Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Publikationer-Botime të reja
Botime të reja

Murat Gecaj: PËRUROHET LIBRI I SKËNDER HAKLAJT, “TROPOJA E MREKULLIVE SHPIRTËRORE”

PËRUROHET LIBRI I SKËNDER HAKLAJT, “TROPOJA E MREKULLIVE SHPIRTËRORE”

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

Nga e djathta: S. Haklaj e M.Gecaj

1.

I lindur në Rosujën ilire të Bujanit, aq të njohur për lashtësinë dhe vlerat e saj të çmuara historike e kulturore, jo vetëm në 12 vitet e para të jetës sime atje, por dhe në 8 vitet e shërbimit tim (1966-1973), me rininë e kulturën në rrethin e Tropojës, si dhe nga leximet e ndryshme, me autorë të kësaj krahine ose jo dhe tani përmes librit të ri studimor të Skënder Haklajt, jam njëri nga dëshmitarët e shumtë të traditave të mrekullueshme, që mbart krahina jonë e dashur, Malësia e Gjakovës. Ky është një studim i veçantë në llojin e vet dhe i botuar në një libër, i cili e ka titullin domethënës, ”Tropoja e mrekullive shpirtërore”(Tiranë, 2014). Akademiku Vasil R. Tole është konsulent shkencor i tij dhe ka shkruar hyrjen, ndërsa redaktore letrare e teknike Suela Kolpepaj dhe me ballinë të punuar Agim H.Doçi.

Përurimi i këtij libri u organizua nga Bashkia e qytetit ”Bajram Curri”, në bashkëpunim me Akademinë e Shkencave, Qarkun e Kukësit, deputetin e Tropojës, Unionin Artistik të Kombit Shqiptar dhe Shoqatën ”Tropoja”. Bashkëkraninas të autorit, shkrimtarë e poetë, punonjës të fushave të ndryshme të jetës dhe të kërkimeve e botimeve, të artit e kulturës, nga media e shkruar dhe ajo elektronike, e kishin mbushur sallën ”Aleks Buda” të Akademisë së Shkencave, gjë që sigurisht e kishte dhe simbolikën e vet.

Pamje nga salla, ku u zhvillua veprimtaria (Foto nga: Gëzim Steaj)

Përshëndetjen e rastit për pjesëmarrësit në këtë tubim mbresëlënës e bëri kryetari i Bashkisë së qytetit ”B.Curri”, Agron Demushi. Pastaj pata kënaqësinë që unë të flisja, shkurtimisht, si për traditat e mrekullueshme artistike, kulturore e shpirtërore të popullit të Malësisië së Gjakovës (Tropoja) dhe për vlerat e përgjithshme të studimit të Skënder Haklajt.

Pra, autor i këtij libri është ky mik i imi i kahershëm dhe djalosh tropopjan me zemër atdhetare. Në gjithësej 340 faqe e në 8 kapitujt e tij dhe përmes disa fotografive domethënëse, aty flitet bukur për tradita, doke e zakone; gojëdhëna, mitologji dhe vende historike e legjendare; për kullat karakteristike dhe gatimet tradicionale të krahinës; për veshjet e instrumentët popullorë dhe për lojërat me elemente kërcimi, për moshat e vogla etj. Sigurisht, për këto tema Skënderi ka shkruar e folur bukur e me pasion edhe për faktin, sepse që në fëmijëri, ka jetuar, është rritur dhe mëkuar në mjedise me tradita të tilla të rralla e frymëzuese. Posaçërisht, vetë ai, gjatë jetës iu përkushtua me pasion të veçantë, valleve popullore të krahinës, duke u bërë kërcimtar e koreograf i talentuar dhe, tanimë, studiues i zellshëm i pasurive shpirtërore, me burimin nga gurra e pashterrshme e popullit artist të Malësisë së Gjakovës.

Ballinat e librit të ri...

Janë domethënëse fjalët, që ai i ka shkruar në hyrjen e librit të tij dhe me kaq sinqeritet: “Padyshim, që shkolla rreth oxhakut ka qenë udhërrëfyesi i parë në jetën time. “Leksionet” dhe pleqësitë e zgjuara të saj u bënë ëmbëlsira e dashurisë sime për traditat, doket dhe zakonet tropojane. Oda e burrave është shtytsa themelore e shpirtit tim, e cila më nxiti dhe më ndihmoi të kërkoj, të studioj e të shkruaj, për vlerat tradicionale, shpirtërore e kulturore të popullit, në shtrirjen dardanmalase-Tropoja e sotme”.

2.

Të pranishmit në përurim dëgjuan me vëmendje përshëndetjet e bëra nga deputeti i Kuvendit të Shqipërisë për atë krahinë, Besnik Dushaj; kryetari i Qarkut të Kukësit, Ipsen Elezi dhe Akademiku Vasil Tole. Ndërsa nga Ramiz Lushaj u lexua tema, që kishte përgatitur prof.dr.Shefqet Hoxha, ”Mësues i Popullit”. Aty paraqiteshin vlerat e shumanshme të librit të autorit Skënder Haklaj, i cili është bazuar fort dhe me aftësi profesioinale, në traditat e mrekullueshme popullore të vendlindjes së tij.

Aktori Llesh Nikolla lexoi pjesë nga ky libër, ndërsa në ekran u dhanë pamje për atë dhe jetën e autorit. Pjesëmarrësit dëgjuan edhe disa vargje, që kishin thurur për autorin e këtij libri të ri, kushtuar traditave popullore në krahinën e tyre, Nuredin Lushaj e Xhevdet Malaj.

Amatorët e rinj e ”ndezën” sallën, me këngë e valle të bukura popullore të krahinës...(Foto nga: M.Gecaj)

Pjesë e bukur e tërë këtij tubimi, në qendër të të cilit ishin traditat shpirtërore dhe kulturore në Malësinë e Gjakovës, ishin edhe vallet e shkathëta të një grupi me vajza e djem nga ajo krahinë. Me ata u bashkua edhe valltarja e njohur, qysh shumë vite të shkuara, Hajrie Haklaj. Gjithashtu, u duartrokit nxehtësisht edhe kënga me lahutë e rapsodit Gjovalin Prroni.

Në emër të UAKSH, Azgan Haklaj e Xhevdet Malaj i dorëzuan autorit të këtij libri, Çmimin ”Jeronim de Rada”. Ndërsa e reja Jerinda Goçi i dhuroi atij një buqetë me lule të freskëta.

Në mbyllje të gjithë kësaj veprimtarie përuruese, Skënder Haklaj i falënderoi përzemërsisht folësit dhe pjesëmarrësit, si dhe gjithë ata, që e mbështetën atë në realizimin e saj.

Pasi secili i ftuar mori me nënshkrim një libër dhuratë, nga djali i autorit të tij, bisedat e përbashkëta ata i vazhduan në koktejin e shtruar, me këtë rast.

Tiranë, 30 janar 2015

 

Gjin Musa:Ne pentagramet e poezis

Gjin Musa


Ne pentagramet e poezis

Me poeten Gjenofefa Myrtaj Ferrari.


Keto dite me rane ne dore 5 librat e poetes Vlonjate Gjenovefa Myrtaj Ferrari,pasi i kame lexuar me shum kenaqesi ato krijime

te mrekulluesheme,eshte e natyresheme qe me terhoqen vemendjen edhe vleresimet e redaktoreve perkates.

Ja si shprehet poeti dhe gazetari Ndue Lazeri

Ishte mengjes i nje te diele kur me erdhi nji mesazh.

Me shkruante Gjenovefa Ferrari.Emerin e saj e kisha hasur ne internet,kisha lexuar krijimet te saj poetike,dija qe kishte publikuar dy vllime me poezi.

Kishim nji miqesi virtuale ne fb,por nuk kishim komunikuar ndonjihere drejtperdrejt.

Me  ndrojtjen e natyrshme te komunikimeve te para me tha qe disheronte te me dergonte disa poezi per t'i pare e t' i jepja miqesisht ndonje opinion.Pranova me kenaqesi.Pas pak ditesh me dergoi nji tufe lirikash,qe flisnin te tera per dashurin.

Me terhoqi thjeshtesia e saj,por edhe origjinaliteti i ndjnjes dashurore  qe buronte  mes vargjeve.

Dashuria e saj vinte here si dallge qe te rremben me vrullin e papermbajtshem e herre si vale qe te perkellel embelsisht si ne pergumje,here si zjarr qe pervlon nga brenda me forcen e llaves e here si nur hene qe zbukuron mbremjen.

Redaktori i liberit TAKIM NE PARIS z.Ndue Lazri nder te tjera tregon:

Cikli i pare u pasua nga te tjere.Kesisoj lindi nji bashkepunim i vazhdueshem midis miqesh e kolegesh.

Nderkohe tregon Ndueja me arriten dy librat e sajj te pare,e me vone edhe i treti.

Njohja me poezine e saj,me boten e endrrat e saj poetike,po behej gjithnji e me e plot

Bshkepunimi na coi vetvetiu drejt pregaditjes se ketij vellimi,qe eshte edhe i katerti qe lexuesi merr ne dore nga kjo autore.

Te cilin personalisht e konsideroj nje shkalle me lart ne pjekurin artistike te Gjenovefes.

Motivi zoterues eshte gjithnje ai i dashurise.

TAKIM NE PARIS

Po te pres ne te bukurin Paris,

mes shiut,poshte Harkut te ndritur,

aty do t'i puth buzet e tua,

aty ku gjithmone me ke pritur.

A e mban mend se ç'me thoe:

Ne te gjithe librat qe kam lexuar,

ty te gjeja ne çdo rresht e shkronje,

se me Parisin ti je dashuruar........

Nuk di,por ne Paris,i dashur

njerzit ndjehen gjithnje te dashuruar,

apo jane vetem neper libra tane

o ne tabllot muzeve ekspoz uar?

Te pres tek Harku i Triumfit te dashurise

aty te puthemi gjithe epsh e mall,

dikur ai Harku iu kushtua lirise,

liria zemrat na i mbush me zjarr.

Eja te takohemi ketu ne aparis

Tek Kulla Ejfel,tek Harku i dashuris.

Kjo poezi u shkeput nga vllimi i titulluat Takim ne Paris e poetes Gjenovefa Myrtaj Ferrari,po vlersimet jane te shumta per poeten ne fjal.

Redaktori Ndue Shabaku nder te tjera thot:

Pergjithesisht kemi te servirur nji varg te embel,te bukur,komunikues e depertues.

Mesazhi na vjen here i nenkuptuar,here si nji enigeme e ne disa raste me vleren e nji mesimi me vlera emancipuese shoqerore.

I pranishem dhe vargu i guximshem per t'iu pergjigjur zemres qe nuk nenshtrohet ne emer te dashurise.Te dashurise qe gjeneron dhe gjenerohet.

Kurse z.LIGOR SHYTI ja se sie vlereson poezin e poetes Gjenovefa.

Me force te madhe shpirterore,autorja na ben bashkeudhetar te saj gjate leximit te librit.Ajo na fut ne boten e saj te brenshme,na nxjerr shetitje te shohim dhe te shijome natyren,detin,pejsazhin dhe,si pa e kuptuar,nis te tregoje enderrat e saj te dikurshme,ato te bukurat,qe shpesh i kane ngelur autores edhe ne sirtar dhe tani,kur jeta ka marre tjeter drejtim dhe tjeter kuptim,n i tregon ato si thesare poetike qe here pas here i ngacmojne ndjenjen dhe kujtimet.

Gjithkush qe e ka provuar dashurine

me pranveren ka qenne bashkeudhtare

s'ka si te jete ndryshe :kete e dime:

pranvera me dashurine nuk rri kurre e ndare!.

Poetja nuk ngurron t'u shprehe atyre edhe mesazhe optimizmi,duke thene:

Nga libri i jetes do te marr me te miren

e ta shperndaj nder miq,anembane

do t'ju fal driten,ta mund erresiren

e me vargjet e mia t'u jem prane.

E tille eshte poezia e Gjenovefa Myrtaj,nji metafore e perhershme,ku kontradikta dhe kundrervenia poetike leverohet me shkathtesi,ku kerkimi shpirteror apo gjeografike,shnderrohet ne nji Odise te brenshme e te pambarimte.

Gjithçka behet me finese,me nji mjeshteri qe duket se autorja e zoteron me mjaft lehtesi.

Duke mbyllur kete shkrim,me ngjason sikur po notoj ne pentagramin e poezis.Autores se pese librave te nji pasnjeshem i uroje qe s'shpejti te na prezantohet me liberin e ri te cilin poe punon me shume kujdes poeti dhe gazetari i mirenjohur,miku im i viteve te rinis Ndue Lazri.Gjenovefa na ka mahnitur me krijimet e saja teper dinjitoze.

Gjin Musa

 

Gjin Musa:“KULTURA E KOMANIT DHE KOMANASIT” I AUTORIT NDOC SELIMI

Gjin Musa

Romë

“KULTURA E KOMANIT DHE KOMANASIT” I AUTORIT NDOC SELIMI

Pas dy promovimeve në Pukë dhe në Klinë (Kosovë) me duket se ky studim i mirëfilltë historik po merr pasaporten e një libri të plotkompletuar në të gjitha drejtimet si historike, etnografike, gjeografike dhe onomostike.

Autori, pas një studimi disavjeçar, boton në vjeshten e kaluar librin me titull "Kultura e Komànit dhe Komanasit", i cili është një trajtim  historik që vjen te lexuesi i bazuar në dokumenta te shumta të autorëve vendas e të huaj, si dhe në arshiva të ndryshme europiane.

Libri ndahet në dy pjesë të rëndësishme. Pjesa e parë flet për Kulturen e Komanit si një nyje lidhëse midis Ilirëve të dikurëshem dhe shqiptarëve të sotëm, si dokumenti nëntokësor më i plotë  për krijimin e vazhdimësisë së ekzistences si komb.


Duke iu referuar dokumentacionit të bollshëm që përdorë autori, ka mundur të na japë informacion për fillimet e zbulimit dhe perpjekjet që janë bërë për njohjen ndërkomëbtarisht të vazhdimësisë së ekzistences, si nga vendasit, po ashtu edhe nga historianë te huaj.

Gjithashtu libri është i ilustruar me foto të shumta , ku autori i ka shkelë me këmbë çdo objekt - rrënojë të të dhjetë kishëve që rrethojnë Kalanë e Dalmaces dhe vendin perqark. Kështu vijnë njëra pas tjetres vendrrënojat e kishës së Shën Andreas (Shën Ndreut), kisha e Mjerë, qujtur nga vendasit dhe jo e “Mirë”, siç e paraqesin disa studiusë në punimet e tyre për  këtë zonë.  (Shen Katerines, sipas Gjergj Bardhit, 1637). Pastaj vijnë me radhë kishët e Shën Gjergjit, Shën Shirgjit (Sergio), e Shën Mëhillit, e Shën Gjonit, e Shën Ndojt, e Shën Todrit (Teodorit) e deri te kisha e Shën Markut, pajtorit te fshatit Koman. Në kompleksitetin e Kulturës së Komanit, autori nuk le jashtë qytetet kryesore bregadrinase, pa të cilët, siç citohet në këtë material se “..nuk do të kishte një zhvillim kaq të madh të një qytetërimi në një pikë të veçuar,siç është Kalaja e Dalmaces mbi Koman”.

Duke shënuar data e fakte na vijnë me radhë qytetet si Danja, Sapa, Sarda, si dhe një sërë emertimesh e vend – banimesh të vjetra si në Shllak, Karmë e deri në Koman. Aty përshkruhet jeta në këta qytete si dhe shkatërrimi i tyre nga barbarët, por edhe rindertimi më vonë  (1290) nga banorët e zonës dhe ndihma që u jep atyre mbretëresha Helenë e Rashës, që edhe pse e martuar në familje mbretrore me fe ortodokese, bija katolike me origjinë franceze, mbeti për gjithë jetën besnike e pathyeshme e fesë së pagëzimit të saj fillestar.

Në shtjellimin që i bën autori Kulturës së Komanit, vijnë për herë të parë fakte të reja, siç janë ndikimi i kulturës kelte në këtë kulturë dhe anasjelltas  duke bërë një krahasim në detaje të objektëve të gjetura në muzetë e kultures kelte në Sesto Calende dhe Golasseca në Itali që përkojnë në mjaft raste me ato objekte të gjetura ne nekropulin e Komànit, siç jane torque, pektorali (pettoral), apo edhe braçole ne formën e kokës së gjarpërit që i perket përbërësit së kulturës ilire.


Me mjaft interesë është spjeguar një objekt i gjetur në varrezat e Dalmaces siç është urori ( unur ne gegnisht), i cili përdoret për të ndezur zjarrin. Autori e krahason me fushat me urna që u përdoren nga keltët që nga shekulli i VIII para Krishtit e deri në shekullin e III pas Krishtit. Këto paragrafe të çojnë te fakti se fjala unë zjarri (urë toskërisht) është pjesë zjarri, po ashtu urna (kampi di urna)ka kuptimin e kufomes së djegur, por edhe unur ose uror është mjeti ndezës. E arsyetuar në këtë formë del se emertimi i këtij mjeti e ka zanafillen qysh ne kohen e hekurit, pra 800 vjet para Krishtit dhe ka ardhë e gjallë deri ne ditët e sotme.  Autori në pjesën e parë shtjellon gjithashtu disa çështje të ndara në nëntituj siç janë Bytyçi i Buzhalës, Rruga e Bregut ose e dimrit, Jetesa ne vendbanimin e Dalmaces, Ndikimi romak e Bizantin, Kultura e Komànit pronë e muzeumeve shqiptare, si dhe me mjaft interes është nëntitulli Vendbanimi i Dalmaces mbi Komàn në një vështrim të ri.

Këtu lexuesi mund te gjejë mendimin e shprehur se Kultura e Komanit është e ndarë në dy pjesë; ajo ilire, qe është edhe kryesorja dhe që shkon deri në shekullin e VIII, si dhe nga faza e dytë e banuar nga një popullsi tjetër dhe që rimerr pas shekullit VIII e deri ne shekullin e XIII duke spjeguar në një farë mënyre edhe konkluzionin që ka dalë ekspedita e fundit e arkeologëve shqipëtaro - francezë, për mundësinë e banimit të një larmie popullsie.

Në pjesën e dytë të këtij studimi flitet për Komanet. Kush janë e nga vinë, gjë që del për herë të parë në historinë shqiptare në një shtjellim të gjatë. Pastaj vazhdohet me nëntitujt si Komanet në krye të shteteve e dinastive europiane, Komanët në eposin e kreshnikeve, Ekzistenca e komanëve në trojet shqiptare e deri të kalaja e Dalmaces mbi Koman.

Një pikë mjaft e debatueshme mund të jetë nëntitulli që autori bën pyetjen se “A mund të jenë Balshajt Komànë”?. Në këtë pikë të dhënat bazohen në shumë thënje të historianëve e analizuesve  të vëndit e të huaj mbi periardhjen e dinastisë së Balshajve dhe në fund bën pyetjen e mësiperme.

Kronologjikisht ky studim vazhdon me spjegimin e shumë toponimeve, që mund të sjellin një dobi të madhe për studiusit e mëvonshëm.

Një homazh të madh i bën autori fshatit tij të lindjes Komàn duke shpjeguar me imtesi se si u ruajt nën diktaturë e gjithë ikonografia e  famullisë së Komanit, si një dhunti që perveç Zotit – thotë autori – nuk mund të gjendet një fuqi tjetër që bëri të mundur këtë akt të pakrahasuar kolektiv.

Në fund mund të përsëris fjalët e kumtesës që mbajti z. Prel Milani në promovimin e këtij libri në Klinë (Kosovë), ku ndër të tjera thotë: “Autori është treguar shumë i guximshëm duke sjellë diversitet mendimesh edhe në çeshtje madhore, prandaj ky libër vlenë të studiohët e jo të lexohët”.

Me këtë rast ia rokomandoj edhe Akademisë së Shkencave të Shqiperisë. Libri eshtë i paisur me bibliografi si dhe me indekse të emrave e personave.

 

Murat Gecaj: NUMËR FESTIV I GAZETËS “NIKAJ-MËRTUR”…

NUMËR FESTIV I GAZETËS “NIKAJ-MËRTUR”…

Nga: Murat Gecaj

Në ditët e fundit të vitit të kaluar dhe në pragun e Vitit të Ri 2015, që sapo filloi, u shtyp e doli në qarkullim nr.12, i gazetës periodike, adhetare, shoqërore e kulturore të krahinës Nikaj-Mërtur, në Malësisnë e Gjakovës (Tropojë). Organin e shtypit në fjalë e boton Shoqata “Nikaj-Mërtur”, me kryetar Av.Gjin Niklekaj, drejtor Pashk Preka e kryeredaktor Dedë Qokaj. Kësaj radhe, këtë gazetë, të ilustruar dhe me 20 faqe, e ka mundësuar biri i krahinës, Kolë Hysenaj. Tërë numrat e saj janë shpërndarë falas, si për anëtarët e Shoqatës dhe lexues të tjerë të interesuar.

Duke e shfletuar këtë numër gazete, në faqen e parë është titulli, “Qeveria e sotmer e Tiranës t’i japë jetë projektit gjigand për Nikaj-Mërturin”, shoqëruar me një harë të madhe”. Ndërsa në brendësi, në faqen e dytë bien në sy shkrimet, “Shoqata ‘Nikaj-Mërtur’ hapë fushatën zgjedhore” e “Media, arkiv i vlerave tona”(nga D.Qokaj). Ndërsa tërë faqja e tretë i është kushtuar shfaqjes së organizuar, pak ditë më parë, në amfiteatrin “Blu Sky” të Shkodrës, shoqëruar edhe me disa fotografi(nga M.Gecaj). Në këtë koncert festiv, me producentë Prekë Mrishaj dhe Zamira Korançe, interpretuan jo vetëm këngëtarë e valltarë nga krahina Nikaj-Mërtur, por dhe të ftuar të tjerë, si nga Shkodra e Tirana. E veçantë ishte, se aty kënduan aq bukur edhe Dila Gecaj, e ftuar nga Nju Jorku e Lindita Gjoka, e ardhur nga Athina etj.


Numri i ri i gazetes “Nikaj-Mwrtur”…

Në faqet vazhduese janë botuar shkrime të tillë, si “Nikaj-Mëturi në kulmimet dhe thyerjet e historisë” (nga prof. Lush Susaj), shkrimi I Nikollë LOkës për librin e dr. Mark Palnikaj, kushtuar bajraktarit të Mërturit, Tunxh Miftari. Me interes janë dhe dy shkrime të tjerë, po nga M.Palnikaj, ku flitet për prejardhjen e fiseve Nikaj e Mërtur dhe shfqet mendimi që të shkruhet një historik për to. Po në fushën e historisë, është shkrimi tjetër, që ka autor prof. Lush Susaj, “Nuk ka pasur bashkëqeverisje, as bashkëfajësi shqiptare-osmane”.

Siç dihet, kjo krahinë me plot tradita dhe bukuri tëb rralla natyrore, shquhet dhe për numrin e madh të krijuesve të saj, si poetë e shkrimtarë, artistë e studiues etj. (Në faqen 15 janë botuar emrat e disave nga ata). Kështu, në këtë numër, gazeta i ka lënë vend në dy faqe të saj, me poezitë e frymëzuara të Jak Përpalit.Ndërsa, po në dy faqe, Ylli Prebibaj ka shkruar për dëshmi e fakte nga lindja dhe zhvillimi i arsimit shqip në këtë krahinë e më gjerë. Dy shkrime për zhvillimin teknik në Nikaj-Mërtur kanë autor dr.Mark Palnikaj. Ndër të tjera, ai nënvizon se, realisht, ai nisi atje pas viteve ’60-të, të shekullit të kaluar.

Nikajmërturasit, jo vetëm që kanë organizuar disa herë veprimtari të bukura, por dhe përfaqësues të tyre kanë marrë pjesë në festimet e shoqatave simotra. Kështu, një shkrim i tillë, nga M.Gecaj, i kushtohet në veprimtarisë së përvitshme kulturore-artistike, në Malin e Dajtit, të Shoqatës “Bytyçi”, me me kryetar av.Agron Gjedia. Ndërsa publicist Ndue Ukcamaj ka botuar shkrimin, “Mirash Gjoni, Homeri i Eposit Shqiptar”.

Në faqen e parafunditr të kësaj gazette është shkrimi I redaksisë, “Një vendim zakonor, në dobi të nikajmërturasve-Përfaqësues të dy fiseve të zonës marrin vendimin për kufizimin e shpenzimeve mortore”.

E përgëzojmë stafin e gazetës “Nikaj-Mërtur”, për numrin e ri, që përgatiti për lexuesit e saj. Gjithashtu, shpresojmë që ajo të botohet në vazhdimësi, me mbështetjen bujare të bashkakrahinasve ose dshamirësve të tjerë.

Tiranë, 2 janar 2015

 

Lumo Kolleshi: Një vështrim i shkurtër për librin poetik “Ditët e javës së emigrantes” të poeteshës Teuta Sadiku

Lumo Kolleshi

Një vështrim i shkurtër për librin poetik “Ditët e javës së emigrantes” të poeteshës Teuta Sadiku


Duke u shkëputur për një çast nga realiteti ynë,që për fat te keq,shpresën,këtë motër të fatit të hidhur,e ka bërë Doruntinë dhe e ka martuar në vise të largëta,do të lindte një dëshirë e parakohshme:të krijohej një muze për baladat e thekshme e fëmijët tanë të shuanin kureshtjen e tyre për një kohë të largët.Të tregonin me gishtat e tyre të njomë:”Ja,ky është ai xhaxhi nizami që mbeti përtej urës së Qabesë.Ky këtu është Mitroja i ardhur nga Misiri që vrau djalin dhe gruan.Shikoje këtë plakë të ngrirë buzë detit që sytë ia ka mbuluar kripa.Ishte vajzë dikur e priti një jetë të tërë ndanë valëve të dashurin e saj larg e larg larguar.”Por kjo dëshirë të bëhet e vagullt,për më tepër pasi ke përfunduar së lexuari librin poetik “Ditët e javës së emigrantes” të poeteshës Teuta Sadiku.
Që në stilemën titull autorja prezanton boshtin tematik të vetë librit,madje po këtu qartësohet dhe vet struktura që do të realizojë materien përmbajtësore të shqetësimit poetik,e cila do të vijë në formën e një ditari të unit lirik,të femrës emigrante.Ndonëse vet ky ditar nuk u përmbahet aq fort rregulllave dhe shpaloset segmentalisht përmes një jave,koha reale këtu përhumbet e përkundër saj lexuesi e ka fort të lehtë për të vendosur piketa të kësaj kohe,që përkon me emigrimin e fundit të shqiptarëve.
Brenda një jave poetike(po sjell për ilustrim atë ç’ka ndodh brenda së hënës),ashtu si në përroin psikik të XhejmXhojsit,autorja e përfaqësuar këtu përmes unit lirik,jeton të përditshmen e vrazhdë si emigrante,kujton,bëhet Penelopa moderne,kthehet në fëmijërinë e vet pranë një guri symbol,pranë valëve të lumit të vendlindjes,merr në mbrojtje dinjitetin e grave shqiptare,kërkon punën e saj të zezë e mendja i shkon pranë nënës që vuan,bëhet gjeth në pyllin e shpresës.Kështu të ndodh edhe me ditët e tjera të javës dhe që të gjitha kanë një profil poetik krejt të veçantë nga njera tjetra e këtë autorja e siguron fare natyrshëm përmes veshjes metaforike.Parë në një këndvështrim të tillë ciklik ku dhe cikli thellë në vetvete krijon hapësira te reja,depërton në thellësi përjetimi e meditimi, nënvizojmë se autorja përvijon një tipar të stilit të vet .
Nëse pak me lart nënvizuam një qasje me përroin psikik të Xhojsit,për këtë do të sillja në kujtesën e lexuesit që t’i referofet sadopak dhe leksikut të përdor nga autorja,ajo nuk trembet nga përdorimi i fjalës edhe kur fjala jashtë kontekstit të poezisë nuk të tingëllon poetike,por metaforat vigjilente i kthejnë edhe këto fjalë në një organizim poetik zhbirues,në mbarëvajtje me mesazhet,që jo pak here vijnë tronditëse.
Në tërësinë e vet libri në fjalë mbetet një këngë për femrën në përgjithësi e për atë emigrante në veçanti,por me një ton gati tragjik.Gjej rastin të falenderoj autoren që na e beri më të bukur festën duke na mbledhur me këtë prurje dinjitoze dhe ditët e javës u bëfshin muaj dhe vite poetike.Faleminderit

 


Faqe 11 nga 76

Newsflash

 

 

SHOQATA E SHKRIMTARËVE ARTISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTAR NË SUEDI (SHSHAKSHS)  
                                                                                                                                                                                                                                             

 

           Dok. 2011/001

            2011-10-07

          Förslöv/Suedi

 

 

 

Pas promovimit të librit “Shkolla Shqipe në Suedi” e autorit Ramadan Reshitaj, në Ängelholm, një grup initelektualësh në përbërje : Sadulla Zendeli - Daja, Rizah Sheqiri, Prof. dr. Bedri Paci, Prof. Osman Ahmetgjekaj, Sadri Mustafa, Bajram Peci, Rrahman Rrahmani, Mursel Shkupolli, Avdyl Uka, Shaban Osmani, Fadil Tashevci, Driton Rrustolli, Blerim Ibrahimi etj, u kthyen për një vizitë private në Förslöv tek veprimtari i dalluar i çështjes kombëtare z. Hysen Ibrahimi.

 

Meqenëse, në këtë përbërje ishin shumë personalitete që kishin botuar kush më shumë e kush më pak disa vepra letrare, dokumentare, poetike etj, nikoqiri z. Hysen Ibrahimi, përfitoi nga rasti dhe bëri një propozim: “Unë mendoi se sot në Suedi është imperativ i kohës të formojmë një asociacion të ngjashëm siq e kanë disa shtete perendimore. Unë po e shoh se sonte këtu jemi një  numër i madh krijuesish. Andaj, dëshiroj dhe mendimin Tuaj për këtë”. Pati shumë diskutime dhe pothuajse të gjithë e miratuan këtë propozim të qëlluar.

Sadulla Zendeli – Daja, ai u kyq në këtë temë dhe tha se: “Të ju them të drejtën disa herë kam menduar për këtë ide që të kemi një lidhje apo shoqatë në të cilën, intelektualët, dhe të gjithë krijuesit qofshin ata shkrimtarë, gazetarë, publicistë, veprimtarë mund ta gjenin vehten dhe të takoheshim në këtë asociacion”.

Prof. Osman Ahmetgjekaj, ai tha se: “Edhe unë mendoi se formimi i një asociacioni të tillë do të ishte shumë i qëlluar dhe plotësisht e përkrahu këtë inisiativë që e mori z. Hysen Ibrahimi” dhe deri në Kuvend ky asociacion të quhet:

 SHOQATA E SHKRIMTARËVE ARTISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTAR NË SUEDI” (SHSHAKSHS).

Rizah Sheqiri, ai në fjalën e vet tha: “Është shumë mirë dhe e qëlluar që kjo ndej private të shfrytzohet për një qëllim të mirë të cilin besoi do ta kurorizojmë me formimin e këtij asociacioni të cilin e propozi Prof. Osman Ahmetgjekaj”.

Prof. Bedri Paci: “Ne e dimë se një pjesë kanë botuar dhe po botojnë, kishte me qenë tejet e rrugës që kjo tani të organizohet përmes një asociacioni, sepse botimet janë më të fuqishme dhe se çdo asociacion ka ndikimin e vet kur punohet në grup”.

Rrahman Rrahmani: “Edhe unë si kryetar i shoqatës “Nëna Terezë” në Ängelholm, mendoi se kjo inisiativë është shumë e qëlluar dhe kërkoi sa më parë të fillon nga puna”.

Avdyl Uka: “Unë po ndjehem tejet i lumtur që sonte përfituam nga kjo ndej spontane e të formojmë një shoqate apo asociacion që u propozuar më lartë, ku do të tuboj të gjithë intelektualët dhe krijuesit në Suedi. Unë në parim e përkrahi këtë nismë”.

Halim Hoti, biznismen i dalluar në Suedi, drejtor gjeneral i firmës “Systemputs murning bygg i Tvååker” AB - Suedi, i entuziasmuar deklaroi se: ”Unë jam i gatshëm të ju ndihmoj materialisht dhe po ju premtoi se do ta keni mbështetjen time materiale aq sa mundem. Por – ai deklaroi në vazhdim - për librin e parë unë do mbuloj të gjitha shpenzimet dhe për rezervimin e lokalit ku do të mbahet Kuvendi këtu në Suedi dhe promovimi i librit në Bibloteken Kombëtare Universitare në Prishtinë. Kjo mbështejte e madhe nga ky humanist i madh, veprimtar i dalluar i çështjes kombëtare edhe si biznismen i shkëlqyeshëm për Suedi, u përshëndet nga të gjithë pa përjashtim.

 

Pasuan edhe shumë diskutime të tjera të cilat ishin të ngjashme ku përkrahej në parim formimi i këtij asociacioni. Andaj, krejt në fund z. Hysen Ibrahimi, kërkoi nga të gjithë të pranishmit një deklarim formal, se a mund të formojmë një Këshill Inicues, që do të punonte në këtë drejtim deri në thirrjen e Kuvendit, gjë që kjo i miratue nga të pranishmit. Dhe si kordinator deri në mbajtje e Kuvendit Themeltarë, u caktua z. Hysen Ibrahimi, që do të kontaktoi edhe disa njerëz krijues në Suedi. Pasi u dha pëlqimi nga të gjithë të pranishmit, u vendos dhe u formua Këshilli Inicues për themelimin e “SHOQATËS SË SHKRIMTARËVE  ATISTËVE DHE KRIJUESËVE SHQIPTARË NË SUEDI” (SHSHAKSHS), me këtë përbërje:

 

                                            -Sadulla Zendeli - Daja,

                                            

-Sadulla Zendeli - Daja,

-Osman Ahmetgjekaj,

-Afërdita (Avdyli) Dolovac,

-Rizah Sheqiri,

-Prof. dr. Bedri Paci,

-Rrahman Rrahmani,

-Yllka Sheqiri,

-Avdyl Uka,

-Florije Bajraktari,

-Mursel Shkupolli,

-Fetah Bahtiri,

-Hamit Gurguri,

-Halim Hoti – Sponsor gjeneral,

-Naser Zeqiri,

-Hysen Ibrahimi, koordinator.

 

 

 

Shenimet i mbajti:

Prof. Osman Ahmetgjekaj.