga e cila ju shkruajnë e ju dërgojnë mesazhe, përveq tjerash  së "...më juve jemi me zemër!" e neve,  unë me prof Viron Kona, erdhëm edhe fizikisht këtu dhe  ua sollëm disa tituj librash të botuar në Shqipëri e Kosovë, e si titull i veqantë nga unë, i pari i këtij lloji - libri për mbesën time Dorela, dhe duke respektuar praninë e shumë të tjerëve, nuk do e zgjas, me qëllim që edhe atyne të ju japim rastin...!"

5. Mesazhi i prof Viron Kona

Prozatori, e Publicisti  i mirënjohur shqiptar prof Viron Kona, kështu e filloi:

"Te ju kam parë zemra që rrahin fort për atdheun. Është hera e dytë që jam në Suedi, kësaj radhe i fëtuar nga Shoqata Kulturore Shqiptare "Migjeni", e cila më bëri nder duke ma botuar një libër, i cli bëri jehonë të madhe këtu, nga se ishte i përkthyer edhe në gjuhën suedeze. Kam shkruar për 8 shkrimtarë, nga të cilët 4 janë suedezë, e 4 janë shqiptarë, emrat e të cilëve janë në këtë libër. Prej shkrimtarëve shqiptarë, që më kanë lënë përshtypje të thella, i veqova: Sadullah Zendelin - Daja, Sokol Demakun, Bahtir Latifin dhe Hamit Gurgurin. Sot, këtu këto 4 libra që i kam sjell enkas, i dhuroj profesorit, mikut tim e mikut të madh të shqiptarëve Ullmar Qvick!" dhe, duke ja zgjatur dorën njëri-tjetrit, dhe duke i shtërnguar duart si miq të vërtetë u gjënden ballë për ballë prof Viron Kona dhe prof Ullmar Qvick. Ky moment ishte sa prekës sepse në fytyrat e tyra vëreheshin emocione, por edhe mburrje, nga së burrnisht u mbajtën të fortë, e kështu nën zhurmën e duartrokitjeve të gjata, prof Vrioni e liroj vendin në skenë, e prof Ullmarin e la duke "i ngarkuar" librat e dhuruara nga miku i madh nga Shqipëria.

6.  Fjala e mikut të madh të shqiptarëve suedezit Ullmar Qvick

Ende i paforcuar nga emocionet që iu shkatuan nga respekti, konsiderata dhe dhuratat nga z. Viron Kona, miku i madh i shqiptarëve suedezi Ullamr Kvick tha:

"Miq të dashur shqiptarë! Jam shumë i lumtur që jam sot këtu. Para pak minutave e kujtova pleqërinë e babait tim. Ai ishte skulptor. Në një takim për babain tim erdhën aq shumë njerëz, sa nuk i zinte salla dhe rrinin në shkallë. Ka shumë shqiptarë të mirë që duhet përmendur, e tash po i përmendi vetëm këta të dy: (1) Fetah Bahtiri, të cilin e falënderoj shumë për kontributin që ka dhënë, më ka nderuar shumë. (2) Hyra Birinxhiku, me zërin e saj të bukur në radion në gjuhën shqipe. Kam edhe shumë e shumë të tjerë...Unë, për shqiptarët them dy gjëra: bashkimi me deshirë dhe kundërthënia të shqiptarët: bashkimi me dhunë, së pari nga Perandoria otomane, e më vonë bashkim-vëllaznimi në Jugosllavinë diktatoriale. Né, të dashur miq, jemi të bashkuar me dëshirë si miq të vërtetë. Né shpresojmë se bashkimi do të jetë intergrimi i shqiptarëve duke ruajtuar traditat drejt bashkimit demokratik. Këto fjalë më erdhën në mënyrë spontane, se nuk isha përgatitë për ndonjë fjalim me shkrim. Shpresoj se do të kemi ditë të bukura bashkë!" - përfundoj fjalët Ullamr Qvick. Duartrokitjet valë-valë dhe klikimi e foto-aparateve dhe kamerave të shumta, jepnin edhe emocione për kontributin e madh të këtij suedezi ndaj shqitparëve qysh para 20 vitësh, por edhe forcë se shqiptarët paskan miq të mëdhenj suedezë.

7. Përkthyesi dhe përpiluesi i fjalorëve Sadullah Zendeli - Daja

"Kush ka forcë të bisedoj/flasë pas Ullmarit!?" - duartrokijte, në këmbë të gjithë, sepse fjalët e "Dajës" kishin dëmethënien e madhe. Dhe "Daja" vazhdoi: "Ardhja jonë sot këtu është një ardhje speciale, sepse ky Institucion - Qëndra Kulturore Shqiptare "Migjeni" në Båros, brenda 5 vitëve ka bërë shumë, ka krijuar shumë...sic tha edhe z. Bahtir Latifi, në Suedi janë afër 60 mijë shqiptarë dhe këto takime janë të rëndësisë së veqantë. Përveq gëzimeve të shumta që na i solli ky takim, ky bashkim i shqiptarëve dhe suedezëve, gëzim të veqantë na dhuruan miqt tonë nga Shqipëria - Viron Kona e Murat Gecaj. Fjala e urtë "Bashkimi bën fuqinë!" është aktuale edhe sot këtu. Ju falëmnderit shumë! - përfundoj fjalën "Daja", e nga të pranishmit nuk u ndalen gjatë duartrokitjet.

8. Hysen Ibrahimi nga SHSHKAS "Papa Klementi XI- Albani" në Suedi

Kryetari i Shoqatës se shkrimtarëve, krijuesvë e artistëve shqiptarë "Papa Klementi XI- Albani" në Suedi, z. Hysen Ibrahimi, iu drejtua të pranishmëve me këto fjalë: "Përshëndetjet e thella e të përzemërta për Shoqatën Kulturore Shqiptare "Migjeni" në Båros! Përshëndetje të veqanta për mysafirët suedezë! Përshëndetje për miqt nga Shqipëria! Përshëndetje të pranishëm! Jemi takuar këtu me rastin e përvjetorëve të SHKSH "Migjeni", të revistës "Dituria" dhe të radios "Dituria" në Båros. Kjo Shoqatë me në krye z. Sokol Demaku, z. Bahtir Latifi e mbarë Stafin, për 5 vite është zhvilluar dhe ka përparuar dukshëm, ka dhënë kontribut të lartë, në radhë të parë për fëmijët shqiptarë, që të mësojnë gjuhën, kulturën, historinë dhe kulturën shqiptare, dhe të gjihtë krijuesit, shkrimtarët, artistët shqiptarë. Ka përkrahur dhe ndihmuar shumë Shoqatën në të cilën unë jam kryetar, mbi shka i jemi shumë mirënjohës. Përmes saj po ndihmohet e po mundësohet botimi i shumë titujve të rëndësishëm për diasporën shqiptare. Ju uroj suskese të mëdha. Ju falëmnderit!" Me këto fjalë falënderuese përfundoj prezantimin z. Hysen Ibrahimi dhe pas tyre duartrokitje frenetike.

9. Biznesmeni Halim Hoti

Pronari i firmës se madhe në Suedi - z. Halim Hoti, i cili ka dhënë ndihmë dhe kontribut të madh, ndër të tjera tha: "Ndihëm i privilegjuar që jam i fëtuar në 5 vjetorin e QKSH "Migjeni" në Båros, të cilës i uroj suksese edhe në të ardhmën, dhe garantoj se ndihma ime nuk do të ju mungojë as në të ardhmën, sepse unë respektoj inteligjencën shqiptare." Pas këtyre fjalëve nuk u ndalen duartrokitjet.

10. Hamit Gurguri, shkrimtar, publicist

Ky shkrimtar, publicist që ka botuar një varg veprash me domethënie të rëndësishme për Qështjen Kombëtare, filloi preznatimin në mënyrë satirike, kështu: "N'i babë, para së të vdiste, e thirri djalin e vet e po i thotë: "Unë po vdes, ty nuk të kam lônë shumë pasuni, veq boll e kije qe nuk të kam lonë mal, as mulli n'Obrî*, boll t'kam lonë!" *(Obrija, katund në Drenicë). Brohoritje dhe duartrokitje, dhe vazhdoi: "Suedezët thonë të gjithë krijuesit janë të krisur. Kur nuk kishim as ambasadë as përfaqësues të shqiptarëve këtu e kishim z. Ullmar Qvick. Njeriu nuk është i varfër pse nuk ka pasuri, është i varfër nëse s'ka miq. Kam bër shumë libra. Një libër ia kam kushtuar suedezes Ana Lind-it, i kam përkthyer në shqip 13 përalla të një krijuesi suedez, i cili ka vdekë që 100 vite. Në vitin 1997 kam qënë dobët nga shëndeti, e takova një plake suedeze, të cilën e pashë duke lexuar librin, i cili "fliste" për gjëndjen e rëndë të suedezëve para disa vitësh, 1/4 (një e katërta) e suedezëve e kanë lëshuar Suedinë e kanë dalë në Amerikë, prej andej e kanë ndihmuar shumë Suedinë, sa për 10 vite e kanë ndryshuar të tërën, dhe kjo është ajo suedia e sotme. Nga kjo mund të kuptohet se sa fondet financiare i kanë shqiptarët, me i deponua në bankat e Suedisë, do të ia ndërronin pamjen Shqipërisë dhe Kosovës!" -përundoj z. Hamit Gurguri, e duartrokitjet në sallë nuk kishin të ndalur.

Promovimi i librit me titull: "Miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick"

1. Prof Sokol Demaku, në fillim të fjalës së tij e prezantoi autorin e librit me titull: "Miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick" - prof Fetah Bahtirin, si mësues, arsimtar, profesor, krijues e publicist, duke shtuar se me këtë libër e ka nderuar, jo vetëm suedezin Ullmar Qvick, por të gjithë suedezët dhe Suedinë, të gjithë shqitparët, e në veqanti ata në Suedi, ka ndëruar Shoqatën e shkrimtarëve, krijuesëve, artistëve shqiptarë "Papa Klementi XI- Albani", të cilës i takon, ka ndëruar të gjithë ata që kanë dhënë opinionet e tyre për mikun Ullmar, disa nga të cilët i ka theksuar në libër, ka nderuar familjen dhe vetveten e tij. Nga kjo nënkuptohet se në mes shqiptarëve dhe suedezëve janë krijuar ura-lidhjeje, ku kontribut të jashtëzakonshëm ka dhënë prof Ullmar Qvick. Botimet dhe promovimet e librave janë bashkim, tubim i njerëzve. Opinionet dhe porosia e prof Ullmarit do të janë aktuale këtu e 100 vite pas." Prof Sokol  Demaku theksoi edhe këtë: "Vrion Kona do të thotë kështu: lidhjet e Faik Konicës me Suedinë, lidhjet e Ali Pashës me Suedinë, edhe unë shkrova për suedinë!" - kështu e përfundoj prezantimin z. Sokol Demaku, pas së cilës pasuan duartrokitje të gjata.

2. Sadullah Zendeli - Daja, ia filloi me këto fjalë: "I nderuar mik Fetah Bahtiri! Të falëmnderit për botimin për njeriun e madh - mikun e madh të shqiptarëve Ullmar Qvick. Ju i nderuari Fetah Bahtiri, na e zbardhet fytyrën néve shqiptarëve. Si duket, më shumë ka bërë vetem prof Ullmar, sesa të gjithë né shqiptarët. Ju përgëzoj juve z. Fetah Bahtiri dhe juve z. Ullmar Qvick! Rrofshi sa malet!" - pas këtyre fjalive të shkurta por mendimeve të mira, duartrokitjet e të pranishmëve i shkatuan emocione "Dajës" e poashtu autorit të librit prof Fetah Bahtirit dhe prof Ullmar Qvick.

3. Riza Sheqiri: "Të dashur bashkëatdhetarë, të dashur miq nga Tirana. Po na tubojnë veprat. Sot po na bashkojnë disa vepra. Vepër është edhe 5 vjetori i QKSH "Migjeni" - na tuboj miku Ullmar Qvick. E kujtoj para 20 vitesh kur erdhëm si refugjatë kishim probleme të mëdha. Këtu në Suedi gjetëm duar që na u shtrinë për ndihmë. Në mesin e tyre ishte edhe Ullmar Qvick, dhe jo vetëm ky. Sot na ka tubuar një mik i madh që na ka ndihmua, ky është Ullmar Qvick. Të shkruash edhe pas 20 vitesh një monografi është dicka e madhe. Né ende nuk e kemi gjetë formulën e fuqisë tonë. Të paraqitën shqiptarët ashtu sic janë, e të largohën ato të para shumë vitesh. Atë që me fuqinë vetanake e kemi bërë né, ka qenë dashur ta bëjnë institucionet tona. Z. Fetah Bahtiri i falënderohet të gjithë popullit suedez, por ka zgjedhur një lule, atë më të mirën - Ullmarin. Z. Fetah vjelë edhe disa nga fjalët e prof Ullmarit." Riza Bahtiri kështu e përmbyll fjalën e tij: "Të falaëmnderit vendlindja e Ullmarit! Të falëmnderit Suedi! Suedezët na kanë dhënë një mik të madh, sic është Ullmari. Uroj që z. Fetah Bahtiri të na dhuroj edhe shumë libra të tjerë." Pas këtyre fjalëve, duartrokijte frenetike nga të pranishmit.

4. Fetah Bahtiri, autor i librit: "Kam pasë nderin ta përpiloi këtë libër. Këtu është vetëm një pjesë e kontributit të madh që ka dhënë për né shqiptarët Ullmar Qvick. Përfundimi i kësaj monografie është dhënë në 3 gjuhë: shqip, suedisht dhe anglisht, me c'rast atë në gjuhën shqipe dhe suedeze e kam dhënë vet, ndërkaq më ka ndihmuar shumë edhe miku Ullmar, i cili e bëri përkthimin në gjuhën nagleze, mbi cka e falënderoi shumë. Vend të theksuar në monografin zënë edhe faktet e mikut Ullmar me kundërshtrarët e shqiptarëve, kontaktet me shqiptarët dhe gjuhën shqipe që nga mosha 11 vjecare. Kanë mbetur edhe shumë gjëra pa u thënë, por ndoshta me ribotimin e monografisë do të plotësohen. Këtë monografi e kemi përpiluar bashkë me Sadullah Zendelin - Dajën, prof Sokol Demakun e të tjerë. Pasi edhe Vet miku Ullmar ka shkruar për këngën "Gjergj Elez Alia", në monografi është përfshirë gjërsisht. Kënga "Gjergj Elez Alia" fillon me këto fjalë, dhe autori Fetah Bahtiri e ngritë zërin duke kënduar: "Trim mbi trima, ai Gjergj Elez Alia!" Zëri i autorit fillon të dridhet, nga se u shtuan emocionet në shpirtin e autorit dhe me sa fuqi kishte, autori në stilin e aktorëve të mëdhenj shqiptarë si Qun Lajqi, Mirush Kabashi e Reshat Arbana, këndoj me zë të lartë si në kupë të qiellit:

"Miku Ullmar ka thënë: Trim mbi trima ai Gjergj Elez Alia",

e unë po them:

"Trim mbi trima ai Ullmar Qvick!"

Pas këtij përfundimi me metodën e aktrimit, autori ua ngriti emocionet të gjithë të pranishmëve, të cilët duartrokitën edhe më furishëm sesa më parë. Ndërkaq z. Hysen Ibrahimi, u ngrit në këmbë, u kthye më fytyrë kah të pranishmit dhe me gjestikulacione i nxiti që të gjithë të ngritën në këmbë dhe të vazhdojnë me duartrokitje frenetike, duke brohoritur njëzërit: "Ullmar, Ullmar!" e disa mëpastaj "Fetah-Ullmar, Fetah Ullmar! dhe, autori i librit prof Fetah Bahtiri, vazhdoi me zë të dridhur: "...tash dua që personalisht t'ia dhuroi librin tim me titull: "Miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick - monografi". E fëtuan prof Ullmarin të ngjitet në skenë, kur autori Fetah Bahtiri me shtërngim duarsh dhe përqafime burrërore, ia dhuroi librin.

Prapë duartrokije frenetike.

Kjo atmosferë ishte dicka madhështore, e papërshkruar me fjalë.

Mirënjohje dhe dhurata nga miqt, për mikun Ullmar Qvick

Përveq nderimeve të shumta që ju bënë, mikut të madh të shqiptarëve Ullmar Qvick, iu ndanë mirënjohje e dhurata të shumta, nga të cilat po i theksoj këto:

1. Shoqata e shkrimtarëve, krijuesëve dhe artistëve "Papa Klementi XI - Albani" i ndau MIRËNJOHJE, të cilën ia dorëzoi Kryetari i Shoqatës z. Hysen Ibrahimi.

2. Përfaqësuesja e RTSH /Radio Televizionit Shqiptar/ nga Tirana, moderatorja e Radio-Tirana,  znj Kozeta Hoxha, në stilin e një aktorje të vërtetë, një dame, foli aq fjalë të përzgjedhura sa ia kishin almi të gjithë të pranishmit, të cilë znj Kozeta i mahniti dhe me bukurinë dhe simpatinë e sajë të veqantë. Znj Kozeta ia dhuroi  mikut Ullmar disa CD dhë disa DVD, në të cilat janë të xhiruara emisione mbi jetën dhe veprimtarinë e mërgatës shqiptare. E gjithë këjo pati jehonë të madhe ndër të pranishmit, të cilët u ngritën në këmbë për të nderuar gazetarën, publicistën dhe moderatorën e Radio-Tirana, znj Kozeta Hoxha.

3. Shkrimtarja dhe publicistja Qibrie Hoxha ia dhuroi librin mbi femrat shqiptare në Suedi dhe mbajti një fjalë rasti, e cila u vlerësua lartë nga të pranishmit dhe nga vet miku Ullmar..

Në ndërkohë e fëtuan mikun Ullmar të ngjitet në skënë e të pranon dhuratat dhe mirënjohjet  dhe sa donte të fliste dicka, por nuk i lejonin sepse me padurim i ndanin dhurata dhe mirënjohje.

4. Prof Riza Sheqiri, u fëtua në skenë për t'ia dorëzuar  prof Ullmarit Mirënjohjen nga Ministria e Arsimit të Republikës së Kosovës.

5. Prapë, miku Ullmar nuk mund të flasë, nga se si vetëtima ngjitet në skenë Kryetari i Shoqatës se shkrimtarëve "Papa Klementi XI - Albani" per t'ia dorëzua Mirënjohjen - Shpalljen Antar Nderi i kësaj Shoqate.

6. Nga Shoqata për ndihma të fëmijve të varfër nga Ljumbi - Suedi, iu dhurua një pikturë e punuar nga Florije-Lule Bajraktari, të cilën ia dorëzuan me përqafime të sinqerta përfaqësueset e kësaj shoqate znj Florije-Lule Bajraktari dhe znj Irenne Nilsson.

7. Falënderimi i prof Ullmarit

E tani nuk mundën ta ndalin prof Ullmarin, i cili tha: "Ju falëmnderit! Më gëzojnë shumë të gjitha këto mirënjohje e dhurata; më gëzojnë këto piktuara, përplot me ngjyrëra, plotë me forma të qarta, plotë me gëzim. Kjo pikturë do ta ketë një vend me rëndësi në shtëpinë time, m'u aty ku i kam të vendosura edhe dhuratat e cmuara, sic është "Një gurë graniti" që simbolizon bashkimin e fortë si graniti midis suedezëve dhe shqiptarëve."

8. Prapë nderpritet prof Ullmari, nga se, duke fluturuar si bleta, ngjitet në skenë redkatorja dhe moderatorja e radios "Zëri i Arbërit" Oslo - Norvegji, znj Shemsie Trena, për të zënë rendin e gjatë, e cila shpalli se radio "Zëri i Arbërit" ia dhuron një libër z. Ullmar Qvick, dhe e fëtoi në skenë z. prof Imri Trena, Udhëheqës i radios "Zëri i Arbërit", i cili ia dorëzoi librin, duke i shtërnguar duart e burrnisht duke u muarrë ngryk si miqt e vërtetë, nga se njihen kaherë...Prof. Imri Trena ia ka bërë disa vizita prof Ullmarit, nga të cilat, bashkë me moderatorin e TV-së shqiptare në Norvegji, z. Shemsi Rukovci, kanë bërë shumë vizita e xhirime dhe i kanë shfaqur përmes radios "Zëri i Arbërit dhe TV-së shqiptare në Norvegji, disa nga këto shkrime e xhirime, si dhe Opinioni i prof Ismet Hasani, nga Hässleholmi i Suedisë, me rastin e Urimit të 75 vjetorit të lindjës se prof Ullmar Qvick, i publikuar në webfaqen "shemsirukovci.tk" në Norvegji, e që të gjitha këto,  me pajtimin e plotë të prof Ullmarit janë përshfi nga autori prof Fetah Bahtiri në monografinë e promovuar sot.

9. z. Xhevat Isufi, këshilltarë i Ministrit të Diasporës së Republikës së Kosovës, në emër të Ministrisë së Diasporës, i dhuroi prof Ullmarit dhuratë me Mirënjohje, gjest ky i cili u vlerësua Lartë dhe u duartrokit gjatë. Njëherit falënderoi prof Sokol Demaku, që po bëjnë punë të madhe me fëmijtë shqiptarë nëpër shkolla, duke ruajtur gjuhën, traditën, kulturën dhe historinë shqiptare...

10. Iu dha pak rast prof Ullmarit të thotë dicka

Pas shumë ndërprerjeve, përshkak të ndarjës së shumë mirënjoheve dhe dhuratave, prof Ullmari e shfrytëzonte castin derisa dhuruesit ngjitëshin në skenë, të thotë dicka, dhe e tha këtë: "Bujqit flasin për bereqet, edhe sot këtu ra shi, pra me bereqet. Kam emocione, nga se nuk e kisha pritë këtë që më dhuruat sot. Ju falëmnderit shumë! dhe vazhdoi: " Në vitin 1951 fillova të shkruaj për radio-Tiranën, kur isha 15 vjeq e dija mjaft mirë gjuhën shqipe të atëhershme. Me gjuhën e unisuar shqipe nuk jam i lumtur, por e pranoj, shpresoj se do të korrigjohet!?

11. Pas ndërprerjeve të shpeshta, prapë me dhurata

Miqt e fëtuar nga Tirana - prof dr Murat Gecaj dhe prof Viron Kona, përveq dhuratave të dhuruara më heret, dëshironin prapë ta ndëronin mikun Ullmar, por nga modestia nuk ngutëshin të ngjitën me vrull në skenë si disa para tyre, por e gjetën castin e duhur dhe "e ngarkuan" me libra e dhurata mikun e dashur të tyre dhe të mbarë shqiptarëve Ullmar Qvick, të cilëve iu falënderua shumë. Duartrokitje frenetike..., sa memzi iu dha casti moderatorit dhe organizatorëve të këtij takimi tradicional, z. Bahtir Latifi dhe z. prof Sokol Demaku që, në pajtim me të pranishmit, ta bëjnë një pushim, të ngrënin drekë  përjashtë sallës së takimit në një Restaurant dhe të vazhdojnë edhe në Restoranin e rezervuar enkas për mysafirët e shumtë me cka edhe u pajtuan dhe shpallën të përfunduar pjesën e parë të këtij takimi.

12. Dreka solemne në Restoranin "Orijentaliskt kök"dhe n'i gjygym qaj rus

Për ushqimit të "mëngjesit", që e kishin servuar në vendin e posaqëm përballë sallës së takimit, ku z. Sokol Demaku i fëtonte të pranishmit: "Urdhëroni, në vend të "mëngjesit" ta ngrënim nga një "kulaq", e në realitet kishin përgatitur, përveq "kulaqit" edhe kaqkavall, margarinë, mazë dhe lëngje, dhe secili kishte mundësinë të hajë sa të dojë, se kishte mjaft.

Përveq kësaj, sic u përmend më lartë,  për mysafirët e shumtë kishin rezervuar Restaurantin me mbishkrim: "Orijentaliskt kök"(Kuzhinë orijentale), ku shtruan drekë të begatë, me paraushqim dhe ushqim "orijental" me bollëk. E veqanta ishte se pronari i këtij Restauranti, një patron i vërtetë, i cili u prezantua me fjalë mikëpritëse, për nder të mysafirëve, për servim të ushqimit këtë ditë kishte angazhuar kamarierë shqiptarë, të cilët, përveq shërbimit të kënaqshëm, për musafirë kishin përgatitur kafe dhe "ni gjygym qaj rus", që shkaktoi surprizë të veqantë ndër mysafirët.

Në drekë ishin të fëtuar edhe përfaqësuesë të organeve politike-shtetërore të qytetit Båros, si Kryetari i Komunës e shumë të tjerë, të cilët, si nikoqirë të vërtetë i kanë pritur mysafirët me fjalimet "extra - speciale". Fjalimet e tyre  ishin përplotë fjali miradie për shqiptarët, për integrimin e shqiptarëve në Suedi dhe rolin relevant të Shoqatave shqiptare me ndikim tek nxënësit shqiptar, që krahas gjuhës suedeze, mos ta harojnë se mësuari edhe gjuhën shqipe, duke praktikuar edhe kulturën, traditën dhe historinë e Kombit të vet - shqiptar.

13. Gjatë dhe pas drekës, mirënjohje dhe dhurata për mikun Ullmar Qvick

Radha e atyre që kishin përgatitur mirënjohje dhe dhurata për mikun Ullmar Qvick, vazhdoi edhe gjatë ngrënies së drekës dhe pas drekës. Numri i tyre është i madh, dhe përshkak të hapsirës nuk po i rregjistroj këtu, mbi cka ju kërkoj falje.

Dhurata dhe mirënjohje nga Shoqatat Shqiptare ju ndanë edhe përfaqësuesëve politik-shtetëror, si Kryetarit të Komunës Båros etj.

14. Suedezi me plis të bardhë dhe emlemën me shqiponjë- surprizë

Përveq surprizave të përmendura më parë, - befasi të këndëshme shkaktoj edhe prezenca e një suedezi me mjekërr të vërdhë, me plis të bardhë e me ëmblemën me shqiponjë në kokë, i cili disa herë muarr vet mikrofonin për t'i falënderuar të pranishmit e shpeshherë duke përdorë edhe fjalë shqipe: "...unë jam shqiptarë", "unë mbaj në kokë plisin", "i dua shumë shqiptarët", etj. mbi cka aplaudohej nga të pranishmit. Ky ishte suedezi Anders Wesman, që e shtoj disponimin dhe e madhështoi këtë takim.

Pasdreka në Restaurant u shfrytëzua edhe për njohtim ndër të pranishmit, veqanërsiht me miqt nga Tirana, prof dr Murat Gecaj e prof Viron Kona, me moderatoren e Radio-Tirana znj Kozeta Hoxha, me znj Qibrije Hoxha, deputete dhe publiciste, me zonjat: Florije-Lule Bajraktari e Irenne Nilsson nga Shoqata për ndihmë fëmijvëve të varfër nga Shqipëria dhe Kosova, njohtimi me shumë bashkëatdhetarë nga mbarë Suedia, Norvegjia, Shqipëria e Kosova, etj,etj. që ishin të pranishëm, e që me këtë rast kishin emocione sepse nuk ishin parë ndër veti për shumë vite. Midis tyre shkëmbehëshin adresa, nr. të telefonave - mob., adresa elektronike, shkëmbëheshin edhe dhurata të panumërt, ndër te¨cilat vendd të veqantë zinin titujt e librave të shumtë që i dhuronin prof dr Murat Gecaj, prof Viron Kona, prof Abdullah Zendeli - Daja, znj Kozeta Hoxha, znj Florije-Lule Bajraktari, znj Qibrie Hoxha, znj Shemsie Trena, prof Imri Trena..., të cilët më parë u shpërdanë dhurat edhe nikoqirëve suedezë - Kryetarit të Komunës Båros si dhe suedezit Anders me plis të bardhë dhe me ëmblemën  me shqiponjë në kokë, që e kishte marrë me vete nga shtëpija dhe e mbajti gjatë gjithë kohës sa ishte.

Në përcjellje të mysafirëve ishin prezentë prof Sokol Demaku, prof Bahtir Latifi bashkë me Stafin e tyre,  Kryetari i SHSHKASH z. Hysen Ibrahimi e shumë e shumë të tjerë, e poashtu edhe numër i konsiderueshëm i suedezëve si nikoqirë, të cilët e bërën një përshëndetje lamtumirëse, duke falënderuar për ardhjen në këtë takim, me shpresë se së shpejti të organizohet kështu si në Båros edhe në qytete tjera dhe të tubohen së bashku shqiptarët me miqt suedezë.

Gjatë përshëndetjës lamtumirëse, me shtërngim duarsh, me përqafime të ngrohta e të sinqerta mysafirët falënderonin tejet mase Nikoqirët nga Bårosi me theks të veqantë prof Sokol Demakun dhe prof Bahtir Latifin...

Takimi tradicional në Båros të Suedisë është shëmbull eklatant, për organizimin dhe mbajtjën e përvjetorëve, jubileve, nga i cili të pranishmit mësuan shumcka, e mbi të gjitha për mikëpritjën dhe bujarinë shqiptare dhe se këto, sic u shpreh miku i madh i shqiptarëve prof Ullmar Qvick se: "...këto takime i përcjellë shiu, e shiu është bereqet!"

Dhe, po e përundoj këtë shkrim me këto fjali:

(1) Sa më shumë që bashkohen e afrohën njerëzit, aq më shumë largohën dallimet midis tyre!

(2) Më shumë ka vlerë një miqësi e mirëfillët se gjysma e botës!

Ismet Hasani, Hässleholm

 

Kadri Tarelli: KONKURSET SHKENCORE PASQYRË E PUNËS NË SHKOLLA

Konkursi shkencor

KONKURSET SHKENCORE PASQYRË E PUNËS NË SHKOLLA

Kur nxënësit, prindërit, mësuesit dhe drejtorët e shkollave presin me shumë interes zhvillimin e fazës së tretë të olimpiadës së matematikës, këtë javë në sallën e QKF në Durrës u zhvillua konkursi shkencor mes nxënësve të klasave të katërta të shkollave 9-vjeçare, publike dhe jo publike të qytetit të Durrësit. Veprimtaria u organizua në emër të një teme mjaft të bukur: “Shkenca midis nesh”. Qëllimi i konkursit, meqënëse zhvillohet në kuadrin e 100 vjetorit të pavarësisë është të gërshetohen njohuritë shkencore të nxënësve me njohjen e historisë, gjuhësisë, shkencave ekzakte dhe vlerave kombëtare të atdhedashurisë. Tematika e konkursit është mjaft e gjërë dhe përfshin interpretimin e njohurive në lëndët matematikë, dituri, lexim letrar, edukatë qytetare dhe histori.

Një javë e mbushur plot emocione dhe gjallëri të pazakontë. Përdit salla e konferencave të QKF, mbushej tej mase me nxënës, prindër dhe mësues. Janë 25 shkolla të qytetit të Durrësit që Konkurojnë. Kudoherë në takime të tilla, te të vegjlit, pse jo edhe te të rriturit, shpërthen tifozlliku për skuadrën e klasës dhe të shkollës. Këtë vit, për të qënë të saktë, nga drejtuesit e konkursit ishin marrë të gjitha masat për një transparencë maksimale, që askush nga pjesëmarrësit dhe të pranishmit të mos mendojnë se, nga drejtuesit dhe juria ka “Hile” dhe “hatëre”. Pyetjet dhe përgjigjet çfaqeshin në monitor, por edhe dëgjoheshin nga të gjithë nxënësit, prindërit dhe mësuesët të pranishëm në salle. Nxënësit pjesëmarrës kanë emocione, porsa ngjiten në skenë dhe zenë vend në tavolinat e caktuara. Presin me ankth njëri – tjetrin, pyesin e bisedojnë me zë të ulët: Vallë a do të jenë në lartësinë e duhur për të fituar ? Dikush edhe mund të pyesë: Po mësuesit si ndjeheshin? Kam përshtypjen se përmbaheshi, por zjenin përbrenda, pasi në njëfarë mënyre, nga vetë përgjigjet dhe rezultatit i skuadrës vlerësohet edhe puna e tyre në klasë e në shkollë. Të gjitha e duan fitoren, por e kanë të qartë se, vetëm kur ballafaqohesh me të tjerët dhe vlerësohesh nga të tretët, e kupton dhe nxjerr përfundime se ku je në të vërtetë. Vetëm kur je në garë, marrin fund llafet dhe mburrjet ndaj njëri – tjetrit. Në dukje të jepet përshtypja se konkurojnë nxënësit. Vërtet ata janë aktorët kryesorë, por në fakt konkurojnë mësueset dhe shkollat. Janë ato që lodhen çdo ditë, janë ato që me aq kujdes mundohen t’ i orientojnë nxënësit drejt njohurive shkencore dhe t’u shtojnë dashurinë për shkencat. Ndaj në këtë ditë fitorja ose humbja është vlerësimi, apo nota që ato meritojnë, dhe që i japin nder mësuesit dhe emër shkollës. Natyrisht fitorja sjell gëzimin e ligjshëm, që kushdo e lakmon, por i buzëqesh vetëm njërit, më të përgatiturit, më të zototit dhe më të shkathtit.


Ditën e premte u zhvillua faza finale. Atmosferë festive me shumë gjallëri. Salla gumzhin nga zërat e gëzuar të fëmijëve që presin të shohin dhe degjojnë përgjigjet e shokëve të tyre. Nxënësit që shoqëronin pjestarët e ekipeve, kishin përgatitur valle, këngë dhe recitime për të kënaqur të pranishmit e shumtë. Nuk munguan thirrjet dhe parrullat me emrat e shkollave përfaqësuese, të shkruara me ngjyra të ndezura. Çfarë fantazie kanë fëmijët. Janë të pa parashikueshëm. Në takim u përfaqësuan pesë shkollat fituese në pesë takimet e ditëve të shkuara. Ekipet ishin: “Jusuf Puka”, “Vinçenc Prendushi”, “Marie Kaçulini”, “Kushtrim i Lirisë” dhe “Vasil Ziu”. Pas një gare të fortë, grupi më i mirë u shpall grupi i shkollës “Marie Kaçulini”, që përfaqësohej nga nxënësit: Arlind Kacadei, Mariano Baçi, Daniela Traja, dhe Eugesta Qokaj. Mësueset e klasave të katërta të kësaj shkolle Julinda Bllaca, Etleva Qorri, Enkeleida Shahini, dhe luljeta Beqaj, kanë të drejtë të gëzohen për fitoren, por edhe të krenohen me rezultatet e nxënësve të tyre.


Në bisedë me drejtuesin e konkursit Z. Myzafer Begteshi, drejtues i sektorit shkencor, i cili thotë: “Ka disa vite që QKF e Durrësit organizon një konkurs të tillë shkencor me qëllim të nxisë dhe të kultivojë dëshirën e nxënësve për t’u marrë me shkencat. Në fakt dihet nga të gjithë se ato janë të vështira, por që kanë edhe ato bukurinë e tyre dhe të ngjallin emocione. Jemi munduar që të jemi seriozë në organizimin e veprimtarisë. Vemendje të veçantë ka përzgjedhja e komosionit, veçanërisht të dëgjohet qartë zeri i tyre, sepse aty janë sytë dhe veshët e të gjithëve. Nga ato varet që mos ketë “anësi” e “hile”, dhe nxënësit e mësuesit të marrin atë që meritojnë. Nga përvoja, jemi munduar që gabimet, apo mangësitë e viteve të shkuar, t’ i korrigjojmë, mos ketë qejfmbetje dhe të gjithë të dalim të kënaqur. Interesi ynë, dhe ca më shumë i mësuesëve dhe shkollave është, shtimi i numrit të nxënësve që të hedhin vështrimin në drejtimin të shkencave dhe të kenë njohuri të sakta e të qëndrueshme. U përpoqëm që programi të jetë i larmishëm, duke përfshirë edhe numra të tjerë, si këngë, recitime, melodi me fyell, siç ishte grupi u shkollës “V.Prendushi”, lexim të dokumentave historike të pa njohura për nxënësit e nivelit të ciklit të ulët. Për “lezet”, kishim mbledhur edhe grimca humoristike nga shkencat dhe matematika. Jam shumë i kënaqur nga niveli i njohurive të nxënësve. Fituesit shpesh ndahen nga të tjerët vetëm me nga një pik. Ka masivizim dhe arritje nga viti në vit, gjë që tregon një interesim më të madh të nxënësve dhe mësuesëve në shkollë dhe prindërve në familje. Edhe kur dikush ka mbetur i pa kënaqur me rezultatin, është shenjë e mirë, sepse si mësuesit ashtu edhe nxënësit do të përpiqen më shumë në të ardhmen. I vure re ? Kishte lot në sytë e nxënësve fitues, por edhe te ndonjë humbës me sedër. Është e natyrëshme. Fitorja ose humbja ka emocione të forta”.

Urime fitimtarëve !

Urime dhe suksese në veprimtari të bukura dhe të dobishme për nxënësit dhe mësuesit e shkollave të Durrësit

Përgatiti

Kadri Tarelli

 

Murat Gecaj: “UNË E DI, SE KUSH E ÇOI BUBULINON NË SUEDI”

 

“UNË  E  DI, SE KUSH  E ÇOI  BUBULINON   NË SUEDI”

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

Nga e majta: Sadulla Zendeli-Daja, me M.Gecajn, në Panairin e Librit (Tiranë, 12 nëntor 2011)

Mbesa ime, Dorela e vogël po bisedonte me një bashkëmoshatare. Ndër të tjera, ajo i tregoi edhe këtë ngjarje:

“Një ditë të shtunë, bashkë me mamin, si zakonisht, shkova te shtëpia e gjyshërve të mi. Sapo hyra brenda, pashë që ata u gëzuan shumë, më përqafuan e më puthën. Se kështu bëjnë të gjithë gjyshërit, me mbesat e nipat e tyre. Kur u ulëm, nisëm të pyeteshim me njëri-tjetrin. Sigurisht, për mua u interesuan se çfarë notash kisha marrë në shkollë. Si me bishtin e syrit, vërejta se Babushi po shikonte diçka në bibliotekën e tij. Pas pak, ai më vuri përpara një libër, në kopertinën e të cilit ishin shkronja dhe fjalë të huaja, që nuk i kuptoja.

Nga padurimi, e pyeta atë:

-Babush, në cilën gjuhë janë shkruar këto fjalë, se unë këtu vetëm emrin e xhaxhit Viron Kona dhe të Bubulinos po lexoj?

-Janë në gjuhën suedeze, Dorela,-m’u  përgjigj ai…-A të kujtohet, se xhaxhi Viron ta ka dhuruar  ty, me një shënim të bukur, librin e tij në gjuhën shqipe, “Eh, more Bubulino!”? Ndërsa ky, që po sheh ti këtu, është po ai libër, por në gjuhën suedeze. Atje e përktheu në këtë gjuhë të huaj, teta Qibrije Hoxha…



 

Shkrimtari Viron Kona, “babai” i Bubulinos, me lexues të vegjël,

në qytetin Boras-Suedi, më 2011

-Pra, tani unë e di, se kush e çoi Bubulinon në Suedi,- më tha ajo e kënaqur…

Por nuk e la me kaq mbesa ime dhe, nga kureshtja, më pyeti  që t’ia shpjegoja se ku është ky shtet i largët.  I tregova se ai ndodhet në Veri të Europës, në Gadishullin e Skandinavisë. Populli i këtij vendi i do shumë shqiptarët dhe disa nga këta kanë shkuar  atje emigrantë. Për fëmijët  e tyre janë çelur kopshte e shkolla, ku e mësojnë edhe gjuhën tonë të bukur shqipe. Por shqiptarët kanë edhe një klub të tyrin, i cili e ka emrin e poetit tonë të madh kombëtar, “Migjeni”. Aty mblidhen shqiptarët e moshave të ndryshme dhe në ballë të sallave të tij kanë vendosur Flamurin tonë Kombëtar, me shqiponjën dykrenare. Sidomos me raste festash, ata recitojnë, këndojnë e kërcejnë, sipas traditave tona popullore.

Kur po i flisja për këto dhe për gjëra të tjera për Suedinë, Dorela u kujtua që unë i pata treguar se në Tiranë kishin ardhur dy shkrimtarë nga ai vend, pra miqtë e mi Sokol Demaku e Bahtir Latifi.  Më pas, më dërguan edhe disa numra të revistës në gjuhën shqipe, “Dituria”,  e cila botohet në qytetin Boras, ku banojnë ata. Por ajo më kishte parë, se i kisha derguar përshëndetje  me anën e Internetit edhe një shkrimtari tjetër, të cilin të gjithë e njohin atje me emrin  Daja (Sadulla Zendeli).   Kështu kishte ndodhur edhe me studiuesin e gjuhës shqipe (albanologun) dhe mikun e  Shqipërisë,  suedezin Ulmar Kvik, me të cilin tani kam shkëmbim mesazhesh, përmes Internetit.

Sigurisht, m’u desh t’i tregoja Dorelës edhe për librin e xhaxhi Vironit, “Eh, more Bubuliono!”,  i cili është shqipëruar dhe përhapur te fëmijët, në Suedi. Bile, i thashë asaj se vitin e kaluar atje e ftuan pikërisht këtë shkrimtar, që Bubulinoja t’i njihte më nga afër edhe personazhet e dashura të fëmijëve suedezë. Për shembull, i tillë është Pipi Çorapegjata, për të cilin ka botuar libra shkrimtarja shumë e njohur  suedeze, Astrid Lindgren. Ata janë përkthyer në shumë vende të botës. Kështu, Bubulinoja pa me kureshtje të madhe, Boras edhe monumentin e Pinokut, që e kanë vendosur në mes të qytetit. Bile, për ta miratuar këtë gjë, u pyetën të gjithë banorët e rritur, pra u bë “referendum popullor”. Tani, kur fëmijët kalojnë pranë Pinokut, shikojnë nëse hunda e tyre është rritur ose jo. Se, po të mos kenë thënë të vërtetën gjatë ditës, atyre u smadhohet hunda e tyre!


 

Mësuese Anette dhe disa nxënës, në shkollën e Borasit

Interesante ishte për fëmijët  suedezë të Borasit edhe kur u njohën me fëmijë të tjerë shqiptarë. Ata janë personazhe të librave të shkrimtarit tone për fëmijë, Viron Kona. Disa nga këta janë: Dardi, Kapiten Liku, Fluturushja, Këmbëgjati, Mjekërverdhi, Shkencëtari, Papagalli Çate e të tjerë. Gjatë ditëve të qendrimit në Suedi, tërë kohën ai mbajti shënime dhe bëri fotografi të shumta. Prandaj, kur u kthye në Tiranë, u ul e shkroi një libër, kushtuar posaçërisht vendit  dhe popullit mik të Suedisë. Ai e ka emrin domethënës, “Bukuri suedeze”.Për atë janë botuar disa shkrime, në gazeta dhe në Internet. Këtë libër, ashtu si atë për Bubulinon, ky shkrimtar do ta çojë edhe në Suedi…

Kur po i flisja për këto, që shkrova më sipër, Dorela më dëgjoi me vëmendje të madhe, duke më bërë herë pas here pyetje të ndryshme. Por, ajo u kënaq shumë dhe m’u hodh në qafë nga gëzimi, sidomos , sapo i tregova se mua, bashkë me xhaxhi Vironin, na kanë ftuar të shkojmë në Boras të Suedisë. Udhëtimin tonë do ta bëjmë në mesin e muajit prill të këtij viti. Aty do të festohet 5-vjetori i Klubit “Migjeni” e i revistës “Dituria”, por  edhe 4-vjetori i Radios, që jep emisione në gjuhën tonë të bukur.


 

 

Në Tiranë-2011, nga e djathta: S.Demaku, M.Gecaj e B.Latifi

Ditët do të ikin shpejt dhe unë e di që mbesa Dorelë do të më pyesë shpesh për udhëtimin tone, në Boras të Suedisë. Se atje na presin me padurim miqtë tanë Sokol Demaku e Bahtir Latifi. Por do të takojmë përzemërsisht edhe shumë të njohur tjerë shqiptarë dhe miqtë suedezë. Ndër ta, janë drejtori i shkollës, Perr Kettisen; mësueset Anette e Sonja etj., në shkollën “Fiarding Skolan”. Është kënaqësi e veçantë, që ne do t’u flasim të gjithë miqëve tanë atje, për dashurinë dhe respektin e fëmijëve shqiptarë  e të prindërve të tyre, për  Suedinë mike dhe popullin e saj, punëtor e përparimtar. Ata kanë ndërtuar një jetë shumë të mirë dhe të bukur, për tërë banorët e atij vendi skandinav.

“Eh, more Bubulino!”, në gjuhën suedeze Kopertina e librit për Suedinë

x x x

Këtu poshtë po vendos një vjershë modeste, të cilën e kam shkruar  me gjithë zemër, në gusht të vitit 2011. Po redaktoja librin publicistik, “Bukuri suedeze”, të shkrimtarit dhe mikut tim Viron Kona. Ndoshta, atëherë, kisha parandjenjë të këndshme, se një ditë do ta shihja edhe unë atë vend të bukur e të begatë dhe do të njihesha nga afër me njerëzit e tij,  aq dashamirë për Atdheun tonë.

Tiranë, 23 janar 2012

--------------------------------------

SUEDI,  E BUKURA SUEDI,  MOJ!…

Kam lexuar sot, një libër për ty,

Bukuroshe, moj, aty në Veri,

Po më dukesh me vello-nuse,

Në shumë mendime seç me fute…

 

Suedi, e bukura Suedi, moj,

Dua të jem zog, të vij dhe të shikoj,

Kam kënaqësi që aty unë të vete

E ta heq gjithë mallin e kësaj jete.

 

Kam njohur shumë bij tu, nga larg,

Që lavdinë ta ngritën, ty aq lart,

Që t’ futën në vend t’ parë në botë,

Ku ka veç shumë gëzime dhe jo lotë.

 

Kam një ëndërr e një dëshirë,

Ta shoh Suedinë, vendin më të mirë,

Të shkoj atje, nga e Shqipëria e jonë,

Ku për miqësinë të gjithë këndojnë.

 

Kam një urim dhe një kënaqësi,

Të jem një ditë në Skandinavi,

Në Suedi, me miq e kolegë rrethuar,

Pastaj të gjithëve te ne, për ty, për t’u treguar.

 

Kam tani besim dhe kam shumë ndiesi,

Se së shpejti do ndodhem në Suedi,

Atdheun e vikingëve të  vizitoj e shikoj,

Një ndër “mrekullitë” e botës ta përjetoj!

Murat Gecaj

Tiranë, 11 gusht 2011, ora 17.30

(Marrë nga libri “Dorela”, Tiranë, mars 2012)

 

 

Bajram Gashi: BAJRAM SALIHI MËSUES, LUFTËTAR, NACIONALIST I FLAKTË, DËSHMOR

 

Historia e një deshmori

Durrës më 25. 03. 2012

BAJRAM SALIHI MËSUES, LUFTËTAR, NACIONALIST I FLAKTË, DËSHMOR

Bajram Salihi mësues, patriot, nacionalist i flaktë, lindi në fshatin Uçë të Komunës së Istogut më 15 janar 1915. Që në fëmijëri u brumos me ide patriotike për një Kosovë të lirë dhe të pavarur. Shkollën fillore e kreu  në Krumë të Hasit, së bashku me shokun e tij nga Gjakova Haki Taha, atentatorin e Miladin Popoviçit. Gjimnazin Shtetnor e kreu në vitet  1930 – 1932  në Shkodër në konviktin “Malet Tona”, duke i’u njohur dega normale për mësuesi.  Kështu diplomohet dhe vlerësohet me nota shumë të mira në të gjitha lëndët, duke shkëlqyer në mënyrë të vëcantë në  gjuhët e huaja si : gjermanisht shumë mirë, frengjisht shumë mirë. Me dekret të Mbreterisë Shqiptare dhe vendim të Ministrisë së Arsimit të asaj kohe nr. 1299. dt 27. 11. 1934, do të emërohet mësues në rrethin e Krujës, ku  punoi duke dhënë mësim në shkollën mashkullore në Krujë.


Sipas deshmive të të vëllait Idrizit, 81 vjecar, sot banues në Durrës dhe profesor Abdurrahim Gashi nga Uça (pensionist), Bajrami në vitet 1936- 1938  kreu Akademinë Ushtarake në Itali. Pas studimeve, duke qënë se familja banonte në Shënvlash fshat afër Durrësit, ai kthehet aty për të rifilluar punën si mësues. Menjëherë i’u vu punës për organizimin e arsimit të detyrueshëm fillor në këtë fshat, duke synuar dhe arritur në një kohë shumë të shkurtër shtimin e numrit të nxënësve dhe mësuesve. Kështu brenda vitit në shkollën e Shënvlashit dhe nën drejtimin e Bajramit, do të emerohet mësues Haki Taha nga Gjakova, vajza me origjinë shkodrane Agetina Qerraxhia, si dhe vajza durrsake Nafie Mema, e fejuara e ardhëshme e Lasgush Poradecit. Bajrami e kishte mik Lasgushin, ndaj edhe kishte dhënë ndihmesë të madhe që këta të dy të fejoheshin.

Nën drejtimin e Bajram Salihit dhe përkushtimin intelektual, moral dhe material, në Shënvlash u bë punë shumë e madhe për zhdukjen e analfabetizmit dhe shkollimin e brezave. Salihi, babai i Bajramit e bleu lokalin për shkollë të fshatit me 80 napolona flori nga pronari Lip Konçari, po ashtu dhe në fshtin Fllakë (fshat afër Shënvlashit), bleu gjithashtu një godinë po për shkollë, objekte të cilat  diktatura i a mohoi për 50 vjet, i a  konfiskoi dhe si “shperblim” familjen e tij e trajtuan si kulake, gjatë gjithë viteve të pushtetit të diktaturës.

Në vitin 1941 Bajrami me shumë mësues kosovarë Hysni Zaimin,Fadil Hoxhen, Haki Tahen, etj, u kthyen në Kosovë. Aty organizoi dhe formoi çetën e tij kundër brigadave Jugosllave. Ai pati oferta për tu bashkuar me brigadat jugosllave, por  i refuzoi me mospërfillje ato. Parrulla “Bashkim Vllazërim” për Bajramin ishte mashtrim e demagogji. Ja se si shprehet ai në një tubim në Rrakosh: “Vëllezer mos u mashtroni nga parrulla “bashkim vllazërim”, pasi është një farë Tito, që shtiret se na do, por jo, ai është hasmi ynë. Në këto lugina e këto prroje është akoma i njomë gjaku i vllaznive tonë, që u vranë nga shkijet tue mbrojtë trojet e veta. Të lidhemi në mes veti, të mos na ndajnë intrigat e partive, por të bashkohemi e t’ i shtrijmë dorën njeri tjetrit, të bëhemi një trup, e të bëjmë vepra jo fjalë. Para nesh duhet të jetë gjithmonë atdheu, nderi, familja”. Fjalë magjike, të cilën shumë shpejt koha i vertetoi. Burrat patriotë të komunës së Istogut, duke parë vizionin e Bajramit dhe karizmën e tij, perqafuan idetë që ai parashtroi dhe, shumë shpejt çeta e tij i kalon 300 - 400 burra të armatosur.

Në këtë periudhë popullariteti i tij sa vjen e rritet si luftetar e intelektual, për rrjedhojë në vitin 1942 zgjidhet Federal nga  populli për komunën e Pejës dhe të Istogut, detyrë të cilën e kreu me përkushtim e ndershmeri. Pas kapitullimit të Italisë fashiste, tashme deputet për qarkun e Pejës, kontriubon pa u lodhur deri në momentin kur brigadat jugosllave pothuajse morrën, apo ripushtuan pjesën më të madhe të qyteteve të Kosovës dhe filluan eleminimin fizik të elitës së djalërisë Kosovare. Duke qënë nën kërcënimin e vazhdueshëm, ata u detyruan të dalin në bjeshkë.


Isuf Hajdari 96 vjeçar nga Dubrava e Istogut, ish luftëtar në çetën e Bajramit dëshmon: “E kam njohur Bajram Salihin fort mire. Kam qenë në çetën e tij tre vjet rresht 1943-1945. Ishim ushtarë të Shqipnise (jo me brigadat jugosllave). Kemi luftue fyta - fyt me shkjaun. Jemi rrethu në bjeshkë të Voj Dullës. Jemi organizu fort mirë dhe kemi luftu me orë të tana. Bajrami na është plagos. Jemi mundu me depërtue, por ishte e pamundur. Pabesisht janë rrethu nga brigadat serbe, ku në luft e siper shumë shkije janë vra, por edhe tre trimat. Bajrami, Ram Alia me të birin, mbetën në fushën e betejës. E kanë marrë trupin e tij shkijet, e kanë çu në Istog dhe mbi kufomë te tij çetnikët mbanin fjalim, duke u shprehur: “Kështu si Bajrami do ta pësojnë të gjithë ata që do të jenë kundër Jugosllavisë”. Dëshmia e Rexhep Dranovës nga Roberda e Istogut dhe mësuesit Isa Lipajt në Kamenicë të komunës së Istogut, pohon se babai i tij kishte qenë i pranishem në atë masakër. Në intervistë me vajzën e madhe të Bajramit, Liri Kabashi shprehet:

“Jemi tri motra. U rritëm me nënën  dhe mixhen Idriz. Isha vetëm 6 vjec, motra Serveti pas meje 3 vjec, dhe më e vogla Drita vetem 6 muajshe. E mbaj mend babën vetëm një herë kur u nda me nënën në qytetin e Pejes, duke i’u drejtuar: Mirë, unë po shkoj se me presin shokët në front, mund edhe të mos kthehem, por një amanet po ta la: vajzat mos m’i le pa shkollë. Na përqafoi, na puthi. U largua duke na pershendetur me dorë në rrugicat e qytetit të Pejës sikur e dinte që nuk do ta shihnim më”.

 

 


Faqe 23 nga 39

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 26 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1013938
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

Baladë e përflakur / Flammande ballad

(Antologji poetike në gjuhën shqipe dhe suedeze)

Balada e përflakur është pregaditur në Suedi dhe e ka parë dritën e botimit në Bukuresht, në sajë bashkëpunimit ndërmjet shqiptarëve të Suedisë me Bashkësinë Kulturore të Shqiptarëve të Rumanisë. Autor i antologjisë: Sokol Demaku. Redaktor i lëndës në gjuhën shqipe: autori i këtij shkrimi. Redaktor në gjuhën  suedeze:  Sven Esselius. Në bazë të parathënies (Ura e Shëndetit) kuptojmë se  fjala është për një album i ri që lumturon lexuesin dhe një grup autorësh që kanë fat ta dëgjojnë me zërin e shpirtit se si tingëllon vargu i tyre në gjuhën dashurisë ndaj artit poetik! Balada e Sokol Demakut është libri i parë i një zhanri të këtillë që del në gjuhën shqipe dhe atë suedeze. Autori ka zgjedhur dhjetë autorë nga trojet etnike dhe diaspora shqiptare, duke i rikënduar disa nga perlat e tyre edhe në gjuhën e një populli të urtë e të mençur që ka hapur portat e mikpritjes edhe për etnosin shqiptar.

Lexo ma...