Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Botime të reja


VIRON KONA: FLLADE TË NGROHTA ATDHEDASHURIE E MIQËSIE, SHQIPTARE-SUEDEZE..

 

FLLADE TË NGROHTA ATDHEDASHURIE E MIQËSIE, SHQIPTARE-SUEDEZE..

(Libri i ri i prof. Murat Gecaj, “Me zemër në vendlindje”)

Nga: VIRON KONA, shkrimtar e publicist

inspektor në Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës-Tiranë


Nga e majta: V.Kona e M.Gecaj (Tiranë, shkurt, 2013)

Vizitat në një vend mik, janë gjithnjë mbresëlënëse dhe cilido vizitor e ndjen detyrim që të shprehet për to, në mënyrën e tij, për gjithçka që sheh, për njerëzit që takon e për mjedisin. Ndërsa, më pas, si pa kuptuar, nis e “zhytet” në jetën dhe botën e atij vendi, më saktë të njerëzve që jetojnë, punojnë dhe  e zhvillojnë veprimtarinë e tyre atje.

Prof. Murat Gecaj, duke qenë i ftuar nga Qendra Kulturore Shqiptare  “Migjeni” në Boras të Suedisë, në festimet e 5-vjetorit të krijimit të revistës  “Dituria” dhe të 4-vjetorit të radios “Dituria”, është nxitur të shprehet ndjeshëm, me respekt  dhe me shumë dashuri, për ato festime dhe për aureolën, që i ka shoqëruar ato, në Shqipëri dhe në Suedi. Kur i lexon, varg njëri pas tjetrit, shkrimet e librit të krijojnë përshtypjen e një buqete me lule të shumëllojshme dhe  të freskëta, të lidhura me “fjongon” e miqësisë shqiptare – suedeze. Ato u dhurohen dhjetëra mijëra bashkëkombësve shqiptarë me banim në Suedi, por dhe mikpritësve suedezë, këtij populli me ndjeshmëri të lartë njerëzore, që iu gjendën pranë vëllezërve tanë nga Kosova, në ditët e tyre më të vështira, kur mbi ta veproi me egërsinë më të madhe gjenocidi  serb.

Në shkrimet e këtij libri, pasqyrohen dhe  vlerësohen dukuri, episode dhe ngjarje, veprimtari miqësore shqiptare - suedeze dhe ndjenja atdhedashurie, për vendlindjen Kosovë dhe Shqipërinë. Por shprehen edhe meditime rreth asaj çfarë prof.Gecaj ka përjetuar e ka ndjerë në ato ditë të qëndrimit dhe të vizitave në Suedinë mike. Gjithçka është parë dhe shkruar nga këndvështrimi i një publicisti të sprovuar, që nuk lë t`i shpëtojë gjë; që vlerëson, studion, analizon, shprehet me fjalën e sinqertë dhe mendimin e pastër e të çiltër dhe, e plotëson këtë, më tej, me imagjinatën krijuese. Me këtë libër,  mendoj se autori ia arrin t`i shprehë natyrshëm  mbresat dhe emocionet, që provoi në ato ditë të shënuara, por edhe t`i përjetojë dukuritë dhe ngjarjet me ndjenjën e thellë të atdhetarizmit, t`i vlerësojë ato si ngjarje të rëndësishme historike  dhe me theks njerëzor.

Me penën e artë të publicistit, autori gjen rastin të shprehet bindshëm, argumentues dhe bukur për Suedinë e zhvilluar dhe të përparuar, ndër shtetet dhe kombet europianë. Njëherazi, shkruan me një gjuhë zemre të ngrohtë edhe për ato vlera thellësisht njerëzore, që e shquajnë popullin suedez,  dashurues  të shpirtit të bukur e të lirë të njeriut.

Cilido lexues i vëmendshëm vëren  se ngjarjet, episodet, shënimet, përshtypjet, skicat, reportazhet dhe e tërë ngrehina publicistike e paraqitur mjeshtërisht në faqet e librit, ka një bosht, rrezaton një subjekt: jetën e suedezëve dhe të shqiptarëve me banim në Suedi; jetën aktuale, marrëdhëniet e natyrshme dhe tepër njerëzore e miqësore të krijuara mes tyre, për një ardhmëri të sigurt, për fëmijët, familjet dhe vazhdimësinë e jetës. Libri pikëzon dhe veçon episode dhe ngjarje, portretizon tipa dhe karaktere  njerëzish,  shqiptarë dhe suedezë, të moshave dhe profesioneve të ndryshme; vë në dukje dhe vlerëson e gjithçka  e bën në mënyrë tepër shprehëse, figurative dhe emocionuese.


Boras-Suedi (14 prill 2012). Nga e majta(lart): V.Kona, B.Latifi, M.Gecaj, P.Ketissen, S.Demaku; (poshtë, nga e majta): K.Hoxha e K.Gurmani

Libri nisë me lajmin e udhëtimit për në Suedi, nëpërmjet ftesës së veçantë të Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni” në Boras; me udhëtimin ajror drejt Veriut të Europës, në vendin e dikurshëm të vikingëve, kurse sot të suedezëve të zhvilluar, të përparuar dhe shpirtmirë, me botë të pasur njerëzore. Vijon libri me shkrime për brendinë e festimeve të  5-vjetorit të revistës “Dituria” dhe të 4-vjetorit të radios “Dituria”; me përqafime të ngrohta dhe të përmallshme mes vëllezërish dhe miqësh; me bashkëbisedime mbresëlënëse dhe fjalë të zjarrta, të mbajtura në kuvendin  e njerëzve të kulturës. Ndërsa shohim më tej fotografi të panumërta dhe autografe librash, me shprehje ndjenjash të respektit vëllazëror e miqësor…

E, në vazhdim, pasqyrohen vizitat në Borasin e njohur për tekstilin, për veçoritë dhe karakteristikat qytetare perëndimore të tij; për historinë dhe kulturën, për njerëzit e mirë, të dashur, të ditur dhe  mikpritës; për bukuritë dhe pastërtinë e mjedisit; kujdesin ndaj kulturës, traditës, librit, veprave të artit; respektin për vlerat njerëzore kudo, ku ato shfaqen dhe plot shembuj të tjerë, që përfaqësojnë, konfigurojnë  e paraqesin në mënyrë bindëse një qytet europian, me përmasa dhe  parametra modernë.

Shkrimet e librit, shprehin ngrohtësisht e mjaft bukur edhe vizitën në Goteborg, qytet i dytë i Suedisë për nga madhësia, i quajtur ndryshe dhe “Londra e vogël” ose “Amsterdam i ri”; vijojnë me përshkrimet mbresëlënëse të vizitave  dhe shëtitjeve në atë qytet-port, me histori dhe mjedise interesante e befasuese për cilindo vizitor. Libri ndalet në portretizimin e karaktereve njerëzorë, tregimin e ngjarjeve të llojllojshme, duke pasqyruar thellësinë e ndjenjave të atdhedashurisë së shqiptarëve, të cilët kanë gjetur strehë të ngrohtë dhe të sigurt në Suedinë mike, por që vazhdimisht mendjet dhe rrahjet e zemrave të tyre, përhapin në hapësirë fllade malli dhe dashurie të zjarrtë për vendlindjen e shtrenjtë, Kosovën dhe Shqipërinë.


Kopertinat e librit të ri

Prof. Murat Gecaj, si edhe në shkrime të tjerë të tij, zhvillon dhe vlerëson ngjarjet nisur nga ideja se, ajo që e bën të bukur dhe mbresëlënës një vend, një qytet, një shtet, një popull, është vlera shpirtërore e njeriut, sesi ai paraqitet në veprimtarinë e jetës së përditshme, çfarë qëndrimi mban  ndaj të resë, përparimtares; sesi ai ndërton “urat” e bashkëpunimit me popuj të tjerë, si nderon dhe respekton civilizimin dhe qytetërimin. Dëshiroj të theksoj me bindje të plotë, si bashkudhëtar dhe dëshmitar  i mjaft episodeve dhe ngjarjeve të përshkruara në këtë libër, që Suedia dhe banorët e saj, qofshin vendës, shqiptarë ose të ardhur nga kombe të tjerë, e manifestojnë cilësisht shkëlqyeshëm qytetarinë, mirësinë dhe dashurinë njerëzore.

Autori e respekton Suedinë dhe suedezët si komb, duke vënë në dukje se ata   i kanë  dhënë botës dhe njerëzimit personalitete të mëdhenj historikë dhe të të gjitha fushave: politikës, kulturës, shkencës,  artit, letërsisë. Por, ndërkohë, ky vend dhe ky popull emeton stuhishëm dhe me rrezatim gjithëpërfshirës, energji të pamata njerëzore, ashtu si dielli jetëdhënës shpërndan kudo, pa kursim, pa hatër dhe anësi, rrezet e tija të ngrohta, kusht kryesor  për ekzistencën e njeriut në planetin, ku ne  jetojmë.

Nëpër  faqet e librit kalojnë emra njerëzish të moshave e profesioneve të ndryshme, shqiptarë e suedezë, fëmijë, nxënës shkollash, mësues e mërgimtarë të thjeshtë, personalitete të artit e kulturës, miq dhe dashamirës të Shqipërisë e Kosovës, autoritete vendëse, gazetarë, shkrimtarë, artistë, studiues… Emrat e tyre bëhen të njohur nga autori me respekt e dashuri, ata portretizohen dhe paraqiten bukur me të veçantat e tyre, me vlerat dhe me mesazhet që përcjellin, nëpërmjet tregimeve, ndodhive, bashkëbisedave të ngrohta e të sinqerta. Nga njëra faqe në tjetrën, lexuesi miqësohet  me ta, si me miq që ka mall e dëshirë t`i takojë e t`i njohë më nga afër.

E bënë tërheqës librin, fakti se ai është  shkruar me një gjuhë të pastër letrare e drejtshkrimore, me larmi, ngjyrime e nuanca emocionale, me stil tërheqës e origjinal. Gjithashtu, e bën edhe më të plotë librin, pajisja me fotografi njerëzish, vendesh, peisazhesh dhe pamjesh, nga vizitat në  Suedinë  e bukur.

Kam bindjen  se, cilido që do ta lexojë këtë libër, jo vetëm do të marrë një informacion të pasur dhe të plotë për popullin suedez dhe shqiptarët me banim në Suedi, por edhe do të krijojë përshtypje, të atij lloji,  që të mbeten të ngulitura thellë në kujtesë dhe që pasohen me shfaqjen e  emocioneve, për çdo faqe dhe  shkrim të librit.

Një hyrje libri, ka për detyrë të japë natyrshëm një informacion, por edhe të nxisë dëshirën dhe kureshtjen e lexuesit për atë që, libri, përfaqëson, paraqet dhe trajton, për mesazhet që  përcjell dhe mënyrën, sesi i shprehë ato. Gjithësesi, sado pasqyruese që të jetë një hyrje, ajo nuk mundet kurrsesi të bëhet zëdhënëse e plotë dhe shteruese  e mesazheve, emocioneve dhe bukurive të një vepre të ndjerë publicistike. Do të jetë vetë lexuesi, ai që do ta bëjë vlerësimin. Por dëshiroj të nënvizoj me bindje se, te faqet e këtij libri, rrahin si krahë pëllumbash në fluturim, fllade të ngrohta atdhedashurie e miqësie, të çiltëra, transparente dhe të sinqerta, të atilla, që mund t`i krijojnë vetëm zemrat  e bukura.

Tiranë, shkurt 2013

 

 

Kurtesh Devaja: Deri te Molla e Kuqe

 

Deri te Molla e Kuqe


Kurtesh Devaja

"Kur të rriteni dhe të shtoheni ju muhaxhirët e rinj, mos i lini trojet tona të Toplicës, se ato janë tokat e të parëve dhe kthehuni atje së paku t’i vizitoni varret dhe themelet e shtëpive të djegura e të bëra shkrumb e hi”. (Amaneti i muhaxhirëve të Toplicës). Problemet historike në jetën tonë kombëtare dhe shtetërore janë prezente në vazhdimësi. Këto probleme datojnë qysh herët, dhe ato kanë ndikuar në të gjitha proceset e zhvillimit të përgjithshëm shoqëror e kombëtar. Brezat e lindur dhe të rritur në vitet që po jetojmë, të ndarë politikisht me kufij shtetesh, të vendosur nëpër tokat shqiptare me vendimet e Traktatit të Shën Stefanit, Kongresit të Berlinit dhe Konferencës së Londrës, e quajnë të pakuptimtë mosangazhimin e duhur të politikës mbarëkombëtare për t’i korrigjuar padrejtësitë dhe gabimet historike që shqiptarëve iu imponuan gjatë shekujve. Nuk mund të them se është faji i brezave më të vonshëm, pse nuk e kemi ditur këtë, por do të mbetemi fajtorë nëse nuk e mësojmë sot drejt këtë padrejtësi që iu bë shqiptarëve gjatë shekujve të fundit. Sepse deri tash këto padrejtësi në librat e historisë e të gjeografisë i mësuam mbrapsht, ashtu siç na servuan dhe na mësuan të tjerët.


Por, sa më shumë që tash mësojmë, më shumë e kuptojmë se në ato libra nuk është shkruar drejt e si duhet e vërteta historike për shumëçka nga e kaluara jonë. Kjo u bë nga ata që e shkruan historinë me diktate politike e ideologjike. Por, njëkohësisht, fajtorë edhe më të mëdhenj janë ata që e falsifikuan historinë tonë kombëtare. Brezi ynë i sotëm do ta mbajë fajin nëse brezave që vijnë nuk ua shpjegojmë drejt historinë tonë. Pra, do të mbetemi fajtorë nëse për brezat që vijnë nuk i shkruajmë drejt librat e historisë e të gjeografisë sonë kombëtare.

Duhet të dihet qartë e mirë se shteti shqiptar në vitin 1912 u shpall në kufijtë edhe ashtu të tkurrur politikisht që përfshinte 4 vilajetet shqiptare, në një sipërfaqe prej mbi 90 mijë kilometrash katror. Mirëpo, pavarësisht kësaj, nuk pushoi zaptimi dhe grabitja e tokave shqiptare nga fqinjët, e që është më keq çështja shqiptare dhe këto padrejtësi ndaj kombit tonë vazhduan që nga  Paqja e Budapestit, më 1877, Traktati e Shën Stefanit, deri në Kongresin e Berlinit (1878). Çështja shqiptare u kalua shkarazi, duke u përmendur vetëm aq sa i prekte interesat e njërës, ose të fuqisë tjetër botërore. Ndërsa, Fuqitë e Mëdha kujdeseshin që t’i kënaqnin interesat e fqinjëve të shqiptarëve, duke u dhënë toka shqiptare. Nga e gjithë kjo, përfitime më të mëdha nxori hegjemonizmi serb, i cili gjatë shekujve gjithnjë i zaptonte tokat shqiptare. Prandaj, edhe vendimet që u morën në Kongresin e Berlinit, të cilat ishin shumë të padrejta, e shtuan zemërimin e shqiptarëve kundër Fuqive të Mëdha. Ky pezmatim u ndie dhe u theksua veçanërisht në viset ku ndodhi humbja e territoreve.

Prandaj, edhe plagët e rënda të pashëruara që vazhdimisht dhembin dhe ngacmojnë edhe sot trungun kombëtar, e që quhen Molla e Kuqe, Toplica e Sanxhaku i Nishit, ishin dhe mbeten preokupim i shumë gjeneratave, pasi zaptimi i asaj pjese të territorit shqiptar nga serbët, sot e gjithë ditën mbeten të paqartësuara dhe të pandriçuara sa e si duhet. Sepse, kjo pjesë e historisë së dhimbshme për shqiptarët, me gjithë përpjekjet, asnjëherë nuk u ndriçua drejt, qartë e mirë. Nuk u ndriçua drejt, e të mos them fare gjithë ajo që kishte ndodhur në fund të shekullit XIX dhe në fillim të shekullit XX, në atë pjesë që ishte tokë shqiptare, e që u zaptua nga sllavët. Kjo çështje në vazhdimësi vetëm shkarazi përmendet nëpër disa dokumente historike, apo të autorëve të pakët shqiptarë, por edhe të atyre të huaj. Për më tepër detyrën që duhej ta kryente historia, i mbeti traditës gojore e cila aq sa pati mundësi e kurajë e kultivoi në kujtesën e vet popullore.

Që nga koha kur isha nxënës i shkollës së mesme, por edhe gjatë studimeve, e në veçanti gjatë bisedave të zakonshme, si në tubimet familjare, por edhe në ato më të gjera shoqërore, isha kureshtar të di për historinë e Mollës së Kuqe, që brez pas brezi përcillej nga të moçmit, duke e cilësuar si kufi ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, që nga koha e sundimit të Perandorisë Osmane. Por, asnjëherë nuk e kisha mësuar me saktësi të vërtetën se ku ndodhej kufiri që quhej si Molla e Kuqe. Për Mollën e Kuqe shpesh në opinion dolën edhe spekulime të ndryshme, kinse ajo është joekzistente etj. Nën trysninë e kësaj kureshtjeje dhe i interesuar për të vërtetën, vendosa që t’i qasem me një cikël dokumentari televiziv, që në verën e vitit 2011 u transmetua në 9 episode në televizionin publik, Radio Televizioni i Kosovës, e që u realizua në bashkëpunim me Radio Televizionin  e Preshevës. Kjo ishte një përpjekje që, sado kudo me të dhëna arkivore, biseda me historianë, demografë, etnologë, veprimtarë dhe nëpërmjet deklaratave të dëshmitarëve të gjallë, apo stërnipërve të atyre që e kishin përjetuar kohën e tmerreve dhe gjenocidit serb ndaj shqiptarëve në Sanxhakun e Nishit dhe Toplicës, ta prek këtë temë, e cila meriton më shumë se kaq. Në këtë cikël të dokumentarit u përpoqa që ta shtjelloj sado pak historinë e Mollës së Kuqe, por t’i prek edhe ngjarjet tjera që e kishin sajuar atë periudhë të dhimbshme për kombin tonë.

Nga puna që kam bërë, gjatë realizimit të ciklit të dokumentarit për Sanxhakun e Nishit, Toplicën dhe kufirin “Te Molla e Kuqe”, arrita të gjej shumë fakte historike në retrospektivë, për ato ngjarje lemeritëse që kishin shoqëruar atë periudhë historike. Do ta përmendja një element që hasa në vendet që vizitova, për të mbledhur dhe siguruar materialin, për ta shtjelluar këtë tematikë, vërejta se bashkëbiseduesit vazhdimisht ndjeheshin të trishtuar kur i përmendin ngjarjet që kishin përjetuar stërgjyshërit e tyre gjatë periudhës së dëbimeve në Sanxhakun e Nishit në vitet 1878-1889. Dhimbja dhe pikëllimi i tyre ishte i papërshkruar, për gjithë ata që ende ruajnë me tapitë e tokave dhe pasurive të tyre në Sanxhakun e Nishit e Toplicës, e që sot e kësaj dite, kjo e drejtë u mohohet vazhdimisht nga Serbia.

Fatkeqësisht, të vdekurit nuk mund të kthehen, por me kujtimin e tyre mund ta vazhdojnë praninë e tyre midis nesh. Sepse, ato ngjarje kanë qenë krim kundër shqiptarëve, e për këtë nuk mund të thuhet asgjë. Prandaj, edhe vendosa që në këtë libër të përfshij pjesët më të rëndësishme nga dokumentari im “Lugina e Preshevës, dikur dhe sot”, i transmetuar në vitin 2011 në Radiotelevizionin e Kosovës. Pjesa që ka të bëjë me rrëfimet e ngjarjeve është autentike. I vetëdijshëm për punën e bërë, nuk dua të jem përjashtues për kritika, ose rrëfime tjera që gjërat i ndriçojnë ndryshe, ose pretendojnë se përshkrimet dhe analizat e tyre janë më të sakta, seç i kam paraqitur në këtë libër. Personalisht vetëm do të përfitoja dhe do të më kurajojnë për hulumtime më të hollësishme në këtë lëmi shumë të ndjeshme dhe të dhimbshme për kombin tonë, në përgjithësi.

Por, njëkohësisht, vatrën e ngrohtë të stërgjyshërve tanë në Sanxhakun e Nishit dhe Toplicës e konsideroj se duhet ta ngremë dhe ta mbajmë gjallë si çështje kombëtare dhe të kërkojmë me argumente të fuqishme në të gjitha institucionet ndërkombëtare që të aktualizohet çështja e kthimit të shqiptarëve në trojet e tyre etnike në Toplicë dhe në Sanxhakun e Nishit. Në elaborimin e kësaj çështje shumë të vështirë, por me interes kombëtar dhe shkencor me sugjerimet e veta substanciale dhe me këshillat përmbajtjesore kontribuuan edhe recensentët e këtij libri, historianët e spikatur Prof. dr. Muhamet Mala dhe Prof. dr. Jahja Drançolli dhe veprimtari Reshat Avdiu, për çka u jam shumë mirënjohës. (Parathënie e librit “Te Molla e Kuqe, 1878-2012)”, Faik Konica, Prishtinë, 2012. Zgjodhi B. Y.)

 

 

Fatmir Minguli: Kaleidoskop i një jete të gjallë atdhetare

 

 

Kaleidoskop i një jete të gjallë atdhetare

(Vilhelme Vranari Haxhiraj, “Bashkë në dashuri dhe atdhetari”, Bukuresht, 2012)


Nga përmbajtja e librit të autores nga Vlora kushtuar vlerave të diasporës, vlen të përmendim tituj, si: Ajvaz Voka dhe Bukureshti i tij, Aurelia u lind kur u lind Nëna Tereze (1910) dhe u nda kjo jetë, kur u shua kjo Nënë e shenjtë (1997), Fisnikëri, bujari, miqësi dhe besnikëri, Malësori i Sharrit që jetoi e punoi për Shqipërinë, Kush ishte Xhelal Gjura, Malësia e Tetovës, kërthiza e Shqiptarizmit, Kisha katolike dhe besimi fetar i shqiptarëve të Shipkovicës, Trashëgimia e patriotizmit kalon nga brezi në brez, Mbretëria e fjalëve mbështjellura me dritë, Shqiptari që e do Shqipërinë qysh para krijimit të botës, Le të shkëlqejë çdo shqiptar me shembullin e tij, Një jetë e shkrirë për çështjen shqiptare, Maraton i mërgatës shqiptare, etj.


Fatmir Minguli

Kur mbaron së lexuari librin më të ri të Vilhelme Vranarit, fillimisht mendon se e njeh jetën shembullore të do prindërve të mrekullueshëm e të një çifti patriotik me moral ideal. I tillë duket në pamje të parë ky libër i veçantë për nga mënyra se si ka ndërthurrur autorja jetën e prindërve të Baki Ymerit, duke e gërshetuar me jetën e shqiptarëve të Rumanisë dhe ngjarjet e Shqipërisë nën okielon e jubileut të 100 vjetorit  të pavarësisë të shtetit shqiptar.

Por, faktikisht nuk kemi të bëjmë thjeshtë me një libër biografik të shqiptarit nga Shipkovica që emigroi në Bukuresht si qindra e mijëra shqiptarë të tjerë në dekadat e para të shek. 20. Në 150 faqet e kësaj vepre që e pa dritën e botimit në vigjilje të Krishtlindjeve (2012), përshkruhet edhe bashkëshortja e Ajvaz Vokës,  Aurelia e cila lidhi jetën me shqiptarin e malësisë së Sharrit, të cilit i dhuroi katër fëmijë: Mavruzin, Skënderin e ndjerë, Bakiun dhe Safien që tashmë mban një emër të ri, Diana Voka.

Shkrimtarja Vilhelme Vranari ka qëndisur një libër tjetër lloj nga biografitë monotone, duke na dhënë informacione që intersektojnë jetën e thjeshtë të shqiptarëve të Rumanisë me ngjarjet e mëdha që shqiptarët kanë përcjellë si atdhetarë të vërtertë, kudo që janë ndodhur. Duhet pranuar se komuniteti i shqiptarëve në Rumani ka qenë ndër më aktivët në krejt diasporën, duke përfshirë gjithçka që ka ndodhur, që nga mesi i shekullit të 19. Pikërisht këtu gjen ngjyrat e fijeve me të cilat shkrimtarja Vranari kompozon pamjet e kësaj vepre vlerash reale të mbrujtura me sinqeritet, ndjeshmri dhe atdhetari.Të duket sikur qëndisja e Aurelias në një pëlhurë artizanati para 80 vitesh, bëhet simbiozë me vetë mendimet e shkrimtares sonë  të nderuar.

Aurelia i qëndis në ato vite të martesës (30 gusht 1932), fjalët lapidare: “Rroftë Shqipnija dhe na ndihmoftë Perëndia!”. E të mendosh se e shkruan një grua e thjeshtë, amvise rumune dhe atdhetare shqiptare, duke respektuar dëshirën dhe amanetin e burrit të saj që digjej për komb e atdhe. Që në prologun e librit, lexuesi befasohet e pret me ëndje atë çka do vijë më pas. Para nesh kemi një prolog konçiz dhe domethënës për prindërit e Bubullimës së Bukureshtit. Gjithçka që vjen më pas, janë të bëmat e Ajvaz Vokës në kohën e Mbretërisë shqiptare, e më tej, në kapitullin e dytë, edhe të djalit të djemve të tij, por gjithçka që tregohet, gërshetohet me akte e fakte konkrete të zonje me shpirt të florinjët (Aurelia Voka).

Pas këtij prologu interesant, vijnë me rradhë përshkrimet për Shipkovicën, vendlindjen e atdhetarizmit shqiptar që e konsideronin udbashët e Shkupit si “Mala Albanija” (Shqipëria e Vogël). Pasojnë faqe briliante mbi jetën e kësaj gruaje fisnike dhe nëne të dashur e të nderuar që e përvetësoi gjuhën shqipe Brenda një nate. Shprehje metaforike, apo jo! Përshkruhet vendlindja e saj në pllajet e Transilvanisë, njohja e saj me Ajvaz Vokën në Bukuresht, bashkëveprimi me intelektualë shqiptarë dhe me konzullatën e Shqipërisë, arestimi i burrit të saj për veprimtari politzike, braktisja e Bukureshtit dhe rikthimi në Shipkovicë (1941). Vlen të përmendet vullneti që autorja Vilhelme Vranari ka bërë me paralelizimin  e ngjarjeve me librin e saj “Mamaja” paralelizim që rrezaton dashuri njerëzore dhe na i sjellë fare afër skenat e jetës së shqiptarëve të Bukureshtit, pa e harruar edhe Aurelia bujare dhe familjen e saj.


Libri, kaleidoskop shumëdritësh, paraqet skena të panumrëta të fisnikërisë, bujarisë, miqësisë, besnikërisë, tipare të atdhetarizmit të paepur të prindërve të Bakiut, Mavruzit dhe Diana Vokës. Këto skena të ndritshme, nën një kujdes profesional të autoresm vijnë para lexuesit me shumë foto të atyre kohëve, me faksimile dhe dokumente nga shtypi i kohës, me akte zyrtare sipas të cilave Shipkovica asokohe i përkiste Shqipërisë, me kujtime origjinale nga bashkohësit e me shumë komente të lidhura ngushtë me faktet jetësorë. Vilhelme Vranari, krejt ndryshe nga librat biografikë, na ka dhënë një vepër model për nga mënyra se si e ka trajtuar dokumentin historik, duke dhënë modelin e tratimit shkencor të ngjajeve të ndodhura kohë më parë.

Lexuesi ndjehet komod tek lexon kujtimet e motrës më të vogël të Aurelias, Marieta, si dhe ato të motrës së saj më të madhe, Rozalia. Në kapitullin e pasur kushtuar Marietës, autorja vlonjate me shumë elasticitet na krijon një tregim të mrekullueshëm, një përsiatje magjike, jo vetëm të një gruaje rumune me këndvështrimin e saj për shqiptarët dhe gjuhën shqipe, por edhe një aspekt të veprimtarive patriotike të familjes ku ishte nuse e motra e saj. Jo  pa qëllim, në këtë kapitull autorja vendos dhe personalitetet e kulturës shqiptare që vepruan në Bukuresht, si Nikolla Naço e Gjergj Bubani, Lasgush Poradeci e Mitrush Kuteli, Dhimitë Polena e Xhelku Maksuti. Edhe kjo mund të konsiderohet si një ndërthurje që i shton vlerat shkencore, biografike e publicistike, të kësaj vepre të veçantë të Vilhelme Vranarit.

Në një kapitull më vete na sillen problemet e gjuhës sonë (“Gjuha shqipe është e vetmja pasuri e shqiptarëve”). Përsëri dallohet metoda intersektuese e ngjarjeve patriotike me aspektin e zbërthimit shkencor. Me shumë takt, me një konçizitet për t’u admiruar, autorja na paraqet “jetën” e gjuhës shqipe në vendet e tjera, e në rastin tonë, në Rumani, ku kontributi i çiftit Ajvaz dhe Aurelia Voka dhanë kontribut për kultivimin dhe zhvillimin e gjuhës shqipe. Ky çift shembullor është i admirueshëm, sepse ata kanë qenë përcjellës të gjuhës sonë të bukur, përcjellje që rrezaton në ditët tona tek trashëgimtari i tyre, poeti, publiçisti e patrioti Baki Ymeri, alias AlbanVoka, për të cilin kanë shkruar me admirim, Ali Podrimja, Xhelku Maksuti, Alma Papamihali, Remzi Limani, Aurel Dasareti, Ramiz Dërmaku, e shumë të tjerë.¨


Duke përshkruar traditat patriotike të shqiptarëve nga gjithë trojet tona që kanë emigruar kudo nëpër botë, në librin e Vranarit gjejmë botën rumune dhe atë shqiptare, identitete, bashkëpërkime e veti tjera që na afrojnë, kohëra, ngjarje para 100 vjeçare, por dhe botën e sotme ku patriotët shqiptarë veprojnë me zell e përkushtim të çiltërt kulturor dhe atdhetar. Këtë konstatim e kupton lexuesi që në fillim të librit tek lexon “Poezi për mërgimin”, parathënien nga Kurtesh Devaja dhe një argument nga Dr. Luan Topçiu. Dhe jo vetëm kaq,  sepse librin e dinamizojnë fotografi dhe facsimile nga gazeta rumune e shqiptare të kohës, protagonistë të këtij libri duke qenë Aurelia dhe Ajvaz Voka. Pasojnë foto të godinës ku ka funksionuar shtypshkronja e parë shqipe në Bukuresht (1886), foto të Tregut të Tetovës para 100 vitesh etj.


Siç shihet, nga kjo paraqitje kemi të bëjmë me argumente e me fakte reale. Kemi të bëjmë pikërisht me atë artificë mjeshtërore të Vilhelme Vranarit e cila ka “braktisur” ecjen drejtvizore  në  strukturimin e kësaj vepre dinjitoze.   Kjo autore, me dinjitetin e një studjueseje të zellshme, është në unison të plotë me filozofin dhe sociologun e sotëm francez, Edgar Morin, i cili shkruan: “Një diagnozë e saktë kërkon një mendim të aftë për të mbledhë dhe organizuar informacionet dhe dijet e njohura, por që janë të copëzuara dhe të shpërndara.”

Kjo metodë e ka prurë librin deri në ditët e sotme, kryesisht në aktivitetin e revistës së rëndësishme “Albanezul / Shqiptari”, e cila është  vazhdim i denjë i botimeve të patriotit Nikolla Naço, e cila del sot e kësaj dite si periodik në Bukuresht. Nuk tentojmë as ta lavdërojmë e as ta trimërojmë, por tentojmë të themi të vërtetën se kryeredaktori aktual i kësaj tribune vjen nga gjiri i familjes Voka.

Duke e përshkruar me besnikëri dhe vërtetësi si një veprimtar i palodhshëm i Rilindjes së sotme virtuale, duke anashkaluar me zgjuarsi edhe ndonjë mundësi për kritikë, sipas Vilhelme Vranarit, figura e Baki Ymerit si një maraton i mërgatës shqiptare, është figura e një shqiptari vetmohues që trashëgon atdhetarizmin e prindërve të tij të nderuar. Një krenari të veçantë për prindërit e tij, ndiejnë të gjithë shqiptarët e vërtetë, që nga Shipkovica krenare e Sharrit, e deri tejmatanë brigjeve të Vlorës dhe Atlantikut. Libri i Vilhelmes nga Vlora (“Bashkë në dashuri dhe atdheatri”), është një kontribut në historigrafinë shqiptare, dhe një zbatim i detyrave të studjuesve për të riparë historinë e shqiptarëve, kudo që ata kanë jetuar dhe vepruar.

 

 

 

MURAT GECAJ:PËRUROHET LIBRI I PROF.ALFRED UÇIT, “NGA NJË SHEKULL, NË TJETRIN”

 

PËRUROHET LIBRI I PROF.ALFRED UÇIT, “NGA NJË SHEKULL, NË TJETRIN”

Prof. MURAT GECAJ


Nga e majta: Prof. A.Uçi, E.Kristo e M.Gecaj (Foto nga: Ibrahim Hajdarmataj)

Në mjediset e Universitetit Mesdhetar të Tiranës, u bë përurimi i librit të prof.Alfred Uçit-Akademik, “Nga një shekull në tjetrin-Njëqind vjet të historisë së Shqipërisë, vështruar nga një protagonist”. Ai është botuar italisht, nga Instituti Mesdhetar, në Kozenca të Italisë, me kujdesin e drejtorit të tij, Mario Brunetti. Në përurim kishin ardhur punonjës të arsimit e kulturës, pedagogë e studentë, profesorë dhe akademikë e të ftuar të tjerë. Përurimin e drejtoi Erion Kristo.

Në hapjen e veprimtarisë foli prof. A. Uçi, i cili u ndal në arsyet përse e shkroi këtë libër, pikërisht tani dhe e publikoi në Kozenca të Italisë. Ndër të tjera, ishte dëshira e përqasjes së dy ngjarjeve madhore në historinë e dy vendeve tona fqinje e mike. I ndarë në tri pjesë, libri synon ta njohë lexuesin italian, por sidomos atë arbëresh, me disa “nyja” të rëndësishme,  të cilat i ka përjetuar populli shqiptar, në shekullin e fundit.

Në vijim, prof. A.Angjeli e përgëzoi autorin  për ketë vepër të re dhe u ndal, shkurtimisht, në vlerat kryesore të tij. Për të patur një përfytyrim më të plotë për këndvështrimin e botuesit të këtij libri, pra të Mario Brunettit, pjesë nga “Hyrja” e tij, i lexoi prof. M.Gecaj. Ndër të tjera, ai shkruan se: Në paraqitjen e këtij libri të Alfred Uçit, i cili del me rastin e 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, “L’Istituto Mezzogiorno Mediterraneo” di Cosenza dhe “Lisi i Arbërit” i Tiranës, janë marrë vesh, që në “Itinerarët Gramshianë-2012”, t’i kushtoheshin rolit të jashtëzakonshëm, që kanë luajtur arëreshët në histori, me titullin: Dy Rilindjet. Bëhet fjalë për atë italiane, festimet e të cilës, me rastin e 150-vjetorit të Bashkimit të Italisë, sapo janë përmbyllur, si dhe asaj shqiptare, të shpalljes së Pavarësisë, në vitin 1912. Paraprakisht, desha të them se nuk bëhet fjalë për një tekst të tipit klasik, por një lloj “plotësori”  me shumë çështje, të cilat shkojnë e përmblidhen në një drejtim të vetëm, të prodhimit letrar të prof. Alfred Uçit që, për këtë rast. sintetizon tre momentet e ngjarjeve të Shqipërisë, në këta 100 vjet”.

Në këtë linjë foli edhe  Josif Papagjoni, i cili e quajti këtë libër të ri të prof. Uçit,  një “rezume” të botimeve të mëparshme të tij. Fjalë miradie për këtë botim shprehu edhe Akademiku  Gjovalin Shkurtaj, i cili u shpreh se ky autor është esteti më i shquar i vendit tonë, ai ka “një mal me libra” dhe se në to “fjala rrjedh vrullshëm e i peshon rëndë”. Prof. Klara Kodra tha se në vitet e Demokracisë prof. Uçi shpertheu  me vrulle të reja e të freskëta, në degët e “Lisit të Arbërit” dhe këtë vepër të re e cilësoi “mozaik ndërdisiplinor”. Në të, e kaluara i flet të sotmes dhe kjo të ardhmes, ku shqiptarët e shohin qartë vetëveten. Në fjalën e tij, Dorian Koçi theksoi se me ketë vepër të re prof. Uçi rrëfen guximin e një intelektuali bashkëkohor, i cili e pasqyron të vërtetën, me “mozaik” ngjarjesh në historinë tonë 100-vjeçare. Me vlera të veçanta është edhe pasqyrimi i ndihmesës së arbëreshëve të Italisë, në historinë mbarëkombëtare shqiptare.

Në mbyllje, prof. Alfred Uçi-Akademik i falënderoi nga zemra pjesëmarrësit e folësit dhe tha se, po me këtë përkushtim si deri tani, do të punojë edhe në vazhdimësi, për të shkruar e botuar libra të tjerë.

Tiranë, 14 shkurt 2013

 

 

Kujtim Stojku: DY FJALË PËR VËLLIMIN POETIK “NATA U BË NUSE” TË POETIT NEHAT JAHIU

DY FJALË PËR VËLLIMIN POETIK

“NATA U BË NUSE”

TË POETIT NEHAT JAHIU

I privilegjuar që bashkë me pritjen e çeljes së mimozave të cilat janë lajmëtarët e pranverës, mu besua nga shkrimtari dhe poeti njohur Nehat Jahiu të bëja pasthënien e këtij libri të ri të tij. Me arsimtar Nehatin shkëmbejmë shpesh krijimet tona. Ai këtë radhë vjen me një vëllim të ri për fëmijë “Hëna u bë nuse”. Përvoja e mësues Nehatit në fushën e letrave është e njohur. Ai ka një biografi të pasur krijuese, gjë e cila tregon punën këmbë­ngu­lëse të krijuesit në fushën e letrave. Në librin “Hëna u bë nuse”, autori paraqitet para lexuesve të vegjël me një krijimtari të pasur e brilante. Ai si mësues në profesionin e tij këtë libër jua kushton nxënësve në gjithë hapësirën mbarë­shqiptare. Ky është një vit që sapo kemi hyrë, një vit që ka shpresa dhe besim të madh në çështjen shqiptare. Autori është pjesë e këtyre zhvillimeve dhe ndryshimeve në shoqërinë tonë. Ai këtë herë e drejton shikimin nga e ardhmja e këtij kombi, që janë fëmijët. Prandaj edhe ai këtë libër me poezi të bukura jua kushton atyre, pikë­risht bashkë me lulet e mimozës që çelin të parat, por kjo tufë lulesh së pari i ka çelur në kokë autorit dhe tashmë po e paraqet para lexuesve të vegjël. Këtë libër autori e ndan në tri pjesë. Pjesa e parë fillon me poezinë e parë ku ka marrë edhe titullin libri “Hëna u bë nuse”. Një poezi që më ktheu në vitet e fëmijërisë. Sa herë kemi shkruar për këtë planet qiellor, Hënën. Edhe poetë e shkrimtarë të mëdhenj kësaj i kanë kushtuar vargje, përshkrime, meditime. . . etj. Në këndvështrimin e tij poetik, autori këtë herë para lexuesve të vegjël e sjell Hënën të bërë nuse. Ose më mirë të themi poeti e bën nuse hënën. Që kur ishim të vegjël e ndiqnim me sy hënën dhe na dukej sikur ecte. E rrethuar me yje poeti këto ia bën asaj krushq. Një gjetje mjeshtë­rore nga poeti. Ai e shikon atë të stolisur tamam si nuse, ku ajo me rrezet e saj futet kudo, në kopshte, në lule, ajo u fal atyre rrezet e arta dhe më pas ikën e nuk dihet se ku. Ky varg e vë në lëvizje fantazinë fëmijërore. Ata që janë më të rritur do të kujtojnë mësimet nga gjeografia për Hënën, më të vegjlit do të kërkojnë nusen e bukur që iku. Por ajo do të shfaqet përsëri dhe ata nuk do ta harrojnë, ajo do t’i përkëdhelë me rrezet e saj. Po kështu autori na prezanton poezinë e dytë “Neve fëmijëve”. Në këtë krijim shohim se një shqetësim e kaplon poetin. Ai nuk ndihet i qetë, kur shikon me dhembje substan­cën narkotike si droga që shkatërron jetën. Një aspekt tjetër kardinal është dhuna, varfëria. Ai për­ba­llë tyre ngre problemin më themelor të botës fëmijërore se ata përballë kësaj bote të egër dhe të çoroditur duan lodra… Në një kohë që industritë pro­dhojnë armë luftarake si tanke, raketa që së bash­ku me drogën vrasin jetën, për fëmijët duhen lodra. Këtu poeti përcjellë një varg të fuqishëm të filozofisë humane. Shpirti i poetit trazohet kur i sheh këto dhe ndaj e lëshon këtë mesazh poetik që armët të kthehen në vegla pune për të punuar dhe lodra për të lozur fëmijët… Ky është një kontrast i fuqishëm që sjell poeti në këtë poezi. Poeti shqetë­sohet për të ardhmen e fëmijëve, në radhë të parë si prind, qytetar dhe mësues. Ai në poezinë “Mos” ngre të njëjtin shqetësim që në mungesë të lodrave fëmijëve të mos u mbyllen dyert e shkollës. Figurat artistike përmes shkallëzimit si shtriga, ujq, dhel­pra, korba japin pasigurinë e fëmijëve për t’u rritur të arsimuar. Kurse në poezinë “Dëshirojmë” nis me një figuracion goditës, ujkun dhe ujkonjën. Fëmijët janë si bilbilat dhe ata duan të dëgjojnë këngët e tyre, të shijojnë erën e luleve e të rriten pa halle. Një panoramë tjetër na jep autori tek poezia “U rritshi”. Ai dëshiron fëmijët të rriten duke vrapuar nëpër ograja së bashku me qengjat dhe fluturat. Ai dëshiron që ata të këndojnë bashkë me zogjtë duke dëgjuar përrallat e gjysheve që do t’i mbartin me vete gjatë tërë jetës. Ai do që fëmijët të rriten të shën­detshëm dhe të lumtur. Po kështu edhe tek poezia “U rrita” jep dashurinë për vendlindjen, prin­dërit atdheun. Tek poezia “Për ditëlindje” auto­ri na përcjell mesazhin se fëmijët duhet të jenë të gëzuar si flutura e të jenë plot hare. Në poezinë “Pse?” autori ngre një pyetje se pse fëmijët të mos rriten si të tjerët në liri, pse të ecin këmbëzbathur” e pse të jenë si zogj të plagosur. Pse nga këto krijesa të pafajshme në sytë e tyre ka lot… Një padrejtësi që duhet të marrë fund është apeli i poetit në poezinë “Nata”. Fëmijët i gëzohen vetëm ëndrrave kur nata bie, gjumi u rëndon qepallat. Por një dimen­sion tjetër i jep poeti jetës në poezinë “Herët zgjohem nga gjumi”. Ai përcjell mesazhin se njeriu duhet të punojë, se vetëm me punë dhe me djersën e ballit fitohen të mirat materiale. Njeriu thekson poeti duhet t’i ngjajë bletës punëtore dhe si ajo lule më lule të thithë nektarin. Kafshët, insektet nuk punojnë me arsye dhe ndërgjegje, atyre kjo u mun­gon, ata punojnë me instinkt. Por, njeriu që është i ndërgjegjshëm dhe i arsyeshëm duhet të jetë mbi këto që nuk kanë ndërgjegje dhe arsye. Ai është i plotfuqishëm që të fitojë të mirat materiale nga natyra duke vënë në përdorim inteligjencën. Dhe nëse e bën këtë atëherë nuk do të kemi plagë socia­le. Ja si e shpreh ai me vargjet e fundit të kësaj poezie nëse njeriu i përkushtohet punës.

Herët zgjohem unë nga gjumi,

s’më ndalin brigjet e as lumi;

Çdo punë e kryej me lehtësi,

Mbase pa punë, do kem uri!

Kurse në poezinë “Ejani shoqe e shokë” përcjell mesazhin artistik për natyrën tonë të mrekullueshme që e ka bekuar perëndia me të gjitha të mirat, natyra dhe relievi është një perlë e mrekullueshme. Ky peizazh poetik i paraqitur nga autori përçon me mall tek të rinjtë e fëmijët që të mos i hedhin sytë nga vendet e huaja por të shikojnë mrekullitë e vendit të tyre që ata atje nuk i kanë. Por në krijimet e mëposhtme shohim se poeti deri diku e humb qetësinë që e karakterizon atë. Ai fillon e rebelohet, dhe ky natyrisht është një rebelim poeti. Në poezinë “Do t’i përzëmë”, Autori revoltohet duke thënë se nuk duhet të futen në lojën tonë të gjithë ata që na pengojnë dhe që janë si bisha të tërbuara dhe ua prishin lojën fëmijëve. Ai figurativisht përdorë në mënyrë të shkallëzuar se duhen përzënë, ujqit, derrat, arinjtë, hutat, kor­bat… pastaj këtu shpërthen “faqezi”. Një varg mjaft emocional që e revolton autorin ku e bën atë të shprehet me indinjatë të madhe ndaj tradhtarëve. Por, poeti është i bindur se këta tradhtarë kushdo qofshin i përkasin harresës dhe turpit. Po kështu shprehet shqetësimi i tij edhe në krijimet e tjera si “Mos na lëndoni”, “Dyfytyrësia”. Që në titullin e kësaj poezie poeti u përcjellë lexuesve të vegjël mesazhin poetik që të dinë si të jetojnë me dinjitet në shoqëri. Nesër ata kur të dalin në rrugën e jetës të mos bëhen hipokritë, pra të jenë njerëz me dy fytyra, sepse kjo e poshtëron njeriun, ai duhet t’i përmbahet ndershmërisë dhe besës së trashëguar nga të parët tanë brez pas brezi. Por njëkohësisht duhet të jemi të kujdesshëm se me këto virtyte të rralla që kemi trashëguar nuk duhet t’u besojmë armiqve dhe tradhtarëve. Ata nuk gëzojnë asnjërën nga këto cilësi. Ja sa bukur e mbyll poeti këtë krijim të bukur për lexuesit e vegjël:

Dyfytyrësia ty çdo herë të poshtëron,

shokun, shoqen në besë e tradhton;

Dyfytyrësia është gjë e ndytë,

Veç njerëzit e kanë në shpirt.

Poeti Nehat Jahiu me profesionin e tij si mësues nuk ka si t’i shpëtojë nga vëmendja dita e hapjes së shkollës në shtator. Ai e përshkruan me nota të gjalla gëzimin që ka mbushur oborrin e shkollës, dhe klasat që ushtojnë gjithherë nga zërat e gëzuar të fëmijëve. Të gjitha këto përshtypje dhe mbresa ai i ngre artistikisht në nivel arti në poezinë e tij kushtuar shtatorit. Po kështu në poezinë “Zilja na thërret” poeti u drejtohet gjashtëvjeçarëve që për herë të parë u drejtohen bangave të shkollës. Dhe ata tringëllimat e ziles i thërret që të lartësohen me dituri, dhe këtë dituri do t’jua japë mësuesi i tyre i parë që do t’u mësojë abetaren dhe ata këtë mësues nuk do ta harrojnë deri sa të jenë gjallë. Në poezitë e mëposhtme shprehet dashuria e poetit për gjuhën tonë amtare të cilat janë të bukura si inxhi. Me këto vargje autori dëshmon poetikisht se gjuha jonë është e bukur, e lashtë dhe një nga gjuhët më të vjetra në Ballkan. Në ciklin e dytë “Lulet qeshin” i krahason fëmijët me lulet dhe me të vërtetë ata janë lulet e jetës, lulet e shpresës, janë lule të gjalla. Po e njëjta temë trajtohet edhe në poezinë “Të jesh”. Në poezinë “Kroi i fshatit” përshkruan artistikisht ujin e ftohtë si kristali, aty ku mrizojnë delet nën hijen e lisave nën këngën e bilbilave, në këto burime që nga lashtësia të parët tanë kanë shuar etj… Në poezinë “Eja dallëndyshe” poeti ia kushton lajmë­ta­res së parë të pranverës dallëndyshes që rikthehet në folenë e vet. Pas dallëndysheve vjen stina e bukur e pranverës. Tani gjithçka ka lulëzuar. Kën­doj­në kanarinat dhe bilbilat, bujku ka përvjelur mëngët dhe punon me gaz në arë, fëmijët rriten duke ëndërruar nëpër djepa dhe në gugatjet e tyre fëmijërore ka pranverë. Po kështu tek poezia “Lulet” autori tregon dashurinë që kemi për këto bimë dhe kujdesemi për to. Një temë tjetër që traj­ton poeti në këtë cikël janë livadhet dhe lëndinat. ata me bukurinë e tyre kanë lënë mbresa tek poeti i cili na e jep bukur artistikisht në poezinë “Në livadhe”. Po kështu është meditimi në poezinë “Kur lind dielli” ku poeti thekson se dielli është flori dhe i dashur për çdo fëmijë. Poeti në këtë vëllim për fëmijë është i dashuruar pas natyrës. Ai i këndon lumit, ku poeti çlodhet duke e soditur. Po kështu edhe tek poezia “Liqeni” ku hëna pasqyrohet në ujin e tij ai e pasqyron në vargjet e kësaj poezie. Ai i këndon erës që është një dukuri natyrore dhe ai na e jep me një përshkrim artistik mjaft të arrirë. Kurse në poezinë ‘Ejani” poeti fton të vijnë në kodrat dhe fushat e atdheut, në rrugët dhe shtigjet e tij. Poeti përshkruan me ngjyra të ndezura verën duke na dhënë kështu një panoramë poetike të pikturuar në vargje. Cikli i dytë mbyllet me dy poezi kushtuar vjeshtës. Vjeshta kjo stinë e artë që është fryti i pu­nës së njerëzve e cila na jep prodhimet e bollshme për t’u përgatitur për dimrin.

Në ciklin e tretë autori e nis këtë cikël me poezinë “Bjerë, bjerë” ku përshkruan artistikisht dimrin dhe dëborën që bie flokë-flokë. Kësaj stine të ftohtë s’kemi pse i trembemi më, sepse ne si bleta punëtore dhe milingonat tashmë i kemi mbushur hambarët plot. Dhe meqenëse e kemi siguruar për ne kjo stinë është e gëzueshme. Por, e vështirë kjo poezi do të jetë vetëm për dembelët, përtacët, ata që nuk punuan dhe e kaluan kohën kot. Po kështu edhe në poezinë “Të lutem borë” autori i lutet asaj që të mos i zë rrugët dhe fëmijët të ndërpresin mësi­met të cilët janë të etur për dituri. Netët e dim­rit janë të bukura, mblidhemi rreth vatrës dhe dëgjojmë përrallat e gjyshërve. Kjo temë shtjellohet mjaft bukur në poezinë “Pranë vatrës”. Mirëpo kjo stinë ne nuk na ngujon brenda, sepse është e ftohtë, fëmijët dalin, lozin duke bërë dordolecë dëbore, luajnë me topa bore, dëgjojnë përralla, blegërima e qengjave dhe deleve kur i ushqejmë, pra kjo stinë ka mjaft punë të dobishme për të bërë. Pastaj vjen edhe fundi i kësaj stine ku poeti na e jep me poe­zinë “Iku dimri”. Fëmijët tërë gaz po presin stinën e bukur të pranverës që fillon me këngët e zogjve dhe mbledhjen e luleve. Duke i lënë lamtumirën kësaj stine e cila është edhe poezia mbyllëse e këtij vëlli­mi të bukur për fëmijë autori përcjellë mesazhin për punët e reja që na presin. Kur po e lexoja këtë vëllim të bukur të poetit Nehat Jahiu mu kujtuan vitet e fëmijërisë sime, dëbora, përralla, lumenjtë. shtigjet dhe rrugët, përshkrime artistike që poeti i nderuar Nehat Jahiu i ka sjellë para lexuesve të vegjël mjaft të gjalla dhe me koloritin e penës së krijuesit.

Kujtim Stojku, poet

 


Faqe 25 nga 63

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 31 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1250400
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

Shemsi Rukovci

Përkujtimi i Komandant Shemit në Halden të Norvegjisë

Nuk është e rastit dhe boshe thënja “ se dëshmorët vdesin për të jetuar gjithmonë”. Kjo thënje u dëshmua edhe këto ditë, kur në shenjë nderimi e respektimi për veprën madhore të Komandant Shemit dhe me qëllim që të përkujtohet figura e tij prej ushtaraku e strategu të rryer u organizuan një sërë aktivitetesh të sukseshme.

Në Halden të Norvegjisë u përkujtua Komandant Shemi në mënyrë të veqant,duke organizuar një program të larmishëm kulturor dhe një organizim sportiv me karakter humanitar.Për kët organizim u kujdesen shoqëri të ndryshme nga Oslo në bashkpunim me “Fondin Humanitar” nga Haldeni,këti organizimi shkëlqimin i a shtoi edhe pjesëmarrja e dy diplomatëve nga Shqipërija:Prof,Dr Lisen Bashkurti ;President i Akademisë Diplomatike Shqiptare dhe Bashkim Rama ambasador.

Lexo ma...