Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Publikationer-Botime të reja
Botime të reja

Prof. Murat Gecaj: ALBANA FANI E FLUTUR MUSTAFA: PAK FJALË, PËR DY POETE ULQINAKE…

ALBANA FANI E FLUTUR MUSTAFA: PAK FJALË, PËR DY POETE ULQINAKE…

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

 


A.Fani-Rrashi F.Mustafa

Para disa ditësh, në mjediset e Bibliotekës Kombëtare në kryeqytet, u organizua një veprimtari e bukur dhe mbresëlënëse. Botuesit e revistave shqipe, në Malin e Zi, paraqitën para pjesëmarrësve periodikë të tillë, si: “Malësia”, “Lemba”, “Dija”, “Buzuku” etj. Por, me atë rast, u shkëmbyen edhe botime, ndërmjet autorëve të ndryshëm. Njëri nga këta libra, që pata kënaqësinë ta merrja dhuratë, ishte ai me titullin “Botë inverse”(Përmbledhje me pooezi, nga konkursi i Librarisë “Arti”-Ulqin). E shfletova me kujdes dhe u ndala posaçërisht në emrat e tri krijueseve, të cilat kishin publikuar aty disa poezi të tyre. Ajo janë: Albana Fani-Rrashi, Flutur Mustafa e Flora Suldashi. Më pas, u interesova të lidhesha me këto krijuese, sigurisht përmes Internetit. Dhe ja, nga dy prej tyre, mora disa të dhëna jetësore e për krijimtarinë poetike të tyre, që po e paraqes më poshtë, shkurtimisht.

1.

Në vëllimin poetik, që përmenda më lart, mësova se Albana Fani tani është emigrante dhe jeton në Bloomington Indiana-Amerikë. Aty janë publikuar katër poezi të saj, pra “M’ mungon vedja jeme”, “Ferishtës”, “Lul’kuqes” dhe “Na të dy”. Me ndjeshmëri të natyrshme nëne, ajo i drejtohet me vargje të bukur fëmijës së saj: “Oh, zanafillë e jetës,/kuptim i ditëve të mia!/…Për ty gjithmonë/ gjoksi im ka me qenë cak’ psherëtimash,/ prehni im qoshe ledhatimesh,/ dora ime facoletë loti”. Por edhe në një poezi tjetër, që nuk është në këtë libër, pranë vajzës së vet, përsëri ajo shkruan me dufin e zemrës, për vazhduesit e jetës: “Unë kundroj n’heshtje, tuj vlue gur-gur/ e lutem me shpirt, për të tanë fëmijët:/ Bota e tyre t’jetë si vetë ata,/ e qeshun, e bukur, e fortë me themele bese!”(“Emma, e vogla jeme”, prill 2014).

Duke vëzhguar e shkruar për njerëz e dukuri, nga të afërtat dhe deri te më të largëtat, Albana ka thurë poezi të bukura edhe për prindërit e saj. Sa me ndjeshmëri e përmallim, ajo i drejtohet nënës, duke e përfytyruar përsëri veten të vogël: “Njikto ditë e njikto orë,/ due me u ba e vogël krejt;/ due me u ngi me erën tande,/ n’krahët tu due me fjetë…”(shkurt, 2014). Ndërsa, duke e uruar në festën e baballarëve, ajo i drejtohet me një poezi të jatit, prej të cilës po shkëpus këto vargje: “Ai floku i bardhë asht “dhuratë” e jemja,/ kur mendimi të vrit’te, se kush do jem unë nji ditë,/ në ato netë, kur gjumin “top” e bajsha, n’ andrrime pa fund…”(mars, 2014).

Por në krijimtarinë e Albanës kanë zënë vend edhe tema të tjera, ndër të cilat është ajo për Atdheun, për dashurinë etj. Me mallin zhuritës të emigrantes, ajo shkruan për qytetin e Shkodrës, nga e ka origjinën:”Shelgu sot lodroka me erën/ e vala krela-krela don me i ndjekë mbrapa, vargje ngarkue…/ Jam nisë me ardhë!”(mars, 2014). Te poezia “Unë besoj” shkruan me sinqeritet: “Unë besoj n’ shqiptari e u përulem tana besimeve!/ Respektoj besimtarët e falënderoj Zotin, që asht nji”.

Ndërsa, ja disa vargje të frymëzuar, nga poezia “Na të dy”: “Këndueme s’bashku/ do jare t’ vjetra,/ do kangë dashunije,/ me trille malli./ Ti m’fale tingullin,/ unë si kunorë zanin…”. Më tërhoqi vëmendjen edhe një poezi e saj, që këngëtarja e njohur Rita Ndoci e ka vendosur mbi një gërshëtim lulesh të bukura: “N’cilin petal me ta hjedhë lotin,/ o e bukura jeme?/Se loti jem ty t’ jep jetë!/ N’cilën stinë ke me çilë prapë për mue,/ o e mira jeme?/Se prej teje zemra jeme njeh veç nji,/ veç pranverë!”(2012). Po, ndër poezitë më të reja është kjo, që ka publikuar këto ditë në FB. Ja vargjet e saj:”Edhe kur t’ pyes: Si t’ kam…?/Edhe kur t’ them: Gjumë t’ amël…!”/Çdo frazë e jemja ka një mbrapashtesë t’ padukshme:/ Zemër, o shpirt!/ Thjesht të due, pa ra n’ sy,/ thjesht te due pa b’za…/ Puhizë…”(prill, 2014)

Me fjalë lavdëruese, mund të shkruanim edhe për poezi tjera të kësaj autoreje, të cilës i urojmë gjitha të mirat në jetë dhe krijimtari sa më të pasur e cilësore!

Siç shihet edhe në foton e saj bashkëngjitur, Albana Fani është përherë e lidhur me vendlindjen, Atdheun. Ndër të tjera, këtë gjë ajo e shprehë hapur me pjesëmarrjen në veprimtaritë kulturore e artistike në emigracion dhe me kostumin e bukur popullor, që mban veshur.

2.

Flutur Mustafa, në fundin e gushtit të sivjetëm, i mbushë 20 vjet, qëkur ka lindur në komunën e Ulqinit. Aty mbaroi shkollën fillore dhe gjimnazin. Aktualisht, është studente në degën e drejtësisë, në Universitetin e Prishtinës. Dy herë është nderuar me çmime, në konkursin e recituesve, që është organizuar në vendlindjen e saj. Gjithashtu, po nga Fondacioni “Studenti”, mori çmimin e parë, në konkursin e esse-ve, me temën “E sotmja, bisedon me të ardhmen”. Ishte protagoniste në dramën “Kalendari”, që u dha me rastin e 100-vjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë e që u shfaq në teatrot e qyteteve Tiranë, Prishtinë e Shkodër. Shpesh herë ka qenë pjesëmarrëse në veprimtari kulturore e artistike, që janë organizuar në qytetin bregdetar të Ulqinit.

Si krijuese, Flutra mori pjesë për herë të parë në Festivalin “Skena Verore”, më 2012. Ka pasion letërsinë, aktrimin e moderimin dhe çdo gjë, që lidhet ngusht me skenën. Kohët e fundit njihet edhe skenariste. Në shfaqjen teatrore, “Servantes dhe Dulçina”, ka rolin kryesor. Ajo pritet të jepet në Ulqin, në harkun kohor 20-25 maj 2014.

Por ka kohë që ajo edhe shkruan e boton poezi. Kurorëzim i kësaj pune, është vëllimi i parë poetik, me titullin “Përtej lajthitjes”, që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Ato kanë tematikë dhe ua kushton: shpirtit të vet të lirë, familjes, miqëve dhe gjithë dashamirëve etj. Pa u ndalur në shumë poezi të këtij libri, për të krijuar një mendim sadopak për talentin e Flutrës, po përmendi pak prej tyre. Titujt e tyre janë: “Vetëmohim”, “Kur flaka takon akullin”, “Mall i acartë” etj. Në një poezi tjetër, ajo shprehet se e deshi me zemër detin, por tani është e penduar dhe lëshon klithmën e saj, bashkuar me zërin e nënave, që valët e pamëshirshme të tij ua mori bijtë e tyre, në thellësitë e veta: “Krejt nanat t’kanë namë, det/ e unë goxova me t’ deshtë;/ me t’ deshtë njimand/ e jo ashtu, siç din (mos) me dashtë ti!?”

Është e kuptueshme se edhe me moshën, që ka Flutra, ka rënë në “kthetrat” e dashurisë. Prandaj, në poezinë “Ti m’frymëzon me jetu”, ajo këndon me ndjenja të çiltëra për vajzën, që ia ka dhënë zemrën djaloshit: “Emni yt asht fryma jeme/ e zanin kur ta dëgjoj,/ asht melodia ma e amël për veshët e mi,/ kur m’ thu, se veç e jotja jam/ e kam me kenë…/Ti m’ frymëzon me jetu/ kaq: shkurt e shqip!”(FluMus, 21 janar 2014).

Ashtu si shumë bashkëmoshatare të saj edhe Flutra Mustafa ka një udhëtim të gjatë në jetë, bashkë me poezitë, aktrimin dhe profesionin e juristes etj. Po, rëndësi ka që ajo është e vendosur, këmbëngulëse dhe plot pasione e vrulle rinore, për të arritur në lartësi të reja. Prandaj e urojmë atë me gjithë zemër që t’i plotësohen ëndrrat e dëshirat më të guximshme të saj!

(Kërkoj ndjesë, që nuk shkrova diçka edhe për poeten tjetër ulqinake, Flora Suldashi, pasi nuk i pata të dhënat e nevojshme).

Tiranë,____prill 2014

 

Gentiana Zagoridha: DJALI DHE TIGRI

Gentiana Zagoridha

DJALI DHE TIGRI


Atë ditë mësueja hyn në klasë me një libër të ri në dorë.Nxënësit kureshtarë ndiqnin çdo lëvizje të saj me vëmendje dhe në heshtje.Ajo vendos librin në tavolinën e saj e hap në faqen e parë diçka lexon dhe vë buzën në gaz.E mbyll dhe bëhet gati për fillimin e orës së mësimit.Një zë paksa i mbytur u dëgjua nga fundi i klasës.

-Mësuese do të na e lexosh?


-Nuk të dëgjova mirë,si the?- iu drejtua mësuesja nxënësit.

-Mësuese ne kemi dëshirë të na e lexosh këtë libër -u dëgjua zëri i një fëmije tjetër.

-Po,po mësuese duam të na e lexosh - vijuan njëzëri nxënësit e tjerë.

Nuk kishin faj këta nxënës .Ishin paksa të përkëllelur nga mësuesja e tyre.

Që në klasë të parë ajo ishte kujdesur duke shfrytëzuar orët e lira për të ngjallur tek ta kureshtjen dhe dashurinë për librat.

E patën nisur me leximin e disa librave për fëmijë të përkthyer nga suedishtja në shqip të dhuruara nga mësuesit e shkollës Fjardinskolan.Tërheqja ishte maksimale.Ilustrimet bënin të tyren.Fëmijët dëgjonin me vëmendje. Asgjë nuk pipëtinte në klasë gjatë leximit të këtyre librave.Thuajse dhe fryma u mekej.Vetëm tek tuk dëgjohej shpërthimi i të qeshurave nga ndonjë episod gazmor i personazheve. Ç’kënaqësi,entuziazëm,dëshirë e pamatë shikohej në fytyrat e tyre.Të etur për aventura pothuajse ishin të përfshirë në botën e secilit personazh. Fytyrat e tyre vrejteshin kur diçka e rrezikshme u kanosej personazheve.Buzëqeshnin kur arrinin të shpëtonin nga një situatë e vështirë.

Veç ti shikoje mimikat e tyre!


Gjatë pauzave të ndryshme nxitnin mësuesen që të mos ndalonte por të vazhdonte leximin deri në fund të përrallës.Ishin kureshtar.Nuk prisnin të nesërmen për të mësuar aventurat e rrallës të personazheve të tyre të parapëlqyer.

Në klasën e dytë u vijua me leximin e aventurave të Pipi Çorapegjatës libër ky dhuruar sërisht nga mësuesit suedez.Shumë shpejt u lexua dhe u rilexua dhe ky libër.Them rilexua dhe nuk e ekzagjeroj aspak pasi nxënësit nuk ngopeshin së dëgjuari aventurat e Pipit.Ata e kanë parë dhe të ekranizuar por magjia e leximit i zhyste ata në botën e imagjinatës dhe ata përfshiheshin në aventurat e Pipit sikur të ishin dhe ata me të.

Dhe ja klasa e tretë u solli sërisht mundësinë të njihen me aventura të reja.

Libri DJALI DHE TIGRI sapo kishte zgjuar kureshjen e tyre.

Pyetjet u nisën furtunë nga çdo cep i klasës:

-Mësuese për ne është ky libër?

-Kush ta dhuroi?

-A është i bukur?

Dhe mësuesja duke i parë fëmijët plot dashuri iu drejtohet :

Ju kujtohet xhaxhi Sokoli?

-Po mësuese si nuk na kujtohet.Ai së bashku me disa mësues të tjerë suedezë na kanë dhuruar lapsa, na kanë bërë fotografi.

Na kanë dhuruar dhe një kalë të kuq mësuese,- u hodh një nxënës tjetër.

Po po u përgjigjën dhe nxënësit e tjerë njëzëri.Xhaxhi Sokoli është shumë i mirë.

-E pra,- vijoi mësuesja këtë libër e keni dhuratë pikërisht nga ai.

Po pse mësuese shkrimtar është xhaxhi Sokoli?! -pyeti një nxënëse.

Po,xhaxhi Sokoli përveçse mësues shkruan dhe libra për të rritur.Libra në prozë e poezi.Ka një revistë që e drejton në Suedi.Një radio madje dhe një televizion për të gjithë shqiptarët që punojnë dhe jetojnë atje që të ndihen sa më pranë kombit të tyre.Mos të harrojnë gjuhën dhe zakonet shqiptare.Këtë libër e ka përkthyer enkas për të gjithë fëmijët shqiptar me qëllim që dhe ata të njihen më nga afër me Suedinë dhe shumë qytete të saj nëpërmjet aventurave që kalojnë personazhet kryesorë djali dhe tigri.


Na e ka dhuruar ne dhe shumë fëmijëve të tjërë në shkolla dhe qytete të ndryshme.Ne do ta lexojmë këtu në klasë gjatë orëve të lira siç e kemi bërë zakon tashmë por ju do të keni mundësinë ta lexoni sërisht vetë pasi xhaxhi Sokoli shumë kopje të këtij libri ia ka dhuruar bibliotekës së shkollës sonë dhe bibliotekës së qytetit ku shumë prej jush janë regjistruar.

Kështu u tha mësuesja atë ditë nxënësve të saj dhe vijoi orën e mësimit “të cënuar paksa” nga kureshtja e tyre.

 

Murat Gecaj: ÇFARË NA “RRËFEN” AGIM GJAKOVA, ME ROMANIN E TIJ TË RI….

ÇFARË NA “RRËFEN” AGIM GJAKOVA, ME ROMANIN E TIJ TË RI….

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë


Nga e majta: Agimi e Murati

Siç është bërë e njohur, përmes mjeteve të komunikimit masiv, këto ditë mjediset e Muzeut Historik Kombëetar në kryeqytetin tonë ishin në festë. Në datat 23-27 prill 2014, aty u organizua “Festivali i Librit dhe Artit Pamor”. Sigurisht, duke patur parasyshë numrin e madh të pjesëmarrësve, si nga Shqipëria dhe trojet tjera amtare, do të duheshin disa faqe për ta pasqyruar këtë veprimtari mbresëlënëse. Ndër të tjera, aty u bë edhe përurimi i disa librave të rinj, nga autorë të ndryshëm. Ndërsa unë do të ndalem vetëm në njerin prej tyre, pra për romanin e ri të shkrimtarit të njohur, Agim Gjakova, “Rrëfime”. Por edhe më parë kam patur kënaqësinë të marr pjesë dhe të shprehem sadopak për libra të rinj, që ka përuruar ky krijues kosovar. Ndër të tjera, kujtoj këtu përurimin e romanit të tij, “A ka kund, Zot?”(Tiranë, 15 nëntor 2009).


Pamje nga salla, ku u zhvillua veprimtaria…

Në përurimin e sotëm ishin të pranishëm shkrimtarë e poetë dhe studiues të letërsisë, nga media e shkruar dhe ajo elektronike etj., si nga Tirana dhe Prishtina. Fjalën e rastit e mbajti studiuesi Behar Gjoka, i cili theksoi se, çdo ngjashmëri me realitetin e sotëm, është e vërtetë artistike, të cilin na e përshkruan bukur autori. Pastaj, posaçërisht, për përmbajtjen e romanit të ri të Agim Gjakovës, u ndal në fjalën e tij, Kliton Nesturi. Ai tha se personazhet e kësaj vepre janë pjesë përbërëse e jetës së Kosovës, skalitur artistikisht.


Ballina e parë e romanit…

Në vazhdimësi, me fakte bindëse, disa folës sollën për të pranishmit vlerat kryesore të këtij botimi. Kështu, Pandeli Koçi nënvizoi se ky roman është i një lloji të veçantë, humoristik e sarkastik. Ai e përshkruan “çorbën” e korrupsionit dhe dukuri tjera negative të shoqërisë së sotme shqiptare. Duke u bazuar në sa më sipër, Hysen Sinani e vlerësoi roman të fortë, të një autori po të tillë. Faik Mustafa, i ardhur posaçërisht nga Kosova, tha se ai përmban figura të skalitura dhe që me të fshikullon çdo të metë, nga jeta e shoqërisë në ato treva.

Kur e lexova këtë roman, u shpreh Kolec Traboini, m’u duk se autori më ofroi një “fushë shahu” dhe më ftoi që të luanim bashkë. Është roman metaforik-sarkastik, që i përshkruan me realizëm mjediset e sotme shqiptare. Prandaj politikanët tanë duhet ta lexojnë, se aty do ta gjejnë veten e tyre.Në diskutimin e tij, Gani Demiri përmendi krijimtarinë e frytshme të A.Gjakovës, që nga librat e tij të parë poetikë dhe deri te ky roman, në të cilin janë skalitur disa personazhe letrare. Rreth këtyre çështjeve foli edhe Arben Kondi.

Në mbyllje të veprimtarisë, shkrimtari prodhimtar e cilësor Agim Gjakova i falënderoi, si folësit dhe pjesëmarrësit në këtë përurim.

Tiranë, 26 prill 2014

 

Murat Gecaj: SADIJE ALITI: ËSHTË “E FALUR”, PËR VARGJET E SAJ TË BUKUR POETIKË…

SADIJE ALITI: ËSHTË “E FALUR”, PËR VARGJET E SAJ TË BUKUR POETIKË…

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

1.

Kur po qëndronim në mjediset e Hotelit “Livia“ të kryeqytetit, së bashku me kolegun e mikun nga Borasi i Suedisë, Sokol Demaku dhe shkrimtarin e njohur Viron Kona, aty erdhën dy mike shqiptare, nga Tetova, Sadije Aliti dhe Mensure Ilazi. Siç ndodhë zakonisht ndërmjet krijuesve, menjëherë e gjetëm gjuhën e përbashkët. Pra, nisëm bisedat për botimet e ndërsjellta. Por, si ta thuash, në këtë rast, “dollibashi” ishte pikërisht Sokoli. Pas botimit të librit për fëmijë, “Djali dhe tigri”, shkruar nga autori suedez Lars Westman dhe që ai e kishte shqipëruar, e lëshoi menjeherë “kushtrimin” në të gjitha trojet shqiptare, sapo erdhi nga Borasi i Suedisë, ku jeton e punon tash sa vjet. Pra, do të niste shpërndarjen falas të 1.000 kopjeve të atij libri. Kështu, ndër të parët, që arritën ishin pikërisht këto dy mësuese tetovare.

Me pak “qortim” në vetëvete, që nuk kisha patur rastin më parë të lexoja poezi të Sadijes, ajo më tregoi se, deri tani, kishte publikuar shtatë libra të tillë. Me një shënim të saj dashamirës, ajo ma dhuroi vëllimin poetik, “A do t’më falësh, nënë”(Tetovë, 2012). Me këtë rast, mësova diçka më tepër edhe nga jetëshkrimi i saj.

Ka lindur në fshatin Gllogjë, ku dhe kreu shkollën fillore. Më tej, e mbaroi Gjimnazin në qytetin e Tetovës. Me dëshirën për të marrë arsimin e lartë, ndoqi dhe përfundoi degën për gjuhë e letërsi shqipe, në Universitetin e Shkupit. Tani ajo është e regjiustruar aty kursin pasuniversitar, po për këtë degë. Në vitet 1999-2001, shërbeu mësuese në shkollën fillore “Asdreni” të vendlindjes dhe, më tej, 12 vjet në shkollën e fshatit Tercë. Ndërkohë, në vitet 2009-2010, ishte asistente në katedrën e gazetarisië të Universitetit të Tetovës. Ndihmesë të çmuar dha ajo në kurset e gjuhës për femrat e komunës së Tetovës, punësuar atje në institucionet shtetërore dhe financuar nga IOM, në përiudhën shtator 2002-maj 2004. Mësime të tilla në gjuhën shqipe dha ajo edhe në vitet 2005-2007, për studentët e komunës së Tetovës e të rrethinave të saj, kurse per jo shqiptarët. Që në vitin 1991, ka qenë bashkëpunëtore e gazetës në gjuhën shqipe “Flaka”, e Radios “Bleta” dhe gazetare e rregullt në “Fakti” (maj 1999-dhjetor 2010).


Që nga viti 1993, Sadije Aliti është dalluar për veprimtarinë e saj të pandërprerë në disa projekte dhe organizma shoqërore, sidomos në ato për gratë e vajzat, mbështetur nga fondacione të ndryshme etj. Ka marrë pjesë dhe ka lexuar tema me interes në konferenca e seminare dhe veprimtari të larmishme jashtë vendit, si në Gjermani, Tiranë, Kosovë, Kroaci, Mali i Zi, Stamboll e Izmir etj. Për tërë këtë veprimtari aktive dhe të frytshme, ajo është zgjedhur në forume të ndryshme në shtetin, ku jeton dhe është nderuar me disa Mirënjohje e ka marrë çmime të merituara.

2.

Siç është e kuptueshme, puna mësimdhënëse dhe përvoja e gjerë jetësore, kanë bërë që Sadije Aliti t’i shprehë mendimet e ndjenjat e saj, jo vetëm me artikujt e shumtë në shtyp e në radio, por dhe i është përkushtuar krijimtarisë poetike. Libri i parë i saj doli në qarkullim më 1996, me titullin “Koha blu”. Më tej, botoi librat tjerë me poezi: “’Dasmë zanash” (Tiranë,2000),”Vallëzim parajse”(Tetovë, 2002), “Fjalë të heshtura”(Tetovë, 2006)”Valixhe kujtimesh” (Tetovë, 2008) “A do më falësh, nënë”, (Tetovë, 2012), “Dritë Dashurie”(2014, Bukuresht), vëllim poetik, përkthyer në gjuhën rumune. Po kështu, ka botuar monografinë “Shkëndija është një dhe mbi të gjitha” dhe monografinë tjetër, “Sporti na bashkoi”(2012), ku është bashkautore.

Tani kam ndër duar librin e përmendur më lart, “A do më falësh, nënë”, i cili më sjell ndjeshmëri të veçantë, që në titull dhe më ngjan se më bashkon diçka e brendsshme me këtë autore tetovare. Kjo, sepse nëna mua më la jetim, që në moshën 4,5-vjeçare dhe prej saj nuk ruaj asnjë fotografi. Prandaj, megjithëse nuk jam poet, pak vite më parë shkrova vjershën “Silueta”, e cila është publikuar edhe në përmbledhjen poetike, kushtuar nënave, “Karvan dashurie” dhe që është përgatitur nga Ilirjana Sulkuqi, me banim në Nju Jork.


Ballinat e njërit libër poetik të Sadije Alitit…

Libri i Sadijes përmban 121 poezi dhe, në fund, recensionet e shkruara nga Rami Kamberi e Nexhat Rexha. Ato janë ndarë në tre cikle, që lidhen harmonikisht me njëri-tjetrin: “Ditari i Atdheut”, “Ditari i fjalës” dhe “Ditari i dashurisë”. Sipas datave në fund të tyre, poezitë janë shkruar në vende e vite të ndryshme, pra në: Ohër e Strugë, Gostivar e Kumanovë, Prizren e Vushtri, Shkup, Tiranë, Vlorë, Korçë e Durrës, Gjenevë, Stamboll e Bursë, Zyrih e Bernë, Padovë, Vjenë e Budapest etj.

Si një formë përkushtimi, libri hapet me “Ditar i ditareve”, ku shkruhen këto radhë: “Miqtë e mirë, çdo herë, janë si yjet e qiellit,/ nuk i sheh gjatë një shekulli,/ por e di se ata një shekull janë aty,/ pranë teje…”. Meqenëse autorja e ka vendosur titullin e tërë librit, nga ai i poezisë së parë, vetëm po riprodhoj këtu disa vargje dhimbjeje e malli të pashuar të saj për Nënën:”Pranoj se nëna është vetëm një,/ që çdo herë e falë atë që e lindi,/atë që i dha dritë e jetë në këtë botë./A do më falësh, nënë,/ për jetë të jetëve?” Ndërsa në poezinë “Pse s’u bëre mëmë?” shpërthen me dufin e zemrës, ndaj një faji të dikujt tjetër, për mosbërjen nënë: “Sa dëshirë pate të thirresh nënë,/ ëmbël e bukur tingëllon kjo fjalë./Por ajo thirrje, ai zë mbeti larg./…U përgjërove para çdo gjëje,/ vetëm e vetëm të bëhesh nënë”.

Poezitë e kësaj autoreje janë “të ngarkuara” me emocione dhe mendime përgjithësuese, të cilat e mbajnë afër lexuesin:” Për të lumturuar të tjerë,/ duhet të jeshë vetë i lumtur”.(Poezia “Liri burgu”). Njeriu i përjeton të gjitha, ai sikur dehet nga çdo gjë, prandaj në poezinë me këtë tematikë, renditë shumë ndjeshmëri të tilla, duke nisur me vargjet: “Njeri çdoherë i dehur,/ shumë çaste i dehur:/Dehje nga gëzimi,/ dehje nga dëshpërimi,/ dehje nga dashuria,/ dehje nga ashpërsia,/ dehje nga xhelozia,/dehje nga mërzia.,/ dehje nga skamja, dehje nga pasuria…”. Poetja ka një mision fisnik dhe prandaj shkruan, në “Buzëqeshje dite”:“Dita e re është planifikuar,/ shpesh nga të tjerët;/ mua më mbetet obligim,/ që ta kaloj me dashuri e buzëqeshje”. Ndërsa te “Prcjellje porosie”: Misioni i artit/ kënga të jetë poezi” dhe, më tej, te poezia “Zbardhim imazhi” shkruan: “ Ndjenjë e mirë, kur dikush/ të kujton për ditë të mirë/ e punë të mbarë…”.

Me po këtë ritëm dhe ndjenja vazhdojnë poezitë e dy cilkeve të tjera. Koha e shkuar nuk kthehet më dhe këtë poetja na e pohon me vargjet: “Kujtimet u tretën në këtë ditë,/për atë dashuri,/ perëndoi bashkë me diellin e ëndrrën” (Poezia “Të gjitha perënduan”). Kurse te poezia “Kohë të dala mendsh”: “Dhimbja e ndarjes së madhe/ nuk besoj të kthehet”.Prandaj na flet ajo në një poezi tjetër: “…për të thënë fjalën e pathënë,/ por vetëm me shikime,/ për vrullin e dashurisë së thyer” (“Dasmë aristokrate”).

Në shumë poezi të këtij vëllimi, si të gjitha femrat krijuese, Sadija i këndon me ndjenja të bukura dashurisë njerëzore. Ja, te “Ujëvarë dashurie” shprehet: “E bukur nga natyra,/ e bukur nga dora, /panoramë magjepse,/me ujë kristali shumëngjyrsh…”. Ndërsa te “Kallëzim përrrallor” shkruan: “Të ftoi me yjet,/ mori lule të vizatuara në kaltërsi”. Por jeta ka edhe ndarje, dhimbje e lotë: “Valët e liqenit vijnë e shkojnë,/ bartin e sjellin mbeturina,/ të çdo fare e soji./ Mbeturinat e një dashurie/ dhembin e copëtojnë…”.(“Kur je duke pritur”). E, po kështu, te “Ishte vetëm një lojë nate”: “Ngatërruan shkronja e fjalë,/ ishte një rastësi njohjeje…”.Ndërsa në një tjetër poezi: “ Mbaroi loja e pafilluar,/ ëndrra e gjumit të pafjetur”(“Dashuria magjike”).

Sidomos, te cikli “Ditari i dashurisë” autorja vazhdon të “zërthehet” e të flasë për këto ndjenja, të pastra e të çiltëra. Pa i përmendur të gjitha, shënoj këtu vetëm pak vargje të një poezie, si për t’i përmbyllur mendimet rreth ktij vëllmi poetik të Sadije Alitit. Aty, ajo shkruan: “ Dy sy të bukur,/ vjedhurazi shikojnë,/ asgjë nuk flasin,/ vetëm rrinë në heshtje,/ edhe heshtja tregon dashuri”( “Sy të bukur”). Prandaj, mendoj se është i përligjur edhe titulli, që i vura këtij shkrimi modest për atë.

Tiranë,___prill 2014

 

Sokol Demaku:ME HIJET DHE RETË E ZYHDI DERVISHIT NË METASTAZAT, UDHECAKET, STUHITË, TORNADOT DHE CUN

Sokol Demaku

ME HIJET DHE RETË E ZYHDI DERVISHIT NË METASTAZAT, UDHECAKET, STUHITË, TORNADOT DHE CUNAMET E KOHËS, NË LIBRINE TIJ ME TE RI ME POEZI ”VETËKLONIMI I MASKËS”

Një rrugëtim në retrospektiv në buqetën peotike, të Zyhdi Dervishit, ”Vetëklonimi i maskës”, lexuesi bënë një ecje në kohën në të cilën poeti në vite, në rrugëtimin e tij ecanak mundi të shoh, të ndjej dhe të vlerësoj qeshtje themelore të jetës së njeriut, në situata dhe kushte jetese të ndryshme. Në vagun e tij ai ka rezervuar një hapësirë të gjerë, të jetës me baticat dhe zbaticat në skenat e përditshmërisë sonë.

Vëllimin poetik “Vetëklonimi i maskës” autori e qelë me shkrimin: “Tim eti, një mësusi idealist të kësaj bote”, cka na jep me kuptue se autori këtë buqetë poetike ia kushtin babait të tij, mësues gjeneratash, në kohe¨.

Ky vëllim me lirika ku krijimet ndërthuren me ndjenjën e shpirtit për realitetin e kohës në të cilën jeton autori me vargun e tij prej perle zbutë rrokjet dhe tingujtë për të shprehë ndjenjën dhe mrekullin përmes emocioneve që ai ka dhe ndjenë, dashuria ndaj së mirës që autorin e mbanë gjallë dhe dhembja e cila e prekë në sedër, por koha eshtë e pa kohë.

Autori librin ka ndarë në shtatë kapituj por e fillon me poezinë “Ylberi i zgjimit” ku ai me mjaftë mjeshtri përdorë hipërbollën dhe analogjinë për të shprehurë ndjenjën e tij që ai mban në shpirt kur thotë:

Në dy male të lartë u mbështeta

Si në dy këmbë.

Trupi m`u lartësua si llavë e zjarrtë

E shpërthimit vullkanik

Të gjakut e palcës

Së dy këmbëve-male.

Ky rrugëtim poetik i autorit fillon me kapitullin “Përballë cunameve” e që po të e kthejmë në fjalorin tonë këtë si duket ne do kemi huazime të cilat nuk janë pjellë apo pjesë e jona sepse këto rryma të fuqishme, këto lëkundje si një fatkeqësi që rendon mbi supet e njerëzve e këtë autori e ilustron për mrekulli në poezinë e tij “Autodafe” me të cilën dhe e qelë këtër buqetë poetike kur thotë:

Më digjni në furrat e gëlqerës

Ose më bluani të gjallë

Në mokrat që s`bluajtën kurrë

Miell gëzimi.

........

...se në tokën time

Deri në mpiksjen e mbarme të gjakut

Përjetësisht jam dashuruar.

Hijet dhe retë të cilat janë prezente në vargjet e poetit vijn edhe sa i shtojnë ndjenjat e lexuesit në metastazat dhe udhecaket ku stuhit, cunamet, tornadot shpeshherë rebelohen dhe për herë këto metastaza kanceroxhene shaktërrojnë cdo gjë në këto troje. Këtë e shprehë me një sarakzëm të qiltër autori tek poezia “Metastaza ballkanike” kur thotë:

Në Ballkan

Para barelievit të varreve

Qiparisat nuk përulen

Nga përlotjet e stuhive

Tropikale.

..........................

Në Ballkan

Stuhitë e tajfunet e tornadot e cunamet

Rebelohen në tela me gjemba

Të nervave të tendosura e të skuqura

Prej mënisë e zmerimit.

Mbi kafkat e ballkanasve

Zgjaten e kërleshen

Metastazat kanceroze

Të vetëshklatrrimit.

Pra poeti është ai i cili përjetoi këto metastaza ballkanike të cilat kanë lënë gjurmë jo vetëm në jetën e tij por edhe tek bashkëkombasit e tij dhe se edhe sot ato ndjehen dhe kanë ndikim. Kjo më së miri përshkruhet tek poezia “31 Dhjetor” kur poeti thotë:

U zvarrit si gaforrja dhe një vit i mbrapshtë

Me mundime, dhimbje e strese.

Politika-shtrigë më shtrigane

Turbulloi edhe cdo pikël vese.

Kapitulli i dytë i kësaj buqete poetike nga autori është titlluar “Retina të plagosura” e ku përmes klithmave e zërave të trazuar të mbretërve të xhunglës jeta ishte mbyturë në nota të ligësisë njerëzore të kompozuara për këtë rast, e ai në poezine e tij “Pentagrami i rrenimit” thotë:

Nuk më tremb hungërima e ujkut

Në xhunglën e fererme të ferrave.

As ulërima e luanit kur më shtërngon

Me morsën e kthetrave

Të uritura të bëbëzisë.

Më gërryen themelt e shpirtit

Mjaullima e maces kompozitor

Me notat më të ndotura të ligësisë.

Jeta vazhdon me peripecitë e saja por edhe me të gjitha ato ligësit të cilat njeriut i rrinë mbi kokë nga ajo re e murrme e cila ka mbuluar kupollën qeillore. Sa bukur e përshkruan poeti këtë me një pesimizëm sarkonik ku si duket se kjo re ka zerë vend këtu dhe se do jetë këtu me vite. Ja si përshkruan poeti këtë tek poezia: “Nën hijen e qiellit” kur thotë:

Një re e murrme

Më rri mbi kokë

Si pelerinë.

Herë ngjeshet si shaptë

Herë mblidhet si kanë

Herë godet si vetëtimë.

Këto ndjenja, këto vuajtje nëpër faqet e historisë sonë sa te hidhura dhe të ashpra prap se parpë njeriun nuk arritën ta stepin por ai me forcën dhe durimin e tij u strehua dhe diti të mbijetoj fatin, i cili ishte shkruar për të. Dhe edhe pse në kushte të vështira mbijetoj të gjitha në strehën e tij të kasollës se varfër shekullore. Kështu e shprehë ndjenjen e tij autori përmes poezisë “Strha ime” kur thotë.

Goditur nga breshëri

Rrebesh trishtimi.

Rrekem të gjejë strehë

Në kasollën mbuluar

Me kashtë të thinjur

Mundimi e stërmundimi.

Por jeta vazhdon me ritmin e saj në faqet e histirsë sonë të zymt në vite, me skenare dhe lojëra te hidhura e ku peti ndjen pezmin dhe pesimizmin e tij në jetë. Këtë ai e shprehë me poezinë e tijn të fundit në këtë cikë me titull: “Kotësi” kur thotë:

Në guvat e qeta të varreve hedhin lule

Petale të rëna nga cikma zie.

Më kot rreken të mbuhsin me lule varret-

Humnera pafund padrejtësie.

Në ciklin e tij të tretë titlluar “Guaska drite dhe gurëzime” poeti na del më optimist për jetën dhe se edhe vargu i tij ndjehet më i butë por prap me ate zjarrin e tij rinor i cili mundohet që jetën ta qoj përpara dhe të ndjej ate cfarë cdo kush e dëshiron, e këtë e ndjen lexuesi përmes vargjeve të peozisë “Sytë e përjetësisë” ku autori thotë:

Një foto drite

Gremiset nga

Maja e qiparisit.

Përmbytete e përmbytet

Por nuk zhbëhet

Në këllirat e gjirizit.

Dhe se optimizmi i poetit vjen dhe bëhet edhe me i zjarrt në poezinë “Lot dhe re” ku ai ndjen dhe sheh se dicka po levizë dhe se edhe natyra po e ndjen se do vijnë ditë më të mira, ditë kur bora e kurorave te maleve do shkrihet përgjithmonë dhe ai thotë:

Bora e kurorës së maleve

Në valle rrethanore u shkri

Ndër mijëra mote.

Lotët e maleve rrëke rrodhën

Dhe rrjedhin nën dhe.

Kur njeriu del nga mjegullnaja dhe nga ajo e cila e rendon shpirtin e tij, nuk duhet harrua se ai lidhet, tek hyjnitë por edhe përenditë, që të kthejnë buzëqeshjen, sepse dashuria njerëzore është ajo e cila krijon mrekulli në jetë. Sepse tornadot e mëkateve edhe Krishtinv e kryqezojnë e poeti e sheh këtë kështu përmes poezise se tij “Mos” kur thotë:Tornadot e mëkateve/Krishtin e kryqëzojnë dhe rikryqëzojnë/ miliarda herë/ në sekondë/ në kryqin/ e katër horizonteve.

Një fjalë filozofike shqipe thotë:“Njeriu nuk është i përjetshëm, le të përpiqet të jetë e pavdekshme ajo që do tëthotë dhe ajo që do të bëjë”.

Poeti vazhdon rrugëtimin e tij poetik me vargjet në kapitullin vijues “Vargmale ngujimi” një titull sa simbolik për trevat tona e poeti tek poezia “Kockat e dinjitetit” thotë: Të drejtën e shkrirë në qenien e tij/ia përgjakën me dhëmbëzit/ e harkuar të drapërit/.

Kockat e shpirtit iu polarizuan vertikalisht/sipas ligjeve të harruara/ të dinjitetit/.

Zyhdi Dervishi duket si një burim i pashterrshëm frymzimi i atyre lirikave të cilat ai i vargon në kapitullin vijues “Horor vaciu” ku na del një optimizëm prekës kur thotë tek poezia “Një grimë”: Qindra mijëra kilometra/ njerëzit ngjiten me anije kozmike/në rrathët e qiejve të shumfishuar./A ngihen qoftë edhe një grimë/ mbi veten e zvetënitur?/

Jeta ndertohet me shijen e petaleve të luleve më të bukura që egëzistojnë në tokë e ato së bashku krijojnë kopshtin e lulëzuar që njerëzit ta shijojnë të lumtur, e kur njeriu ushqehet me një aromë të tillë, ai nektar e embëlson jetën dhe ai është një dhuratë e bukur për njeriun.

Zyhdi Dervishi e përfundon rrugëtimine e tij poetik me kapitullin nga i cili mori edhe titullin ky vargëtim “Vetëklonimi i maskave” e ku me poezinë e ketij kapitulli me titul “Vetëngujim gjenetik” poeti ve në pah atë kopsht lulesh që une përmenda më lart por me një sens tjetër dhe me një ide dhe mendim kritik për njeriun kur thotë:

Si barinj në kopshtet e mirazheve

Me alkiminë e tjetërsimit

Njerëzit e kohës sonë

Vetëklonohen 1001 herë.

T¨åe klonuarit e njetë si narcisë

Dashurohen mes veti.

Në retinat e syve

Nuk u gjallojnë më

Silueta njerëzish

Të tjerë.

Një fjalë e urtë filozofike shqipe thotë:Nuk i takon gjë dhëmbit të skiles që qëndron e mbyllur në strofkun e vet.

 


Faqe 10 nga 68

Newsflash

 

Sokol Demaku

VIZITË MBRESËLENËSE NË AMBASADAT E SHTETEVE SHQITARE NE STOCKHOLM NGA ANËTAR TË KRYSISË SË SHSHAKSHS

Festatë e fundvitit janë festa të rëndësishme në jetën e njeriut, sepse ato lënë përshtypjet e një viti kalendarik dhe punës e mundit të derdhur gjatë ati viti. Çdo kush në fund viti bënë llogari dhe përllologari për të arriturat e tij. Kënaqësia më e madhe në këtë është rezulatiti i arritur.

Edhe SHSHAKSHS ka arsyet e krenarisë së saj për rezulatatet e arritura në punën e saj.

Në këtë fund javë anëtarët  e krysisë së kësaj shoqate nën drejtimine kryetarit Hysen Ibrahimi dhe një grupi anëtaresh të Krysisë ishin për vizitë në Ambasadatë e dy shteteve shqiptare në Mbretërinë e bashkuar suedeze në Stockholm.

Vizita filloj me vizitën në ambasaden shqiptare ku poetët dhe shkrimtaret e artistët shqiptar i priti Krydiplomati shqiptar në Mbretërine e bashkuar suedeze në Stockholm Ruhi Hado.


Në ambientet e Ambasadës shqiptare përfaqësuesit e shoqatës së shkrimtareve së pari uruan Kryediplomatin shqiptar për 100 vjetorin e shtetit shqiptar dhe përgezuan për një përgatitje madhështore të shtetit shqiptar për këtë manifestim dinjitoz në të cilin edhe ata vet morën pjesë.

Lidhur me punën dhe aktivitete t e shoqatës Ambasadorin shqiptar Ruhi Hado e infomroi anëtari i krysisë së kësaj shoqate Fetah Bahtiri , i cili në mneyrë të gjithanshme preku të gjitha ato tema dhe ceshtje të cilat brenda një viti ka trajtua shoqata e shkrimatrëve. Me spikam Fetahu u ndal në botimin e  ”Thesar kombëtar i mërgatës shqiptare në Suedi” nr 1  Për pavarësin e Republikës së Kosovës këtë vit në të cilin u përmblodh puna dhe aktiviteti i shqiptareve, shoqatave kulturore shqiptare në Suedi nga vitet 1990/91 e deri me sot në një botim me 600 faqe iu cili botim u promovua në menyrë madhështore në Republiken e Kosovës ketë verë në lokalet e Bibilotekës Kombetare Univeristare në Prishtine si dhe në ”Kullën e Isa Boletinit” në Boletin. Në vazhdim Fetah Bahtiri ceku edhe ate se grupet punuese të kësaj shoqate janë duke punua aktivisht në mbledhjen dhe pergatitjen e materialit për botimin e ”Thesarit” nr 2 i cili do jetë gati për shtyp në mesin e vitit që vjen.

U tha se gjastë ketij viti poetë dhe shkrimtarë anëtar të kësaj shoqate ne menyre individuale kan botuar mbi 70 vepra letrare të gjinive të ndryshme, cka për ne thonë ata është një e arritur shume e madhe dhe besojme se nje do vazhdojm e me këtë tempo pune edhe në të ardhmen.


Nga shkrimtar dhe poetë të pranishëm u prezentua edhe puna e tyre në botimin e veprave individuale ku më këtë rast në fondin e Bibliotekes së Ambasadës të gjithë dhuruan veprat e tyre.

Edhe Ambasadori Ruhi Hado në fjalën e tij u shpreh mjaft i impresionuar me punën e kësaj shoqate të shkrimtarëve këtu dhe theksoj se kjo është një punë me vlerë pasi që përmes verave të shkruara ruhet puna dhe kontributi i shiqptareve në diasporë. Ai u shpreh i gatshëm që bashkëpunimi mes Ambasadës dhe shoqatës së shkrimatrëve të jetë edhe më i madh dhe në këtë drejtim të punohet edhe më shumë në kultivimin e  vlerave të mirefillta letrare në diasporë.

Në vazhdim kryetari i kryesisë së shoqates Hysen Ibrahmi infomoi diplomatin shqiptar rreth vizitës që anëtarët e shoqatës benë në trojet shqiptare ne kuadër të manifestimit të 100 vjetorit të Shqipërisë shtet. Përshtypjet e tyre dhe perjetimet e paharuara nga ajo vizitë, takimet me udhehqësit më të lart të shtetit shqiptar si me kryeministrin Sali Berisha, ministrin e Kulturës dhe përsonalitete të ndryshme të jetës shoqërore dhe kulturore atje.

Pas dite anëtarët e shoqates së shkrimtareve vizituan dhe takuan Krydiplomatin kosovarë Lulzim peci me stafin e tij në lokalet e Ambasadës së Republikës së Kosoves në Mbretërine sudeze në Stockholm. Me këtë rast Ambasadori Lulzim peci infomoi anëtaret e krysise se shoqates së shkmrimtarëve mbi punën dhe aktitetet e Ambasadës së Republikës së Kosovës. U bisedua edhe për mënyrën e  bashkëpunimit mes Ambasades dhe shoqatës në mënyrë që puna të jetë sa më e suksesshme.


Nga ana e Kryetarit Hysen Ibrahimi dhe anëtareve tjerë të kryesisë Ambasadori u infomua mbi punën dhe aktivtet e shoqatës, rezultatet dhe të arriturat gjatë vitit që po lemë pas si dhe planet dhe mundësit për të ardhmen.

Ambasadori Lulëzim Peci shprehu mirënjohjen dhe konsideratën e tij për të arriturat e kësaj shoqate dhe se sipas tij do ishte me inetres nëse shoqata do kishte mundësi të angazhohej që pos asaj qe ajo ka në planet e saj për ”Thesarin nr 2” të botoj dhe ate se cka shtypi suedez  prezentoj për shqiptarët nga vitet 80 e deri me shpalljen e pavarësisë së Republikës së Kosovës si dhe ndoshta do ishte më interes të botohej edhe nje antalogji e poeteve shqiptar ne Suedi.

Këto sygjerime dhe propozime të ambassador Pecit nga të pranishmit u pranuan me miradi dhe se mendohet se edhe në këtë drejtim shoqata do angazhohet dhe do ia dal me botim.