Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Publikationer-Botime të reja
Botime të reja

Grup autorësh: Për veprene Nehat jahiut

PASTHËNIE

Dinamizmi krijues si pjesë e interko­muni­kimit e të shtjellimit të formave paradoksale. Perceptimi, ndjeshmëria apo format e alterni­mit të detajizuar dhe imagjinuar në shtatëm­bëdhjetë veprat e tij, dosido konsiston se poeti Nehat Jahiu është peng i fjalës dhe i vargut i transponimit të narracionit sistematik. Ai re­flek­ton edhe aksidentalizëm poetik vërshues. E them këtë për arsye se poeti ka bërë një volum krijues episodik të larmishëm të vargut herë lirik, epik dhe satirik. Vibracionet drithëruse i gjen sa tek poezia për të rritur edhe tek ajo për fëmijë.

Ndonëse poeti edhe për njërën plejadë lexuesish edhe për tjetrën e ruan varësinë me­tri­ke të ndërlidhur me ritëm dhe rimë. Natyrisht nuk e funksionalizon shumë herme­ti­zmin poetik. Është konkret dhe i drejtpërdrejtë. Ndonjëherë satira e tij vjen në proporcion me teket e dhembjet, mllefin që ngritin tension atakues mes atyre dukurive që ngulfatet kjo shoqëri e jona. Kjo dallohet tek poezitë për të rritur. Poeti vrojton e shtjellon në formën e tij artistike krijuese gjithë atë që ka të bëjë me njeriun në radhë të parë me pengesa evidente për vetë atë.

Ambienti edukativ mbi të cilin krijohet edhe poezia.

Deri sa lexoja përmbledhjen poetike të poetit Nehat Jahiu, gjykova një të vërtetë të pamohuar, imponuese në vetvete, pikërëndesë në ndërgjegje. Ndonëse shihet se filozofia ko­mu­­nikuese mes poetit dhe lexuesit nuk garojnë për fuqinë e peshës poetike të letrari­zuar me terma hiperbolik, por gjëra që shihen nga ambienti real. Pa ndonjë sintezë të ndërlikuar tekstuale. Megjithatë poeti vjen me këtë tufë vargjesh poetike për më të vegjlit, cicërimat harpëruse të jetës, për t’i vënë në lëvizje kah e ardhmja, prosperusja, shpresa të fshehura në petalet e jetës të cilat sinjalizojnë orbitën e rrezatimi shoqëror.

Duke qenë edhe vetë autori me ditar në duar për vite të tëra, sikur të gjithë atë lojë fjalëformuese në vargje interpreton me gjuhën e tij poetike në një ambient të ngrohtë edukativo-arsimor e ndonjëherë edhe në atë familjar. Ky ambient për atë që e duan është shumë i dashur. Ndërsa poeti sikur se heton, se për disa dembel, ky ambient duket të jetë pak i mërzitshëm. Ndaj poeti dëshiron të zgjoj kureshtjen dhe dashurinë për diturinë. Shkolla e cila është fole e zgjimit dhe rizgjimit e gumëzhimit dhe e hesh­tjes, ziles dhe tretjes së zërit të saj kumbues.

Poezia e Nehat Jahiut është shtrirë në trekëndëshin didaktik mësues-nxënës-prindër. Dhe kjo poezi vjen herë në kuptim moralizues, dituror, afirmativ, shpresëdhënës. Poeti shihet se përdor një diskurs të thjeshtë e të kapshëm interpretues, sikur se shihet në vargjet e mëposhtme

“Pse vogëlosh zgjohesh vonë,

gjumash shokët ty të thonë.”

Poeti Nehat Jahiu, brenda vargjeve poetike të kësaj poezie, mëton që fëmijët të krijojnë një kujdes të krijimit të precizitetit dhe princi­pialitetit në jetë.

Poezia e Nehat Jahiut në këtë përmbledhje mund të interpretohet edhe si qortuese që fëmijët me ose pakujdesin e tyre krijojnë gabi­me të vogla në shikim të parë, por përsëritja e tyre në vazhdimësi, do të krijonte një deba­lan­cë edukativo-arsimore të pajustifikuar edhe për vetë institucionin ku ata edukohen. Këto këshi­llime, qortime, mund t’i lexojmë tek poezitë: “Ngucakeqi”, “Fishkëllima”, “Përtaci”, “Kush i vodhi” etj. Poeti nuk le në harresë as obligimet e fëmijëve që kanë ndaj shkollës, mësuesit, si mësimnxënia, sjellja, kujdesi ndaj mjeteve mësi­mo­re, qoftë personale, por edhe inventarit shko­llor. Poeti nuk lë në harresë, as dashurinë prindërore, ndaj mësueses, librit, shokëve dhe shoqeve.

Dhe në fund dua të theksoj se poeti Nehat Jahiu, sjell për lexuesit poezinë, sikur çdo lule që është në kopsht dhe secila në veten e saj ka aroma të ndryshme, por të këndshme. Them se edhe poezitë për fëmijë të Nehat Jahiut janë lule në kopshtin poetik dhe duhet lexues të nderuar t’ia ndien aromën e tyre, patjetër duke i lexuar ato.

Arsim Halili- poet


RECENSION

RREZE TË NGROHTA PËR FËMIJË

Poeti Nehat Jahiu, pas shumë veprave qe na i ka dhuruar ndër vite, vjen sot më me një libër me poezi për fëmijë, emëruar më një titull mjaft simpatik dhe simbolik “RREZE NË DRITARE”.

Poezitë që përfshin në këtë libër edhe pse u drejtohen më të vegjëlve, janë tërheqëse edhe për të rritur. Vargu në këto poezi rrjedh i lirë si ujë i gurrave tona, duke freskuar shpirtin e lexuesit. Ndërtimi i poezive bëhet natyrshëm, gjë që e bën të lezetshëm edhe leximin e tyre. Poeti edhe pse në shumicën e rasteve përdor rimën, herë pas here rima bie në mënyrë që vargu te mos bëhet doemos rob i saj.

Poeti Nehat Jahiu, në poezitë e tij shtjellon tema ndër më të ndryshmet, nga bota emo­cionale dhe reale e fëmijëve. Ai në këto poezi ve në spikamë gëzimet, shqetësimet, por edhe gabimet e fëmijëve, më qellim që ata nëpërmes këtyre gabimeve të mësojnë. Më këtë tematikë është edhe poezia

“PSE VOGËLUSH?...”:

“Pse vogëlosh zgjohesh vonë,

gjumash shokët ty të thonë.

Ora parë të iku me nxitim,

po ku ishe kështu, o Trim?”

Poeti ka dëshirë qe fëmijët të fitojnë shprehinë e punës dhe të luftojnë përtacinë. Ai ka dëshirë që ata (fëmijët) të bëhen gjithmonë e më kërkues ndaj vetës për të arritur suksese sa më të mëdha në jetë. Me këtë tematikë është edhe poezia “NUK MJAFTON”, nga e cila po shkëpusim këta rreshta;

“Nuk mjafton të kënaqemi me një ditë,

për një punë që kemi arrit.

Mjafton puna dhe leximi,

kur rrjedhin si uji burimi.”

Poeti me përkushtim i shkruan edhe shkollës,vatrës ku fëmijët shkojnë për të fituar dituri. Ai më së miri këtë e pasqyron edhe në mënyrën figurative dhe poetike në poezinë e tij

“ATJE DIKU...”:

“Shkolla jonë për çdo ditë,

lëshon rreze-lëshon dritë.

Shkollarët të duken si kalliri,

si lule t’bukura-lule prilli.”

Poeti Nehat Jahiu, që ndër vite me ditar në dorë përhap dituri, i këndon me zemër edhe mësueses.

Duke dashur që tek fëmijët të sjellë dashurinë për mësuesin (mësuesen), prindin e dytë, ai sjellë vargjet e ngrohta të poezisë

DY MAMI I KAM”:

“Mami kam në shtëpi,

mami kam në shkollë.

Dritë dhe edukatë,

më falin çdo ditë.

Ato më japin jetë,

ato më japin shpirt.”

Vargun poetik për më të vegjlit të poetit Nehat Jahiu herë pas herë e karakterizon edhe një satirë e lehtë, karakteristikë kjo e tij, pasi që poeti e kultivon për mrekulli edhe këtë gjini letrare.

Në mënyrë qe ju lexues të dashur të lexoni dhe të kënaqeni vetë me vargjet e bukur të këtij libri, nuk po u marrim kohën më shumë duke ju lënë në shoqëri me të.

Ajo që mund të themi në fund është se poeti Nehat Jahiu nëpërmes poezive te këtij libri, mëton t’ju sjell rreze poetike nga dritarja e tij krijuese. Dhe vërtetë ai ju ka sjellë rreze shumëngjyrëshe me vargjet e tij, që do t’ua ngrohin shpirtin dhe ndriçojnë rrugën në jetën që sapo e keni nisur. Me dëshirat që poeti edhe në të ardhmen të na dhurojë libra të tillë, juve lexues të vegjël ju urojmë lexim të këndshëm të librit që keni në duar “RREZE NË DRITARE”, duke u kënaqur më rrezet që lëshon për ju ky libër.

Agim Gashi- Drenica, poet

 

XHELADIN MJEKU: PREKJA E ATDHEUT ME SHPIRT MËRGIMTARI

 

XHELADIN MJEKU

PREKJA E ATDHEUT ME  SHPIRT MËRGIMTARI

Sokol Demaku: “NA ISHTE NJË KOHË”, udhëpërshkrime, ngjarje dhe tradita,botoi Revista “Dituria”, Boras- Suedi, 2012


Kur takon vetë mërgimtarin ndien një kënaqësi në këmbim bisedash; çmallje  për sa kohë të rastis të qëndrosh në shoqërim me të dhe kthen ndonjë kujtim edhe për periudhat e kaluara deri edhe në fëmijërinë e ikur, me lojërat, gëzimet, shqetësimet, etj. që mund të kujtohen në ato çaste. Të takosh një vepër  dëshmish, vlerash dhe synimesh për  ardhmërinë nga jeta në mërgim, atëherë krijohet një ndjenjë krejt tjetër nga ajo e takimit fizik me autorin dhe mikun. Këtë vlerësim e them që në fillim të leximit të librit “Na ishte një kohë” të Sokol Demakut, për faktin se aty takojmë një botë në origjinalin e saj të përjetuar nga vetë autori dhe personazhet e tjerë që parakalojnë nga tema në tjetrën apo nga ngjarje e situata të paraqitura këtu.

Informacioni si dëshmi e pakontestueshme e vlerave

librin “Na ishte një kohë”, Sokol Demaku sjell në formën e shkrimeve kronologjike të ngjarjeve kulturore, arsimore, bashkëveprimtarive mes institucioneve arsimore, etj. duke lënë gjurmë në kohë me dëshmitë që sjell nga vendi i ngjarjes, që herë vijnë si reportazhe nga terreni, herë si informacione aktuale që në libër mbesin dëshmi e fortë për lexuesin aktual dhe për brezat që do ta takojnë këtë materje të përqëndruar brenda kopertinave të kësaj përmbledhje                                                  artikujsh e shkrimesh të ndryshme që jetojnë në kohë. Këtu takojmë shkrime që për nga natyra e shtjellimit i përafrohen edhe tregimeve artistike me personazhe dhe elemente të realiteteve të përjetuara.

Derisa në shkrimet për vizitat e ndërsjella në shkolla e lokalitete historike, kulturore e arsimore, të shkruara në formë reportazhesh dhe informacionesh të bollshme për ndodhitë, në disa prej shkrimeve si: “Statuja e Skenderbeut qëndron krenare, në Boras të Suedisë”, “Fëmijët shqiptarë, nga Borasi, në botën e Astrid Lindgren-Vimmerby”, “Babadimri kosovar”, në Boras të Suedisë”, “Babadimri, prej Kosove” e ndonjë tjetër, që me një freski artistike u rrijnë krah tregimeve që përjetohen dhe kujtohen gjatë nga lexuesi, sidomos ai i moshave të reja, që në bankat shkollore kanë pasur obligim të takojnë libra me tematikë nga ngjarje të këtilla, e sidomos përshkrimi i bukur i vendlindjes së shkrimtares Astrid Lindgren, e cila jo vetëm për fëmijët e Suedisë, por për gjithë fëmijët e botës solli në jetën letrare “Pipi Çorapgjatën” e dashur dhe të paharruar, pastaj “Emilin”, “Karsoni në kulm” e shumë tjerë, që janë më pak të njohura për lexuesin, por që përbëjnë një opus të gjërë të krijimtarisë së saj. “Arbëresha e vogël, e cila shkon në klasën e dytë, thotë se është e lumtur që iu dha mundësia ta vizitojë shtëpinë e “Pipit”. Ajo shprehet: “Unë kam dëgjuar, kam lexuar, kam kënduar për “Pipin”. Por sot e takova atë vetë, në Vimmerby”, (fq. 44).

Edhe shumë aktivitete tjera që zhvillohen atje, e që kanë për qëllim njohjen me vlerat kombëtare në frymën e kulturës, muzikës, të etnografisë, të përurimit të veprave të ndryshme, e shumë tjera, autori i paraqet ashtu si u janë prezantuar bashkëkombasëve në aktivitete të organizara veçantë për këto qëllime. Veçojmë disa nga këto shkrime, si: “Flamuri i Ardit, një histori e jetës”, “Paraqitja e bukurisë shqiptare, përmes veshjeve kombëtare”, “Etnokultura dhe  zakonet e veshjeve kombëtare”, “Pritje vëllazërore, në Boras të Suedisë për “Bubulinon” dhe krijuesin e tij”,Kosova sprovë e ndërgjegjës mjekësore”, etj. Nga aktivitetet e etnitetit shqiptar atje takojmë edhe shkrime për sukseset e njerëzve, të institucioneve, të shoqatave kulturore, e të ngjashme, ku shkrimet e kësaj natyre na bëjnë të kuptojmë se atje vërtetë punohet e krijohet me përkushtim në çdo pore të jetës e kulturës sonë. Të këtilla janë shkrimet: “Në qytetin Boras të Suedisë, u festua 3- vjetori i formimit të Qendrës kulturore shqiptare “Migjeni”, “Na ishte një kohë...”, “Edhe shqiptari mund dhe di të bëjë punë të mëdha”, “Femra shqiptare di dhe mund të bëjë mrekullira në jetë”, e të tjera shkrime, që mbeten të vlerësohen nga vetë lexuesi.

Itinerari i pelegrinazhit nëpër atdhe

Që në fillim të kësaj përmbledhje shkrimesh nga jeta dhe veprimtaria e nduarnduarshme e të emigraurve nga trojet shqiptare takohemi me një shkrim shumë të këndshëm dhe mbresëlënës nga pena e shquar e Prof. Dr. Murat Gecajt, publicist e studiues shumëvjeçar, që titullohet “Me sy dhe zemër në vendlindje...” A nuk flet mjaft ky titull kaq simbolik dhe gjithëpërfshirës për këto veprimtari të bashkëvendësve tanë, për dashurinë dhe mallin e pashuar për njerëzit e tyre dhe atdheun e dashur, që e mbajnë të lidhur fort shpirtërisht çdokund që jetojnë e veprojnë? Edhe shkrimtari Viron Kona nuk kursen fjalë e shprehje miradie nga mbresat e leximit të këtij libri, për të falënderuar pafundësisht edhe për mikpritjen dhe respektin që i është bërë atij dhe veprës së tij letrare “Bubulinos”. Nga kjo kuptojmë sheshazi se edhepse larg vendlindjes, atje ruhet dhe kultivohet me xhelozi vlera kombëtare kulturore dhe tradicionale, e integruar në jetën bashkëkohore, si në lëmin e arsimit, të kulturës, të traditave, etj.

Të rëndësisë së veçantë janë shkrimet që për tematikë kanë vizitat e shumta në vende të shumta në trojet shqiptare, si në: Shqipëri, Kosovë, në institucione të arsimit e kulturës, në vende historike, etj. Një itinerar i këtij pelegrinazhi nëpër vise të ndryshme të atdheut, ku çmallja dhe takimet e shumta me njerëz të afërt e dashamirës të shumë, me të cilët këmbejnë biseda përmes formave të ndryshme kontaktuese, si përmes rrugëve elektronike, përmes vizitave e këmbimeve të informacioneve të rëndësishme për qështje që e preokupojnë komunitetin shqiptar në mërgim, për miqësitë e shumta që sa vijnë e shtohen me kontakte të shumta vizitash, etj. Kthimi në vendlindje, një moment i veçantë në jetën e çdo kurbetçari”, “Perla e Adriatikut dhe Jonit, janë thesarë të çmueshëm të shtetit shqiptar”,  “Radio që foli shqip për herë të parë , më 28 nëntor të vitit 1938”, “Udha e shkronjave” –për në Durrës të Shqipërisë, nga Borasi i Suedisë”,  etj. janë disa nga shkrimet e kësaj tematike, që pasqyrojnë vlerat dhe aktivitetet e nduarnduarta në relacionet e ndërsjella të miqësive dhe bashkëpunimeve që nga fillimet e veprimtarive të klubeve e shoqatave në Suedi.

Dy fjalë përmbyllëse

Në mbyllje të këtyre pak fjalëve nga leximi i këtij libri konsideroj se edhe përkundër largësive të mëdha nga atdheu, lidhja shpirtërore është fuqi magnetike që absorbon nektarin e pafund të virtyteve dhe vlerave të dëshmuara shekullore nga trevat shqiptare, duke e gërshetuar me jetën që zhvillojnë në mërgim dhe e gjithë kjo sjell një ngritje vlerash për t’ua trasuar rrugën brezave, duke u mundësuar që të mbajnë lidhjet shpirtërore me trungun familjar, me atdheun dhe gjithëçka tjetër që është në interesin dhe rëndësinë e ruajtjes së identitetit kombëtar.

Sokol Demaku me imagjinatën prej krijuesi të kujdesshëm i jep vlerën librit duke sjellur me pedantëri shkrime të shumta, ku spikat tema e atdhedashurisë, e prekur me mallin e mërgimtarit, ku pasqyron dashurinë e pafund për atdheun e tij të largët, ku evokon kujtime nga Suedia – vendqëndrimi i tij i përkohshëm, prej nga vazhdon të jeton dhe zhvillon aktivitete të shumta arsimore, kulturore dhe letrare.

Vetë titulli “Na ishte një kohë” si simbolikë sjell kujtesën nga e kaluara dhe evokon ngjarje e situata nga vende e aktivitete të ndryshme, duke përfshirë edhe vizitat e ndërsjella të personaliteteve shoqërore dhe kulturore nga  Suedia dhe shtetet  shqiptare, bashkëveprimtaritë e ndërsjella të shkollave dhe këmbimi i përvojave të arsimit, njohja e vlerave  kulturore dhe tradita e popujve.

Asgjë më shumë, se ju lumtë për punën, guximin, dashurinë dhe përkushtimin që bëni për ruajtjen dhe kultivimin e vlerave dhe mirëqenjes kombëtare. Suksese!

 

 

Jolanda Lila: Publikohen shkrimet kritike për krijimtarinë e Prof. Agim Vincës

 

Publikohen shkrimet kritike për krijimtarinë e Prof. Agim Vincës

Me rastin e 65-vjetorit të lindjes dhe 40-vjetorit të krijimtarisë e të kontributit të shumëfishtë në letërsinë shqipe, botohen recensionet, studimet dhe vlerësimet që i janë bërë ndër vite veprës së krijuesit të pandalur, Prof. Dr. Agim Vinca


Revista periodike “Fjalë e valë" nga Mitrovica i ka kushtuar një numër tematik të mbushur me shkrime, vështrime, recensione e studime, të botuara nga studiuesit shqiptarë e të huaj rreth veprës poetike e studimore të Prof. Agim Vincës.

Ky numër tematik vjen me rastin e tre jubileve të rëndësishëm në jetën e prof. Agim Vincës, siç janë: 65-vjetori i lindjes së tij, 40-vjetori i fillimit të punës si pedagog në Universitetin e Prishtinës dhe 40-vjetori i botimit të librit të tij të parë. Për shkak të simbolikës së përvjetorit të lindjes, në këtë revistë janë përzgjedhur 65 shkrime nga studiuesit dhe kritikët më të njohur shqiptarë e të huaj, si Robert Elsie, Stephan Sigg, Iolanda Malamen, Rusana Bejleri, Rexhep Qosja, Bajram Krasniqi, Nasho Jorgaqi, Jorgo Bulo, Bashkim Kuçuku, Ardian Marashi, Roland Zisi, Hysen Matoshi, Visar Zhiti, Anton Papleka, Sali Bytyçi etj.

Revista hapet me një cikël poetik nga vetë autori, Agim Vinca dhe më tej pasohet nga kapitulli me shkrimet që të tjerët kanë bërë për poezinë e Agim Vincës, përfshirë edhe poetë të njohur si Din Mehmeti, Ali Podrimja, Natasha Lako, Beatriçe Balliçi, Adem Gashi etj. Kapitulli i dytë u dedikohet shkrimeve për kritikën dhe studimet historiko-letrare, ndërsa kapitulli i tretë përmban shkrime për publicistikën dhe veprimtarinë intelektuale të autorit. Në fund, janë publikuar disa nga vargjet, që poetët shqiptarë i kanë dedikuar Agim Vincës, ku vlen të përmendim vargjet e Dritëro Agollit, të Koçi Petritit, të Visar Zhitit, të Milanov Kallupit dhe të poetit boshnjak Husein Tahmishçiq.

Revista përmbyllet me një Kronologji të jetës dhe të veprimtarisë së Profesor Agim Vincës, të hartuar nga studiuesi Mr. Miftar Kurti, i cili, së bashku me poetin Sabit Idrizi, janë ideues dhe përpilues të saj.

Në këtë botim është paraqitur një pasqyrë e plotë e mendimit kritik e publicistik për dy frontet e punës së Prof. Vincës, në kërkimin letrar dhe në krijimin letrar, fronte në të cilat ai ka vënë vulën e origjinalitetit krijues dhe risues në letërsinë dhe studimet shqiptare. Ai konsiderohet si një figurë poliedrike, me kontribut të shquar në fushën e poezisë, të kritikës letrare, të historisë së letërsisë, të publicistikës, antologjisë, përkthimit dhe eseistikës. Është autor i më shumë se 25 veprave dhe i qindra shkrimeve letrare e publicistike në shtypin periodik shqiptar, duke u renditur kështu si një ndër intelektualët më aktivë, jo vetëm në çështjet profesionale, por edhe për reagimet shoqërore dhe problemet e kohës.

Shkrimet për veprimtarinë krijuese dhe intelektuale të Profesor Agim Vincës janë të shumta, por në revistën “Fjalë e valë” janë përzgjedhur vetëm 65 të tilla, të botuara ndër vite nëpër libra studimorë dhe në shtypin periodik. Kjo përzgjedhje sasiore përligjet me simbolikën e 65-vjetorin e lindjes së autorit dhe paraqitet si një lloj koncentrati për thelbin e krijimtarisë së këtij autori.

Merita e tij më e madhe në fushën e shkencës është përçimi i koncepteve shkencore e abstrakte në formën më të thjeshtëzuar e të qartë, meritë që vetë autori ia dedikon përvojës së mësimdhënies universitare dhe bashkëbisedimeve të vazhdueshme me studentët e tij. Ndërsa në fushën e poezisë, ai konsiderohet si një ndër emrat më të rëndësishëm të risimit të vargut shqip që në vitet ‘70, të frymëzimit të natyrshëm prej lëndës shqiptare dhe prej pasurimit të fjalorit poetik, gjë që shpërfaq edhe nivelin e lartë dhe njohjen e thellë të gjuhës shqipe nga ana e autorit.

Numri 23 i revistës letrare “Fjalë e valë” u vjen në ndihmë të gjithë studentëve, studiuesve të letërsisë dhe lexuesve, të cilët duan të zgjerojnë hapësirën e tyre kulturore përmes njohjes së veprës së shumëfishtë të Profesor Agim Vincës, por edhe më gjerë, njohjes së modelit të krijuesit skrupuloz dhe intelektualit të mirëfilltë shqiptar, i cili me fjalën dhe veprën e tij është i pranishëm në mbarë hapësirën shqiptare.

Jolanda Lila

 

 

Baki Ymeri: LULZIM TAFA NË GJUHËN SUEDEZE

 

LULZIM TAFA NË GJUHËN SUEDEZE

(Du somnade under månen, Hans Erik Forlag, Skärblacka, 2012)


Baki Ymeri

Bota nuk do të dukej kaq e bukur dhe e pasur, po qe se do t’i mungonin poezia, filozofia dhe ëndërrat. Poezia e mbrujtur me imagjinatë, për të vajtur në qiell, për të fjetur nën hënë, apo për të depërtuar deri në zemër të dheut, përfaqëson një shkallë të lartë të kulturës meditative, ndërsa etika poetike s’është tjetër veçse një instrument i rëndësishëm i krijimtarisë artistike. Sipas vlerësimeve kritike, ”Roli i poetëve dhe shkrimtarëve të një vendi, në çdo kohë është parë dhe vlerësuar si udhërrëfyes shpirtëror dhe pasqyrë e zhvillimit kulturor të popullit që i takon.” (Gani Qarri). Në përkthim të poeteshës Dorina Brânduşa Landen, me një parathënie (”Nën dritën e hënës”), të qëndisur nga Inger Lalander, këto ditë e pa dritën e botimit në Suedi, libri më i ri i Lulzim Tafës ”Ke fjetur nën hënë”. Zonja Dorina Brëndusha Landen, ka përkthyer para disa muajsh në gjuhën suedeze edhe disa poetë tjerë nga Kosova. Po ia japim fjalën autorit të parathënies.

Inger Lalander: ”Ke fjetur nën hënë” është një nga librat që na përforcon bindjen se poezia është arti që na afron me bukurinë. Autori vjen nga Kosova në gjuhën suedeze nga një e botë e përbujshme e Europës, historinë e të cilës e vulos në poezinë e tij. Tematika e poemave të Lulzim Tafës është e shumëllojshme, duke reflektuar, tejmatanë gjurmëve të mbetura në shpirtërat dhe fatet e njerëzve të prekur nga lufta në Kosovë, jetën që vazhdon rrjedhën me të gjitha atributet e veta, shpirtin e njeriut, dashurinë, vdekjen, qytetin, politikën, natyrën.

Ne suedezët, i kemi njohur shqiptarët e Kosovës si refugjatë në vendin tonë, në kohën e luftërave ballkanike, por edhe përmes personaliteteve të tyre historike e kulturore, siç janë Gjergj Kastrioti, Papa Klementi XI (Giovanni Francesco Albani), humanistja e madhe Nëna Tereze, Ismail Kadareja, Ibrahim Rugova etj. Kurse kohëve të fundit, në gjuhën suedeze kanë qenë të përkthyer edhe disa poetë të mirënjohur të Kosovës, si Sali Bashota, Nexhat Rexha, apo Ramiz Kuqi, ky i fundit, poet shqiptar nga Norvegjia. Në këtë kontekst,  vlen të theksojmë se autori përmend shpesh emra vendesh, personazhe historike, legjendare, folklorike, që e gërshetojnë korpusin etnik të Shqipërisë dhe Kosovës: Teuta, Gjergj Elez Alia, Drini, Rozafa, Shkodra, Ulqini etj., apo objekte, si çiftelia - instrument popullor i njerëzve të vendlindjes që ulen me Teutën në stola prej druri, duke i cakërruar gotat. Autori kultivon një fjalor  relativisht të pasur, me një dekor të veçantë, që nga qyteti i përditshëm dhe fushëbeteja, e deri te ai antik, pa i harruar  livadhet e Dardanisë dhe vlerat e saj.


Në poezinë e Lulzim Tafës gërshetohet lirika me epikën dhe dramatikën, në përmasa të barabarta. Autori konstrukton figura stilistike dhe shprehje poetike interesante, mbi do shtigje që mund të konsiderohen si kufiri i atdheut të poezisë me një hap që depërton përmes portës së ëndrrës, tejmatanë së cilës, muzat derdhin në kalimarën e tij, mjaltën e qiejve të fjalës. Ekziston në poezinë e Lulzim Tafës, një dramatizëm që e tërheq lëngun nga një botë e kontrasteve ku vërehen gjurmët e luftës, masakrat, lotët dhe plagët që ende s’janë tharë. Mënjanë vjen vdekja paralajmëruese që shkrep nga një plumb në çdo sumbull të sakosë, kurse në anën tjetër, në të njëjtën kohë, fanitet drita, nga një herë therrëse, dhe tjetër herë e butë si ajo e hënës: "Ke fjetur nën hijen e hënës/ dhe padashur të kam fshehur në këngë”.

Ëndrrat që Lulzim Tafa na i ekspozon në librin e tij, janë ato të luftëtarit për liri, për jetë, me pushkën në dorë sa herë që shqiptarët janë të kërcënuar nga forcat e territ, apo me penën atëherë kur këto na vijnë për kujtim, që kurrë më mos të bie mbi botë errësira e skëterës së luftërave.

BOX

Lulzim Tafa u lind më 2 shkurt 1970, në Lipjan afër Prishtinës – Kosovë. I takon brezit të poetëve të viteve nëntëdhjetë - viteve të periudhës më të vështirë për popullin e Kosovës, të cilit i kanosej shfarosja masovike nga çmenduritë dhe luftërat e Ballkanit. Shkollën fillore dhe të mesme i ka përfunduar në Lipjan. Studimet për drejtësi dhe ato të magjistraturës, i ka kryer në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, kurse gradën e doktorit të shkencave juridike, e ka arritur në Fakultetin Juridik të Universitetit Publik të Sarajevës. Krahas librave shkencore, është autor edhe i shumë librave të tjerë të fushës së letërsisë. Deri më tash ka botuar këto libra: “Gjaku nuk bëhet ujë” (poezi), “Rilindja”, Prishtinë, 1993; “Metaforë e Pikëlluar” (poezi), “Rilindja”, Prishtinë, 1997; “Planeti Babiloni” (poezi e dramatizuar), “Rilindja”, Prishtinë, 1999; “I kam edhe dy Fjalë” (poezi), “Faik Konica”, Prishtinë, 2011; “Punë Djalli” (poezi të zgjedhura), Gjordan-Studio, Sarajevë, 2011; “Ekspozitë me ëndrra/Expoziţie de vise”, Amanda Edit, Bukuresht 2012.

Është përkthyer në disa gjuhë të botës dhe ka fituar shumë çmime letrare, si dhe është përfshirë në disa antologji. Po ashtu, është përfshirë në shumë aktivitete të fushës së të Drejtave dhe Lirive të Njeriut. Shkruan poezi dhe dramë, por merret edhe me kritikë letrare dhe publicistikë. Është profesor universitar në disa universitete në Kosovë dhe jashtë saj. Aktualisht është Rektor i Universitetit AAB. Jeton në Prishtinë.

BIOGRAFI

Lulzim Tafa föddes i den 2 februari 1970 i Lipjan, nära Prishtina, Kosova. Han tillhör den generationen av poeter från 90 talet, den värsta perioden för det albanska folket från Kosova, som vara i faran att utplånas under kriget på Balkan. Efter grundskolan och gymnasiet i Lipjan läste han juridik vid Universitetet i Prishtina. Samtidigt blev han doktor i juridik vid Universitetet i Sarajevo. Lulzim Tafa har gett ut en del vetenskapliga böcker och samtidigt är han författare av litteratur böcker. Hittills gav han ut följande diktsamlingar: Blod blir inte vatten (Rilindja, Prishtina, 1993); Sorgens metafor (Rilindja, Prishtina, 1997); Babilons planeten (dramatiserad poesi, Rilindja, Prishtina, 1999); Jag har två ord till (dikter, Faik Konica, Prishtina, 2011); Djävulens verk (utvalda dikter, Gjordan studio, Sarajevo, 2011); Drömmarutställning (dikter, Amanda Edit, Bukarest, 2012). Hans verk översattes från albanska till några andra språk, bland annat, rumänska. Lulzim Tafa är vinnare av flera litterära priser och han är medförfattare till flera antologier. Samtidigt deltar han i olika aktiviteter angående mänskliga rättigheterna.  Lulzim Tafa är professor på flera universitet i Kosova och utomlands. Han är för närvarande rektor på Universitetet AAB. Han lever och skapar litteratur i Prishtina.

UNDER MÅNENS SKEN

”Du somnade under månen” är en av de böcker som stärker vår tro på att poesin är konsten som för oss närmare skönheten. Författaren, Lulzim Tafa, är alban från Kosovo och han kommer från ett oroligt område i sydöstra Europa vars historia har satt sin prägel på hans poesi. Samtidigt är teman av Lulzim Tafas poesi mer varierade och speglar, bakom de spår som Balkankriget har lämnat i människornas själar och öde, det liv som fortsätter med alla dess attribut: människans själ, kärleken, döden, staden, politiken och naturen.

Vi svenskar har träffat albaner och kosovoalbaner som flyktingar i vårt land under Balkankriget, men också genom deras kulturella personligheter som Gjergj Kastrioti, Ismail Kadare, Ibrahim Rugova och genom de djupt humanistiska som Moder Teresa, påven Clemens XI (Giovani Francesco Albani) med flera. Nyligen har några av de mest kända poeterna från Kosovo, Sali Bashota och Nexhat Rexha översatts till svenska, samt även Ramiz Kuqi, en albansk poet  som bor i Norge.

Vi noterar att poeten Lulzim Tafa ofta använder namn från legendariska figurer och platser som ”binder” det universum av vad Albanien/Kosovo betyder: Teuta, Gjergj Elez Alia, Drina, Rozafat, Shkodra, Ulginj m.m. ”Vi kommer att sitta igen Teuta/ På trästolar/ Och skåla med glänsande glas/ Som ödet, som hjärtat.”(Imorgon). Han använder sig också av namn på föremål, som ciftelia, ett populärt musikinstrument hos lokalbefolkningen. Samtidigt använder sig Lulzim Tafa av ett relativt rikt ordförråd, med en rik dekor från nutidens stadsliv, slagfältet från gamla tider eller fruktträdgården. I Tafas dikter finns det lyriska, det episka och det dramatiska representerat i lika proportioner. Författaren bygger ibland sitt talesätt på en väg som kan vara på gränsen till poesilandet och går åtminstone ett steg genom drömporten bortom vilken muserna droppar honung i hans ord.

Det finns i Lulzim Tafas poesi en sorg, en spänning som hämtar sin styrka från en värld av kontraster i fotspåren av krig och massakrer, vars sår inte är helt läkta ”Jag kommer att dödas i detta krig/ för varje knapp/ Från jackan/ Jag tar en kula”(Döden förutspår), men samtidigt finns det ibland ett skarpt eller ibland ett milt ljus som månljuset, under vilket tiderna sover och den älskade också somnar ”Du somnade under månens skugga/ Och jag gömde dig i en sång. Varför gråter du?” (Du somnade under månen). Drömmarna som Lulzim Tafa skriver om i sin bok är om de som kämpar för frihet, för livet, med gevär i händerna när de hotas av fientliga krafter, eller med pennan när de måste komma till oss för att hindra krigets mörker att åter falla över världen.

Inger Lalander

 

 

Rizah Sheqiri: Poezi e dhembjes për mallin, për atdheun, për dashurinë, për jetën…

 

 

Recension:

Poezi e dhembjes për mallin, për atdheun, për dashurinë, për jetën…


Shkruan: RIZAH SHEQIRI

Poeti Ibrahim Abedini pas dy librave për fëmijë, një libri në prozë dhe tri përmbledhjeve poetike, vjen para lexuesit me përmbledhjen e tij më të re me poezi ”Çdo gjë i  përket jetës” të botuar nga Shtëpia Botues  ”Liloprinting” në Tiranë,  2012.

Në vend të hyrjes

Libri ”Çdo gjë i përket jetës” botuar nga Shtëpia Botues ”Liloprinting” në Tiranë, 2012, është një përmbledhje me poezi që për autor ka krijuesin Ibrahim Abedini.

Po kush është Ibrahim Abedini?


Ibrahim Abedini u lind më 26 shkurt 1958, në katundin Zagraçan, rrethi i Strugës. Në katundin e lindjes e filloi ciklin e ulët të tetëvjeçares dhe e përfundoi në Fidanishtë - një vend ndërmjet katundit Ladorishtë dhe katundit Shum. Kurse gjimnazin e mbaroi në qytetin e Strugës.

Më 1981 u diplomua në Universitetin e Shkupit, pranë katedrës së gjuhës dhe letërsisë shqipe. Nga regjimi i egër i asaj periudhe për shumë kohë iu mohua e drejta për të ushtruar profesonin.

Një kohë për të mbajtur veten dhe familjen në Strugë u detyrua të punoj edhe punë të rënda fizike.

Mirëpo shkolla fillore “Hasan Prishtina” në Prishtinë ia hapi dyert që të punonte me nxënës dhe të ushtronte profesionin e tij.

Interesimin për letërsi nuk e humbi asnjëherë. Nga represioni i vazhdueshëm i organeve të brendëshme policore sllavomaqedone, definitivisht më 1990 u largua nga vendlindja dhe u vendos në Landvetter të Suedisë. Në Mönlycke, në komunën e Herryda-s, punoi një kohë të shkurtër si arsimtar i gjuhës shqipe me fëmitë e bashkatëdhetarëve. Pastaj punoi edhe një vit si asistent në shkollën ”Högadalskolan” në Mölnlycke me fëmijët suedez.

Ibrahim Abedini është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të qytetit të Strugës që nga viti 1999. Ndërsa në vitin 2009 ai u pranua edhe në Lidhjen e Shkrimtarëve ”Författarcentrum väst” (Qendra e shkrimtarëve – e perëndimit) në Göteborg të Suedisë.

Në vitin 2012 u pranua anëtar i SHSHAKSHS-së (Shoqata e Shkrimtarëve, Artistëve dhe Krijuesve Shqipëtarë të Suedisë).

Ibrahim Abedini filloi  të merret me krijimtari që në bangat e shkollës së mesme, por vetëm më 1998 arriti të botoi përmbledhjen e parë me poezi ”Mos vono, moj valle”. Pataj vazhdoi me botimin e librave :

” Dëgjoni zërin tim”- poezi -1999,

“Luli guximtar ” - novelë për fëmijë- 2000,

” Brengat e liqenit “ - poezi - 2002 (po në të njejtin vit botoi edhe një përzgjedhje të përkthyer edhe në gjuhën suedeze nga Ullmar Qvick me titullin: ”Sjöns smärta”).

”Arifi deshte të fluturonte”- tregim për fëmijë – 2005,

”Harro se ç´kemi biseduar”- tregime për të rritur – të botuar më 2009. Libër ky për të cilin unë kam bërë një recension në gjuhën suedeze për katalogun e BTJ. Ndërsa përmbledhjen e tij më të re me poezi “Çdo gjë i përket jetës”- të botuar 2012 të cilin tash po e marrë në shqyrtim.

Çdo gjë i  përket jetës

Në këtë përmbledhje lexuesi i apasionuar pas poezisë do të gjejë kënaqësinë poetike tek vargjet për baticat dhe zbaticat e jetës;  për vuajtjet dhe dhjembjet që shkakton kurbeti. Do  të gjejë vargjet për mallin dhe për dashurinë, për atdheun e për  vendlindjen. Me një fjalë në këtë përmbledhje  lexuesi do të ketë kënaqësinë të lexojë vargje të frymëzuara, vargje të dala nga shpirti i poetit, një shpirt i ndjeshëm, i trazuar i cili sprovohet në situata të ndryshme . Këto frymzime të poetit  të cilat gufojnë  në momente e çaste shqetësimesh dhe ngacmimesh  shpirtrore e emocionale  të cilat më pas do të rrjedhin  vrullshëm në vargje për pikëllimin e gëzimin, për zhgënjimin e për mërzinë, për vuajtjen e për dashurinë… Frymzime e vargëzime  këto për jetën që poashtu janë plotë ngritje e rënje, plotë gëzime e pikëllime, plotë dhembje e dashuri,  siç është gjithë jeta e njeriut. Pra, këto janë vargje të frymëzuara për jetën, për jetën si gjënë më të shtrenjtë të njeriut. Me një fjalë të gjitha janë për njeriun dhe për  jetën, sepse jeta i meriton të gjitha, ashtu siç shprehet dhe do ta vërtetoi edhe vetë poeti  ” Çdo gjë i takon kujt tjetër, pos jetës?”

Duke  u nisiur nga këto shqetësime tematike e ideore, edhe organizimin e librit poetik, autori e ka bërë duke u bazuar në motivet dhe në temat që trajtohen në poezitë e tij. Kështu pra libri është ndarë në  tre njësi tematike, apo në tre cikle: ”Atdheu që shkakton dhembje”, ”Dashuria - luftë e pashpallur” dhe cikli  i tretë “Jeta nuk është vetëm valle”.


Kur atdheu shkakton dhembje

Në ciklin e parë ”Atdheu që shkakton dhembje”  janë përfshirë kryesisht poezitë për dashurinë për atdheun, qoftë ajo dashuria e poetit  në praninë e tij fizike në atdhe, qoftë edhe dashuria e tij nga largësia nga kurbeti, dashuria dhe malli për atdheun që i mungon shumë, por që njëkohësisht poetit i shkakton edhe shumë vuajtje e dhembje. Dhe këjo dhembje është shumë herë më e madhe në kurbet, atje ku Ibrahim Abedini si shumë e shumë shqiptarë të tjerë, deryrohet  të  nis një jetë të re, një jetë e cila nuk është fare e lehtë as të jetohet dhe as të përballohet.  Nuk është e lehtë së pari të iket nga atdheu, të lihet prapa gjithçka, të harrohet gjithçka e trashguar dhe e  ngritur atje  me gjak e me djerës,  me punë e me mund, me shkathtësi e me dituri, me zemër e dashuri,  për të filluar pastaj një jetë të re nga hiçi në një vend të huaj. Pastaj për të ngritur diku diçka nga asgjëja. Kjo nuk është aspak e lehtë për poetin Abedini. Kjo nuk është aspak e lehtë për asnjë njeri në këtë botë, sepse kjo dhemb shumë, shumë…  Kjo dhemb edhe  më shumë në shpirtin, në zemrën, në ndjenjën dhe në kujtimet e poetit. Kjo dhembje është e rëndë, shumë e rëndë… Kjo dhembje e ngacmon pandërprerë shpirtin, mendjen dhe ndjenjën e poetit...  Këto shqetësime , këto dhembje nuk e lënë në asnjë moment aspak të qetë shpirtin e ndjeshëm dhe shumë delikat të poetit. Këto dhembje, këto ndjenja Abedini i zë me penë dhe i nxjerrë në letër dhe jo vetëm sa për të thënë dicka hë për hë, por këto vijnë nga përbrenda si një shfryerje emocionale, si një ofshamë poetike e një shpirti të ndjeshëm e të shqetësuar  që vazhdimisht vuan nga dhembja.

Ja si e shpreh ai këtë ndjenjë në vargjet e poezisë ”Atdhe…”:

Të lashë atëherë kur ti më duheshe më shumë se kurrë,

Atëherë kur toka filloi të më dridhet nën këmbë

Dhe hëna filloi të mos më ndrisë rrugën në terr të natës,

Ishte koha kur zogjtë fluturonin nën hijen e frikës.

Të lashë krahëkëputur si bujku që lë arën e papunuar,

Të mbushur me ferra, pa bereqet, të larë me lot nënash.

(Atdhe)

Dhe kjo gjendje e atdheut, e atdheut me shtëpi të lëna shkret pa njerëz e pa zëra fëmijësh, me dritare  të nxira e të mbuluara nga  ndryshku i kohës, nga melankolia nga mjerimi e nga varfëria,   s’ka se si të të mos i shkaktoi frikë e dhembje të thella një shpirti delikat një shpirti prej poeti;

Tragjedi kohe në paqe, dhimbje pa afat në heshtje,

Shtëpitë e lëna më ngjallën frikë në një ditë vjeshte.

( Shtëpi të lëna)

Ikjet nga atdheu – brengë poeti

Dhe atdheu mbetet shkret e shtëpitë mbesin të lëna plotë dhembje në mjerim, pa fëmijë e pa gëzim, sepse  ikjet marrin flatra e i shpiejnë njerëzit në megrim. Kjo ikje bëhet shqetësim njerëzor e shqetësim poetik. Ikja nga atdheu, nga shtëpitë nga vetëvetja është shqetësim që poashtu e brengos skajshmërisht poetin i cili pastaj këto dhembje që i shkakton ikja i zbërthen e i peshon në shpirtin e tij dhe nga aty, nga shpirti e zemra e tij, pastaj i hedh në vargje;

Ikja

Zgjohet heret kur edhe ti zgjohesh

Dinakëria dhelparake qëndron në barkun e saj,

Në ëndrrën e kujtimeve është e përshkruar,

Në cdo skaj të dhomës është e pikturuar.

(Ikje)

Për të konstatuar pastaj  me dy vargjet e fundit të poezisë “Ikja” se ngado që të ik njeriu prap se prap nuk mund të ik nga vetja e tij. Një konstatim i qëlluar ky dhe një forcim i idesë poetike. Poashtu kjo gjetje poetike është e qëlluar dhe i bën edhe një ngritje vlerës artistike të kësaj poezie në përgjithësi:

Nuk mund të ikësh nga lëkura jote,

Vetëm gjarpri e ka atë të drejtë.

(Ikje)

Prandaj dhembja që shkakton atdheu dhe ikja nga atdheu është aq e madhe sa :

Po ike njëherë nga vendlindja,

Ke vdekur dy herë nga dhimbja.

(Dy herë i vdekur)

Kur dashuria është si një luftë e pashpallur

Ndjenjës së dashurisë nuk mund t’i ik kurrsesi një shpirt poeti. As Ibrahim Abedini nuk mund të mos i hedhë në letër frymëzimet , ngacmimet dhe drithërimat që shkakton dashuria. Dashuria e cila sipas poetit është  një luftë e pashpashpallur.

Pra  ” Dashuria - luftë e pashpallur” është cikli i dytë  i përmbledhjes ”Çdo gjë i  përket jetës”  që përfshinë poezitë me motive të dashurisë.

Edhe loti di të qesh kur e kupton që dashuria e vërtetë është luftë e pashpallur. (Dashuria - luftë e pashpallur).

Por dashuria  në vargjet dhe në poezitë e këtij libri nuk është vetëm luftë e pashpallur, por ajo është edhe heshtje, edhe dëshirë edhe shpresë…

Për më tepër këtu nganjëherë dashuria është edhe një lëmsh i vërtetë dilemash;

Të shohësh bukurinë e të mos e ndiesh,

Të ndiesh mallin dhe të mos e vuash

Nuk e di kush tallet me ndjenjat:

Gëzimi apo dhembja?

(Dashuria - lëmsh dilemash)

Përvec këtyre dilemave poeti në disa nga poezitë e tij del edhe me konstatime e qëndrime të prera për dashurinë dhe për ndjenjën, gëzimin ,kënaqësinë po edhe dhembjen që shkakton ajo.

P.sh në vargjet e poezisë ” Një vërejtje dashurie”, ”Shpirti i dashurisë”, ”C’është dashuria”, ”Një dhimbje e fshehur”, etj. Ku poeti sjell mendime të bukura dhe konstatime poetike për dashurinë.

Psh. ai konstaton se dashuria është…

Erë që frynë dhe hap shtigje

Në zemrën e pyllit të pakalueshëm.

Rreze dielli që shpon retë e zeza

Dhe liron shpirtin e pushtuar.

(C’është dashuria)

Jeta nuk është vetëm vallëzim nëpër lule,  jeta nuk është vetëm valle…

Në ciklin e fundit të këtij vëllimi poetik autori ka përfshirë poezitë, do të thoja unë, meditative dhe këtë cikël ai e ka titulluar “Jeta nuk është vetëm valle”. Dhe siç del edhe nga vet titulli i ciklit, poeti këtu sjell meditimet, reflektimet dhe konstatimet e tij poetike për jetën, për baticat dhe zbaticat, për hidhërimet e gëzimet e saj, për shqetësimet, për hallet dhe për brengat e jetës;

Dhembje koke, huti anoreksi –

Përditëshmëri bashkohore,

Të paktën natën e lini të qetë;

Ditën bëni lumë e përrua.

Stres bashkëkohor, mos e varros

Shpresën e buzëqeshjeve të uzurpuara.

Shpirtrat e lodhur tërhiqi zvarrë

Nga raftet e jetës Lux-turbuloze…

(Stres bashkëkohor)

Jeta dhe përditëshmëria e njeriut bashkohor është me shumë shqetësime dhe me shumë strese e brenga.  Kujtojmë vetë titullin e këtij cikli “Jeta nuk është vetëm valle”  ku autori sikur i paralajmëron sfidat me të cilat ballalfaqohet  njeriu gjatë jetës që njëherësh do të jenë edhe temat e motivet që do të trajtoj ai në poezitë e tij për jetën. Për jetën që nuk është vetëm valle e gëzim, për jetën e cila ka shumë vështirësi e përballje, për jetën e cila  vërtetë shkakton vuajtje e kërkon përpjekje të vazhdueshme, për jetën e vërteta e së cilës vazhdimisht  shakakton dhembje. E dhembjen më të madhe e shkakton në shpirtin në zemërn dhe në ndjenjën e një të zhgënjyeri nga jeta, pikërisht ashtu siç do të konstatoj pastaj kështu poeti në vargjet e poezisë së tij ” E vërteta shkakton dhembje”:

”Në shpirtin e një të zhgënjyeri

E vërteta shkakton dhembje ”

( E vërteta shkakton dhembje).

Dhe nuk janë vetëm zhgënjimet e jetës por edhe shumë nga të vërtetat e jetës shkaktojnë dhembje. Prandaj ato dhembje ngacmojnë edhe ndjenjën e poetit i cili i ndjen shpirtërisht  dhe i shpreh ato në mënyrën e vetë, duke i ngritur herë-herë si shqetësime,herë-herë si konstatime dhe herë-herë si dilema e pyetje; si psh. tek poezitë ” Kuptimi i jetës”, ”Dimrit nuk i besohet”, ”Vetmia”, ”Rëndësia e jetës”, ”Pse”,etj. ku poeti jep shumë konstatime e shumë reflektime për jetën si dhe i shtron shumë pyetje e dilema për të.

Lindja vjen me të qarë,

Rritja kalon me të qarë,

Vdekja sjellë të qarë

Malet qajnë nga shiu

Konstaton poeti njëherë në poezinë e tij ”Pse”, për të ngritur pastaj në fund një pyetje krejt papritur, që vjen si një shkreptimë nga qielli i këthjelltë;

Edhe më mirë do të ishte , funerali të përcillej me këngë,

Se vetëm loti i gëzimit zbut dhimbjen e syve të lodhur.

Pse të mos bëhet edhe vdekja pjesë e gëzimit të jetës?

Dhe poeti pas këtyre pyetjeve e dilemave për jetën do të vazhdoj  më tej duke konstatuar direkt ose edhe indirekt aty-këtu nëpër disa vargje, tek poezitë  tjera për jetën; Duke u shprehur hapur a tërthorazi  se rëndësia më e rëndësishme e jetës është të jetohet. Se kuptimësia më e kuptimt e jetës është të jetohet!...

Në vend të përfundimit

Dhe krejt në fund, konstatoj me plot të drejtë se vargjet e poetit Ibrahim Abedini padyshim që çdo lexuesi të apasionuar të poezisë do t’i sjellin kënaqësi poetike e estetike, dhe jo vetëm për nga  temat e motivet që trajtojnë ato, por edhe për mënyrën se si e ndërton ai vargun dhe poezinë. Pastaj shquhen edhe për ndjenjën që krijojnë shprehjet dhe mendimet e bukura poetike të tyre. Poezitë e I.Abedinit  shquhen edhe për vlerën dhe pasurinë përmbajtësore; për figurat letrare e artistike dhe për gjuhën e pasur me të cilën i ka realizuar ai poezitë e tij.

Autorin e urojmë për librin e tij poetik  ”Çdo gjë i  përket jetës” si realizim të  bukur në tërsi,  me dëshirën që të na dhuroj edhe përmbledhje tjera poetike, po edhe krijimtari në prozë ku ky autor poashtu është i talentuar.

Rizah Sheqiri

 

 


Faqe 22 nga 58

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 35 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1020350
SocialTwist Tell-a-Friend