Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Debattartiklar


NJË PREZENTIM I GJITHANSHËM KULTUROR NË VARA TË SUEDISË

Sokol Demaku

NJË PREZENTIM I GJITHANSHËM KULTUROR NË VARA TË SUEDISË


Me ftesë të Këshillit komunal të kulturës së qyteti Vara në Suedi, anëtarët e Qendrës Kulturore Shqiptare Migjeni nga Borås i Suedisë mbremjën e 25 tetorit 2013 prezentuan më dinjitet Kulturën dhe Gjuhën shqipe për miqt suedez në një mbremje kulturore organizua nga Këshilli komuanl i kulturës këtu e ku pjesëmarës ishin disa shoqata kulturore suedeze.

Ishte kënaqesi të jesh pjesëmarës i një manifestimi të tillë kulturor, në mesin e miqëve suedez në një mbremje te tillë kulturore, ku temë boshte ishte kultura dhe basahkëpunimi ndërkultoror mes shoqatave kulturore që veprojnë në qutete të ndryshme në Suedi.

Anëtar të Krysisë së QKSH Migjeni nga Borås, në fillim miqtë e pranishëm suedez i informaun për punëne e tyre, kulturën, gjuhën dhe traditën shqiptare në poërgjithësi, të cilët treguan një interesim të jashtëzakonshëm, për gjuhën, kulturën dhe traditën shqipe, pastaj ata i infomuan të pranishmit me punën dhe aktivitete e kësaj shoqate kulturore me seli në Borås.


Ishte mjaft impresionues për ta puna e anëtareve të shoqates dhe prezentimi i të arriturave të shqiptareve në Borås me rrethinë, botimi i revitës Dituria,  ku më këtë rast Bibliotës së qytetit Vara iu dhuruan nga dy egzemplar të cdo numri të revitës, pastaj prezetimi i punës së radio Diturisë dhe fillimi i punës me kanalin TV në gjuhën shqipe TV Dituria.

Lidhur me këte¨para të pranishmëve u shfaq një film dokumentar i punuar nga ana e redaksisë së TV Dituria mbi punëne e anëtareve të kesaj shqotate si dhe punëne e TV dhe radio Diturisë në Borås të suedisë.

Temë boshte këtë brëmje ishte kultura dhe kultura e veshjes shqiptare. Lidhur më këtëu shfaqen sekunca nga filmi dokumnetar “Veshja tradiocionale shqiptare ne Kosovë” punuar sipas skenarit dhe idesë së Bora Balaj nga “Bora fashion”.

Interesim të madh tek të pranishmit zgjoj qështja e gjuhës shiqpe e ku u parashtruan pytje të shumta lidhur me këtë si dhe për kulturën dhe traditën e shqiptarëve në përgjithësi.


Besojmë se takime te tilla me shoqtat suedeze dhe miqtë suedez ia vlenë të kemi sa me shumë në te ardhmen në menyrë që të njejtit të kenë dhe marrin sa me shumë informacione për gjuhën, kulturën dhe traditën shqitare.

Interesim të vecant tek të prnaishmit zgjoj puna me fëmije dhe të rinje, organzimi i pritjes së Vitit të ri, ardhja e babadimrit kosovar në Suedi dhe shpërndarja e dhuratave për fëmijët shqiptar, krejt kjo një vepër dhe punë e  vyer e anëtareve të QKSH Migjeni në Borås.

Bëri jehonë puna e me prezentimin e veshjeve kombëtare shqiptare në Borås të Suedisë, vite më parë, nga fotot e prezentuara për mysafirët në Vara.

Besojmë se edhe në të ardhmen këta njerëz të vyer të traditës dhe kulturës edhe ne vende tjera dhe qytete tjera do jenë prezetn me një prezentim  të tillë të kulturës sonë.

 

Ermira Babamusta: Filmi “The Superintendent” përzgjidhet tek Festivali Ndërkombëtar i Filmit, Tiranë

Filmi “The Superintendent” përzgjidhet tek Festivali Ndërkombëtar i Filmit, Tiranë

Nga: Ermira Babamusta

New York - Filmi i regjizorit të talentuar Roland Uruçi me titull “The Superintendent” do shfaqet në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Tiranë te premten, me datë 25 tetor 2013. Filmi me metrazh të shkurtër, me skenar dhe regji të Roland Uruçit ka tre protagonistë kryesorë: Kate Mason, Brooke Volkert dhe John Noel. Kinematografi i filmit është Albert Elmazovski me producent asistent të xhirimit, Kastriot Uruçi.

Ta kem filmin tim të parë si përzgjedhje e Festivalit të Filmit në Tiranë është si të marr aprovim nga familja ime shqiptare. Ndjehem tepër i gëzuar që filmi im gjeti vatrën e vet,” u shpreh regjizori dhe skenaristi i njohur Roland Uruçi.

Xhiruar në New York, Amerikë filmi bazohet në një histori të shkurtër shkruar nga Blerta Alikaj. Produksioni u mbarua në 2013-të dhe filmi zgjat 18 minuta.

Filmi i referohet një teme shumë interesante të kulturës shqiptare, burrneshat dhe rrëfen historinë se si një burrneshë, Shota, imigron në Amerikë dhe bëhet manaxhere roje pallati. Të gjithë mendojnë se Shota (luajtur bukur nga Brooke Volkert) është burrë sepse ka karakteristika mashkullore.

Filmi nxjerr në pah një histori shumë emocionese dhe të fuqishme dhe tregon se çfarë ndodh kur e vërteta del në pah dhe pasojat që le pas. Shpeshherë në jetë ndodh që njerëzit kanë sypozimet e tyre për dikë, pa ditur sakrificat, sfidat dhe të vërtetën që kalon ai person. Shota detyrohet t’i rrëfejë sekretin e saj një të huaji dhe historia ndërthur shumë bukur konfliktet socio-kulturore dhe ato gjinore të shoqërisë.

Ky fenomen akoma praktikohet sot në Shqipërinë veriore, Kosovë, Montenegro dhe Bosnje, një tradite e vjetër lindur para 300 vitesh, përmendur që me Kanunin e Lekë Dukagjinit. Ndërkohë kur vashat e reja ëndërrojnë të martohen, ndër shekuj burrneshat betohen për virgjëri para krerëve të fshatit për t’u bërë burrë për të dalë në luftë ose për të përballuar detyrat e familjes. Ky koncept kulturor është mjaft i huaj për kulturën amerikane dhe ndryshon nga termi “orientimi seksual” siç përdoret më shumë në Sh.B.A.

Burrneshat kanë karakteristika shumë të veçanta dhe të papara për vendet e tjera të botës. Për shqiptarët ka të bëjë me identitetin dhe perceptimin e karakterit të fortë, vjen nga një kulturë e lashtë që pranohet si traditë nga shoqëria shqiptare. Ky koncept është i huaj për kulturën amerikane dhe bie në konflikt me pranimin e orientimit dhe identitetit. Kur u shfaq filmi në New York ka patur shumë komente pozitive dhe filmi u pëlqye shumë sepse është një film tepër unik,” tha regjizori i filmit ‘The Superintendent’, Roland Uruçi.


Regjizori Uruçi ndjehet krenar me projektin e tij të parë, që nxorri në pah një histori majft të veçantë për publikun amerikan dhe atë të huaj, duke i nxitur të mendojnë rreth temave të identitetit, kulturës dhe rolit gjinor në familje.

Ishte një eksperiencë shumë e mirë në krijimin e një historie duke i shtuar aspekte të kulturës time shqiptare dhe duke e bërë të pranueshme për publikun amerikan. Falenderoj Blerta Alikën që më besoi mua me historinë që ajo shkruajti për ta zhvilluar në film, si dhe Albert Elmazovski (kinematograf i filmit The Superintendent, nga Dibra me origjinë) që e solli vizionin tim në kamera për të krijuar një histori reale dhe të bukur,” shtoi regjizori Roland Uruçi.

Trailer i filmit mund të shikohet këtu: http://vimeo.com/51704867. Momentalisht regjizori Roland Uruçi po merret me projektin e tij të ri “Paftuar” bazuar në ngjarje të vërteta përjetuar nga Julian Biba. Z. Uruçi shpreson ta xhirojë filmin ‘Paftura’ në Shqipëri në 2014 me aktorë shqiptarë. Për më shumë vizitoni www.rolanduruci.com

 

Sokol DEMAKU: Etnokultur och sedvänjor kring våra folkdräkter och nationella kläder

Sokol DEMAKU

Etnokultur och sedvänjor kring våra folkdräkter och nationella kläder

Den folkliga konsten hos det albanska folket i stort har utvecklats i en nära relation till själva livet som detta folk har skapat och denna konst har bevarats som en konstnärlig rikedom som tillhör hela folket genom historiens olika epoker. Detta rika arv, som idag kallas etnologisk rike­dom, bevarat som ”folklor” blir en livsstil, en andlig livsstil. Etnokulturen som en hörnsten och formgivare för den albanska nationen visar på ett antropologiskt, arkeologiskt, och på ett folklor­ist vetenskapligt sätt den obrutna genealogiska albanska kedjan. Da­gens kroniker har beskrivit tradi­tionen, med hela dess Etons, vilket ger bevis om förforntiden, inte bara för etnisk-kulturella inslag i ett folk, men genom att beskriva evo­lutionära fenomen i grundläggande perioder i historien. Utforskningen av albanska, traditioner och vanor som är bred opus, blev för många utländska forskare som ville veta mer om albaner ett studieföremål. Bland de särskiljande element som ger karakteristiska dimensioner till livet och till kulturen hos ett folk, tillhör utan tvekan folkets vanor och seder .De är regler eller normer i livsstil (beteende, klädsel, sociala relationer osv.) som tillämpas en­ligt oskrivna lagar av ett folk från en stam, en social klass eller ett an­nat samhällsskikt. Kulturskatten hos ett folk, kan undersökas ur olika aspekter, eftersom den presenterar ett brett spektrum av sitt skapande i den historiska utvecklingen. Utan tvekan bland verk av detta slag, intar klädseln en viktig plats. Ur den etnologiska synpunkten, är folkdräkten bland de mest kraft­fulla manifestationer hos ett folks kultur. Folkklädseln, som skapats av folket, följer med folket och den förändras hand i hand med alla andra omvan­dlingar så som sociala, ekonomiska, kulturella, utbildningsmässiga, osv. Många aspekter av kläder, som vi möter i dagens albanska klädsel i Dukagjin Dalen, Drenica, Podujeva, Sangjak, Nis, Makedonien, Montenegro och Albanien och Chameri i almänhet, för oss till många typolo­giska sekvenser, strukturella-och prydnadsväxter, med kostymer av sina förfäder, illyrierna. Kläd­seln hos oss, i allmänhet är en klar indikation på omfattningen av etnokulturen, genom vilken anges övertygande en av de kulturkedjor, från forntiden tom idag. Detta tyder på en obruten kronologi ur folkkonsten som utvecklats i nära samband med själva livet som den här nationen har levt, genom bevarandet av en gemensam konstnärlig rikedom och ett skapande för hela folket i historiska epoker med en tidig början. Hela etnogeografiska utrymmet där albaner bor, nästan varje provins eller geografiska området har sin egna karakteristiska klädsel, som skiljer sig från varandra. Olikheter och nyanser finns från by till by men det finns fall (trots att de är sällsynta) att olikheterna även inom samma by, speciellt när det är en blandad befolkning av muslimsk tro och katoliks tro. Folkdräkten i ”Decans” region är identisk med den som bärs i nordvästra delen av ”Dugagjinis rrafsh”, respek­tive runt staden ”Peja” och ”Gjakova”, rättare sagt från den så kallade ’’heliga bron over floden Drini nära Gjakova fram till den lilla staden ”Istog”, och från ”Junik” till ”Klina”. Detta är ett ganska stort etnografiskt område som består av mindre liknande områden som är: Reka, Dushkaja, Vokshi, Baran Dalen, Leshan Dalen, Drini Dalen, pejas Podgur och Strellcis byar som ligger vid de gigantiska bergen som heter Bjesh­kët e Nemuna från staden Peja fram till Decan, där börjar området Reka. Samma klädsel bärs runt Tropoja som ligger i det bergiga området som heter Malësia e Gjakovës eller på svenska Gjakovas Högland som ligger i Albanien. Ur en etnografisk synpunkt är den nationella klädseln en av dem mest kraftfulla (viktiga) nationella-kulturella manifestationer. Ibland har några delar av klädseln spelat en viktig roll vid några magiska ceremonier och där kan man nämna tre av de viktigaste som händer i människans liv och det är ceremonierna kring födseln, bröllop och vid dödsfall. Klädsel spelar en stor roll för kvinnor som för män i vardagen, därför fäster kvinnorna en stor vikt vid gåvorna som de ger bort när de ska gifta sig och speciellt till den handgjorda klädseln som de gör/syr till sina blivande män. Och just i den klädseln smälter skicklighet och smak, det vackra och det konstnärliga. Många av tidens olika kroniker har skrivit om folkdräkter, både albaner och kroniker från andra länder. Några av de har beskrivit traditionen med hela dess Etons och detta har blivit ett bevis om antiken, inte bara genom etnokulturella egenskaper om ett folk, men också genom att beskriva grundläggande evolutionära historiska fenomen. Därför har den folkliga konsten hos albaner allmänt utvecklats i nära relation med själva livet som detta folk har haft, genom att bevara den (folkliga konsten) som en konstnärlig rikedom och som en folklig gemensam skapelse under olika historiska epoker (ERA) (TIDER) med (ett permanent ursprung) (ett fast ursprung) ursprung. Det bör betonas att kvinnoklädseln är mer karakteristisk, därför överförs hela klädseletnologin hos kvinnorna och därmed bevaras den konstnärliga genesis, som ska­pades antingen gemensamt eller enskilt hos folket, men som är avsedd för det vackra könet och därmed framstår på bästa sätt deras vackra dygd. Kosovas kvinnors klädsel består av ett antal arter; de har klassificerats som klädseln i byn, i staden och den festliga klädseln. På det här viset bevarades klädseln i Kosova som nationell symbol. Även den vita, runda, huvudbonaden (plisi i bardhë) var oberörbar och det skapades en myt om dennes integritet. Vi har också tidiga arkeologiska bevis om ’’opinga’’ (låga skor), några av dem tillhör V och VI-talet f.Kr. och visar att de tillhör det illyriska kulturelementet. Albanska folkkläder varierar från land till land, de varierar i användning i ålder och i högtidliga rituella handlingar. All (folk klädsel) är förknippad med själva koden för vanor och i en omfattning underkastar de sig olika kulturer genom att ofta ta något från det förflutna, något som redan passerat genom dessa regioner. Den folkliga kulturen; klädseln, smy­cken, och andra föremål av det etnokulturella arvet visar på bästa sätt vår folks gamla kultur, vanor och seder och på det viset tog andra folk i Europa och på Balkan, mycket från vår kultur och den progressiva utvecklingen som varade under sekler.

 

IBRAHIM HAJDARMATAJ : BURIM FRYMËZIMI PËR BREZAT…

BURIM  FRYMËZIMI  PËR  BREZAT…

“Ti, do të dalësh mësues, po do të bëhesh edhe drejtor…”,-më tha profesori im, Shefik Osmani


Nga: IBRAHIM HAJDARMATAJ

Në shtatorin e vitit 1962, pasi ma kishin miratuar të drejtën për të vazhduar shkollën e mesme,  mora rrugën nga vendlindja ime, fshati Zogaj i Malësisë së Gjakovës (Tropojë), për në qytetin e Shkodrës. Nuk kisha qenë ndonjëherë atje dhe kërshëria ime ishte mjaft e madhe. Udhëtova i hipur në karrocerinë e një makine transporti. Me vete mbaja edhe një valixhe prej dërrase, ku kisha futur pak bukë e djathë e  rroba të thjeshta vetjake. Bashkë me mua ishin në atë karroceri makine edhe 20 veta të tjerë, nga të cilët asnjëri nuk do të vinte në shkollën, për ku isha drejtuar unë.

Rruga ishte prej kalldremi dhe vëreja se shpesh kalonim në vende të rrezikshme. Udhëtimi ynë zgjati 16 orë, sa një të riu si unë, në atë kohë, tani nuk i besohet. Isha shumë i gëzuar, se më kishte dalë bursa për të ndjekur mësimet në shkollën e pedagogjike 2-vjeçare “Tre Heronjtë”, në Shkodër. Pasi u paraqita aty dhe u regjistrova  rregullisht, fillova menjëherë mësimet. Përveç mësuesve të lëndëve të ndryshme,  më treguan se drejtor i shkollës ishte një shkodran, me emrin Shefik Osmani. Sapo e pashë atë, më tërhoqi vëmendjen veshja e tij estetike dhe fytyra, në dukje serioze, por që “fshihte” brenda saj vetëm mirësi. Sigurisht edhe kjo gjë më ngrohu shpirtërisht e ma shtoi kënaqësinë, që kisha shkuar në atë shkollë dhe nesër do të bëhesha mësues për malësorët e vegjël të vendlindjes sime.

Mësuesit tanë ose profesorët, siç i quanim ne, ishin disa. Ndër ta, kujtoj me nderim Manol Tasellarin, Terezina Gjeloshin, Fadil Krajën, Hamit Boriçin, Mikel Kokën e të tjerë. Më vonë, disa prej tyre dhanë leksione në Institutin e Lartë Pedagogjik “Luigj Gurakuqi” dhe në Universitetin e Tiranës.

Në atë kohë, kisha e murgeshave ishte kthyer në konvikt, ku flinim ne nxënësit pedagogjikas dhe drejtor kishim Musa Krajën.

Drejtori ynë, Shefik Osmaini, nga paraqitja dukej mjaft i rreptë, sikur “nuk di të qeshë”! Por, ama, në shpirt ishte shumë zemërgjerë, i dashur, fisnik e largpames. Pse i them  unë këto, tani pas kaq vitesh? Sepse i kam përjetuar e provuar vetë, në atë kohë. Ja, po rikujtoj një rast...


Shefik e Urti Osmani

Pa i mbushur ende tri javë,  shkova për në zyrën e  drejtorit. Trokita lehtë në derë. Nga brenda dëgjova një zë të fortë, urdhërues, si i një komandanti ushtarak: “Hyr!” U futa në drejtori, paksa i ndrojtur. E përshëndeta atë me respekt dhe, menjëherë, drejtor Shefiku m’u drejtua me një zë dashamirës: “Urdhëro, koleg!...”. Kjo fjala “koleg”, m’u duk shumë e madhe. Megjithatë, nuk e zgjata dhe iu drejtova me një zë paksa lutës: “Shoku drejtor, unë dua të shkoj në Tropojë, në fshatin tim Zogaj…”. “Pse?”-më pyeti ai me një zë qortues dhe paksa i habitur, ndoshta, duke menduar që do ta ndërprisja shkollën! “Jam mërzitë për babën, nanën dhe motrat, se jam vëllai i vetëm i tyre dhe i kam shumë larg…”. Drejtori më kapi përdore, me afroi pranë vetes dhe, duke ma hedhur dorën e tij mbi supe, m’u drejtua me dashamirësi: “Sa herë që të dëshirosh, pra që të marrë malli për familjen tënde, ke leje nga unë…Ti, sot je nxënës, por nesër do të bëhesh vetë mësues dhe në të ardhmen drejtor…”.

Fjalët e tij aq të ëmbla e nxitëse për mua, ma ngrohën zemrën dhe sa e sa herë m’u kanë kujtuar gjatë jetës sime, kur u bëra jo vetëm mësues, por edhe drejtor gjimnazi, siç e parashikoi me largpamësi drejtori im i paharruar, prof. Shefik Osmani. I çliruar krejtësisht nga shqetësimi, që kisha në vetën time, dëgjova përseri zërin dashamirës, që më ftoi: “Eja të shkojmë bashkë, në veprimtarinë letrare, që po e organizon klasa e dytë-D…”.Ashtu, dora-doras, u nisëm për ta parë atë shfaqje.

…Pasi e mbarova, me nota shumë të mira, shkollën pedagogjike 2-vjeçare të Shkodrës, u ktheva në vendlindje dhe nisa detyrën e nderuar të mësuesit. Po nuk iu ndava shkollës. Dhashë provimet me korrespndencë dhe përfundova pedagogjiken 4-vjeçare. Përsëri aty e kisha prof.Shefikun drejtor. Por, tashmë, ishim edhe kolegë dhe ia kujtova atij ato fjalët, me të cilat më ishte drejtuar, kur isha nxënës, pra “koleg”. Me shaka, në atë kohë, ai më pyeste, përpara kolegëve të mi: “Hë, Ibrahim, a don përsëri leje, që të shkosh në Tropojë dhe të shohësh prindërit e motrat?”

Kur isha student  dhe ndoqa Fakultetin Gjuhe-Letërsi Shqipe, në Institutin e Lartë Pedagogjik, po në Shkodër, kisha profesor për lëndën e drejtshkrimit, prof.dr. Tomor Osmanin, vëllain e drejtor Shefikut. Gjithashtu, gjithnjë, për atë ruaj respekt të veçantë.

Bashkepunimin me profesorin e nderuar Shefik Osmani, i cili punonte në ato vite në Insitutin e Lartë Pedagogjik, e vazhdova edhe më tej. Ende e kam në kujtesë atë, në një sesion shkencor, organizuar në Krujë. Pas leximit të kumtesave, ditën e dytë ndoqëm orë mësimi shembullore, në grupin e dytë të një kopshti fëmijësh. Bëhej fjalë për pushtimin fashist të vendit tonë. Në analizën e mësimit, disa kolegë u shprehën se qëllimi u arrit, sepse fëmijët flisnin “me urrejtje” ndaj pushtuesve, duke thënë se ata duhen vrarë me armë…. Profesor Shefiku iu drejtua pjesëmarresve: ” Fjalën e ka ish-nxënësi im, në shkollën pedagogjike të Shkodrës. i cili, besoj, do të na bindë,  si ju dhe mua”. Më tej, ai vijoi: “Pra, na thuaj, Ibrahim, se ku ishte pjesa më kulmore e mësimit”? “Po,-iu përgjigja unë.-Mendoj se pjesa më kulmore ishte, kur vajza 5-vjeçare, Drita, tha se “unë armikun do ta peshtyjë në fytyrë”. Pra, kaq fuqi ka fëmija, sepse armën nuk mundet ta mbajë dhe as ta përdorë”. Profesor Shefikut i shëndriti fytyra, sigurisht duke ndjerë kënaqësi nga përgjigja e një ish-nxënësi të tij.

Më vonë, unë isha një ndër bashkëspunëtorët e rregullt të gazetës “Mësuesi”, botim i Ministrisë së Arsimit e Kulturës, ku profesor Shefiku ishte disa vjet redaktor. Kështu, vërtet, atij i doli parashikimi, se unë u bëra mësues dhe disa vjet drejtor gjimnazi në vendlindje. Bshkëpounova me disa gazeta të kohës dhe drejtova botimin e dy gazetave lokale. Gjithshtu, lexova kumtesa në veprimtari të ndrysahme, brenda e jashtë vendit, me përmbajtje pedagogjike e psikologjike, por dhe disa nga ato u botuan nëpër libra të ndryshëm. E solli rasti që, bashkë me prof. Shefikun, prof. Nuri Abdiun, prof. M.Krajën etj., të isha dhe në veprimtari, që u organizuan në Prishtinë.

…Në kujtesën time kanë mbetur të pashlyera edhe vizitat e këndshme në shtëpinë e prof. Shefik Osmanit, ku kam gjetur bujari e respekt edhe nga bashkëshortja e tij, Uri Osmani,”Mësuese e Popullit”.

Siç dihet nga të gjithë, njeriu ikën fizikisht nga kjo jetë. Por ka rëndësi shumë të madhe, kur lë pas një veprimtari të gjerë dhe të nderuar, ashtu si prof. dr. Shefik Osmani (1923-21.07.2012), i cili ka mbetur gjithnjë shembull dhe  burim frymëzimi për brezat.

Zogaj-Tiranë, 15 tetor 2013

Kontaktet:

 

e-maili: Ky email po mbrohet prej spambots-ave, të duhet JavaScript me e pa / celulari: 0692469145

 

IBRAHIM HAJDARMATAJ: KUR DI TË NDEROSH TË TJERËT, JE DHE VETË I NDERUAR…

KUR DI TË NDEROSH TË TJERËT, JE DHE VETË I NDERUAR…

(…dhe një mesazh, dërguar prof. Murat Gecaj, nga krijuesi  Fatmir Gjestila)

Nga: IBRAHIM  HAJDARMATAJ


Ju kërkoj ndjesë lexuesve, që nuk do të shkruaj një artikull të mirfilltë. Pra, qëllimi im është vetëm t’u paraqes një mesazh, të cilin ia  ka dërguar prof. Murat Gecajt-publicist e studiues- poeti e shkrimtari, autor i disa librave, Fatmir Gjestila. Që të jem i çiltër me ju, para pak ditëve edhe unë isha bashkë me mjaft të ftuar të tjerë, në bibliotekën e Muzeut Historik Kombëtar në kryeqytet, kur ky autor përuroi librin e tij më të ri për fëmijë, “E fshehta e kështjellës së zezë”.

Për këtë ngjarje të shënuar e mbresëlënëse, jo vetëm për F.Gjestilën, por dhe për ne, pjesëmarrësit e tjerë në atë veprimtari mbresëlënëse, që atë ditë, pra menjëherë dhe pa u “ftohur” ajo në kujtesën tonë, M.Gecaj shkroi një artikull dashamirës, të cilin e dërgoi në disa gazeta e faqe Interneti.

Me të drejtë, dikush mund të shprehet se: “Këtu nuk ka asgjë  për t’u theksuar, se shpesh herë mësojmë për njoftime të tilla?!”. Kjo është më se e vërtetë. Por, në rastin për të cilin po shkruaj, ka diçka të veçantë. Unë nuk e dija, por e mësova në atë përurim, se prof. Gecaj e z.Gjestila nuk e njihnin nga afër njëri-tjetrin. Megjithatë, vërejta se ata u përqafuan ngrohtësisht, si të kishin patur miqësi të kahershme. Sigurisht, secili prej tyre kishte dijeni për krijimtariunë dhe botimet e ndërsjellta, kjo gjë e arritur përmes faqeve të shtypit të shkruar dhe Internetit.

Pasi autori F.Gjestila u njoh me shkrimin e publikuar nga M.Gecaj dhe, sigurisht, kjo gjë i bëri përshtypje të posaçme, ai i nisi atij një përshëndetje e falenderim të bukur e domethënës, përmes e-mailit të tij. Pra, ky është edhe qëllimi kryesor i këtyre radhëve, duke e vendosur edhe këtë mesazh, më poshtë. Pastaj, natyrshëm, secili nga lexuesit është në gjendje të gjykojë vetë. Por, në këtë rast, desha të theksoj edhe mendimin e njohur, që: “Kur di të nderosh e vlerësosh të tjerët, je dhe vetë i nderuar e i vlerësuar…”.

2.

“Përshëndetje,  prof. Murati!  Prania juaj,  në veprimtarinë për paraqitjen e librit tim, ishte aq e mirëpritur dhe ju erdhët…Mirënjohje dhe falenderime për ju!

Më befasuat dhe njëkohësisht ma bëtë edhe më të çlirshme sjelljen time, mes miqësh, kur vëreja dhe ndjeja se, një personalitet si ju, ishte aq i thjeshtë, dashamirës dhe i qetë, me një buzëqeshje që buronte edhe nga sytë e ta lehtësonte aq shumë komunikimin. Ju lutem, mos m’i merrni për komplimente këto fjalë, asesi si “ledhe”, pasi njerëz si ju s’kanë nevojë për to; janë thjeshtë fjalë respekti për ju dhe punën tuaj.

Çka më ka befasuar më shumë, ka qenë dhe reagimi juaj i shpejtë dhe dashamirës, në lidhje me veprimtarinë: pra, publikimi përmes postës elektronike i rrjedhës së saj dhe i mendimeve të para për  librin tim, që u paraqit para atij auditori të nderuar, me poetë e shkrimtarë, publicistë dhe njerëz të kulturës e artit.

S’di se ç’keni bërë për njerëzit tjerë, në përgjithësi, në këtë rast për njerëzit e penës, që botojnë disi të tulatur edhe për arsye të pamundësisë për t’u përshfaqur gjërësisht. Por, fakti që ne të dy s’kemi patur më parë asnjë lidhje të drejpërdrejtë, më bën të mendoj dhe të them, se jeni i përkushtuar shumë për njerëzit dhe ata, me siguri, të janë mirënjohës, ashtu  si edhe unë. Mbase, s’them ndonjë gjë të re, por rasti juaj tregon se njerëzit e mirë e të mençur i kërkon edhe çasti, për t’u dhënë dorën të tjerëve.

Edhe një herë: Ju faleminderit! Me respekt: Fatmir Gjestila”.

 

Tiranë, 14 tetor 2013

 


Faqe 45 nga 109

Newsflash

Kadri tarelli

75 Vjetori i shkollës “Shaqe Mazreku”

Durrës më 27. 03. 2012

SHKOLLA “SHAQE MAZREKU” FESTON 75 VJETORIN

“Mirësevini të nderuar kolegë. 75 vjet në rrugën e dijes”

 

Me këto fjalë të shkruara në hyrje të shkollës 9-vjeçare “Shaqe Mazreku” në Durrës, u hap festa e bukur kushtuar 75 vjetorit të krijimit të saj, e cila e ka zanafillën në gushtin e vitit 1937. Një përvjetor i veçantë, pasi takon në vitin jubilar të 100 vjetorit të pavarësisë dhe shkolla “Shaqe Mazreku është një copëz e vogël në historisë një shekullore të shtetit Shqiptar. Në këtë ditë të shënuar, kishte një pjesëmarrje mjaft e madhe të mësuesëve, nxënësve, prindërve të shkollës, por edhe plot të ftuar të tjerë. Mes tyre edhe ish drejtues dhe mësues veteranë, të cilët kanë shërbyer në këtë shkollë vite më parë. Në nderim të kësaj ngjarje të madhe për shkollën dhe arsimin në Durrës, ishin edhe përfaqësues të pushtetit lokal, Prefekti z. Genc Alizoti, Kryetar e Këshillit të qarkur znj. Egla Begteshi dhe drejtori i DAR z. Filip Gjançi. Mes të ftuarëve ishte dhe kryetarja e bordit të shkollës znj. Mimoza Mele drejtore e kompanisë së sigurimeve SIGAl dega Durrës. Në fjalën e tyre, ata përshëndetën dhe uruan drejtorinë, trupën mësimore dhe nxënësit për punë të mbarë dhe suksese në vitet që do të vijnë, për të qënë ashtu si deri më sot, shkollë cilësore në krye të shkollave të Durrësit.

Sot shkolla, kjo vatër e dijes, e cila ndodhet në qendër të qytetit të Durrësit, mban emrin e nderuar të mësueses Shaqe Mazreku, vajzës nga Prizëreni e shpërngulur familjarisht në Durres, mbas vendosjes së kufinjëve, coptimit të trojeve shqiptare duke lënë jashtë Kosovën dhe troje të tjera. Shaqe Mazreku ishte pionere e parë femër në arsimin e Durrëst, e cila së bashku me misionaren tjetër mësuesen Marie Kaçulini, emrin e të cilës e mban një tjetër shkollë në qytetin e Durrësit, në kushte shumë të vështira që kalonte vendi, u përpoqën për hapjen e shkollave  në qytetin tonë. Ishin vitet e para pas pavarësisë. Gjendje lufte dhe trazirash. Trojet shqiptare ishin arenë luftimesh mes focave ndrëluftuese gjatë të luftës së parë botërore. E pikërisht këtu shfaqet madhështia, përkushtimi, idealizmi dhe dashuria e këtyre vajzave të reja, për t’u dhënë fëmijëve dije, kulturë e atdhedashuri. Ato u përballën me vështirësitë dhe pengesat, nuk u thyen dhe nuk u kursyen në përmbushje të misionit të tyre fisnik, për t’ u mësuar vocërrakëve të  vegjël gjuhën e bukur shqipe, shkencën dhe normat e qytetarisë durrsake.

Me kënaqësi të veçantë u ndoq programi artistik, që ishte përgatitur cilësisht mjaft mirë. Këngët, vallet dhe recitimet e nxënësve ndërthurreshin me pjesë të historikut të zhvillimit të shkollës ndër vite, të cilat u ndoqën me mjaft interes dhe u duartrokitën nga pjesëmarrësit e shumtë. Po kështu interes pati vizita në klasën ku ishin paraqitur punimet më të mira në vizatim dhe pikturë. Nga konkurimi u përzgjodhën 13 punimet më të mira, për të cilat u shpërndanë edhe çmime. Nxënësit fitues janë:  Servio Avdyli, Ina Selimi, Anxhelo Terniqi, Pamela Tare, Anxhela Shegani, Daniela Dhamo, Klara Avdyli, Luis Hoti, Erda Rama, Anxhela Imeraj, Gilda Kastrati, Sindi Dizdari dhe Fleura Çela.    

Në  fillimet e para, shkolla pati tri klasa të ciklit fillor me 150 nxënës dhe tre mësues me drejtues Aristidh Kero. Çdo vit numri i nxënësve shkoi në rritje. Kështu në vitin 1946 shkolla pati 5 klasa, 360 nxënës dhe 7 mësues. Në vitin 1962 kapaciteti arriti në 6 klasa, 486 nxënës dhe 12 mësues. Mbas një rikonstruksioni të përgjithshëm, në verën e viti 1968, nga shkollë fillore kaloi në sistemin 8-vjeçar me rreth 700 nxënës.  Ndërsa sot numëron 29 klasa, 895 nxënës dhe 38 mësues, duke u bërë një ndër shkollat e mëdha të qytetit të Durrësit.

Kanë kaluar shumë vite, jo pak por plot 75 vjet dhe shkolla “Shaqe Mazreku”, e cila ka fituar një emrë të mire, ka qënë dhe mbahet si një ndër shkollat më cilësore të Durrësit. E gjithë kjo, falë punës plot pasion dhe përkushtim të kuadrit drejtues, por edhe të mësuesëve cilësorë që ka patur vazhdimisht në gjirin e saj. Ndaj me nderim të veçantë u lexuan dhe u duartrokitën emrat e drejtuesëve të shkollës, të cilët me punën, kulturën dhe vizionin e tyre, kanë lënë gjurmë në ecurinë, emrin dhe sukseset e kësaj shkolle.

Drejtuesit ndër vite kanë qënë:

Aristidh Kero (drejtori i parë), Vlash Dyshniku, Jorgjica Kushi (Dokja), Jorgji Dhimitriadhi, Ramazan Kacani, Efigjeni Lasko, Raif Myshketa, Vangjeli Ziu, Vehap Muça, Tomorr Golemi, Zenepe Topi, Bardhyl Ramzoti, Eva Stavri, Dafina Kondi, Vera Xhafa, Gani Krasniqi, Vera Çela, Bujar Sefa, Kristaq Milo, Bashkim Shyle, Arben Peza, Adela Nikolli dhe drejtori aktual Yzeir Begteshi.

-“Çdo drejtues shkolle, apo mësues qoftë, e di mirë se, nuk është e lehtë të fitosh emrin e mirë, duke u përballur me vështirësitë e kohës, por më e vështirë është ta mbash atë, kur kërkesat për cilësi të nxënësve, prindërve dhe qytetarisë durrsake janë në rritje, aq më tepër kur, “Konkurenca” mes shkollave më të mira është një sfidë e hapur dhe e vazhdueshme”.  -Kështu shprehet në bisedë drejtori i shkollës Z. Yzeir Begteshi. Ai vazhdon:


-Vite më parë, duke vlerësuar cilësinë e punës së stafit pedagogjik, më 7 dhjetor 1071, shkolla jonë  është dekoruar nga strukturat shtetërore të kohës me urdhërin “Për shërbime të shquara”. Jam vërtet i kënaqur si drejtues i shkollës, pasi jo më shumë se dy vjet më parë, shkolla jonë çertifikohet nga MASH-i, “Ndër shkollat 9-vjeçare të qarkut Durrës, për rezultate të larta cilësore për vitin 2009 – 2010”. Nuk është pak. Është nderim për kolektivin mësues – nxënës, por edhe përgjegjësi që duhet mbajtur. Po e them me pak rezerva, por në çdo fillim viti shkollor ne ndodhemi në siklet të madh, kur fillojmë rregjistrimet, pasi ka shumë kërkesa nga nxënës dhe prindër jashtë zonës së përcaktuar që mbulon shkolla jonë. Shkaku është i njohur: Emri i mirë që gëzon shkolla jonë, korrektesa, serioziteti dhe kërkesa e madhe e mësuesëve ndaj nxënësve dhe cilësia e lartë në mësimdhënie dhe mësimnxënie. Duke u mbështetur në thënien e lashtë, se shkollën e mirë e bëjnë mësuesit e mirë, kam të drejtë të shprehem për mësueset e shkollës që unë drejtoj, se janë vërtet të zotë, të përgatitur e të përkushtuar. Mjafton të përmend se vetëm në këto dy – tre vitet e fundit nga shkolla jonë janë nderuar disa mësues: Mësuese Sotirika Shala vlerësohet nga MASH-i “Mësuese më e miër për vitin 2009 -2010”. Vazhdojmë më tej: në vitin shkollor 2010 – 2011 mësuesja e gjuhës dhe letërsisë Engjëllushe Dedej është ndër “10 mësuesit më të mire të vitit” të rrethit të Durrësit. Kështu mund të shtoj se, nxënësit tanë janë pjesëmarrës në të gjitha veprimtaritë që organizon QKF dhe DAR, duke përfshirë veprimtaritë letrare, artistike, sportive, konkurset shkencore dhe olimpiadat e matematikës dhe kanë zënë vende nderi. Pa e tepruar mund të them se nxënësit tanë që mbarojnë klasën e nëntë, janë të mirëpritur, bile duhet thënë janë të lakmuar nga shkollat e mesme të qytetit tonë. Duke lënë pak mënjanë modestinë, na vjen mirë për rezultate që kemi arrotur, ndaj dhe kemi të drejtë të krenohemi”.


Festa e bukur e 75 vjetorit të shkollës ishte organizuar bukur dhe la mbresa te të gjithë të pranishmit. Model për t’u marrë shembull.

Urime kolektivit mësues dhe nxënës të shkollës “Shaqe Mazreku”, për suksese të mëtejshme në rrugën vështirë të dijes dhe të edukimit.

Përgatiti

Kadri Tarelli