Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Debattartiklar


Ermira Babamusta: YLLI I MUZIKËS R&B DEBATIK DAKAJ-DEBA

 

YLLI I MUZIKËS R&B DEBATIK DAKAJ-DEBA

Rreth këngëtarit Deba (Biografia)


Shkruar nga: Ermira Babamusta, Ph.D, New York

Deba është talenti kosovar i njohur në botë si ylli i muzikës R&B. Ndoshta ai sot mund të klasifikohet si një nga këngëtarët më të famshëm shqiptaro-gjerman, që ka korrur sukses në muzikën Pop dhe RnB. Shpeshherë flitet për të me nofkën“Princi i RnB-së” nëpër mediat dhe televizionet e huaja. Deba është një nga artistët më të kërkuar në botë i njohur si producent, këngëtar, shkrimtar tekstesh dhe themelues i grupit muzikor Hip-Hop & RnB me emër “Scorpfly Music” në 2006.

Fama e artistit shqiptar është përhapur falë zotësive të tij në krijimtari vokale, si shkrimtar tekstesh dhe këndim këngësh që kanë thyer rekorde në tre gjuhë, shqip, gjermanisht dhe anglisht. Emri i tij u bë i famshëm në vitin 2007 me superhitin “Like Wooh”. Këngëtari pushtoi zemrat e fansave me paraqitjen e tij në konkurset gjigante të programeve televizive në Gjermani, ku u zgjodh si një nga zërat më të mirë të rinj të vitit 2005 (best newcomer voice). Ndërsa në 2008 zuri vendin e dytë në konkursin e famshëm (reality talent show) “Music Nation Competition”,realizuar nga kompania e njohur ndërkombëtare “Universal Music” në Gjermani.

Superhitet e karrierës së Debës përfshijnë: “Working Out”, (një bashkëpunim me legjendën e RnB-së R. Kelly dhe reperin e famshëm amerikan DA-NI), “Stay by my side”, “I don’t wanna say goodbye”, “Faleminderit”, “Kalo me mu” dhe “V.I.P”.Deba nxorri albumin e parë në 2011 me titull “Finally Me”, një dhuratë falas nga këngëtari për fansat që shpërtheu në internet me 25 milion shikime në youtube dhe miliona shkarkime. Videoklipi i tij i parë i këngës “Lollipop” pritet të nxirret në nëntor 2012 në Gjermani dhe botë.


Fëmijëria dhe Jeta në Gjermani

Deba është një fenomen i gjithëanshëm: këngëtar, shkrimtar i tekstit të këngës, producent dhe performues. Deba ka lindur me emrin Debatik Dakaj në Prishtinë, Kosovë me 31 janar 1989, me prindër Remzi dhe Zarife Dakaj. Për shkak të masakrave jugosllave dhe krimeve të Millosheviçit ndaj shqiptarëve të Kosovës, Deba dhe familja u detyruan të shpërngulen nga vendlindja. Deba ishte vetëm 3-vjeç kur familja morri rrugën për kurbet dhe u vendos në Gjermani. Tani familja Dakaj jeton në Mannheim të Gjermanisë.

Identiteti etnik i Debës i ka rrënjët thellë në prejardhjen e tij shqiptaro-gjermane. “Edhe pse u largova nga vendlindja kur isha vetëm një fëmijë i vogël, Kosovën e kam në zemër dhe ndjehem tepër krenar që jam shqiptar,” rrëfen Deba. “Nëna ime, që të vegjël mua dhe dy motrave gjithmonë na ka mësuar të ruajmë gjuhën shqipe, traditat dhe historinë tonë. Ne në shtëpinë tonë i festojmë kulturat e të dyjave shteteve, shqiptare dhe gjermane. Kam një respekt dhe vlerësim të veçantë për Gjermaninë, sepse aty mësova që në fëmijëri të bëhem një person me karakter të fortë, i dedikuar punës dhe i sinqertë.

Ndjej që i përkas Gjermanisë. Ndërsa me atdheun tim të dashur Kosovën ruaj lidhje të forta me shoqërinë, miqtë dhe të afërmit e mi. Vuajtjet që kemi hequr si popull nuk duhet t’i harrojmë, sidomos ato heronj, djem dhe vajza dhe reja që dhanë jetën e tyre për një Kosovë të lirë dhe pavarur,”thekson Deba.

Deba u pranua në liceun e muzikës (Shkolla Muzikore e Mannheim) në Gjermani, ku ndoqi një program 1-vjeçar. Në 2007 filloi studimet në programin 2-vjeçar tek Shkolla Private e Biznesit të Ludwigshafen. Në vitin 2010 u diplomua nga Kolegji i Mannheim (Hochschule Mannheim), në degën biznes dhe ekonomi. Në 2012-të Deba po ndjek praktikën (apprenticeship) në biznes dhe financë (accounting) dhe në të ardhme planifikon të studiojë biznes administrativ (Corporate Human Resources).

Fillimet në Muzikë: Producent, Këngëtar dhe Shkrimtar tekstesh

Dashuria dhe pasioni për muzikën filluan në një moshë të re për Debën. Frymëzimi i vjen nga legjenda muzikore Michael Jackson dhe mbreti i muzikës RnB, Usher. “Më kujtohet fare mirë kur isha ende i vogël, pretendoja sikur kisha një mikrofon në dorë dhe këndoja këngët e Michael Jackson dhe Usher para miqve dhe familjes. Për mua Michael Jackson mbetet mishërimi i performancës dhe muzikës deri më sot. Ndërsa Usher , është mbreti i muzikës që më frymëson, dhe e respektoj sepse si artist ai gjithmonë shtyn më lart krijimin dhe origjinalitetin, dy cilësi që i vlerësoj tek arti i muzikës dhe ia ve qëllim vetes si artist”, shprehet Deba.

Tek liceu i muzikës në Mannheim, Deba mori trainimin nga mësuesit më të mirë të muzikës në Gjermani, ku bëri kurse zëri, mësime për piano, praktikë për prezencë në skenë dhe performancë, si dhe trajnime për të patur vesh muzikor për notat dhe tingujt e muzikës. Pasi zhvilloi teknikat e zërit dhe forcoi pasionin për muzikën, Deba filloi të zbulojë përvojën në performanca dhe shfaqje artistike, ku shumë shpejt u bë me famë.

Në vitin 2005, Deba mori pjesë në shfaqen e njohur në zbulimin e talenteve të reja (talent casting show) në Mannheim, që quhet “Mannheim’s Newcomer”. Në këtë konkurs televiziv Deba u zgjodh në vendin e top 30-çes më të mirë, si një nga zërat më të mirë të rinj në Gjermani (best newcomer voice).

Në vitin 2006 Deba themeloi grupin muzikor me emër “Scorpfly Music”. Në këtë grup, Deba antarësojë këngëtarët më të mirë gjermanë dhe kosovarë të zhanrit Hip-Hop dhe RnB. Grupi ka inçizuar disa nga albumet më të njohura në Europë duke zhvilluar koncerte dhe turne nëpër botë. Roli i Debës në këtë grup të pavarur ishte si producent dhe manaxher i talenteve të reja dhe talenteve të suksesshme. Si producent, Deba ka nisur dhe zhvilluar karrierën e suksesshme të shumë këngëtarëve në Gjermani, Shqipëri, Kosovë dhe Sh.B.A.

E themelova Scorpfly Music jo vetëm për të zhvilluar karrierën e këngëtarëve me famë, por edhe për të ndihmuar ato artistë fillestarë, që e kanë pasion muzikën. Roli im në atë kohë ishte kryesisht si producent, dhe jo këngëtar, sepse kisha dëshirë të mësoja se çfarë ndodh prapa skenës, të mësoja për music production, për teknikën e audios dhe proçesin e krijimit artistik,” shpjegon Deba.

Në moshën 16-vjeçare Deba nisi të shkruajë vetë tekstin për këngë dhe filloi ta marrë muzikën dhe karrierën si këngëtar seriozisht. “Në 2006 fillova të hedh mendimet në letër dhe të shkruaj tekste sepse m’u duk mënyra më e mirë për t’u marrë me emocionet dhe ndjenjat e mia. Dhe shkrimi i teksteve u zhvilla me kohë si një nga aftësitë dhe talentet më të mira për mua,” sqaron këngëtari Deba.

Kënga e parë që shkruajti vetë titullohet “Like Wooh” e cila u lëshua në 2007. Kjo këngë ishte një përparim i rëndësishëm në fillimin e karrierës së Debës dhe e bëri atë një sensacion gjigand interneti. Kënga u bë mjaft e njohur mes adoleshentëve dhe të rinjve, duke patur mbi 300,000 shkarkime në internet.


Arritjet në muzikë dhe kulmi i famës në karrierën e Debës

Nga 2007 emri i Debës qarkullonte në kryetitujt dhe faqet e para në mediat gjermane. Talenti i tij i ran në sy artistëve të famshëm dhe jurive në shfaqet e njohura muzikore në Gjermani. Në vitin 2008 Deba mori pjesë në Konkursin Ndërkombëtar të Talentit “Music Nation” si përfaqësuesi i vetëm shqiptar për të paraqitur Kosovën. Shfaqja televizive famoze, e realizuar nga kompania e njohur mbarëbotërore “Universal Music” e nderoi Debën, me çmimin në vendin e dytë, nga mijëra artistë që morrën pjesë. Shfaqja dhe performancat e tij të përsosura në sezionin 2008 të programit, i fitoi Debës miliona fansa dhe e bëri të emër të njohur jo vetëm në Gjermani, por edhe në botë.

Pjesëmarrja dhe fitimi i çmimit në konkursin Music Nation ishte një krenari jo vetëm për karrierën time por edhe për Kosovën. Ndëgjova me vëmendje këshillat dhe kritikat konstruktive nga juria gjatë proçesit të zhvillimit të imazhit dhe karakterit tim artistik në këtë konkurs shumë-mujor dhe kështu arrita të marr pëlqimin e jashtëzakonshëm të jurisë, duke treguar jo vetëm talentin tim dhe krijimtarinë time, por potencialin për të qenë artist i pavarur dhe një showman. Kam marrë një përkrahje të jashtëzakonshme nga Shqipëria dhe Kosova që nuk u ndërpre edhe pas xhirimi të shfaqjes në tv. Kam marrë letra nga fansat e mi nga e gjithë bota, që nga Kosova, Rumania, Argjentina, Kina, Japonia dhe Shqipëria. Dua të falenderoj jo vetëm fansat, por edhe mediat shqiptare që më kanë përkrahur në përhapjen e emrit tim dhe kërkesat për shqiptarët e diasporës që të votojnë për mua në këtë konkurs, meqe rëndësi kishte jo vetëm votimi i jurisë por edhe i publikut,” shprehet i talentuari Deba.

Në 2009 Deba u bë aq i njohur sa ka thyer rekorde me 25 milion shikime në youtube, dhe 2 milion luajtje në myspace, ku arriti majat në top-charts. “Ajo që më bën përshtypje është një përkrahje e paparë nga fansat, të cilët, edhe pse unë nuk kisha xhiruar asnjë videoklip në atë kohë, me iniciativën e tyre, morën këngët e mija, dhe fotot dhe krijuan‘fan music videos’ dhe i vendosën në youtube. Jam habitur kur këto videoklipe nga fansat kishin mbi 25 milion shikime, gjë që akoma nuk më besohet,”shton Deba.

Ndërsa fama e Debës preku majat në Gjermani, nga fundi i 2008 emri i tij filloi të dilte në kopertinat dhe faqe e para të mediave kosovare. Në 2008 Deba ishte në kopertinën e revistës prestigjioze “Kosova Sot”, si i pari shqiptar që ishte superstar ndërkombëtar pa laçuar akoma albumin e parë të muzikës. Nga fillimet e 2009-ës, fama e Debës deportoi edhe në Amerikë. Gjatë verës 2009, Deba inçizoi këngën “Working Out” me reperin e famshëm Da-Ni nga Çikago, këngë origjinale e mbretit të muzikës ‘soul music’dhe RnB, R. Kelly dhe Da-Ni. Të dy artistët e famshëm, i kërkuan Debës një bashkëpunim, për lëshuar një remix zyrtar të këngës “Working Out” posaçërisht për Europën, këngë që ishte superhit në Amerikë.

E kisha dëgjuar këngën origjinale të R.Kellit dhe Da-Nit sepse më pëlqeu teksti dhe beatat e këngës. Isha shumë i lumtur kur mu dha mundësia dhe lidhja për bashkëpunim me të dy artistët e famshëm për të inçizuar remiksin zyrtar për Europën.

R.Kellin e konsideroj si ‘baba’ të ‘soul music’ dhe Da-Ni është një nga reperat më të famshëm në Çikago. Ishte një përvojë madhështore për mua dhe një kulm i suksesit tim. Kënga u krye me producentin e njohur kosovar në Gjermani Dj. Holla (Enis Patoku) dhe u bë një superhit në Europë dhe jashtë,” tregon Deba.

Koncertet Përvjetore “Deba Night”

Edhe pse imazhi publik i Debës tashë i njohur si ‘Princi i RnB’së’, suksesi dhe fama nuk e ndryshoi Debën si person. Fansat dhe kolegët e përshkruajnë atë si një artist modest, të dashur, dhe që tregon përkujdes dhe dashuri për adhuruesit e tij, me të cilët ka një lidhje të fortë dhe sinqertë. Madjen albumin e tij të pare të titulluar “Finally Me” me këngë në shqip dhe anglisht, Deba ia dedikoi dhe dhuroi fansave të tij, për ta shkarkuar falas në internet. Gjithashtu që nga 2010 filloi të organizojë koncertet përvjetore “Deba Night” (Nata me Debën) eklusive për fansant e tij më besnik, që e kanë ndjekur dhe përkrahur artistin ndër vite.

Gjatë viteve kam dhënë shumë koncerte si në Gjermani edhe Kosovë, por me erdhi ideja të zhvilloj vetë shfaqjen time, ‘Deba Night” posaçërisht për fansat e mi më të çmendur për mua, të cilët marrin një kart VIP për të marrë pjesë. Deri në 2012 kam organizuar me suksese tre koncerte madhështore në qytetin tim ku jetoj, në Ludwigshafen të Gjermanisë. Ky është një shans për adhuruesit e mi besnikë ndër vite të jenë në rradhët e para gjatë performancës time live në concert, si dhe bisedë dhe takim eklusiv pas shfaqjes, për të më njohu edhe nga afër,” tregon Deba.

Deba krijon trende mode dhe bëhet shembulli i përsosur për të rinjtë

Muzika nuk është e vetmja fushë ku i talentuari Deba arriti sukses. Me pamjen e tij të bukur dhe egzotike rrëmbeu zemrat e shumë vajzave. Me stilin e tij të modës Deba krijoi një epokë të re mode, që ktheu në trend stilet, veshjet dhe pamjet e tij. Për rininë e sotme ai mbetet një shembull pozitiv jo vetëm për fansat por edhe për aspiruesit e ri të muzikës.

Dua të jem frymëzimi për të rinjtë e sotëm, duke i inkurajuar të besojnë në vete dhe të arrijnë majat më të larta në jetë. Jam i nderuar kur miliona fansa ndjekin stilin tim dhe adhurojnë trendet e mia. Gjithmonë mendoj si t’a çoj më tej imazhin dhe identitetin tim artistik dhe muzikor. Por dua të theksoj që bukuria e njeriut nuk është vetëm tek pamja, stili i flokëve, apo veshja. Rëndësi ka edhe brendësia. Unë kam marrë confidencë, respekt për veten dhe pavarësi në mendimet dhe krijimet e mija, nga Lady Gaga, idhulli im. Lady Gaga për mua është jo vetëm një ikonë e muzikës, por edhe një mbretëreshë e modës, që ka frymëzuar shumë njerëz,” u shpreh artisti Deba.

Për të shprehur respektin dhe vlerësimin për idhullin e tij, Deba lançoi në 2010 një remiks të këngës më të famshme të këngëtares Laady Gaga,“Monster”.

Diskografia: Albumi i parë i Debës “Finally Me” (2011)

Deba ka thyer rekordet e muzikës me këngët e tij, të cilat janë bërë hite ndërkombëtare. Albumi i tij i pare titulluar “Finally Me” u lançua falas online për fansat në vitin 2011. Albumi ishte albumi më i shkarkuar në internet i vitit. Lista e këngëve përmban 10 këngët e njohura:

1. Busy

2. I don't wanna say goodbye

3. Who

4. Superstar

5. V.I.P

6. Wake up

7. She's on the spot

8. Angel

9. Kalo me mu

10. Faleminderit

Projektet e Tanishme: Singli i Ri dhe Videoklipi i parë“Lollipop” (2012)

Në vitin 2012 Deba prodhoi këngë e re “Lollipop”, me producent Lones Production (Leonard Shala) dhe teksti shkruar nga vetë Deba. Kënga u finalizua nga Dj Holla (Enis Potoku) dhe është një muzikë me insprime Oriental Pop dhe RnB club music. Deba sapo përfudoi xhirimin e videoklipit, i cili do laçohet zyrtarisht në nëntor 2012.

Deba po ruan eklusivitet rreth videoklipit por flitet që në xhirimin e “Lollipop”kanë marrë pjesë disa nga aktorët dhe kërcimtarët më të famshëm të Gjermanisë. Videoklipi është drejtuar nga tre regjizorët e njohur të Gjermanisë, Bob Wladimir, Anger-Man dhe Moe Qaisar Mohamand, të cilët janë udhëheqësit e firmës ndërkombëtare muzikore “Wonderland Avenue”.

Nuk më lejohet të flas shumë për videoklipin meqe pritet të lançohet së shpejti në nëntor. Por mund të them që ka për të qenë surpriza më e bukur për shqiptarët, që të jep përshtypjen që po shikon një film të shkurtër. Videoklipi do jetë klipi më i gjatë në historinë e muzikës shqiptare. Jam shumë i kënaqur me punimet dhe punën e çdo personi që u përfshi në këtë project. Ka qenë eksperienca më e mire për mua deri tani,” rrëfen Princi i RnB-së, Deba

Rreth datave të koncerteve dhe lançimit të vidioklipit vizitoni faqet zyrtare të Debës:

Youtube: www.youtube.com/debaofficial

 

 

Ksenofon M. Dilo : BURRI MATET ME Z E M E R

 

NE  JUBILEUN  GJIGAND  TE  FLAMURNGRITJES

NE   NDER  TE   SHPIRTIT   TE  LIRE    SHQIPTAR

BURRI  MATET  ME   Z E M E R

BURRI NUK MATET ME PELLEMBE POR, ME    Z E M E R”

(Zagori) ASPEKTE ZAGORITE :

Dje –Sot

Shquajne vlerat e larta te zagoriteve te pare ,  nder  i  races  shqiptare. E kaluara nuk mund te hidhet mbas kraheve ne keto 10-te fshatra te kesaj krahine ku, dhe arkitektura e shtepive ruante mençurine e brezave . Ishte vene ne pune  mendja dhe zemra ne ato dykateshe te gurta, kultura dhe dashuria pèr Memedhenè   ! Habisnin dhe te huajt  shtepite e Haritejve me ate madheshti … siper atyre shkembenjve…. Pa goje mbeteshe kur hyje ne shtepine dykateshe te Dedulajve (ne Sheperin kasaballi) –tere yje  skalitur tavani i  dhogte , sidomos ai i  odes  se pritjes)  Bukuri antikiteti mbante mbi vehte shtepija e Haxhiaje  . Muze armesh ish nje dhome te shtepia  aq patriotike  Ruci..( Mbeshtetes kryesor i Ismail Qemalit , biri i kesaj  shtepie,  Aristidh Ruci   nje nga baballaret e  pavaresise .)Shquante shtepia e Cakallareve   hijerende  ne mes te fshatite. Me gure nga Derviçani ,ndertuar  shtepia e bukur e Calos  urdheri ish i  Ali Pashe  Tepelenes …Kjo se,nuk e pati problem  kur   po prashiste misrin ne Hjomodhe  ti pergjigjej   Pashait te Janines   qe kaloi me trimat e tij  e, i  foli  :

”Te ka puthur prapanica breket”

--”Po madheri-kthehet e i thote-kerkon buzet e zoterise  sate”-dhe vazhdoi punen ne are..

Aq e  inatosi pergjigja (qe askush nuk  guxonte ti fliste keshtu) Pashane qe, po vinte te miqte e tij ne Rakaj sa , urdheroi shoqeruesit :

“lidhmani pas kalit  kete dorre” (keshtu i quanin grate sheperjote) dhe, sa mbriti ne Sheper  me inat  urdheroi : “ digjeni shtepine e saj!”

Mbas ca… Pashai  doli nga Rakajt . Flakte e shtepise  se Calos ne qiell…    kur ,..   me habi…veshtron   ate grua  te ngrohej  ne   zjarrin e shtepise se saj , beri zè :

- ç’po ben ti  atje…?!

- Ngrohem …PASHA ne punen time !    prerazi sheperjotja  qe “merr flake dhe ne uje”… Sheshazi  tregoi dorrja (dorjane-ja) mosperkuljen…,ne kete vend-lindje te burrerise..

Aliut , qe priste ta shihte te tmerruar nga  shkrumosja e shtepise  ,  jo vetem   i ra inati nga guximi i sheperjotes po urdhroj  :

Ti behet shtepia kesaj burrereshe me mire nga ç’e kish . Me gure te  skalitur nga Derviçani-(  dallonin  te ato mure,guret  te skalitur te asaj shtepie  djegur ne operacionin e  qershorit 1944 si  dhe gjithe ky fshat e Zagori….)…   Edhe sot ngjan, sikur  nga ato prita portash , ne ato kuvende burrash… u behet jehone kengeve te lashta :

”Moj harbi e larme e brezit

Tund kollonat e Serezit”…

Asgje me shume se deshmi e ndjenjave te sinqerta eshte kur thuhej  : e njohur natyra e gezuar, e zgjuar, trimeria e urte zagorite,karakteri i bukur njerezor : “ Shih me driten e aresyes.

Ndiej me zemer njeriu. .”

Emocioni i vertete ne sjelljen e tyre : Njerezorja , Besnikeria , Krenaria . Besojne vetem ne forcat e tyre dhe te askujt tjeter . Kurre nuk ankohen . Shprehja “Nuk bej asgje”  ne Zagori do te thote “Bej diçka”.

Shumë  halle , veshtiresi e pengesa kishin  po, pèrmbushnin  gjithe detyrat si Njeri i mirè.”Jam mbi vogelsirat materjale - shkruante Jani Dilo- te kesaj bote”  Miredashja , pjese e frytit te frymes shqiptare ose force vepruese e Perendise  .”Me mire ndez nje qiri- thote zagoriti-se sa te mallkoj erresiren” dhe,kurre nuk toleronte keq-berjen . Ketu gjejne kuptimin  fjalet e te persekutuarit  K. Puraveli   ne shtratin e vdekjes te birit : ”Mos bir me thuaj kush te ka bere keq ,po veshtro kush me ka bere mire qe te mos turperohemi” .   Dashuria,paqja, gjeresia e shpirtit, miresia , fisnikeria, vet-kontrolli kurre nuk  lejojne keqesi. Pa keto dinjiteti edhe vete jeta i humbiste . “ Njeriu veç vet-vehtes,nuk ka armik tjeter!” se Burri matet me zemer.

Me deshire afronte ndihmen zagoriti para se ta kerkonje dhe,  ne pergjithesi jeta e fshatit e gezuar.

Sidomos ne ditet e festave,  ne te korra, jehonte ne pllaja, oborre ,  e kodra kenga labçe.  Kenga u hapte zemrat , mjegullèn shpèrndante  .  Gezimi   nuk linte  ne  shpirt  te papastren .  Perbuz  vuajtjen dhe vdekjen ! I pathyeshem nga goditjet e fatit “Sa gjallethoshin zagoritet- e me nder !” –Nje miresi  virtyti , brenda  ketij njeriu .  Meriton mirenjohjen e gjitheve per tu vene ne radhen e  vendit ku  , s’ pèrfillej  i    pasuri as ai me pozite, po,   nderohej vetem VIRTYTI .

Kuptimplote  ne keta burra virtyti , qe me shume se pushka i  ka ngrene kurbeti,kur, dy-ve nga tre kurbetllijve (zagorite  ne fillim te shekulli te kaluar)  tek numeronin dollaret e fituar(djerse kurbeti) te kuverta e vaporrit  sa  iu afrun Sarandes ua rrembeu  era…I treti ndau ne tre pjese te barabarta fitmin,dollaret e tij, te kurbetit ,pèr te mos shkuar duar bosh ne Zagorine aq te bukur . qe eshte dhe faqja e pare ne librin e endrave te emigrantit , duke u thene  :    “Asnje detyrim nuk do kini te Une”

BURERIA matet me zemer  ndaj dhe ,”Ruaju-thote  mençuria e ketij populli-nga pasaniku i ri dhe putana e vjeter”.  Kane mbetur fjalet  e kenges M. H. per pasanikun V. ZH.                                                               “   O para me hengersh m…

Kur bere njeri  harbune “   

E tillè  kjo  tabllo  jete   , te mbush plot krenari e admirim  ku  shpirtrat e njerezve lartesohen  nepermjet dashurise,maturise,fisnikerise , zemres burrerore, e Trimerise  .

Duhet te  jete ky rrezatim i tyre i brendeshem qe i ben keta njerez  aq dhe te hijeshem ne paraqitje !

Gjen ne kete vendt proven e vet  mendimi :duhej peshuar  mire  fjala  kur je  ne trapeza  zagorite.  Pèrbuzet  forca shkaterrimtare dhe bubullima e shpifjeve  te orkestrimit mashtrim : “shpif,shpif se,diçka do mbetet “.. qe  kerkojne ta bejne  pamjen  sa me kercenuese. . ata  qe , kryenin detyren  e maskarait !   sidomos mbivendosja e  nje sere planesh    qe krijonin  nje gramatike mashtrimi  ,  me buxhetin estravagant antikombetar- !

Ua imponon   realiteti :  mos u ve perde syve  me entusiazem ,as mos  sharto Zi me pesimizem!

Kjo , palcè e burrerise shqiptare  e therriste dhe e therret   ne çatine e vet !

Perfitimi i kesaj bindjeje  ka shenuar  gjithnje agimin e periudhave te Vlerave  Shqiptare   qe e kenaqnin aq shume  shpirterisht . E  sheh ne sy jeten zagoriti  Motua e jetes.”Fjala-FJALE” dhe, “Puna- PUNE”.   Kthehen tek kjo  ,dhe ecet ne rruget brenda shpirtit .. sikur çliron  dhe shpirtin e te ikurve e   sjell me vehte edhe nje deshire   te te gjitheve sa,   magjeps tingujt :  ” Zagoritet  po,  ZAGORITE !”

Ish shpirti i zjarrte patriotik dhe zemra e emadhe e Babait  te Cajupit,Harito Cako qe, sa degjoi te flisnin shqip ,brenda shtepise qe kish dhene me qira ne Selanik,nga kènaqesia   qe ndjeu ,  jo vetem nuk i mori qirane kesaj familjeje (Kenanje)po, ua fali  dhe shtepine .

Duke qene i thelle ne gjykime  eshte dhe fisnik   ne  jeten teper te trazuar, shpesh te ndotur me gjynahe ,mbire si thoshte ILIA DILO SHEPERI : “ nga intrigat e te huajve dhe komedite e brendeshme” .

Flet me gjuhen e jetes zagoriti ,  ushqen  shpirtin dhe derdh se pari frymen e vet SHQIPTAR  , ndaj dhe pèr vuajtjet e dramen  qe heq ,ja thote kenges labe :

“...Ne kohe te pleqeris na zune halle te renda

Per Shqipèrine qe,s’u be si na ka enda

Kosove e Cameri i mbajti jeziti brenda”…..

Me te tillè ton burreror dhe pa kompromis ketu  ku,  Burreria eshte si vetetima sa me errèt aq me shume ndriçon , jepet pesha dometthenese e te vertetes ,ne krahinen ku njerezit bashkohen me malet, ne vendin e Mihal Haritos,Ilia Dilo Sheperit, Cajupit, Jani Dilo-s, , Aristidh Rucit , Spiro Zhejit,Petro Haritos,Kostikes,Jorgji Cakos etj etj  qe, dhe Malet kane marre emrin e Burrave.

Deshmi e   rrefimit  realist  behen vargjet e  kengeve per Burrat e vyer te Kombit MIHAL HARITO , ILIA DILO SHEPERI  etj. :

”O Mihal  balli i karvanit

I shtive drithmen Sulltanit”

Eleganca etike zagorite sjell frymèn e historisè … problemin qe ngriti deputeti M.HARITO ne parlamentin turk.(Fakt qè e tregon dhe letra e ambasadorit anglez ,aso kohe né turqi , drejtuar Londrès:”Tè pèrkrahet  bashkimi i 4-tèr vilajeteve,shqiptare…”)

Rritej frikshem dhuna e buçiste aq fort ne te gjitha aspektet e saja po, populli ja thosh :

“O ILLI  ILLI  YLLTE

Na dhe gjithe miresite

Gjitheve u hape syte

Gjuhes SHQIPE Gramatikè…” Vazhdimesine  e Tij e ndjek sot me plot dinjitet Patrioti i Madh shkencetari PETRO ZHEJI

Muze  i vèrtetè i punève intelektuale,patriotike èshtè Zagoria! Eshtè kjo atmosfere qè  ushqen dhe mban gjallè  zhvillimin e ngjarjeve , vlerèsimin e tyre dhe tè njerèzve.

Pesha e fjales njè kushtrim i vèrtetè  te  kènga, kur ngrinin e pinin shendene e  trimit Jani Dilo-s,e jepnin  me nje refen deshmimtar komunikaten burrerore qe,  mbushte  shpirtin atdhetar  ashtu si ajri mushkerite , njerezorja,nostalgjia,trimeria  e ketij luani , po luani te matur  sa dhe sot ka qe thone vjen demokracia e vertete kur te ngrihet  Jani Dilua   :


.                                            Dr.JANI  DILO

Shumè djem muarr dyfekne

Gjithè trima dhe levendè

Tè dil  sh q i p j a   né skenè”…

Ja  se si njè zè, njè kèngè,njè shqiptarizem dinamik, njè kushtrim qè  ngrinte lart drejt idealeve kombètare , na thotè: shqiptar ngjitu pra lart tek ajo qè nuk vdes kurrè !

SHQIPTARIZMI DRITE DHE   FORCE   PER DALLGET  E   JETES .

Vlerat e larta te tij- burim frymèzimi. Kujtimi per keta njerez me Zemer  burrerore nuk èshte me pak i dobishem se prania e tyre.

Shembelli i tyre udherrefyes ner brezat . Shquajten , sepse jane pasardhes me mish e me shpirt  ne shkolla e ne jete  me vyrtyte  nga te paret  ,derisa u vajten prane : Viktori I.Dilo , Milo Duda, Evanthi Haxhiu (Dilo) Hile  Pina ,  Anthokli  Kondi , Leko Duda , Arqile Puraveli ,  Vangjel Dilo,Vasil Bici , Milo  Dilo,  Etien Dilo etj. “ Kalova prane varrit Etien Dilo-s – me shkruante nje shok nga Vlora - m’u duk vehtja i vdekur dhe  ETIENI  i  RILINDUR ”

Zagoriti i ben drite pavaresise

LIRISE E DEMOKRACISE …..

Te  kursesh kujtime qe jane dhe nje dritare e mrekullueshme pèr te njohur historine e vertete  ne vendin ku  Burri  matet me Zemer  , ke gdhendur nje dhimbje , je i padenje pèr nje shpirt njerèzor !      

S’ka gje me te turpèshme te vesh ne gjume ndergjegjen e te lesh  varferine te te depertoje shpirtin!  plagen qe kerkon trajtim  rigoroz  per  tu ngritur kunder fatit …nga  cikloni i kuq ! 

Fusha e mendimit zagorit e gjere…

Liria e shtrenjte, te tjerat pak vlera kane.

Me vdekje denoi Ilia Dilo Sheperin gjyqi ushtarak ne Sarande(me pas e kthen esilim) …se, ngriti peshe zeri i tij-  popullin kunder masakres ne Hormove … ” Kemi per detyre,kishte predikuar e shkruar,te duam  e te mbrojme nenen e babane;Nene e Babe eshte Atdheu. …te mos peshojme rreziqet”,”-

Edhe po te me prisni koken ne fytin tim  –thote gjuhetari i madh- do te gjeni : nje A, nje B, njè C “..Nuk mund veç ti neneshtrohej vdekjes…           Ky qe fati i tij…”Dita e lirise do vinte…”

…”Ne stive me dru digjeni kete njeri…” –tha oficeri grek kur pa ne Sheper e ne fshatra per rreth, gjithë

regjistroheshin si tha Ilia Dilo Sheperi –SHQIPTAR”

Qete pèrgjigja e  ILIA  DILO  SHEPERI :   Veç, ne stive me dru te njoma…”

Dr.Jani Dilo qe me e pakta  eshte strateg lufte, mbas  mbarimit te betejava ne lufte, te plagosurit urdheronte te mjekoheshin,roberit i kthente mbrapa …Permendore donin ti ngrinin ne Leskovik kur afro 100  burra  i shpetoi nga pushkatimi prej te huajit duke  rrezikuar plotesisht jeten e Tij .    Erdhi JANI DILO kètu né Sheper mè thosh njè ditè Come Thanasi ,takoi BABANE –vate dhe né Xhamballaj,  ngushèlloi pèr vrasjen e Pilos dhe  tè Panos( si tani me kujtohet me shtonte e motra e tyre Viktoria- me ate ze  qe tingellon  aq i dhimbur… dhe  te vendosur -   kur erdhen ne shtepine tone(ne Xhamballaj) se toku me Malen e te tjere per ngushellim Ai -Jani - fjalen  e  kish te arte,nxirrte nga goja mjalte  Eh ! mor bir,  Jani Dilo nje ka bere Nena e s’ka tjeter shok ne Shqiperi e rralle do  gjendet dhe ner breza…Ish  njeri xhevair ..edhe guret e rruges shkelqenin kur ecte JANI …kurre s’mund te tregonte sheperjot per Tè… Oh! Ish tjeter fshat athere…te tjere njerez…lere qe Jani Dilon gjithe e donin dhe e çmonin Pastaj dhe armet pèr Shqiperine i muarre … per Liri…e jo pèr te vrare sho-shoqin…).   e askush nuk çoi fjalè  te shtabi..ketu… bile kur iku , mbasi e pèrcuallèn…duallèm  te guri i dyfekut e  zbraznim pushke   ndersa, ata tè dy me Malen, te zalli  mbi Leusè.ecnin tè qete  .. Sheperjoti èshtè sheperjot kurrè ,kurrè s’behet lojè né duart e tjetrit…

Eshte dhe kjo asresyeja qe Sheperi ,fshati i JANI DILO-s varej me shume se nga Gjirokastra, nga Tirana… Ju  çvendos nje pjese popullsie e me ardhes u kthye ne nje koloni te kuqe…. Lere pastaj kur, mbas vdekjes Enverit ,afrimit pluralizmit ,i prune dhe njerez ( fshehtas , pa asnje aprovim zyrtar te kohes)  te vlefshem vetem per krime…

Shquar kurajua e  besa sheperjote.   Ne  Gjirokaster , ne gjyq ushtarak  te shovenisteve (1941) , valone “gjysmè e lekut”,  edhe pse i torturuar keqas  ne kala, Male  Dilua   pytjes se fundit ju pergjegj me ze te larte  shqiptarisht “Dua NENEN dhe jo njerken!”   Ai, qe me vone ne Permet jo vetem qe nuk lejoje vehtes te ndahej nga shoku   rastesisht ne shetitje me te ta vrisnin hasmit… po e  strehoi (L.)ne shtepine e tij 8 muaj ne Sheper . apo, sa veshtroi nga dritarja e zyres se tij te pushkatonin bashkfshatarin e  ardhur nga  nga fshati  zbret rrenbimthi e perqafon duke thene pushkatonani te dy   se ,eshte krejt i pafajshem…Ka mbritur pèr  ketu per pesonisje dhe asgje tjeter…Ish  edukata e ILIA DILO SHEPERIT  qe reflektonte vyrtyte shqiptare   “Rroj jo vetem per te  lene te tjeret  te  rrojne –thosh Margarit Dilua-po, dhe ti ndihmoj  te tjeret qe te jetojne”

. ..Mblidheshin njerezit … vinin per te marre nje mendim te puntore te Rilindjes Kombetare si ,  Xhaxho Aristidhi (Aristidh Ruci) ,, te -Xha Dilua,rilindasi qe nuk perfilli rreziqet po punoi e luftoi si fort rralle te tjere brenda  Atdheut te tij,  (plot e periplot oda e pritjes dhe divani me burra-kujtonin – Dilte  Ilia Dilo  Sheperi  nga biblioteka (biblioteka e tij,nje nga me te madhate e vendit,brenda kish dhe 13.te vepra ne doreshkrim),  me ate buzeqeshje e dashuri ne zemer,modesti…po dhe dinjitet qe nuk gjen Burre te tille aq te virtytshem sot !…”Kjo qe po i vjen Shqiperise nuk eshte demokraci po tromokraci dhe ,tregonte  krime qe kish bere Stalini”

“NUK KA HEREZI ME TE MADHE TE BESH GJENE E DREJTE PER  ARESYEN E GABUAR “  Dr, Martin Luter

Beri vizite prokurori i pèrgjitheshem te tè burgosurit ne kala te Gjirokastres  …

Hapet dhe qelia ku ndodhej  burri sheperjot i burgosuri Nasho Idrizi –

“E xha Nasho… si je  ketu ?”  - pyeti   prokurori B. Spahiu(1946-tè)

-“Kete berruce qe kam , - u pèrgjegj (xha Nashua) i pafajshemi -  do ta le ketu , pere ty..!”    Ish Ai burre qe dhe kur Mehmeti donte ti mobilizonte sheperjotet i foli para gjitheve:” Mehmet,Mehmet ketu nuk je ne Miredite apo Kurvelesh qe  thone koke lashe – koke mora ..Ketu i thone Sheper dhe sheperjoti  nuk e hedh gurin ne dege po, nuk pa arre!. Ne nuk dime pèr ke e perse leftoni ..Ata qe e kane kuptuar kane marre armet e jane si ti ,si Pano Xhamballua etj. ..Ne se do mobilizosh dhe nje me force 100 do te ikin nga brigata jote sa te kapercesh Dhembelin pas tij”

Si … njè copè akulli né kurriz ju duk prokurorit ..kur   degjoi  ne  gjyq  te pandehurin :

“C’ka deshmimtari  qe,  po dridhet -  fliste burrerisht ne gjyq Gjirokaster (1971), Koço Ilia Dilo edhe pse torturuar keqas - thoni qe,  i akuzuari  jam une! e jo ai...”

Limit i çnjerèzores 25 janar 1991, çmenduria komuniste çfaqi magjine terheqese per  te dhuruar DEMOKRACI PERENDIMORE  me vrasje te nje proçesi te ri  –kanibalizemi !  Shtepia DILO u vu ne shinjestren e djallit te kuq … I duheshin zhdukur deshmite… e ,kesaj vatre shqiptarizmi qe kish dhe  kulture europiane  e krijonte te njerezit bindjen  ” E verteta eshte e Perjeteshme”(Qirjak Ilia Dilo) dhe ushqente kurajon  per Demokraci Perendimore..Me shume se kujtdo regjimi i trembej se Vertetes.  Ndjehet  i lumturuar ne fatkeqesi e veprime kriminale mbi te deklasuarin se, “sado keq te sillesh  me te , perseri ke bere pak”  Dhe ja ,plaget e hapura per 50 vjet tani shperthejne me tere dhimbjen e tyre, shpiken metoden qe tejkalon edhe nivelin e çmendurise njerezore  ne oret e qeta qe ndegjonin njerezit “Zerin e Amerikes”…

AJO , MEME SHQIPTARE, qè mbante hapur derèn e ILIA DILO SHEPERIT ,né shpirt madheshtinè e krenarisè DILO dhe KRISHTIN né zemer, u perball me te paberballueshmen…Vrasesit ishin manipuluar me menyren me te ulet... Histori e krimit , te AJO qe u ben nder virtyteve zagorite, la pas shume gjurmè… ”Mos mor… i ngisni e i grisni ato libra-u  tha kjo MEME  e deklasuar qe i kerkonin dokumenta(shkrime e kujtime ,letra..) e para !..., katileve te terbuar qe e gjeten vetem…- se, jane te Babait(Ilia Dilo Sheperit) jane tetè gjitheve” … Foli… e ….mallkonte  e i mallkonte!.. deri  ne gamen e fundit te jetes  , nga acid shiringe prej dores se kusheririt te pare te kryebanditit.

( Banda “kuqo” e masakroi e vrau. ,drejtesia komuniste e rivau NENE KALIOPIN me padrejtèsinè e maskaradèn se gjykimit: Rroftè vdekja. Poshtè tè deklasuarit! Esht paradoks drejtèsie me firmè Alia !

Dushmani vrau burra,..mori peng femijè po,nuk vrau MEME ,ndersa partia famèmadhe vra MEME dhe,foshnja nè bark te Nenes..   sot po e rivret me heshtje..   Hetues,prokuror,gjykates –“forca tè errata né shètitje” “ kapercyen ylberin” e na u vet-shpallèn demokratè!..po,..”karriket mbi gjak u rrinè” Pseudodemokrate  hedhin shkelma  djathtas e majtas,…MUKJA ende kullon gjak!...)

I  vrane djalin nè kufi topovites Mariana Dilo  e, ”aksidentalisht-  i thanè -  shkeli mbi bomb” .. Mes sigurimsash filloi Mema ligjen:  

”Harilla a korba Unè,

Vetè e shkele,apo ta vunè.

… Klasa politike  shperndau ne menyre drastike pasurine . Korupsioni i fillon qysh nga vete ligji si ai i 7501-shi etj.  Dhe, me gjithe dashurine e madhe qe ka pèr  lluks ,  me vila lluksoze si pèr te perjetesuar  sundimin ,harron qe  duhet te ecet me njerezoren .   Mbetet pytja : ç’fare po behet pèr ngritjen e dinjtetit te qytetarit   sot ?!   Sidomos  pèr te persekutuarit qe,  vazhdojne te jetojne ne kushte minimale te jeteses(diferenca e shtreses tyre me klasen komuniste, shume me e madhe se,gjat45 vjeteve enverizem) e dhimbja shkul ofshame te pangushellueshme,  kur degjon te thuhet “Sa fat pati ai qe vdiq… s’do vuaj si ne” se, ne nje sistem terrori ekonomik dhe drejtesie  i shikon te kthyer ne subjekt te akteve vandale.

Veç , era e Demokracise  pjese e jetes sone dhe,  kjo bie ndesh me qendrime  ku dhuna klasore  bere diçka e zakoneshme  sa, vazhdon ti jape ton jetes…

Dje , rrethonte  te burgosurin politik ,kraharorin e demokracise, muri Spaçit sot muri i mashtrimit… Vritet ne menyren me barbare ne pluralizem i burgosurit politik ne Leuse te Permetit  sa tronditi tere boten shqiptare po.. ,vrasesit  qenkan me imunitet !!! dhe , ndodhia edhe sot e kesaj dite,( mbeshtillet pa pike turpi nga drejtesia ,  klasa politike qe çqeverris vendin dhe nuk lejon te futemi ne Europe  pa u bere prone e vjedhura ,)baltoset me heshtje ?!... Sikur  synohet te paraqiten jo si njerez te persekutuarit por ,fatkeqesi qe keto egersira nuk perfunduan ne zhdukje …! Ahere ç’eshte kjo skene ekstreme?...!

Vrasin te   deklasuarit e, atyre u duket sikur i qyteterojne! ! Tingellim aktual kane fjalet e RUSOIT :

“ ATA QE  MORALIN  DHE   POLITIKEN  I  TRAJTONE  VECMAS  ,  NUK    KUPTOJNE  DOT  AS  NJEREN   E   AS  TJETREN ”

Ksenofon  M.  Dilo

 

 

Mehmet Deliu:“Heroina e Popullit” Shotë Galica,

 

“Heroina e Popullit” Shotë Galica,

emër nderi e krenarie, emër mburrje e  lirie

(Me rastin e 85 vjetorit të vdekjes)

Shkruar nga Mehmet Deliu

Në kuadrin e 100 vjetorit të pavarësisë tonë kombëtare, Bashkia Fushë-Krujë dhe Organizata për Dëshmorët e Atdheut të rrethit Krujë, zhvilluan ceremoninë përkujtimore me rastin e 85 - vjetorit të vdekjes së “Heroinës së Popullit” Shote Galica.

Shote Galica, jo vetëm në këto 100 vitet e fundit, por dhe më herët, përbën një simbol të gruas dhe nënës në mbarë hapësirën shqiptare, që historikisht u përball me ashpërsitë e jetës, që me dinjitet duroi peshën e shekujve të robërisë dhe varfërisë, të lotit dhe gjakut, që nuk u mposht nga asnjë sfidë.

Ato hynë në histori me qëndresën e tyre, ato hynë në këngë me bujarinë e tyre, ato u mitizuan për besnikërinë dhe sakrificat e tyre si Rozafa e kalasë prej guri, si Doruntina..., që bijtë e tyre i nisën në luftë me fjalët: ”kthehuni fitimtarë” e, kur ata ktheheshin të gjakosur nga lufta, fjala e nënave ua miklonin plagët atyre.


Ishte nëna dhe gruaja shqiptare ajo, që i rezistoi të gjitha këtyre dhe nuk u dorëzua. Asaj, i dedikohen të gjitha, para së cilës populli ynë me respektin më të madh duhet të përkulet deri në gjunjëzim-para qëndresës dhe heroizmave të Nënës Shqiptare !

I gjithë ky respekt për nënat tona, denjësisht përcillet në emrin e nënës, në emrin e gruas dhe në emrin e heroinës sonë kombëtare – SHOTE GALICËS, ky emër kaq i madh që zuri vend po aq të madhërishëm e  të   lavdishëm në historinë tonë kombëtare. Emri Shotë Galica është emër nderi e krenarie, është emër mburrje e  lirie për të gjithë shqiptarët kudo që janë. Është dashuri për atdheun, pasion dhe frymëzim i qindra Shotave të reja që ranë me pushkë në dorë . Ato luftuan për çlirimin e atdheut - ashtu si Shotë Galica dikur, dhe ranë për atdhe sa herë e kërkoi domosdoshmëria e lufta çlirimtare, ato ranë me emrin e Shote Galicës në gojë!


Qerime (Shotë) Galica e inspiruar në bëmat e trimëreshave shqiptare e bindur thellë në të drejtën e popullit tonë për të qenë të lirë e vuri pushkën krahut dhe për 12 vjet me radhë nuk u nda nga burri dhe bashkëluftëtari i saj Azem Galica dhe nga shokët e tij.  Për 12 vjet me radhë Shote Galica luftoi kundër pushtuesve serbë, austrohungarezë e bullgar.

Shota u lind në vitin 1895 në krahinën Radishevë të Drenicës martire, në një familje të varfër por shumë  patriotike. Ajo, ishte motër e gjashtë vëllezërve. Babai i saj Halili, ngaqë e kishte të vetmen vajzë, nuk e ndau nga djemtë e tij për asnjë çast. E merrte me vete nëpër kuvende burrash, ku pati fatin të shohë me sytë e saj trimat e kohës si: Isa Boletinin, Shaqir Smakën, Kamer Loshin, Nak Berishën, Mehmet Deliun, Azem Bejtën, e shumë trima të tjerë. Nëpër ato kuvende merreshin vendime që të kërciste pushka mbi pushtuesin serb. Aty këndohej dhe kënga e binte çiftelia për trimëritë e trimave tanë.
Shota i binte mirë çiftelisë, si edhe çarkut të hutës. Këndonte si zanë mali, sa edhe të tmerronte me zërin e kushtrimit:      ”Ooo, Prite, prite Azem Galicën, o  hejjj”...

Nëpër ato kuvende Shota njohu Azem Galicën, me të cilin u martua në vitin 1915. Ajo në vend të rrobave të nusërisë, veshi rrobat e burrave, në vend të pajës vuri armën krahut dhe u bë nuse malesh. Në dasmën e saj ishin 300 krushq me 300 pushkë krahut, binin tridhjetë lodra përnjëherësh, kërcenin 300 malësorë vallen e Kaçakëve të malit... Shota që nga ai çast nuk u nda më nga Azemi dhe nga bashkëluftëtarët e tij. Dhoma e saj e nusërisë u bë Çiçavica, stolitë e saj, ishin gjerdani me fishekë rreth belit. Kjo pra ishte Shota – gruaja shqiptare, që nuk u lodh e nuk u tut kurrë para jetës së vështirë të malit, as para flakës së barotit, as para rënies e plagosjes së luftëtarëve të lirisë, as para masakrave që bënin xhandarët serbë mbi popullatën shqiptare. Përkundrazi morali dhe forca e saj sa vinte e shtohej e vetëdijshme se liria e vendit nuk arrihet pa u djegur në flakët e luftës!

E tillë ishte Shota dhe si e tillë vazhdoi këtë rrugë pa u luhatur, as edhe pas vrasjes nga serbët të burrit e shokut të jetës së saj Azem Galicës.

Gjatë jetës së saj prej kaçaku të malit, Shota është ndeshur dhjetëra herë me pushtuesin serb. Janë dhjetëra beteja, me orë të tëra luftime, në pozicione të ndryshme e shumë herë të pavolitshme e të pabarabarta në armatime. Gati në të gjitha rastet, luftëtarët e lirisë kishin dalë fitimtarë, megjithëse kishin pësuar edhe goditje të rënda me humbjen e shokëve. Kjo përballje e Lëvizjes së Kaçakëve të Kosovës me pushtuesin serb nuk ishte e shkurtër, prandaj për Shotën, Azemin dhe bashkëluftëtarët e saj ishin krijuar mite e legjenda: Ishin përhapur fjalë se Azem Bejta bashkë me gjokun e tij po fluturonte, ose se kur thërriste Shota: “Oooo, prite, prite Azem Galicën o heejjj” dëgjohej për tej shtatë malesh e kodrash, ose se Shota me një dorë lufton dhe me tjetrën i bie çiftelisë dhe se plumbat e saj kurrë nuk shkonin huq, mandej thoshin se Azemin dhe Shotën nuk i zë plumbi i shkjaut, e deri te legjenda kulmore qe tregon një guxim e forcë të padëgjuar, kur për të nxjerrë plumbin që kish marë nga serbët, i zgjat nagatin e saj doktorit duke i thënë pa ju dridhur qerpiku: ”qëlloje, se plumbi del me plumb”.

Shota luftoi e barabartë me burrat në çetën e Azem Galicës nga viti 1914-1926. Çeta kishte rreth 400 luftëtarë dhe vepronte krahas kryengritësve të tjerë të Kosovës, ku vetëm në Rahovec kishte mbi 10.000 kryengritës. Gjithë Kosova në ato vite ishte kthyer në vatër zjarri, ku në cdo cep luftohej për liri e pavarësi. Çeta e Azemit dhe e Shotës mbajtën të çliruar për një kohë të gjatë një zonë prej disa fshatrash dhe e quajtën “Arbëria e Vogël”. Mizoritë Serbo-Malazese mbi popullin e Kosovës kanë qenë të mëdha. Vetëm në një aksion të tyre ata vranë 12.371 vetë dhe burgosën 22.110 të tjerë, dogjën 6050 shtëpi, ndërsa 10.526 shtëpi u plaçkitën. Në një aksion tjetër Serbët vranë gra, fëmijë e pleq në disa fshatra, nënat me foshnja i dogjën të gjalla, plaçkitën dhe rrënuan kudo, duke mos lënë asgjë në këmbë. Në këto luftime Shota humbi 22 pjesëtarë të familjes së saj: 4 vëllezërit dhe i shoqi u vranë në luftim e sipër, kurse nëna, motrat, nuset dhe fëmijët e vëllezërve u pushkatuan nga forcat shoviniste mizore serbe.

Pas këtyre masakrave çnjerëzore dhe rënjes në fushën e betejës të burrit të saj, Azemit, ajo nuk u gjunjëzua e ligështua, por gjeti forca dhe e udhëhoqi vetë çetën e luftëtarëve të lirisë të Azemit në luftë kundër forcave mizore Serbe.  Shote Galica u priu luftëtarëve të lirisë në sa e sa aksione të rrepta ballë për ballë me armikun. Ajo me zërin e saj u fuste tmerrin xhandarëve kur jepte kushtrimin: “Ooo prite, prite Azem Galicën, o heej”... Shota edhe u plagos në luftëra, por morali i saj nuk u thye asnjëherë, kështu duke u bërë shembull e krenari për ne.

Shota në rolin e nënës nuk pati rastin që të gëzoj ledhatimet e djalit të saj i cili i vdiq shumë shpejt pas lindjes, për shkak të kushteve të malit. Mirëpo Shota nuk ndenji indiferent kundrejt kësaj ndjenje, ajo mori me vete ngado që shkoi fëmijët e shokëve të rënë për liri të Kosovës. Ajo për as një çast, nuk i la vetëm ata, duke u bërë nënë e dytë e tyre deri në çastet e fundit të jetës së saj.

Shote Galica në fundin e dimrit të vitit 1926, të një dimri të ashpër, e lodhur dhe e dërmuar e me zemër të plagosur, shoqëruar nga bashkëluftëtari i Çetes, Mehmet Deliu e me pak shokë të tjerë, erdhën në  Shqipëri, për të marrë vehten me shpresën së do të ktheheshin me pranverën e parë. Ajo u vendos në katundin Shullaz të Krujës. Me vete kishte edhe fëmijët e shokëve të rënë, fëmijë të mbetur jetim të cilët Shota kishte marrë përsipër t’i rritë dhe t’i edukojë me frymën atdhetare. Me shpresën se do të gjente mbështetjen e mbretërisë së Ahmet Zogut ajo u zhgënjye shumë shpejt nga sjelljet e tij mospërfillëse, pasi Shota nuk e dinte,  se mbreti Zog ishte borxhli ndaj Krajlit të Serbisë i cili e kishte strehuar, armatosur dhe kthyer nga hotel Bristoli i Beogradit në karrigen e mbretit të Shqipërisë, duke e rrëzuar të parën Qeveri Demokratike në Ballkan - Qeverinë e Fan Nolit!

Në këto rrethana Krajli i Serbisë, pasi kishte dëmtuar rëndë pas 12 vjet lufte Lëvizjen Kaçake të Kosovës së bashku me prijësin e saj, Azem Galicën, kishte kërkesa shtesë pranë mbretërisë zogolliane që të asgjësoheshin edhe rrënjët e kësaj lëvizje në Shqipëri ku Shotë Galica i kishte nën përkujdesje!...

Shote Galica e përballur me tmerrin e varfërisë, rrethuar nga harresa, varfëria, mjerimi dhe inferioriteti i një regjimi mbretëror zogollian, i shkroi një letër mbretërisë në fjalë ku thoshte: “ Unë jam Shote Galica- gruaja e Azem Galicës, prijësit të Lëvizjes Kaçake të Kosovës. Gjendem në katundin Shullaz të Krujës, kam dhe katër fëmijë jetim me vete. Janë fëmijët e luftëtarëve të vrarë për çlirim të Kosovës. Jam e shtrënguar të ju vë në dijeni se jam duke vdekur nga uria së bashku me fëmijët jetim!”...
Shota, po ndeshej me vdekjen dhe vdekja e saj në atë moshë kaq të re, më shumë pati për pasojë moskujdesin njerëzor ndaj saj, ky moskujdes i qëllimshëm i një regjimi mbretëror antikombëtar kurorëzoi kushtet e një vdekje të parakohshme dhe të pa natyrshme të një gruaje që quhej Shote Galica e cila kishte vetëm 32 vite!...

E sëmurë nga plagët e mara në luftë, në kushte të tilla të vështira ekonomike e shëndetësore, Shota pati ardhur në fshatin Derven të Fushë-Krujës, me shpresën se do të ndihmohej, nga shteti i asaj kohe, por e zhgënjyer thellë, e tradhëtuar dhe e braktisur mizorisht, ajo vdiq më 20 korrik 1927 dhe u varros sipas porosisë së vet, aty ku ishte qendra e Fushë-Krujës dhe rruga që lidhte Shqipërinë me Kosovën.

Pas çlirimit të atdheut, shteti shqiptar, duke vlerësuar lart kontributin dhe sakrificat e Shote Galicës i dha asaj titullin e lartë “Heroinë e Popullit”. Më vonë emri i saj është përjetësuar në shkollën e mesme të Fushë-Krujës si dhe është shpallur “Qytetare Nderi” e Fushë-Krujës.

Është në nderin e Fushë-Krujës ku Shote Galica, jetoi çastet e fundit të jetës së saj, vdiq dhe u varros këtu, duke sjellë me vete historinë e heroizmin saj të pashoq, për të cilat dhe është vlerësuar lart nga gjithë spektri politik, që si qytet, si institucione shtetërore e organizata shoqërore, si komunitet e qytetarë të thjeshtë, që brez pas brezi të kujtojmë e nderojmë jetën dhe veprën e saj si luftëtare e idealeve të mëdha kombëtare shqiptare dhe model për edukimin e brezave të rinj.

Në mbyllje të këtyre radhëve e ndjej për detyrë qytetare e atdhetare, që të theksoj nevojën e një vlerësimi e angazhimi më të madh e të vazhdueshëm, jo vetëm të institucioneve, të organizatave e të komunitetit të Fushë-Krujës, por dhe të Qarkut Durrës e të institucioneve qendrore të Shqipërisë e Kosovës, për ta mirëmbajtur e shndrruar vendvarrimin e saj në një vënd të përshtatshëm, plotësisht të merituar e tërheqës për publikun e gjërë shqiptarë.

Lavdi të përjetëshme jetës dhe veprës së Shote Galicës !

 

 

Petrit Xhaja : ME SHIJO, POR MOS ME DEMTO

 

ME SHIJO, POR MOS ME DEMTO

(TAKIM SENSIBLILIZIMI PER PARANDALIMIN E RREZIQEVE NATYRORE NË KOMUNITETIN E KAMZËS)

Kamza është një qytet i ri por njëkohësisht edhe një qytet në rritje. Popullsia e këtij qyteti është kryesisht e ardhur nga zona rurale me dificite të theksuara të bashkjetesës në komunitet.


Fusha e Kamzës ndodhet 80-100 m mbi nivelin e detit me një infrastrukturë tepër të brishtë. Poziconi gjeografik I Kamzës si porta kryesore e Tiranës, është pa asnjë dyshim në syrin e cdo vizitori si një prezantim .Këto duhet të kenë qenë arsyet për të cilat Selia e Kryqi të Kuq Shqiptar e përfshin degën e kryqit të kuq të Kamzes në projektin e parandlimit të rreziqeve natyrore.

Me informacionin  e marrë në seminaret e trajnimit për katastrofat të cilat janë dukuri natyrore ku roli I njeriut mund të minimizojë dëmet që mund të shkaktojnë ato. Sipas orientimit të trajnuesit se projekti dotë implementohet në lagjen që ka ndodhur një katastrofë natyrore. Në diskutim me shefin e emergjencave në bashki z. Artan Dervishi ai na informoi se dizastër ka ndodhur në lagjen e Frutikulturës ku janë përmbytur 45 shtëpi dhe janë rrezikuar edhe disa here më shumë. Kjo ngjarje ndodhi nga pakujdesia e qytetarëve të cilët në kolektor kanë hedhur një dyshek dopio. Ai shërben si pritë për të nxjerrë ujin nga kolektori dhe I ndihmuar nga mbeturinat plastike formuan nje pengesë për kalimin e ujit në kolektor. Përmbytja e shtëpive do të ishte edhe më e madhe pot ë vonohej ndërhyrja e punonjësve to komunales dhe falë kontributit të banorëve.


Nisur nga kjo ngjarje dega e Kryqit të Kuq Kamëz e orientoi këtë projekt në këtë lagje problemore me synimin që mesazhi që do të dalë nga kjo veprimtari ta shpërndajmë në gjithë komunitetin përreth bashkësisë se Kamzës .E kush mund ta bënte më mirë këtë project përvec  z. Sherif Mustafës dhe znj. Lena Prendi që ishin banorë në këtë lagje dhe pjesëtarë në bashkesinë e familjeve të përmbytura?Këta dy koordinatorë  shoqëruar nga 5 vullnetarë të dizastrës filluan të mbledhin informacion nga komuniteti për mënyrën se si mund të parandalojnë katastrofat natyrore me karakter subjektiv. Nga banoret ishin pothuajse te njëjtat  pëegjigje se përmbytja ndodhi plotësisht nga pakujdesia jonë si banorë , nga hedhja e mbeturinave vend e pa vend të cilat duke notuar ne ujin e reshjeve bllokojne kolektorët. Qytetari Zylfi Spata tha se ne vijmë nga rrethi I Dibrës ku bie borë gjatë gjithë dimrit dhe ndërtimet e banesve I bënim në mënyrë të atillë që ti rrezistonin dëborës dhe fenomeneve natyrore  te njëjtën gjë duhet të bëjmë edhe këtu që banesat ti bëjmë të forta dhe rrezistente ndaj ujit dhe nuk duhet të ndërtojmë pranë kolektorëve.Data 28-29 tetor shënon dhe finale e këtij projekti ku morën pjesë 40 anëtarë  ishin të rinj, intelektualë  pensionistëdhe përfaqësues nga pushteti vendor.Jo rastësisht janë përzgjedhur këto perfaqësues për tu trajnuar për këtë temë, ata do të jenë zëri që do të përcohet në zona dhe lagje të ndryshme të komunitetit të Kamzes.Të gjihtë u zotuan vullnetarisht se do të trajtohet kjo teme edhe në lagjet e tyre dhe në vëndet e tyre të punës.Dy trajnerët informuanauditorin me materialin teorik mbi katastrofat I cili u ndoq me interes nga pjesëmarrësit. Pyetjes së një qytetari se cfarë roli ka njeriu në parandalimin e katastrofave?  Trajneri Sherif Mustafa iu përgjigj se roli I njeriut është shumë I madh kur vepron në kohën e duhur, kur sillet si qytetar, kur behet factor parandalus për cdo fenomen negativ.  Z. Muharrem Lala drejtor në shkollën e mesme “Ibrahim Rugova”  tha se ne jetojmë në një komunitet të madh prandaj shumë më  e madhe duhet të jetë edhe puna për higjenen në komunitet, që dhe një letër e thjeshtë duhet të na shqetësojë. Ky takim le të shërbejë  për banorët  lagjes së Frutikulturës që tq kujdesen për lagjen e tyre por dhe për ne të tjerët që të punojmë me familjet tona dhe fqinjët tanë se cdo mbetje paraqet rrezik përmbytje, rrezik zjarri, rrezik epidemie. Mësuesja Mirela Mema duke qenë e fushes së biologjisë I paraqiti gabimet që vërejmë në jetën e përditshme nga banorë të ndryshëm se vijnë nga pakujdesia, nga pamjaftueshmëria einformacionit për rreziqet. Ajo e mbylli diskutimin e saj se është mirë të mësojmë pa e pësuar, se cdëmtimi është më I shrtenjtë se parandalimi. Masat parandaluese tha z. Artan Dervishi përfaqësuesi I bashkisë, janë një domosdoshmëri të cilat duhen marrë në kohën e duhur dhe në pikat  më  nevralgjike të gjeografisë së Kamzës. Por unë vlerësoj dhe këtë sensibilizim se është në kohën e duhur për të marrë masat parandaluese për stinën e dimrit.


Puna në grupe paraqiti panoramat më  të bukura dhe interesante për projektet që ka nevojë ky komunitet për parandalimin e rreziqevenatyrore.

Grupi iparë sygjeroi  për kujdesin që duhet bërë për ndërtimin në zonën që ëstë shfrytzuar nga miniera e Valiasit, pasi të gjitha ndërtimet në këtë zonë kanë pësuar ulje dhe toka është kthyer në kodra dhe gropa. Këtu ka nevojë për një studim fizibiliteti për të parandaluar rreziqe rrëshqitjesh dherash, këtu jetohet me rrezik të madh.

Grupi i dytë shënon si më të rëndësishme në masat parandaluse përllogaritjen e rreshjeve për të përcaktuar pastaj seksionet e tubacioneve për ujrat e bardha që most ë ndodhë më si në një lagje të Bathores që u përmbyt për shkak të tubacioneve me seksion të vogël.

Meqenëse në grupin e tretë ishin dy mësues fizike  arriti në konkluzionin se si masë parandaluese për rrezikun e zjarreve duhet të kemi parasysh që instlimet elektrike ti bëjmë me tela cilësorë, mos të nënvlehtësojmë nevojën e rrufepritëses dhe cfarë ishte më e rëndësishme punimet të kryhen nga specialist dhe jo nga  amatorë.

Grupi I katër në prezantimin e punës në grup e vuri theksin se në qytetin e ri që po rritet përditë kujdes I madh duhet bërë  për rrezikun e një epidemie nga përdorimi I ujit të pusit, pasi ujrat nëntokësorë këtu janë shumë të pasigurtë.

Grupi I pestë që kishte si teme detyrat e shërbimit komunal në qytet sygjeroi se masë parandaluese është dhe veprimtaria e cdo qytetari që të zbatoje rregullat e higjenës në komunitet nëfamilje jashtë familjes ,jo cdo gjë ta presim nga shërbimi komunal, por na takon neve të bëhemi më shumë qytetarë per një jetë sa më komode e pse jo të  barabartë dhe me qytetet më në zë për traditën e pastërtisë.

Më shijo, por mos më dëmto, këtë mesazh të natyrës na e solli grupi I gjashtë I cili tërhoqi vëmendjen e auditorit se ketë interpretim e bën gjimnazistja Rugova Treshnjeva, duke shtuar se njeriu duhet ta përdorë natyrën për nevojat e veta pa e dëmtuar.

Mendimi I cdo grupi përbën një project te ri per komunitetin tonë, por le të shërbejë ky takim për të realizuar projektin shumë më të madh që sic ka këshilluar filozofi grek Sokrati: “Të sillemi nesër shumë më mirë se jemi sjellë dje”, atëherë Kamza do të jetë më bukur, të mësojmë në të ardhmen më shumë se ckemi mësuar dhe qyteti ynë do të jetë më I pasur, më I sigurtë; të punojmë në të ardhmen më shumë se sa kemi punuar në të djeshmen atëherë komuniteti ynë do të jetë më I begatë.

Sekretari i Kryqit te Kuq, Dega Kamëz

Petrit Xhaja

 

 

Ermira Babamusta: A MUND TË ZGJIDHË ANSAMBLEJA E NEW YORKUT NJË KANDIDAT SHQIPTAR?

 

 

A MUND TË ZGJIDHË ANSAMBLEJA E NEW YORKUT NJË KANDIDAT SHQIPTAR?


Shkruan: Ermira Babamusta, Ph.D., New York

Z. Mark Gjonaj, anëtar që nga viti 2011 i komisionit “New York City Taxi & Limousine Commission” mund të jetë zyrtari i parë shqiptaro-amerikan i zgjedhur në Asamblenë e New Yorkut. Është e domosdoshme që të gjithë shqiptarët e New Yorkut, të regjisturar në qarkun e Bronksit, të votojnë me 13 shtator 2012 për të vendosur këtë moment historik për shqiptarët. Rrethi nr. 80, që kandidati Gjonaj përfaqëson  përfshin këto lagje: Pelham Parkway, Pelham Gardens, Allerton dhe pjesë të  Bedford Park, ku jetojnë shumë shqiptarë. Duhet të angazhohen të gjithë shqiptarët e New Yorkut për të dhënë përkrahjen e tyre.



Kam një biznes të suksesshëm, nuk më duhet kjo pozitë. Jam përfshirë sepse pashë mospërfillje dhe mosveprim nga zyrtarët e pranishëm si dhe burime të papëdorura në Bronks. Kam nevojë për përkrahjen e çdo votuesi shqiptaro-amerikan me 13 shtator. Kjo do jetë një arritje jo vetëm për komunitetin tonë, por të gjithë rrethin nr. 80 të Asamblesë. I vetmi premtim që mund të bëj është që do të punoj aq shumë sa punojnë çdo ditë banorët e rrethit, sepse këtë e meritojnë njerëzit e komunës,” tha z. Mark Gjonaj për Prishtina Press.

Në prag të votimeve parësore të partisë demoktratike, është e rëndësishme për votuesit e New Yorkut të njihen me zgjedhjet e kandidatëve për të dhënë një votë të informuar, që të zgjedhin kandidatin e duhur si përfaqësues në Asamblenë. Kandidatja në pushtet Naomi Rivera po ballafaqohet me akuzime të një skandali politik në korrupsion dhe përvetësim fondesh. Dy kandidatët e tjerë  Adam Bermudez dhe Irene Estrada-Rukaj kanë kërkuar dorëheqjen e kandidates Rivera nga zgjedhjet. Fitorja e Mark Gjonaj do ishte me të vërtetë një triumf i madh për komunitetin shqiptaro-amerikan.

Platforma elektorale e z. Mark Gjonaj “Mark Gjonaj Plan” është krijuar me qëllimin për të përkrahur të rinjtë duke premtuar rritje në programe mësimore dhe për të përkrahur të moshuarit në plotësimin e kërkesave dhe nevojat e tyra. Plani gjithashtu premton të zgjerojë programet për banim të lirë, dhe qira të ulët. Z. Gjonaj ka treguar përkushtim ndaj programeve shëndetësore si Medicare dhe Medicaid, që shfaq përkujdesin dhe interesin e tij për të përmirësuar shëndetin dhe sigurinë e banorëve të komunitetit në vend.

Z. Gjonaj ka paraqitur një kandidaturë të fortë me qëndrimin për forcimin e ekonomisë në Bronks, përmirësimin e programeve edukative lokale dhe disponimin e shëndetësisë për të gjitha familjet në rrethin e Bronksit.

Përkrahja për z. Mark Gjonaj gjatë fushatës ka qenë shumë e fortë, dhe akoma vazhdon të rritet. Mesazhi i tij është i qartë dhe i fuqishëm për të krijuar vende punë, përkrahur bizneset lokale dhe mbrojtur sigurinë në lagje të Bronksit. Është e domosdoshme që çdo përkrahës i z. Mark të votojë me datë 13 shtator sepse ne besojmë se do jetë një zgjedhje shumë e afërt. Telefononi familjen, shoqërinë dhe i kujtoni për votimin, sepse na nevojitet çdo votë,” tha Emmett Hare drejtori i fushatës zgjedhore për Mark Gjonaj.


Z. Mark Gjonaj e meriton postin në Asamblenë e New Yorkut. Ai ka treguar kujdes të veçantë për banorët e Bronksit, gjithmonë në shërbim të shqiptarëve dhe ka dhënë një kontribut të madh në pasurimin e vlerave kulturore. Si bashkë-themelues i shoqatës “Albanian-American Community Association” z. Gjonaj ka organizuar shumë ngjarje kulturore dhe historike për shqiptarët e Amerikës. Puna në komisionin “New York City Taxi & Limousine Commission” e ka bërë atë një drejtues të aftë. Z. Mark Gjonaj është një kandidat përparimtar dhe përfaqësues i denjë i interesave të banorëve në rrethin nr. 80-të të New Yorkut.

 

 


Faqe 45 nga 88

Newsflash

ÅRETS BORÅSAMBASADÖR 2010 ÄR CARL-AXEL EKMAN

AMBASADOR I VITIT 2010 PËR QYTETIN BORÅS ËSHTË CARL-AXEL EKMAN

 

Vi har blivit gammal som gatan med andra ord. Men visst är staden mer älskvärd än någonsin.

Det var kung Gustav II Adolf som den 29 juni år 1621 undertecknade stadsprivilegierna för staden och på så vis också grundade Borås. Ett par år senare utfärdades också unika privilegier för staden vilket gav oss rätten att handla och sälja varor i hela Sverige, bara varorna förtullades i Borås. Enligt tidens lag skulle egentligen all handel ske inom stadsgränserna. Det var dessa privilegier som lade grunden till dagens postorder och e-handel i Borås.
Kung Gustav II Adolfs bust finns idag att beskåda på Stora Torget som minne om stadens grundare. Längre ner på Knalletorget står en annan viktig person, Knallen. För det var handlarna som drev igenom frågan hos kungen till att börja med. Handeln tillsammans med textilnäringen kom att skapa ett Borås som under mitten av 1900-talet var landets mest expansiva stad och som fortfarande sätter sin prägel på näringslivet, staden och boråsaren.

Borås har ett rikt utbud av evenemang inom musik, teater och sport.

Födelsedagstal av Ulrik Nilsson, kommunstyrelsens ordförande
Årets Boråsambassadör:
Carl-Axel Ekman, som gick i pension som kirurgläkare 1989, har uppmärksammats vitt och brett för sitt stora engagemang för barnen i Garissa i Kenya.

I årtionden har han byggt upp barnhem och skolor samt arbetat med att bekämpa omskärelse bland kvinnor

Årets Boråsambassadör 2010 är Carl-Axel Ekman, pensionerad kirurg som via Rotarys Läkarbank etablerat barnhem, skola och bättre sjukvård i ett av Kenyas fattigaste områden. 1989 startade Carl-Axel Ekman och hans nu frånlidna fru Monica Ekman verksamheten Garissa.

Tillsammans har de undsatt hundratals kvinnor och barn från könsstympning, utbildat och stöttat genom frivilliga insatser och gåvor. Carl-Axel Ekman har hjälpt boråsare att hjälpa dem som behöver det mest.

Det är med ödmjukaste stolthet som ambassadörskapet för Borås 2010 går till Carl-Axel Ekman.

Borås Bageri- och konditoriidkareförening serverar 30 meter lång tårta.

 

 

29 qershor 2010 Borås  festoj ditëlindjen e 389!

Të themi të drejtën vjetetët  po kalojnë dhe ne jemi për ditë e më të vjetër. Por bazuar në ate që është duhet të themi se për cdo vjet qyteti ynë është më i dashur  dhe më i bukur se kurrë më parë.

 Ishte mbreti Gustav Adolfs i II i cili më 29 qershor 1621 e nënshkruan kartën për qytetin dhe me këtë u mor vendimi për themelimin e qytetit Borås.

Disa vjet më vonë qyteti fitoj një  privilegjet me të cilën iu dha e drejta për të blerë dhe shitur mallra në tërë Suedin. Ishte kjo privilegjeqë hodhi themelet që Borås të fitoj të drejtën e tregëtisë së lirë.
Busta e mbretit Gustav Adolf II është tani në sheshin kryesor në kujtim të themeluesit të qytetit. Längre ner på Më poshtë në Sheshin e ndritshëm është një tjetër bustë e një  personi të rëndësishëm për qytetin e ky është Knallen i cili ka merita për zhvillimin e tregetisë në këtë qytet.

Sepse tregtarët  qenë ata që shtruan çështjen te mbretit për të filluar me tregeti, me industrinë e tekstilit, pra kjo  ishte njjë ide  për të krijuar një Borås që në mesin e viteve 1900 të kishte një rritje të shpejtë komuniteti i  biznesit në qytet dhe Borås ishte qyteti më ekspanziv në vend.

Boras ka një gamë të gjerë të ngjarjeve kulturore si në muzikë, teatër dhe sport.

Ditëlindja e Borås festohet në sheshin kryesor, për cdo vjet me 29 qershor.

Zgjedhja  Ambasadori i vitit për Borås e që në këtë solemnitet u promovua ishte mjeku Karl-Axel Ekman,  Boråsar i cili është  në pension si mjek kirurg nga viti 1989, ka tërhequr vëmendjen e gjerë të opinionit për angazhimin e tij për fëmijët në Garissa, në  Kenia.

Për dekada, ai  ka ndihmuar jetimore dhe shkolla, dhe ka punua për të luftuar synetin tek femrat në trojet e këtyre vendeve afrikane. Ky me punëne tij u ka ndihmuar  qindra grave dhe fëmijëve nga gjymtimi gjenital, duke i trajnuar  përkrahur në menyrë vullnetare dhe pa shpërblime e kete e ka bere edhe me ndihmen e gruas se tij Monica Ekman. Karl-Axel Ekman ndihmuar  ata që kanë nevojë më së shumti.

 Pastëritë e qytetit edhe ato ishin angazhuar në këtë drejtim dhe për këtë festë ato kishin  gatuar tortë të gjatë 30 metra., e cila tortë u nda për të pranishmit në festim.