Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Publikationer-Botime të reja
Botime të reja

MURAT GECAJ: LIBËR I RI, PËR ATDHETARIN E SHQUAR ALI IBËR NEZAJ

LIBËR I RI, PËR ATDHETARIN E SHQUAR ALI IBËR NEZAJ

(Përgatitur: Ganimete Thaçi)

Nga: Prof. MURAT GECAJ

1.

Jo shumë kohë më parë, mora një mesazh përmes Internetit nga poetja Ganimete Thaçi ose, e njohur ndryshe, “Çika Hasjane”. Ajo më informonte se kishte nisur punën pë rmbledhjen e shkrimeve të ndryshme që të përgatiste një libër të ri, kushtuar atdhetarit të shquar, Ali Ibër Neza. Po aty, ajo kërkonte ndihmë dhe bashkëpunim, në këtë drejtim.


Ballinat e librit të ri…

Të jem i sinqertë me lexuesit, m’u duk një nismë e guximshme prej kësaj krijueseje të re, e cila dija që vetëm shkruan poezi. Bile, isha shprehur në shtyp edhe për librin e parë të saj poetik, “Kërkoj vargun tim”. Por, nga ana tjetër, arsyetova se njeriu, me guxim, vullnet e këmbëngule, realizon dhe arrin çdo qëllim, të cilin ia cakton vetes. Meqenëse kisha dijeni për këtë atdhetar të njohur të Malësisë së Gjakovës (Tropojë), nga jam dhe vetë, gjeta ndonjë burim nga mund të merrte Ganimetja shkrime për këtë botim. Më pas, ajo erdhi në një takim, ku ishte dhe bashkëkrahinasi im, arsimtari e publicisti Ibrahim Hajdarmataj. Aty i shfaqa asaj ndonjë mendim për të gjetur burime për librin në fjalë.

Ishte jo vetëm kënaqësi, por dhe befasi e këndshme një takim tjetër i radhës me këtë autore, ku tashmë ajo ishte bashkë me Halit Nezajn, studiues e botues, me banim në SHBA dhe vazhdues i afërm Ali Ibër Nezajt. Ne ishim njohur dhe më parë, kur ai përuroi në Tiranë libra të tij. Sigurisht, tani temë e bisedës sonë ishte kryesisht botimi në fjalë, për të cilin Ganimetja na tregoi se kishte mbledhur disa shkrime, si me autorësi, nga botime të ndryshme, nga shtypi etj.

Kështu, duke punuar me përkushtim dhe duke patur ndihmën e disa vetave, para më shumë se një muaji, ajo e dërgoi në shtyp librin kushtuar atdhetarit Ali Ibër Nezaj(1835-1900), luftëtar trim e i paepur dhe mbrojtës i vendosur i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Në vazhdim, duke u mbështetur për botimin e tij nga: Zenel Nezaj, Përparim Nezaj, Hamdi Nezaj e Halit Nezaj, Shtëpia Botuese “Ada” e vuri atë menjëherë në qarkullim. Një kopje të këtij libri, Ganimetja ma dhuroi me fjalët dashëmirëse: “Miqësisht, profesorit Murat Gecaj, Tiranë, më 15.09.2014”.

2.

Ja, tani kemi ndër duar këtë libër modest, me 161 faqe dhe me titullin domethënës “Ali Ibra, Zëri i Atdheut”-Antologji (Tiranë, 2014). Ai botohet me rastin e 800-vjetorit të Shtetit të Arbërit dhe ka redaktorë Dukagjin Hatën e Ndue Malajn, korrektor Sali Mandrin dhe kopertinën e punuar nga Ilmi Kastrati.

Në vazhdim të “Parathënies”, që e ka hartuar G.Thaçi, në pjesën e parë vijonë 9 shkrime të posaçme kushtuar Ali Ibër Nezajt. Autorët e tyre janë: Ganimete Thaçi (Has), Serxho Mazrreku (Elbasan), prof.dr. Masar Rizvanolli(Gjakovë), Luanda Hajdari (Kukës), Qazim Shehu (Librazhd), Petrit Dunga(Kukës). Veçanërisht, aty bien në sy disa dëshmi e fakte historike, nga studiuesi Gani Qarri (Gjermani).

Ndërsa studiuesi e gazetari Ndue Malaj (Tropojë) nënvizon në shkrimin e tij: “Ali Ibra përfaqëson, në lëvizjen kombëtare shiptare, interest më të larta të popullit e të Atdheut; ai u pagëzua që në rininë e tij në zjarrin e betejave të madha, si një prijës dhe strateg i shquar popullor dhe deri në fund të jetës dha gjithçka që kishte, së bashku me fisin e tij, në të mirë të luftës për çlirim dhe dinjitet kombëtar”.


Shtatorja e Ali Ibër Nezajt, në Gjakovë (tetor, 2012), me autor Isa Baliaj

Intersin për këtë libër e shtojnë edhe krijimet e posaçme të 18 poetëve, nga krahina të ndryshme të vendit. Ata i kanë thurur vargje të frymëzuar luftëtarit trim, për lirinë e pavarësinë e Atdheut, Ali Ibër Nezës. Emrat e këtyre autorëve janë: Nehat Jahiu (Kumanovë), Ilmi Dervishi (Tiranë), Lekë Prenga Gjeçi (Lezhë), Pëllumb Xhafer Alia (Tepelenë), Mevlud Buci (Dibër), Ganimete Thaçi (Has), Hazbi Dida (Kukës), Qazim Shehu (Librazhd), Luanda Hajdari (Kukës), ckël poetik nga Gani Qarri (Gjermani), Agim Desku (Pejë), Sejdullah Martinaj(Hollandë), Halil Haxhosaj (Gjakovë), Bledar Tafaj (Shkodër) Sali Mandri (Dibër), Sinan Isufi dhe Esat Bytyçi (Kukës).

Sigurisht, e meriton të përmenden vargjet e secilit nga këta autorë. Ndërsa po riprodhojmë vetëm disa nga ata, që ka shkruar plot frymëzim arsimtari e poeti nga Çamëria, Namik Selmani. Ndër të tjera, i ndodhur përpara shtatores së Heroit tonë, ja çfarë shkruan ai: “Zbrit nga bronxi, Ali Neza,/ të prêt oda, mes një kulle!/ Të prêt kënga, portë për breza,/ hap pas hapi, udhë pas udhe…/Zbrit, or, zbrit e udhën prina,/ nëpër shkronja, nëpër krisma!”

Në mbyllje janë shënuar edhe mjaft burime të informacionit, ku është bazuar G.Thaçi për përgatitjen e këtij libri, të cilën e falënderojmë dhe e përgëzojmë, si për nismën e saj dhe arritjen e qëllimit të dëshiruar!

Tiranë, 7 tetor 2014

 

Nga SPIRO XHAVARA: Një suplement i “Shqipëria tjetër” në letërsi

Një suplement i “Shqipëria tjetër” në letërsi

Nga SPIRO XHAVARA

Kisha përshtypjen se ringjallja e bejtexhinjve pas viteve ’90-të, në kuadrin e botimeve të çdogjëje pa kontroll dhe të mungesës totale të kritikës profesionale letrare, ishte vetvrasje për letërsinë e vërtetë, pa kujtuar që këto ishin të këqijat më të vogla, para ngjarjeve tronditëse, që dalin në dritë nga dita në ditë, siç janë ato të vjedhjeve të krijimtarive. Duke qënë se letërsinë, këtë bashkëudhëtare shpirtërore të njeriut, e kanë qëlluar dhe vazhdojnë ta qëllojnë fort për ta përçudnuar, për ta shprishur dhe vrarë, e ndjej të moralshme të bashkoj zërin e revoltës me gjithë krijuesit – viktima të këtyre akteve, zë që kursesi s’mund të jetë vetëm i imi, por i shoqërisë mbarë.

Që është koha, ashtu siç e ka përcaktuar i madhi Ali Asllani, e dimë të gjithë, sepse këtë na e servirin përditë politikanët tanë këtu e njëzet e katër vjet, por që do të vinte “koha e maskarenjve” edhe për të bukurën, të brishtën dhe jetëdhënësen letërsi, kjo besoj nuk i shkonte kujt ndërmënd.

Kur bën një të mirë, a nuk duhet të gjesh të mirë?

Golgothaja filloi kur më ra në dorë libri me poezi “Përsëri” i Elena Theodhosit, që duhet të ishte libri i dytë i saj. E shfletova me shumë kureshtje, sepse Elena librin e saj të parë, jo vetëm që ma besoi mua, por edhe m’u lut t’ia bëja libër dhe t’ia çoja për botim. Vjershat e saj, megjithë shijen jo të mirë që më krijuan, i mora t’i punoja me zell, i bindur se do të bëja një të mirë për një njeri që e kishte këtë nevojë domosdoshmëri. Si më përpara se ky libër, edhe në dhjetra të tjerë pas tij, redaktimin personalisht e kam konsideruar një punë me shumë përgjegjësi, një punë të mirëfilltë krijuese, përfundimi me ose pa sukses i së cilës, reflekton drejtpërsëdrejti në letërsinë e vëndit, madje të kombit mbarë.

Me të tillë ndjenjë përgjegjësie punova për përgatitjen e vëllimit poetik “Ajrefel” të Elena Theodhosit, duke i bërë poezitë shpesh nga fillimi e herë me ndërhyrje të mëdha në konceptim, strukturë, figuracion, etj. Kur Elena dhe i shoqi i saj erdhën dhe e lexuan librin në kompjuterin tim, u kënaqën kaq shumë me punën serioze që kisha bërë dhe me nivelin ku e kisha ngritur poezinë e saj, sa të dy u përlotën, u ngritën e më përqafuan dhe më falënderuan pa fund. “Tani – i tha Elena të shoqit, s’kam nevojë të marr më ilaçe për sëmundjen time, këto poezi që më bëri Spirua, do më shërojnë plotësisht”.

Natyrisht edhe unë u gëzova që e pëlqyen librin që i përgatita dhe nuk jam penduar aspak, megjithëse ishte pikërisht kjo që ma futi thikën pas shpine. Nuk jam penduar, sepse bëra mirë që Elenës së sëmurë, i krijova një shok të mirë psikologjik, që do ta ndihmonte në luftën karshi sëmundjes së saj fizike, me sadisfaksionin që sillte ai si libër i parë e i shumëpritur prej saj.

Vijuan më pas telefonime e mesazhe me fjalë të mira, të cilat, siç u duk më pas, kërkonin të më vinin në gjumë, për të përgatitur të qetë një skenë krimi.

Ja “e mira” që gjeta unë

Shfletimin e librit “Përsëri” që më ra në dorë, e bëra jo pa interes e ankth përzjerë. Së pari me mendimin a do të kish mundur dot të ecte me këmbët e veta, pasi siç thashë, në fletoren që më dha për librin “Ajrefel”, nuk të jepte shpresa për këtë dhe unë aftësinë e saj e njoha fare mirë. Si e lexova, kuptova se Elena ishte treguar shumë e aftë jo në poezi, por në atë të vjedhjes së poezive të tjetrit. E, ky tjetri për fat të keq, isha unë vetë. Jo një e dy, po gjashtë poezi të mirëfillta aty ishin të miat, të cilat i kisha botuar vite më parë në vëllimet e mi dhe që ia kisha dhuruar Elenës me autograf. Duke e njohur mirë, jam i bindur se ajo vjedhjen e ka bërë në kushtet e “asgjësë së saj krijuese” dhe sedrës së sëmurë për t’u bërë e madhe, e njohur, poete, pa e ditur që të quhesh “poete” duhet të kesh gen, talent, shumë kulturë dhe të dish të bësh poezi, nëse ke frymëzim, muzë poetike. Dhe, të meritosh titullin e lartë “poete”, duhet shumë punë krijuese, shumë art, është si të thuash një udhëtim i gjatë, nga njëri pol i globit në tjetrin, për të cilin siç duket, biletat kanë mbaruar me kohë.

Çudia akoma më e madhe ishte që atë të ashtuquajtur libër e kishte redaktuar dhe përgatitur për botim ish shoku im shumë i afërt, Nase Jani. Po, Nase Jani! Ai që ca nga ato poezi të vjedhura nga Elena dhe në bashkëpunim me të, vite më parë i kishte parë dhe i dinte, kur unë tek libri im i parë dhe i dytë, pa përvojë botuese atëhere, ia kisha dhënë dhe ia kisha besuar si shok të m’i shikonte. Është ai që mbështeti poeten A.H., kur denoncoi një vjedhje të tillë identike nga shoqja e saj, duke vërtetuar plotësisht se sot “kapeni hajdutin” bërtet më shumë ai që është vetë i tillë.

Menjëherë më vajti mëndja tek fjala e urtë e popullit, kur thotë se yti t’i nxjerr sytë më thellë. Po, i dashur popull, ishte imi, por që sigurisht nuk e kisha njohur plotësisht, si mosmirënjohës të madh e, nga ana tjetër, kaq të vockël si njeri!

S’doja ta besoja. Shokimi që pësova, ishte i dyfishtë. Nga të dy. Nga të gjitha anët që ta merrje, s’mund të mos e quaje një dyfytyrësi, një tradhëti të madhe, një pabesi e paburrëri, një ngulje thike makbethiane pas shpine, pikërisht nga ish shoku im dhe ish shoqja ime, që më lanin nga koka në këmbë me “falëndrime”, për të maskuar veprën e tyre të shëmtuar, vjedhjen. Duhej, pra, ta ndjeja mbi vete, që ta besoja Ali Asllanin se kish shumë të drejtë., në përcaktimin e kohës që jetojmë.

Detajet këtu kanë fare pak rëndësi, i vodhi vetë Elena Theodhosi dhe ia shpuri Nases, apo ky, që i kishte librat e mi aty, i shiti poezitë e mia për të plotësuar të ashtuquajturin libër të dytë të saj, por me qëllim “human” . Sepse sot, sipas Nases, të jesh human, nuk duhet të dhurosh diçka nga vetja, nëse ke, por të vjedhësh nga tjetri dhe, pse jo, t’i shesësh ato, ky është “humanizmi” nasejan!

Nuk po ndalem në fjalë, apo vargje të veçantë të mitë, shpërndarë vëllimit “Përsëri” nga fillimi në fund, fjalën e kam për gjashtë poezitë, ku nuk është ndryshuar asgjë nga origjinali im dhe që botohen befas një ditë të bukur me emrin e Elena Theodhosit!

Edhe pa shkollë, mund të bëhesh “komedian” profesionist

Pas shumë ditësh, ku përpiqesha të ambjentohesha me këtë realitet të pazakontë për një krijues dhe nuk mundesha dot, e thirra Elenën dhe të shoqin e saj në bisedë, si të thuash, për të parë me sytë e mi në ç’raport qëndronin tek ajo koshienca me hipokrizinë e saj. Ajo, pa hezitim, shfaqi menjëherë këtë të dytën, ku ende pa u ulur në karrige, filloi të derdhte lotë, që i lëshonte pa çmimin më të vogël dhe më vuri përpara çudinë tjetër, veprën e saj dhe të Nase Janit monstruoze numër dy. Ishte numri 18 i revistës Pelegrin, që boton Nase Jani, ku faqet 86 – 87, i zinte fotografia e Elenës dhe, dy faqe të plota pra, vargjet e mia, me emrin e saj lart. Janë vargjet e vjedhura nga poema ime “Në shkretëtirën e dashurisë”, botuar në vitin 1999.

Pësova sigurisht një tjetër shok. Nuk dija ç’të thoshja dhe ç’të bëja me këtë grua që derdhte lotë krokodili e më lutej të mos e merrte vesh i shoqi dhe mos bëhej publike. Ajo për të mbuluar veprën e saj të ulët, kishte ardhur për këtë edhe me ofertë konkrete, vetëm unë ta gëlltisja poshtërimin që më bënin dhe të mos e denoncoja atë.

Nuk arrita ta mbledh dot veten e as të thoshja dot një fjalë, vetëm kisha shqyer sytë nga ato që dëgjoja nga goja e Elenës, që për çudi, as që druhej duke më propozuar lloj-lloj pazaresh. Nuk prisja të vinte Nase Jani, sido që Elena më tha që e kishte lajmëruar dhe atë, sepse e dija që ai s’do ta gjënte, ashtu siç nuk e ka gjetur dot deri tani, guximin e një ballafaqimi me mua. Është e pamundur! Nuk ka sy të më shikojë në sy, nuk ka fytyrë të më shikojë në fytyrë. Ish shoku, pabesia vetë! Po të kishte ardhur, nuk di nëse do isha mbajtur pa i shfryrë diçka drejt e në surrat. Ai tashmë e luante rolin e aktorit dhe regjizorit bashkë në prapaskenë, duke vënë në skenë për të luajtur komedinë e tij “humane”, Elenën.

Jam i bindur që krijuesit më kuptojnë, por dëshiroj që edhe lexuesi i thjeshtë të më besojë, se për një krijues vjedhja e krijimtarisë, është më e rëndë se vjedhja e parave apo çdo lloj sendi tjetër të çmuar. Është njëlloj sikur të vjedhin vetë shpirtin, sikur të nxjerrin nga gjoksi zemrën vetë.

Face book dhe letërsia

Drama ime s’do të kishte asnjë rëndësi të publikohej, nëse kjo sot nuk do të ishte shndrruar në një fenomen tepër të rrezikshëm jo vetëm për letërsinë, por në gjithë fushat e krijimtarisë në përgjithësi. Ajo që ka rëndësi së pari të kuptohet, është që vjedhja nuk është një veprim i gabuar teknik, siç përpiqen ta justifikojnë dhe ta zbutin, por një veprim i menduar dhe organizuar mirë, i mbrapshtë dhe i qëllimshëm. Nga ana tjetër këto nuk duhen trajtuar si “grindje poetësh” për ca poezi, por si një fenomen serioz, nga ku fillon shpërbërja dhe shpërfytyrimi i vetë shoqërisë. Para së gjithash, kur këto ndodhin pas shpinës së shokut, të të afërmit, të të njohurit, ato marrin cilësinë e tradhëtisë e të pabesisë e, si të tilla duhen trajtuar edhe nga drejtësia, tashmë kur ligjin e mbrojtjes së të drejtës së autorit, edhe ne e kemi.

Shoqëria, mendoj, duhet të kuptojë më së fundi se Face book po e shkatërron letërsinë e vërtetë, se krijuesit, sidomos të rinj, duhet ta lënë mënjanë mëndjelehtësinë me të cilën i publikojnë krijimet e tyre menjëherë, pa i botuar ato më parë në libra e shtyp. Detyrimisht ato krijime të brishta bëhen viktimë e hakerave të letërsisë. Në rastin tim, që e shkruajta më tepër për t’u bërë mësim për të tjerët, poezitë ishin të botuara në libra, të regjistruara e protokolluara deri në Bibliotekën Kombëtare dhe u vodhën, po në FB si mund ta mbrosh autorësinë?

E shkruajta gjithashtu për t’u bashkuar në luftën ndaj vjedhjeve dhe vjedhësve, t’u çjerrim atyre maskën, t’ua tregojmë opinionit kush janë dhe t’i vëmë ata para përgjegjësisë e drejtësisë.

Duke i lexuar poezitë e mëposhtme, viktimat e pafajshme të krimit të vjedhjes, do të kuptohet vetiu se sa e neveritshme është përpjekja të hiqesh sikur je, kur s’je asgjë, të mburresh me prestigjin e tjetrit, apo të kërkosh të bësh tregëti me të:

NË MË NDODHTË PO QE SE

Në më ndodhtë që të vritem Po qe se më ndodh që të vdes,

(Pabesia vret dhe trimin) Pabesia vdes dhe trimin ...

Zogjtë e mi ju mos u trembni,

Mos e ndalni fluturimin Zogjtë e mi, mos u trembni,

Mos e ndalni fluturimin ...

(S.Xhavara Vëllimi “Loti i shpresës” fq 51)

(E.Theodhosi “Përsëri” fq 49)

IKJA E NËNËS IKJA E NËNËS

Një forcë e madhe ta mbaj s’më lë Me nënën

Dhe më tërheq, për fyti të zënë, ishim më të pasurit e botës ...

Dje isha më i pasuri i botës me të,

Më i mjeri i botës, sot jam pa ty nënë ... Por loti i saj u këput te cepi i syrit

dhe dritën e fundit të shpirtit

Loti i saj u këput te cepi i syrit e lëshoi mbi ne,

Mbi vajzën e vetme ra e u tret, si një qiell pa re ...

Meteori i fundit sytë i mbylli,

Ra në tokë, në qiell, apo det? Tek ata sy,

u shua qielli

Fjala iu këput përgjysëm mbi buzë, fjala mbeti gjysëm në buzë,

(Amaneti i fundit që s’u tha) tha aq shumë e mbeti shumë

Një krahfluture e mbajti për udhë, pa na thënë ...

Të fluturoj unë tjetrin e la ... Një amanet,

një dëshirë,

(S.Xhavara “Loti i shpresës” fq 95) një mall ...

Iku mbi krahë fluture,

Fluturoi, ...

(E.Theodhosi “Përsëri” fq 11)

E VËRTETA * * *

Brezaret e dritave mbi det Brezaret e dritave mbi det

të lumturojnë netëve të lumturojnë netëve

Dhe ditën në shpirt të hyn Dhe ditën në shpirt të hyn

kaltërsia pa fund, kaltërsia pa fund,

E vërteta, veçse është zhytur E vërteta, veçse është zhytur

në fund të deteve në fund të deteve

Përzjerë me skelete anijesh Përzjerë me skelete anijesh

të mbytura gjithkund. të mbytura gjithkund.

Mbi lëndina të blerta, pyje, lule Mbi lëndina të blerta, pyje, lule

e gjethe të pemëve e gjethe të pemëve

Bota inspiron frymëmarrjen Bota inspiron frymëmarrjen

e zhgënjyer gjer në gjak e zhgënjyer gjer në gjak

E vërteta fshihet tri herë më thellë E vërteta fshihet tri herë më thellë

nga brezi i të vdekurve nga brezi i të vdekurve

Ta kërkoj, tre milionë dyer hekuri Ta kërkoj, tre milionë dyer hekuri

më duhet të hap. më duhet të hap.

(S.Xhavara “E besova Eseninin” fq 83) (E.Theodhosi Nr 18 “Pelegrin” fq 86)

TRADHËTIA TRADHËTIA

E kobshme mbi botë E kobshme mbi botë

shfaqesh ti tradhëti, shfaqesh ti tradhëti,

Fenomen ogurzi, gjithë vuajtje Fenomen ogurzi, gjithë vuajtje

e mallkime ... e mallkime

Njerëzve të ndershëm u del Njerëzve të ndershëm u del

në befasi në befasi

Dhe i vret në shpirt, si fantazëm, Dhe i vret në shpirt, si fantazëm,

pas shpine. pas shpine.

Kur shfaqesh ti, Kur shfaqesh ti,

njerëzit vrasin veten, njerëzit vrasin veten,

Çmënden , apo zënë shtratin, Çmënden, apo zënë shtratin,

të sëmurë, të sëmurë,

Si nuk u gjet një armë, Si nuk u gjet një armë,

a ilaç i vetëm a ilaç i vetëm,

Të zhdukej tradhëtia, Të zhdukej tradhëtia,

e të mos dukej kurrë! e të mos dukej kurrë!

Kush tradhëton vendin, Kush tradhëton vendin,

shndrrohet në kockëlëpirës, shndrrohet në kockëlëpirës,

Kush tradhëton familjen, Kush tradhëton familjen,

i zbehen ngjyrat e treten, i zbehen ngjyrat e treten,

Kush tradhëton shokun, Kush tradhëton shokun,

i bën arkivolin së mirës, i bën arkivolin së mirës,

Kush tradhëton dashurinë, Kush tradhëton dashurinë,

ka qorruar vetvehten! ka qorruar vetvehten!

Tradhëtia është segmenti Tradhëtia është segmenti

i fundit i së keqes, i fundit i së keqes,

Akti i saj final Akti i saj final

dhe mbyllja tragjike ... dhe mbyllja tragjike ...

Para së gjithash është Para së gjithash është

mashtrimi i vetvehtes, mashtrimi i vetvehtes,

Pas fasadave dritëshumë Pas fasadave dritëshumë

e me pamje magjike ... e me pamje magjike ...

Një mijë milionë vjet, s’iu ruajtëm dot Një mijë milionë vjet,

tradhëtisë, s’iu ruajtëm dot tradhëtisë,

Ajo të vjen ëmbël, Ajo të vjen ëmbël,

të zë frymën në gjumë, ... të zë frymën në gjumë, ...

Të shfaqet besnik, shok Të shfaqet besnik, shok

e mik i shtëpisë e mik i shtëpisë,

Të mban dorën mbi sup Të mban dorën mbi sup

e të buzëqesh më shumë, e të buzëqesh më shumë,

Do ta vras tradhëtinë, Do ta vras tradhëtinë,

ku pi e përtypet, ku pi e përtypet,

Do ta gjej ku mbillet, Do ta gjej ku mbyllet,

ku mbin, ku mbin,

Le të ketë çantë Le të ketë çantë

e pamje diplomatike e pamje diplomatike,

Le të vishet me kostum Le të vishet me kostum

“Paqe” e “Qytetërim” Paqe” e “Qytetërim”....

Le të vishet dhe si nuse e bukur, Le të vishet dhe si nuse e bukur,

do ta vras! do ta vras!

Le të jetë dhe “Miss bota”, Le të jetë dhe “Miss bota”,

s’më mashtron, s’më mashtron,

Le të më mbushë duart me para, Le t’ më mbushë duart me para

do tia zbras, do tia zbras,

Le të më thotë njëmijë herë Le të më thotë njëmijë herë

“Më fal!”, s’ia pranoj. “Më fal!”, s’ ia pranoj.

Sa t’ia zbuloj rrënjët, Sa t’ia zbuloj rrënjët,

do tia pres, do tia pres,

Sa t’ia shikoj dhëmbët, Sa t’ia shikoj dhëmbët,

do tia shkul, do tia shkul,

Pastaj do pres diellin të lindë Pastaj do pres diellin të lindë

në mëngjez, në mëngjez,

Do ta marr në duar Do ta marr në duar

e mes njerëzve do ta ul! e mes njerëzve do ta ul!

(S.Xhavara “Në shkretëtirën e dashurisë” (E. Theodhosi Nr 18 “Pelegrin”

Fq 48-49) fq 87)

GJUMI NË QIEJT E PRANVERËS

Fërfërin lehtë bajamja e sapoçelur Dua të fle, po nuk më flihet,

Të më mbledhë gjumin në sy Një qengj i posalindur,

mua nën të, bie e ngrihet

Po ku të flesh, një qengj i përkëdhelur dhe buzët m’i vë mbi faqe ...

Bie e ngrihet e buzët mbi faqe m’i vë,...

Atëhere bajamja ndez manjetofonin Një bilbil qan me këngën e tij

e erës pranverore,

Me ca këngë nanurisjeje Një dallëndyshe akoma

zogjsh në kasetë, s’ është kthyer

Një bilbil solo qan në buzë të pranverës, tek foleja e vjetër,

Lauresha e tij akoma Era luan me petale luleshqerre

s’është kthyer sivjet. dhe i këput një nga një ...

Atëhere, m’u fanit krejt gjumi nga sytë, Një flutur me krahë të qëndisur,

Sidoqë lulet e bajames fluturon pas petaleve të erës...

bien të pafajshme mbi kokë, Është natë a ditë?

Një flutur naive, befas ka rënë në pritë Dua të fle, po s’më flihet,

E një tufë e tërë luleshqerrash fluturoj, me krahët e fluturës,

s’e qetsojnë dot! Në qiejt e pranverës ...

Dhe flutura vetvritet

me bukurinë e pafat, (E.Theodhosi “Përsëri” fq 47)

Një krah të këputur era ia dalldis,

Unë rend si i marrë, krahkëputurin ta kap,

T’ia ngjis ëndrës sime, të ndarë më dysh ...

(S.Xhavara “E besova Eseninin” fq 8)

RIKTHIM RIKTHIM

Një rikthim ... Një rikthim

Tek ai rituali i zakonshëm i jetës tek rituali i zakonshëm i jetës

lënë diku në mes, i lënë në mes diku,

Është jetë, është ajër, është dritë, është ajër,

Është kthim në dashuri, është dritë,

në një puthje që përmall, kthim në dashuri ...

Është i lexueshëm vetë pendimi, Është i lexueshëm vetë

pa thënë as “Më fal!” pendimi ...

Një rikthim ...

(S.Xhavara “Qoshku i rrëzuar” fq 37)

(E.Theodhosi “Përsëri” fq 14)

DUEL MBIJETESË

E fus dorën në ujë, E fus dorën në kraharor,

pse je kaq i ftohtë? Ndjej ftohtësi, ...

Kush vallë, Osum, Më duket se kot të kërkoj,

akull hedh mbi ty? kur nuk vjen ti ...

Më duket trëndafila kot kërkoj në botë,

Se bota trëndafilat i jep me kredi! Pranvera çel me trëndafila,

që bien erë,

Po ti afrohu, vëlla, Nuk mund t’i japësh

pse më largohesh? me kredi,

Thuajmë ç’të mundon, se nuk kanë vlerë ...

gëzim, apo mort?

Në këtë botë veten s’e di Pse më largohesh

nga ta ruash, përherë?! ...

Të jetosh është fat,

të vdesësh, është short ... Të kesh iluzione për jetën

është e kotë,

Është fat të jetosh,

të vdesësh, është short, ...

(S.Xhavara “Në shkretëtirën e dashurisë” (E.Theodhosi “Përsëri” fq 24)

fq 40)

YLLI I SHPRESËS KUR VETVRITET DASHURIA

Kur një dashuri vetvritet, Kur një dashuri vetvritet,

Është një yll shprese është si një yll shprese

I padukshëm për rikthim, i padukur,

Një ylber shumëngjyrësh, që s’e di udhën e kthimit ...

që do rilidhë brigjet,

Një simfoni mirëkuptimi, Si një ylber që rilidh brigjet,

dhe pse pa nënshkrim. si një sinfoni mirëkuptimi,

Një përpjekje si e valëzës që i mungon nënshkrimi ...

së pandjerë në breg,

Që shuhet në rërë, gjer në flijim, Dashuri e vetvrarë,

Pastaj një shpresë e rimbledh një valëz e tërbuar,

të kthehet në det, që shuhet pa dalë në breg ...

Për një ringjallje, një ribërje,

një rizgjim, ...

 

KRISTAQ TURTULLI: Përshtypje nga libri i Kadri Tarellit

KRISTAQ TURTULLI

Përshtypje nga libri i Kadri Tarellit:

MISIONARË  NË UDHËN E DIJES

Një libër mirë, i shkruar me ndjenjë, përkushtim, përgjegjësi intelektuale e qytetare është si pëllumbi i bardhë, lajmëtari. Fluturon në mijëra e mijëra kilometra, të gjen, të troket në derë, thjeshtësisht, kudo, në çdo skaj të globit që mund ndodhesh. Atëherë librin me cilësi dhe vlera, nuk të bëhet ta heqësh prej dore, por e mban pranë, mbi komodinë. Të ngacmon, s’të lë të qetë, ngrihesh, ndez dritën e lexon dhe e rilexon, në çdo faqe dhe kapitulli të tij, gjen çështje dhe problematikë që të shtien në mendime...

Kështu më ndodhi edhe me librin me publicistikë, krijuar prej të përkushtuarit dhe të palodhurit, Kadri Tarelli. E njoha nëpërmjet të vëllait, skulptorit të talentuar Hytbi Tarrelit, ishte ai që ma pruri këtë libër me vlera dhe me porosi të veçantë të Kadriut. Rëndom, librat me publicistikë nuk të ngjallin shumë kureshtje, përkundrazi të shkaktojnë bezdi, mbasi për mendimin tim, akoma nuk na ka ikur përshtypja e tepruar dhe inati i hidhur i kohës së komunizmit. Në çdo faqe të librit gjeje dozën e hidhur, të padurueshmen dhe acaruesen ideologji. Kështu shpesh jemi munduar ti anashkalojmë këto libra. Dhuruesve të librave të kësaj natyre, u japim një buzëqeshje kortezie për mirësjellje dhe më shumë preferojmë të kalojmë nëpër duar e të lexojmë letërsi artistike, por dhe kjo e fundit, më të shumtës e herës është rënduar me ujë të tepërt, ngatë të gjithë duan të bëhen shkrimtarë dhe poetë të mëdhenj...Kështu, prej mungesës së pathënies në vite, i bie që në çdo dy veta, një do jetë ‘shkrimtar ose poet...’

Libri voluminoz i Kadri Tarellit: ‘Misionarë në udhën e dijes, Nuk merr përsipër të bëjë rolin të pa shprehurit. Ai merr përsipër të jetë në rolin e mësuesit të thjeshtë, të përkushtuar në dhjetëra e dhjetëra vite, por njëherësh ai është dhe misionar i dijes, për të thënë të vërtetën ashtu siç është, për të dhënë sinjalin, se ardhmëria e një kombi në radhë të parë është gjuha shqipe dhe dituria. Libri i freskët dhe premtues i Kadriu Tarelit është me shkrime, artikuj plot jetë e mendime, shqetësime dhe problematikë. Vetëm nga titulli e nënkupton se në të është zëri, shpirti, përgjegjësia qytetare e intelektualit dhe mësuesit të përkushtuar, të cilit i rreh zemra çdo sekondë për mëmëdheun, mësuesinë, arsimin, kulturën. Ai shkruan me dashuri dhe respekt për personalitete të ndryshme të arsimit shqiptar dhe çështje të tjera të rëndësishme të kombit shqiptar.

Kadriu ka një jetë të tërën në mësuesi dhe në drejtimin e shkollave në rrethin e Durrësit. Këndshikimi i tij origjinal përfshin kudo ku mësohet dhe flitet shqip. Shkrimet e Kadriut  në libër na vijnë si një rrjedhë e natyrshme, e logjikës së ngjarjeve dhe kushteve në të cilat është arsimi shqiptar dhe detyra e rëndësishme e mësuesisë. Libri ndahet në shtatë kapituj të rëndësishëm. Dhe janë të ndryshëm në vizion e ide, në formë dhe përmbajtje, në procesin e punës mësimore dhe edukative. Në shqetësimet, të drejtat dhe detyrat. Ato nuk janë vetëm konstatime të rastit, por të bëjnë të biesh në mendime, se në kushtet e ndryshimeve të rëndësishme shoqërore, mësuesisë dhe arsimit në përgjithësi i kanë dalë, i dalin përpara detyra dhe përgjegjësi akoma më të mëdha, në shërbim të arsimimit dhe edukimit të brezit të ri.

Kadri Tarelli shkruan thjesht, ai është mjaft komunikues me lexuesin e të gjitha shtresave e moshave dhe plot kulturë dhe profesionalizëm. Njohës i hollë i gjuhës së bukur shqipe dhe për këtë gjuhë të shenjtërie, ai ngre e trajton probleme të ndryshme që shqetësojnë shoqërinë shqiptare, arsimin dhe edukimin e ardhmërisë së një kombi. Secili kapitull mbart në vetvete opinione dhe pasqyron, probleme të rëndësishme të mësuesisë, të personaliteteve të mëdha të arsimit dhe kulturës shqiptare, të cilën e lidhën jetën me detyrën e mrekullueshme, të vështirë të mësuesisë, sakrifikuan dhe vdiqën për të.

Autori qëllimisht ka vënë qysh në faqet e para të librit, thënien e mençur dhe shumë domethënëse të rilindësit ton të shquar Sami Frashërit:

‘Në ka gjë për të cilën ne shqiptarët duhet të kujdesemi më tepër, ajo pa dyshim është dituria.’

Thënie të tilla me plot me mençuri dhe domethënie, i hasim në krye të çdo  artikulli që pasojnë njëra pas tjetrës nëpër faqet e ngjeshura të librit. Kjo ndodh kur shumë fëmijë për arsye të ndryshme i kanë braktisur shkollat. Autori qëllimisht i vë këto thënie të mençura prej gjenive, për ta ilustruar dhe bërë më të prekshme çështjen që trajton në shkrim ose në artikull.

Kadri Tareli është vëzhgues i hollë i ngjarjeve dhe situatave që ndodhin në Shqipëri dhe për kulturën e arsimin Shqiptar. Çështjen e luftës kundër dhunës që shfaqet aty  këtu dhe detyrën që ka shkolla, mësuesi, por njëherësh ai ngre zërin dhe nuk lë pa përmendur se kjo është çështje e gjithë shoqërisë së civilizuar. Askush nuk duhet të qëndrojë i shurdhër përpara dhunës.

Në hyrje të kapitullit të dytë që bën fjalë për portretet shumë të goditura të arsimit Shqiptar, kemi një thënie shumë insifikative të F. N. Babuef:

‘Në shoqërinë e ardhshme, personaliteti kryesor do të jetë mësuesi, jo gjenerali.’

Në këtë të vërtetë të pakundërshtueshme, që disa bëjnë sikur nuk e dinë ose nuk e ka mendjen. Ne shohim qartë në libër, sakrifikim dhe përkushtimin e mësuesve të popullit, të cilët na kalojnë përpara syve, si në film  njëri pas tjetrit: Qysh prej mësuesit të popullit, Sulejman Ali Zalla, që e thërrisnin Sulë shqipja. Mësuesin e persekutuar, Martirin e demokracisë, Prenk Kaçinarin, një prej fajeve të tij të rëndë, për të cilën  u dënua ishte se kishte lindur në Mitrovicë. Interesante është shkrimi kushtuar Sabri Tuçit, të cilit nxënësit i ngritën përmendore me përkushtimin: ‘Profesorit që gdhendi dashurinë.’

Shkrim me interes i është kushtuar mësuesit dhe studiuesit, Hasan Ulqini, të cilin  unë pata fatin ta njihja shumë vite më parë kur punonte në gazetën, ‘Drita.’ Kadriu e ka skalitur portretin e këtij njeriu të mrekullueshëm, mësues dhe studiues i palodhur. Gjithashtu portretin e ‘ambasadorit’ të shqiptarëve në Suedi, Sokol Demaku, të cilin shpesh herë e quajnë:’ misionar i gjuhës shqipe.’ Ai me të drejtë përsërit thënien shumë të prekshme dhe ngandonjëherë të lënë pas dore: ‘Të gjithë mësuesit janë misionarë të dijes.’Ky fakt nuk duhet të harrohet kurrë.

Në kapitull e tretë, me reportazhe, ndeshim në të probleme të rëndësishme, të cilat i ka vëzhguar dhe trajtuar me finesë, objektivitet dhe dashuri Kadri Tarelli. Nga aktivitet ndryshme të jetës shkollore dhe jashtë saj. Takimet e ndryshme, mes nxënësve dhe mësuesve, këmbimet e eksperiencave të ndryshme, udhëtimet, mbresat. Ai thotë me plot gojë se ne shpesh; Kërkojmë të drejtat, por harrojmë detyrat. Autori në shkrimet e tij është i paanshëm dhe gjykues, ashtu siç ka qenë dhe manifestuar përgjatë jetës së tij si mësues dhe drejtues shkolle.

Në kapitullin e katërt: Opinione, Kadriu e përzgjedh me kujdes në këtë kapitull dhe në hyrje na jep bukur thënien  e Fosdikut:

‘Ai që zgjedh fillimin e një rruge, zgjedh edhe vendin ka ajo të shpie:’

Autori jep e merr mendime, paraqet opinione të goditura, hedh dritë dhe pasuron mendimin më të pëprparuar. Merr dhe shkëmben përvoja të ndryshme, me kënd shikime origjinale në shërbim të shkollave dhe arsimit shqiptar. Por njëherësh gjykon me paanësi, me përgjegjësi qytetarie dhe patriotike. Një prej tyre shkrim me interes është:

’Kujt i vret veshin gjuha shqipe?’ Mes të tjerave ai thotë: Më vrau veshin dhe më la përshtypje të keqe një udhëzim i ministrisë së arsimit: Në lëndët që zhvillohen në shkollë kërkohej të hiqej emërtimi: ‘Gjuha shqipe’ dhe të vendoset;’ Gjuha amtare’. Autori me mençuri dhe përgjegjësi qytetarie e analizon rëndësinë e mos ndryshimit dhe pasojat jo të mira që të ka ky ndryshim, që në aparencë duket krejt i parëndësishëm.’Gjuha amtare,’ më pëlqen shumë shkruan autori, por çfarë fshihet pas saj. Nuk po e teproj, vazhdon më tej autori, por kohët e fundit shumë ndodhi na lënë shije të hidhur dhe erë të keqe. Bëhen marrëveshje, ngrihen komisione të rishkruajnë historinë, sepse me demek na zemërohen fqinjët tanë...’

Gjithashtu shkrimi i mprehtë: ‘Në kërkim të nënë Terezës.’ Pra në kërkim të bustit të saj, i cili ishte vendosur në një vend të mënjanuar, kur duhej të ishte në qendër të sheshit, mbasi sheshi mban emrin e saj. Indifentizmi i qytetarëve dhe mefshtësia e pushtetarëve.

Në kapitullin shkrime historike të tërheq vëmendjen shkrimi: Manastiri i Shën Naumit, perlë dhe plagë e historisë së shqiptarëve.’

Këtë shkrim autori e ka bërë me dashuri dhe ndjenjë të lartë patriotike. Ai na përshkruan bukurinë e pakrahasueshme, perlën e vërtetë, të manastirit të Shën Naumit dhe burimit të famshëm të tij. Autori trajton përfoljen historike dhe më tej hedh dritë, na flet për ngjarjen e tmerrshme, për djegien e dokumenteve të çmuara rëndësishme në vitin 1851.

Libri me vlera: ‘Misionarë në udhën e dijes,’ me autor mësuesin misionar Kadri Tarelli, i cili në vite ka bërë një punë të konsiderueshme, të respektuar. Ky libër të lë përshtypje të thellë, shpesh të detyron të kthehesh ndonjë kapitulli ta lexosh dhe ta rilexosh. Nuk të lë pa menduar dhe medituar dhe ata që kanë qenë dhe janë mësues të ndjehen krenarë dhe të përgjegjshëm për punën që kanë kryer dhe kryejnë.

Të falënderoj misionari i dijes, Kadri Tarelli për këtë dhuratë të bukur. Libri juaj të krijon emocione dhe obligime. Përbën një mesazh për të gjithë ata që kanë sy dhe veshë, se arsimi, shkolla nuk duhet lënë nën mëshirën e njerkës dhe të sharlatanëve por kërkon përgjegjësi, ndjenjë të lartë qytetarie dhe kombëtare.

E thotë me vend i mençuri, rilindësi i shquar Sami Frashëri:

‘Në ka gjë për të cilën ne shqiptarët duhet të kujdesemi më tepër, ajo pa dyshim është dituria.’

https://ssl.gstatic.com/ui/v1/icons/mail/images/cleardot.gif

 

Murat Gecaj: MIRËNJOHJA PËR NJERIUN E MIRË, REXHEP BALIAJ

MIRËNJOHJA PËR NJERIUN E MIRË, REXHEP BALIAJ

(Nëpër faqet e librit “Një “Migjen-mësues”, në Malësinë e Gjakovës”)

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

1.

Kur më kërkuan që të lexoja dorëshkrimin e librit të kolëgut publicist, Zenel Baliaj, kushtuar vëllait e mësuesit të tij, Rexhepit, natyrshëm, mendja më shkoi në vendlindje, pra në Malësinë e Gjakovës (Tropojë). Në vitet 1966-1973, nga Tirana u ktheva familjarisht e “vullnetarisht’ atje, ku shërbeva në sektorët e rinisë e kulturës. Siç është e kuptueshme, rasti e solli që të njihja shumë mësues dhe intelektualë të tjerë të krahinës sonë. Ndër ta, më kujjtohet fare mirë, ishte edhe Rexhep Baliaj. Me trupin e një aatleti për nga shkathtësia, me fytyrë përherë të buzëqeshur dhe me shprehje dashamirësie ndaj të tjerëve. Me këpucë të lehta mbathur, për të qenë I gatshëm për rrugë të gjata, nga krahina e Gashit të Tropojës, ai vinte shpesh në qytetin alpin “Bajram Curri”. Pastaj, sapo kryente punët e planifikuara, kthehej nxitimthi për në shkollën ku jepte mësim ose në në detyra të tjera, që e prisnin.


Ballinat e librit, nga autori Zenel Baliaj

Sidomos në vitet e fundit, kam lexuar e redaktuar dorëshkrimet e disa librave, në poezi e prozë, nga autorë në Shqipëri e trojet tjera amtare ose në diasporë. Për ata kam bërë shënime hyrëse, recensione ose jam shprehur më artikuj modestë, sin ë shtyp dhe në faqe të ndryshme Interneti. Por, e veçanta e këtij libri, pra që e dallon nga ata, të cilat i përmenda më lart, është se autori Zenel Baliaj ua paraqet këtë libr të ri lexuesve, në kujtim dhe nderim të vallait e mësuesit të tij, Rexhepit të paharruar. Përmes risjelljes së kujtimeve dhe mbresave të shumta, si vetjake dhe të bashkëpunëtorëve e bashkëkrahinasve, miqëve e dashamirëve të tij, personazhi kryesor i librit na jepet gjithnjë i gatshëm, i pasionuar e i palodhur, si nëprofesionin e msuesit, por dhe në çdo dettrë tjetër, që iu besua gjatë jetës së tij.

Kryesorja, që ravijëzohet në faqet e këtij libri, është se Rexhep Baliaj (1929-16 janar 2010) ishte me cilësi e virtyte të larta njerëzore, me shpirt atdhetari, dashamirësi, thjeshtësi e përkushim ndaj familjarëve e të afërmve, nda kolegëve e nxënësve, por dhe ndaj të gjithë atyre që i njohu e pati të bënte me ta. Ndër të tjera, për të gjitha këto, bindemi plotsisht, kur lexojmë mendimet e kujtimet e shprehura dhe të botuara saktsisht nga autori.

Autori, duke qenë vëllai dhe nxënësi i Rexhepit, u është rikthyer, jo njëherë, vlerësimeve e ka shprehur dashurinë e përligjur ndaj tij. Prandaj, duke e kuptuar mirë këtë fakt, ai u kërkon ndjesë lexuesve të këtij libri.

Për të dëshmuar njohjen dhe miqësinë me shkrimtarin e shquar, Dritëro Agolli, aty botohet faksimilja e shkrimit të tij, për Rexhep Baliajn, më 10 shtator 1966.

Për mua, ishte kënaqësi që bashkëpunova për redaktimin e këtij libri, duke shprehur kështu sadopak nderimin dhe respektin e veçantë, ndaj jetrës dhe veprimtarisë së çmuar atdhetare, arsimore e njerëzore të Rexhep Baliajt, bashkëkrahinas e mik i imi i paharruar.

Libri ka konsulent N.Lushajn, ëshë shtypur në “Mileniumi i Ri”, Tiranë dhe ka gjithësej 127 faqe. Ai shoqërohet me mjaft fofografi të Rexhep Baliajt, nga jeta e tij, bashkë me familjarë, kolegë e miq. Giithashtu, në fund botohen vjersha kushtuar atij, nga ing.Martin Gecaj, Eda Hoxhallari.(Baliaj), Zenel Baliaj dhe Nuredin S.Lushaj.

2.

Në mbyllje, po shënoj diçka për autorin e librit, ish-mësuesin dhe publicistin Zenel Baliaj. Ka lindur në fashtin Tropojë e vjetër. Arsimin fillor e 7-vjeçar i ka kryer në vendlindje dhe të mesim pedagogjik, në Shkodër. Në vitet 1962-1965 ishte mësues në shkollën e fshatit Gegaj të Tropojës. Ndërsa më pas ndoqi e përfundoi studimet e larta në Universitetin e Tiranhës, në dy degë njëkohësisht, histori e gjeografi dhe gazetari. Më terj, shësrbeu gazetar në shtypin ushtarak dhe në detyra tjera në këtë sector, deri sa doli në lirim, me reformën që u bë në Ushtrinë Shqiptare.

Jeton, familjarisht, në qytetin e Durrësit. Ky shtë libri i parë i tij.

…Me këtë rast, e përgazojmë autorin Zenel Baliaj për hartimin dhe botimin e këtij libri, kushtuar vëllait e mësuesit të vet. Kështu, ka ndihmuar që ai të mbetet përherë në kujtesn e familjarëve, ish-nxënësve, miqëve e gjithë të njohurve të tij dhe më gjerë.

 

Murat Gecaj: BAHTIR LATIFI: ME LIBRIN E TIJ, “EDHE NE JEMI BOTA”…

BAHTIR LATIFI: ME LIBRIN E TIJ, “EDHE NE JEMI BOTA”…

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë


M.Gecaj

1.

Nuk është libri i parë, ky që kemi në dorë, pra “Edhe ne jemi Bota”(Boras, 2013), me autor Bahtir Latifin. Një lexues i vëmendshëm e ka të njohur se, më herët, ai ka publikuar librat: “Jeta e ëndrrave tona”-poezi dhe “As i gjallë, as i vdekur”-prozë. Duke jetuar e punuar ndërmjet Bashkësisë Shqiptare, në qytetin Boras të Mbretërisë së Suedisë, ka përjetuar ngjarje të ndyshme, kulturore, arsimore e shoqërore etj. Rreth tyre, ai ka shkruar e publikuar, me raste, edhe në revistën shqip të atij qyteti, “Dituria”, të cilën e përgatitë dhe e nxjerr në qarkullim, Qendra Kulturore Shqiptare, “Migjeni”.

Duke qenë përherë i pranishëm në veprimtaritë e bukura, me përmbajtje atdhetare, kulturore, arsimore e artistike, që janë organizuar e zhvilluar, sidomos në qytetin e vogël, por të bukur Boras, atje në Skandinavinë e largët, që në hyrje, autori B.Latifi shprehet me ndjenja nderimi e respekti, jo vetëm për vendlindjen e tij, Vushtrinë e tërë Kosovën, por dhe për Shqipërinë e mbarë trojet tona amtare. Prandaj, ai shkruan, me gëzim e optimizëm të natyrshëm: “Jemi një popull, që kemi vuajtur, sakrifikuar e luftuar shumë kundër armiqëve, që na i mohuan të drejtat tona, të cilat i kishim dhuratë nga Zoti. Por sot jemi të lirë. Të gjithë shqiptarët, kudo që jetojnë, në shpirt ndihen më mirë, më të gëzuar dhe më me shpresë, se kurrë. Këtë gjë, e bën më të sigurt fakti, se jemi një popull i lashtë, që dimë të duam, të respektojmë, të ndihmojmë dhe të punojmë”.


Ballinat e librit të ri, nga Bahtir Latifi…

2.

Libri publicistik, për të cilin do të flasim shkurtimisht më poshtë, ka këshilltar editorial Sokol Demakun, redaktor Viron Konën dhe recensente Qibrije Hoxhën.

Në faqet e para, autori jep disa të dhëna për shtetin e Suedisë, si dhe për qytetin Boras, ku jetojnë e punojnë edhe 2.500 emigrantë shqiptarë. Me interes është shkrimi kushtuar Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni”, e themeluar më 10 mars 2007, me mbështetjen e qeveritarëve vendës suedezë. Ajo ka organizuar dhe zhvillon veprimtari të pandërprera, me synim ruajtjen e traditave të çmuara të shqiptarëve dhe duke ua përçuar ato, sidomos, brezit të ri në emigracion. Pjesë e rëndësishme e kësaj Qendre është botimi i revistës me emrin “Dituria” dhe me kryeredaktor Sokol Demakun. Po kështu, u nis puna dhe vazhdon emetimi i programit në gjuhën shqipe, përmes radios “Dituria”.

Tashmë, siç e përshkruan autori i këtij libri, në qytetin Boras tregohet kujdes i posaçëm që fëmijët shqiptarë ta mësojnë dhe ta ruajnë të gjallë, gjuhën e prindërve të tyre. Ndër të tjera, në këtë drejtim, një ndihmesë të rëndësishme ka luajtur dhe vazhdon të luajë projekti, me emrin domethënës, “Udha e shkronjave”. Nismëtare është shkolla e Borasit, “Fjardingskolan”, me drejtor Per Ketissen, në bashkëpunim me kolektivin mësues-nxënës të shkollës 9-vjeçare “Demokracia” të Durrësit, me drejtor Abdyl Buçpapaj. Për këto lidhje, me vlera të ndërsjellta,në këtë libër autori ka botuar disa shkrime.

Megjithëse ka kaluar disa kohë nga festimet madhështore të 100-vjetorit të Pavarësisë, në libër shkruhet edhe për veprimtaritë e organizuara nga QKSH “Migjeni”, në Boras. Të tilla ishin: Akademia me rastin e Ditës së Flamurit, por dhe, më vonë, festimi i Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës; ekspozitat e ndryshme, me fotografi e piktura; “Java e artit shqiptar”, paraqitja e veshjeve popullore shqiptare etj. Të pëlqyera dhe me vlera të shumta edukative, sidomos për fëmijët, kanë qenë veprimtaritë për librat artistikë, ato për Vitin e Ri etj.

Siç e përmendëm më lart, lidhjet e QKSH “Migjeni” të Borasit, si me Shqipërinë e Kosovën, janë të vazhdueshme. Prandaj, autori B.Latifi ka shkruar edhe për vizitat e kryera atje, nga mësues, shkrimtarë dhe publicistë të ndryshem. Ndër ta, ka qenë shkrimtari i njohur Viron Kona, të cilit iu përkthye nga Qibrie Hoxha dhe botua në Suedi, libri i bukur për fëmijë, “Eh, mor Bubulino!”

3.

Një ngjarje e shënuar, sidomos për emigrantët shqiptarë të Borasit, ishte festimi i 5-vjetorit të krijimit të QKSH “Migjeni” e Revistës “Dituria” dhe 4-vjetori i Radios “Dituria”. Ceremonitë e rastit, për të cilat flitet gjerësisht në këtë libër, u zhvilluan aty, në pranverën e vitit 2012. Kishin ardhur edhe bashkatdhetarë tjerë, me banim në disa qytete të Suedisë, por dhe të ftuar nga Shqipëria e suedezë, ndër të cilët ishin: Kryetari i Bashkisë së Borasit, Per Olof Hëg; albanologu i njohur dhe mik i shqiptarëve, Ullmar Kvik; drejtori i “Fjardingskolan”, Per Kettisen etj. Përveç të tjerave, aty u ndanë disa “Mirënjohje” nga QKSH “Migjeni” dhe kryesia e Shoqatës së Arsimtarëve të Shqipërisë.

Më tej, në këtë libër pasqyrohen veprimtaritë festive, që u organizuan në Boras, me rastin e 5-vjetorit të shpalljes së Republikës së Kosovës. Me interes janë edhe shkrimet, që u kushtohen përurimit të disa librave, nga autorë të Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë, “Papa Klementi XI-Albani”, e cila kryesohet nga Hysen Ibrahimi. Për t’u përmendur janë: Fjalori katërgjuhësor, përgatitur nga Mr.Sadulla Zendeli-Daja; libri “Urti poetike, poezi shqipe nga mërgimi”, nga Ismet Hasani; “Kujtime nga Dispora-3”, i Sokol Demakut; “Me zemër në vendlindje”, i M.Gecajt; “Zonja nga Borasi”, i V.Konës; “Të mësojmë së bashku”, i Hamdi Arifajt etj.

Libri mbyllet me shkrimin, “Ditë të paharruara, me miq nga Tirana, në Boras të Suedisë”. Ai shoqërohet me mjaft fotografi domethënëse, nga jeta dhe veprimtaritë, që kanë organizuar emigrantët shqiptarë, në shtetin mik suedez.

 


Faqe 6 nga 68

Newsflash

 

MIQËSORJA OTTAVA-MONTREAL

Nga Ajet Nuro, Montreal, Kanada


Ekipet e Montrealit dhe të Otavës (Ottawa) para ndeshjes

Do të doja që këtij shkrimi të vija si titull togëfjalëshat “ndeshje miqësore”, “takim miqësor” apo edhe “ndeshje futbolli mes shqiptarësh” por ajo që më ngeli nga të gjitha këto fjalë ishte fjala MIQËSORE. Ditën e djelë në datën 30 shtator 2012, me një ekip futbollistësh nga shqiptarët e Montrealit u nisëm për në kryeqytetin kanadez për t’u ndeshur me një ekip vendas. Kënaqësia e këtij takimi dhe pritja e miqëve vendas ishte e tillë që pyetja “Kur do shihemi përsëri?” doli spontanisht ende pa mbaruar takimi.

Që nga vizita e fundit e dy ekipeve shqiptare nga Hamilltoni dhe Otawa në korrik për Kupën e 100-Vjetorit të Pavarësisë organizuar këtu në Montreal, herë mbas herë kisha patur mesazhe se kur do t’u kthenim vizitëm miqve tanë nga Ottawa dhe ngaqë ata janë edhe më të afërmit me ne, e filluan me këta të fundit. Miqve tanë nga Hamiltoni do t’u duhet të presin edhe pak…

Ndonëse dita nuk ishte dhe aq e bukur dhe një shi i imët n’a shoqëroi gjatë rrugës për në Ottawa, mikpritësit dhe kryesisht organizatori vendas z. Ismail Latifi kishte menduar të na priste në një terren të mbuluar duke marr masa për një pritje që unë do t’a quaja dinjitoze. Duke qenë hera e dytë që takoheshim me njëri-tjetrin shumë prej tyre i quanim tashmë miq dhe kuptohet si ndihesh mes miqësh.

Të dy delegacionet kishin në gjirin e tyre edhe dy kryetarët e shoqatave që grumbullojnë shqiptarët në kryeqytetin kanadez dhe në metropolin e Kebekut respektivisht zotërinjtë Arbnor Krasniqi e Kujtim Ismaili. Madje, para ndeshjes të gjithë së bashku pozuam dhe të dy kryetarët pasi uruan mbarëvajtjen e aktivitetit, kujtuan se në Montreal po punohet për ngritjen e monumentit të Nënë Terezës dhe, edhe shqiptarët e Otavës mund të ndihmojnë në ngritjen e kësaj vepre që do të jetë vepër e të gjithë shqiptarëve. Në fakt, shumë prej shqiptarëve pjesmarrës kanë shprehur dëshirën të ndihmojnë me anë të një dhurate për ngritjen e monumentit të shqiptares së madhe.

Në terren, ndeshja filloi me një gol të vizitorëve nga Montreali të cilët dominuan duke e mbyllur ndeshjen 5 me 3. Duhet theksuar edhe njëherë një organizim i përsosur që nga arbitrat deri tek rregullat që favorizojnë një lojë të pastër e të ndershme.

Pas ndeshjes, mikpritësit i ftuan vizitorët nga Montreali në restorantin e sapo blerë nga Haxhi, një shqiptar nga Kosova për t’i qerasur. Restoranti, kishte qenë një restorant grek dhe ende ishte i afishuar emri i mëparshëm por, pronari n’a tha se restoranti do ketë ngjyra shqiptare dhe një kuzhinë mesdhetare e shqiptare.

Me përshtypjet më të mira, shqiptarët e Montrealit, lanë Otavën me dëshirën e mirë për t’u riparë përsëri e për t’u “miqësuar” me njëri-tjetrin në futboll apo aktivitete të tjera.

Ajet Nuro

Montreal më 3 tetor 2012