Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Botime të reja


Viron KONA: Jeta e refugjatit shqiptar në penën e hollë të një publicisti

 

Jeta e refugjatit shqiptar në penën e hollë të një publicisti

(Shënime rreth librit  “Ne, ishim pesë shokë”  të Bashkim Saliasit)

Nga: Viron KONA


Në foto:Bashkim Saliasi

Në librin e tij “Ne ishim pesë shokë”,  publicisti i njohur Bashkim Meleq Saliasi,  paraqitet me një libër – ditar mjaft interesant, ku trajton me realizëm e vërtetësi episode dhe ngjarje mbresëlënëse nga jetë e tij, refugjatë në Greqi.

Tashmë, jeta e refugjatit është bërë e zakonshme për shumë shqiptarë, sikurse edhe literatura, që përshkruan e pasqyron  jetën e tyre, është shumuar. Madje, mund të themi se, është përvijuar dukshëm ajo, që quhet “Letërsi e emigracionit” dhe secili nga librat e publikuar ka veçoritë, tiparet, karakteristikat dhe vendin e vetë. Autorët, që  kanë shkruar, kanë sjellë në botimet e tyre aspekte, ndodhi, ngjarje, episode e copëza, por edhe këndvështrime interesante nga jeta  e dhimbshme në emigracion.


Në këtë atmosferë krijuese për emigracionin, Saliasi sjell një libër me një theks njerëzor dhe ndjeshmëri të veçantë, që të bën të meditosh dhe të arrish në  përfundime të qarta, të pakthyeshme dhe vendimtare për çmitizimin e idesë së gabuar, se “Jeta rregullohet vetëm  duke shkuar në emigracion”. Sigurisht, kur ke një gjendje pa rrugëdalje dhe përpara teje nuk sheh dritë, por perspektiva të zymta e të turbullta, atëherë thua: “Pa ta provoj edhe unë, si qindra e mijëra të tjerë. E di që shumë prej tyre nuk u ka ecur, por mbase me mua do të ndodhë ndryshe, fati do të më ndihmojë”. Njeriu, përpiqet t`i japë kështu guxim vetes, veprimit ose aventurës, që do të ndërmarrë dhe, pa e menduar gjatë këtë veprim e, ngaqë nuk ka se çfarë të humbasë, i bashkohet dallgëve të emigrantëve.

Në  kushte e reja të krijuara, gjërat kanë ndryshuar disi. Por në libër paraqitet një dëshmi dhe tablo e gjallë e asaj periudhe, që ka lënë gjurmë të thella në shpirtin dhe jetën e qindra-mijëra shqiptarëve. Ishte koha, kur ishte “heroizëm” dhe aventurë e rrezikshme për jetën, të merrje rrugën e të shkoje refugjat, të kaloje lumenj të thellë dhe të ftohtë, male dhe gryka me borë e acar;  të përballoje rojet e kufirit matanë, që u vërsuleshin refugjatëve si gjahtari presë; të hidheshe në detin me dallgë mbi gomone, por edhe të druheshe se, mos këtu ose, tek ai shtegu atje, do të dilte një bandë, që do të rrëmbente gjithçka kishe, ndonjëherë edhe jetën. E, pikërisht në ato kohë, edhe heroi i librit, duke na treguar pulsin dhe rrahjet e zemrës së tij njerëzore, pasqyron emocionalisht sakrificat e jashtëzakonshme, përpjekjet, vajtje – ardhjet, që na sjellin ndërmend “Mitin e Sizifit”, poshtërimet, përjetimet psikologjike të njerëzve të shpërfillur nga vendi  i tyre dhe që nuk e gjenin veten në asnjë “listë”, ndërsa ishin të dyshuar dhe të papranuar nga vendi fqinj. Kësisoj, gjithë frikë në zemër, refugjati ishte i detyruar të trokiste dhe të trokasë dyerve të botës. Ritmika  e kësaj trokitjeje, nga njëra faqe e librit,  në tjetrën, ngjason me trokun e një kali, që ecën e ecën pa pushim, pa ditur se ku të ndalet dhe pa e ndjerë se ç`fat e pret në fundin e vrapit të tij. Sigurisht ndodhë që gjen edhe “zotë” të mirë, por ndesh edhe në matrapazë, në hajdutë e kriminelë dhe kështu  është i detyruar ose të përshtatet, ose të përplaset me ta, ose të largohet e të kthehet i dëshpëruar prej nga ka ardhur.


Refugjatët” Abdurahim Buza

Në faqet e librit, që kemi në dorë, bota greke shfaqet herë - herë njerëzore dhe mikpritëse. Por, në mjaft raste, ajo paraqitet e ftohtë, ngjason me një statujë të pandjeshme dhe mospërfillëse, pa u “shqetësuar” për dramat, madje edhe për tragjeditë rrëqethëse, që ndodhin përpara  syve të saj të gurtë. Refugjatin, që troket derë më derë, ndodh që e zbojnë si një qen rrugësh dhe, në këto raste, ai na sjell ndërmend  lypsarin e mjerë,  i cili, nga mëngjesi deri në darkë, thërret me zërin e tij të përvajshëm:  “Më jepni një lek, ju faltë Zoti shëndet!”

Libri ka pesë kapituj dhe, në secilin prej tyre, ndeshesh me  të keqen, që fokusohet dhe merr formën e fytyrën e një oktapodi gllabërues, që lëshon e përhap tentakula gjithandej për të kapur prenë. Ajo e keqe ka shpesh herë pamjen e  gjahtarit çiftengrehur me gishtin në këmbëz, që pret çastin për të goditur kapronjtë e bukur të pyllit.

Natyrisht që tronditesh, kur mendon se, bëhet fjalë për njerëz të fund-mijëvjeçarit të dytë dhe fillimit të mijëvjeçarit të tretë të shoqërisë njerëzore, kur ende ky  “oktapod” me emër njerëzor dhe me pamje kuçedre, i kap viktimat, i përplasë, i pështynë dhe i godet mizorisht, pikërisht,  këta njerëz të mjerë, që e kërkojnë dritën e diellit, që kërkojnë jo më shumë se një copë bukë për familjet dhe fëmijët e tyre.

Sot bota përparimtare nxjerr  ligje, mbron dhe alarmohet edhe për jetën e një ujku, që privohet nga liria e tij, kurse njeriut të gjorë i duhet të provojë ende trajtime fyese dhe poshtërues nga raca e sojit të tij, njerëzve; të provojë përbuzjet, poshtërimet, shkelmimet në fytyrë, duke qenë deri edhe i lidhur me  pranga të ftohta në duar.

Ndoshta, dikush që lexon këto radhë meditimi, që vijnë si rrjedhojë e leximit me vëmendje të këtij botimi dhe njohjes së jetës së refugjatit, do të mendojë se këto janë meditime hiperbolike, pra të stërzmadhuara. Por, do të shprehesha se, në ata qindra mijëra refugjatë, edhe sikur njëri të ketë atë fat poshtërues, që e përshkruan me dhimbje autori, është mjaftueshëm të denoncohet trajtimi kafshëror ndaj refugjatëve tanë, si dhe fytyra e vërtetë e  segmenteve ende të egra të shoqërisë njerëzore.

Emigracioni, si një përplasje dhe vidhisje në Ferr, ka tingëllimën e një kambane zije për ata mijëra bashkatdhetarë, që  kanë provuar pasojat dhe vragat, që ai lë pas. Janë dëshmitarë qindra e mijëra familje shqiptare, që nuk mund t’i harrojnë jetët e  humbura maleve në mes të dimrit, në përpjekjet e tyre për të kapërcyer kufirin; jetët e mjera që kanë përfunduar në fundin e detit, vajzat e shndërruara me dhunë dhe pa dëshirën e tyre në prostituta e, të gjitha këto,  ushqim për korbat e zinj, trafikantët shpirtkatranë, që fatkeqësisht gjallojnë të pashqetësuar edhe sot, në qytete e kryeqytete me emër të botës, ku jetojmë.

Shumë histori kemi dëgjuar, por, duke e lexuar këtë libër, bindesh se ke përpara një trajtim dhe shikim disi ndryshe të ngjarjeve. Ato kanë të përbashkët vërtetësinë dhe shfaqen përpara lexuesit të prekshme, të krijohet përshtypja se ato po ndodhin aty para teje dhe ti po i sheh, po i vrojton dhe merr pjesë me gjithë shpirt në dhimbjen e personazheve, në mjerimin dhe fatin e tyre të keq ose ndonjëherë disi të mirë, teksa ndjen të revoltohesh dhe të provosh brenda vetes shkulma zemërimi të papërmbajtur.

Libri është shkruar nga një intelektual, një mësues  i  thjeshtë shqiptar, bashkëshort e prind shembullor, që për shkak të gjendjes ekonomike, është i detyruar, si edhe mijëra të tjerë, të marrë rrugën e  emigracionit dhe t’ia kthejë me dhimbje shpinën vatrës familjare, vendlindjes. Është një njeri me kulturën e nevojshme dhe me dije për vendin, ku do të shkojë. Këtë kulturë dhe qëllim mirë të Saliasit, e shohim thuajse në të gjithë faqet e kapitujt, duke ndjerë emocione, rrahje të zemrës  së tij intelektuale, vuajtjet dhe aventurat e tij dhe të shokëve bashkëshoqërues me të. Por bëhemi dëshmitarë edhe për marrëdhëniet e respektin e merituar, që ai krijon për ata fqinj grekë, mikpritës dhe të kulturuar, të cilët e respektojnë njeriun e mirë, vlerat dhe shpirtin e tij punëtor. Autori  di ta dallojë të mirën nga e keqja dhe, siç demaskon të keqen, ai përshëndet dhe përgëzon të mirën, e evidenton atë dhe shpërndan mesazhe respekti e miqësie për ata njerëz që i gjenden emigrantit në çastet e vështira të jetës.  Në këtë kontekst, libri rrezaton edhe dashuri, mirësi e zgjuarsi intelektuale.

Është paraqitja me vërtetësi dhe në mënyrë të drejtëpërdrejtë e përmbajtjes reale të jetës, ajo që e bën të mirëpritur këtë libër, por edhe vlerat atdhetare e intelektuale, sikurse edhe ato publicistike e kulturore. Prandaj dhe ndodh ajo që, sapo nis e  lexon faqet e para, menjëherë sikur të rrëmben një forcë e padukshme, teksa ti vijon të shfletosh, duke i shoqëruar ngjarjet dhe episodet e duke e ndjerë veten edhe ti, një pjesëmarrës në ato ngjarje, si njeri i afërt me personazhet  dhe karakteret e spikatura, që pasqyrohen.

Shumë njerëz kanë dëshirën për të treguar, madje, disa, arrijnë edhe të tregojnë mjeshtërisht bukur. Kurse autori i këtij libri, edhe di të shkruaj bukur e besueshëm, me mendim të qartë dhe të ekuilibruar, duke përdorur një penë të mprehtë e befasuese. Duke vetëpeshuar jetën dhe veprimet e tij dhe duke i bërë një skaner realitetit, dallgëve e gjeratoreve, që përfshijnë në humnerat e tyre refugjatët, Bashkim Saliasi nënvizon fort  idenë e fuqishme, se çdo njeri ndihet më i lumtur, në radhë të parë në atdheun e vet, aty ku ka lindur, ku ka kaluar fëmijërinë dhe është burrëruar, ku ka lënë gjurmë të jetës dhe veprimtarisë së tij, atje ku dëshiron të shtrojë rrugën e së ardhmes.

 

 

Viron KONA: Përjetime rreth vëllimit poetik të Vjollca Spahos”Po të shkruaj...”

 

 

 Lulet e Narçizit çelin edhe në dëborë

(Përjetime rreth vëllimit poetik të Vjollca Spahos”Po të shkruaj...”)


 

Viron KONA

Prej kohësh kam dashur të shkruaj për vëllimin poetik “Po shkruaj...” të shkrimtares dhe publicistes së njohur Vjollca Spaho. E kam “vonuar” shkrimin për këtë libër, (“Kurrë nuk është vonë për të thënë fjalën tënde!”) pasi, kam ndjerë  vështirësi dhe përgjegjësi, sepse dëshiroj t`i përgjigjem sa më mirë temës, përmbajtjes dhe mesazheve të fuqishme të librit. Mbase, ka qenë edhe fakti sepse, sapo e kam marrë në duar dhe kam nisur ta shfletoj, më ka përfshirë një dhembje e thellë dhe e heshtur...


1.

Shoh kopertinën ku mbizotëron e verdha  në të kafejt e gjetheve vjeshtake. Mbi to, një dorë duke shkruar vargje dhembjeje dhe premtimi të sinqertë, dhe sjell vazhdimisht përpara syve kolegen fisnike Vjollca Spaho, redaktoren e gazetës “Mësuesi”, sot e revistës “Mësuesi”. Unë nuk jam më në atë staf, pasi punët kështu venë dhe vijnë, por, tek mbaj në duar vëllimin “Po shkruaj...”, kujtoj kohën kur, me Vjollca Spahon dhe Andon Andonin, punonim bashkë në  redaksinë e gazetës. Diskutonim, këmbenim mendime sesi ta bënim sa më të mirë  gazetën e mësuesve, i përkushtoheshim asaj me gjithë zemër, shkrimeve dhe rubrikave, teksa, kur gazeta dilte, e përfytyronim atë të shfletohej nga  duart e kolegëve tanë mësues në të gjithë Shqipërinë. Ato çaste, sytë tanë i rëndonte një pyetje e sinqertë e shoqëruar me ankth: “Ju pëlqenë ky numër gazete ?”, “Çfarë mendimesh, vlerësimesh, vërejtjesh keni?” , “Çfarë mund të bënim më mirë ?” Se, dihet gazeta është si zogu. Po e lëshove nga duart,  nuk e kap dot më. Si rrjedhojë, në gazetën e shtypur, nuk bën dot asnjë korrigjim ose të ndryshosh diçka...

Vjollca punonte atëherë, si edhe tani me revistën, shkruante e shkruan për gazetën artikuj nga përvoja e saj si mësuese, si inspektore, e, mbi të gjitha  si një personalitet letrar e publicistik.

Gjithnjë kanë tërhequr vëmendjen krijimtaria e saj, ku spikat një botë e pasur, plot kulturë dhe ndjenjë, plot vlera ideore dhe mesazhe për jetën dhe më të mirën në jetë, për më të bukurën, për më të madhërishmen... Fjalën dhe mendimin ajo i shndërron në rreze, në  vërshime ndjenjash e kumtimesh që të mbeten në mendje. Ajo  i  laton vargjet mjeshtërisht, i ngjyen me figuracion të vyer poetik, me një figuracion që rrjedhë  ëmbëlsisht, në fillim si një rrëkezë e, që, kthehet dalëngadalë në një përrua. Një përrua që rrjedh e rrëshket me rrëmbim mes gurëve e shkëmbinjëve të lumit, duke krijuar në rrugëtimin e   tij një muzikalitet tërheqës, një kaltërsi qiellore, freski  pranverore. Vjollca ligjëron në vargje, strofa, në çdo faqe dhe, në të gjithë vëllimin.

”Po shkruaj...” shpërthen nga brendësia e tokës, e, pastaj, nis e rrjedhë lehtë - lehtë,  ëmbël, si një puhizë,  si një aromë luleje,  si një dallgëzim i vogël, e, më tej, ngrihet lart-lart e, zëri ligjërues, tingëllon i fortë,  kumbueshëm. Poetesha  vozit me vargjet e saj mes dallgëve të jetës, drithërohet në vargje si një fije bari që e reh era ...

“PO SHKRUAJ ..” çelet në faqen e parë me kushtimin mëmësor: Yllkës dhe Rajnës. Vjollca, ia kushton këtë libër dy vajzave të saj, dy yjeve të saj, që,kanë krijuar familjet e tyre, kurse Vjollca është bërë  gjyshe.

2.

Gjithnjë  kam ndjerë vështirësi të shkruaj artikuj vlerësues e kritik për libra, por ndonjëherë edhe kam guxuar. Them se, të guxosh nuk është pak. Sepse po guxove, diçka do ta bësh, një hap përpara do ta hedhësh, doemos, aq më tepër që karakteri i këtij vëllimi poetik të grish, të zhyt në subjektin e tij, ku poezitë të kapura fort për dore, duken se i ngjiten një lëndine, ku jeta shfaqet me tërësinë, larminë, llojshmërinë e saj, por, edhe me të papriturat...Në  çdo resht vrullojnë  ndjenja. Ndjenja pa fund. Ndjenja të thella njerëzore,  veçanërisht  për njeriun e dashur...

Një çast, vështrimi më mbetet tek  mendimi  i shprehur në një faqe të tërë, ku autorja  citon një thënie të Spinozës: ”Trishtimi e rrëzon njeriun nga majat e përsosmërisë”. Pastaj, vijoj të lexoj parathënien brilante të mikut, kolegut dhe  shkrimtarit Andon Andoni...Vështrimi im nxiton në vargjet e  poeteshës, shoqes sonë zemërartë e trimëreshë.

“Trëndafila të bardhë”, është titulli i poezisë së parë, trëndafila që krahasohen me gjallesën më të bardhë, më të dashur, më të bukur, pëllumbin:

Për ty!

Trëndafila të bardhë, si pëllumba fluturojnë,

Ngarkuar me kristale bore e malli të largët,

Vijojnë poezitë njëra pas tjetrës, herë si tingulli i pikave të  shiut, herë si një lule fushe, herë si një puhizë flladitëse dhe, që, diku, përfundojnë me merakun e poetes:

”Unë sigurisht, nuk jam vetëm kjo...

Ti merak mos kij,

Se jam fjala, zëri, kënga, dashuria jote.

Mjafton. Lexuesi mbetet një çast. Zë e mendon për ndjenjat e thella të njeriut që  ka kaluar një dhembje të madhe e tronditëse; që ka provuar një humbje të rëndë; që e mundojnë kujtime të dhimbshme, male malli. Vjollca poeteshë i thurr vargje njeriut që qëndron i artë dhe i shenjtë në zemrën e saj dhe të fëmijëve të saj,  jeta e të  cilit, u këput papritmas, si një yll  dritëpërhapës, që shuhet në qiellin e pafund...

3.

Zakonisht, librat poetik mund t`i lexosh edhe me pauza, ashtu si edhe vëllimet me tregime. Por, jo këtë libër. Ky vëllim është një ligjërim, një vërshim i pandërprerë poetik, që fillon dhe nuk ndalet. Ai nis dhe, nuk përfundon, edhe kur lexon e përjeton vargjet e fundit. Madje, në mënyrë figurative, ai rifillon në mendjen e lexuesit, sepse bëhet njësh me lexuesin,  skalitet në mendjen e tij dhe  veçohet mes veprave të bukura. Aty, në zemrën e lexuesit e  ka stacionin, sepse, edhe nisja e tij, është nisur nga një zemër. Kam rastin këtu, të perifrazoj thënien proverbiale të Gëtes: “Zemra juaj, do të fitoj shoqe, kur  ju del nga zemra ajo që thoni”.

4.

“Po shkruaj...” një gjerdan vjershash, që në thelb përbëjnë një buqetë të freskët lulesh mbi petalet e të cilave ende shndrit vesa e argjendtë. Por, mund të shprehem se, kjo buqetë, përbën edhe një poemë, ku, ashtu si bleta mbledh nektarin, poetesha mbledh e zgjedh figurat letrare që kanë burim shpirtin. Dhe ato rrjedhin të ndritshme, si të duan që, nëpër vargje, të rivalizojnë njëra-tjetrën: metafaora, metonimi, krahasime, epitete..., e deri te forma interesante poetike: haiku.  

Shpresoj lexuesi të më japë të drejtë, kur lexon vargjet te poezia “Deti dhe unë”:

”Do të derdh lot nëse duhet,

Për ta bërë më të madh detin,

Do të uluras , sa mundem,

Që dallgët e egërsuara,

ëndrrën të mos ma mbysin.

5.

Në vijim, në faqet e këtij vëllimi  poetik, nis e fëshfërin “Era e shfrenuar”, shprehet dëshira poetike “Rri me mua”...., troket poezia “Me gjethe vjeshte”, shfaqet nga thellësia e shpirtit:“Mall dhe dhembje”, ”Do të shkruaj”, ”Po të shkruaj”... Ndalem te kjo poezi, më saktë në vargjet e fundit të saj, që përfundojnë me një metaforë të fuqishme, e të mbushur me drithërima me bukuri tronditëse:

Ndërsa Ti lexo se ç`të shkruaj...

Nuk ka letër më të bukur se ajo,

Që shkruan dhembja për TY

E teksa mbaj frymëmarrjen një çast, vijoj të lexoj: ”Vjeshtë e trishtë”,  “Një gllenjkë vjeshte”.

Poetët i kanë thurur vargje  jetës dhe ndarjes së papritur me të,  por, them se ndjenja e  fuqishme e vargjeve në vijim, nuk ka sesi të mos na tronditin emocionalisht:

Pije një gëllënjkë vjeshte

Prej dorës sime

Dhe lëmë, të rrëzohem prej helmit,

Si një gjethe, mbi ty”

6.

Vjollca Spaho jep mesazhe realiste, ndonëse paraqet  realitete të dhimshme të jetës: Jeta ka të papritura dhe ato duhen përballuar. Jeta ka dhembje dhe ato duhen shëruar. Jeta ka lot, por..., por, s`është lehtë të ndalësh vërshimin e tyre, madje, ato, ndonjëherë s`ka digë që t`i përmbajë...

E, megjithatë,  jeta, duhet të jetohet. Autorja e ndjen gjer thellë në  shpirtin e saj të bukur këtë aforizëm, këtë lajtmotiv. Ajo ndjen se, duhet të bëhet e fortë: edhe për veten, edhe për fëmijët, edhe për niprit dhe mbesat, për vazhdimësinë, të ardhmen....

Tek lexon këtë vërshim poetik, bindesh edhe një herë se, poezia është ndjenjë, poezia është mesazh, poezia është rikrijim i përjetimeve më të thella e më mbresëlënëse, poezia është delikate, transparente, e thyeshme, ajo ka vërsnik shpirtin e mirë, shpirtin e butë, të kadifejtë. Në poezitë  e Spahos, ndjen rrahjen e zemrës së  njeriut të mirë. Lexuesi i ndjen këto rrahje, i respekton dhe  i nderon, por edhe  mban ritmin e tyre me kujdesë e delikatesë, në vëmendje, në kujtesë. Poetesha dhe lexuesi përjetojnë bashkë idenë, ndjenjën, mesazhin, teknikën e vargëzimit. Përjetojnë bashkërisht figuracionin e shkëlqyer poetik.

Dhe tani dhimbje shumë kam ndier,

por s`jam rrëzuar nga pesha e trishtimit...

Por, s`jam rrëzuar nga pesha e trishtimit...Më pëlqen ta përsërisë këtë varg, që shpreh idenë e qëndresës, idenë e vazhdimit të jetës, idenë  se, të përkohshëm jemi fizikisht në këtë botë, por, nuk jemi të përkohshëm shpirtërisht. Shpirtërisht jemi të gjithkohëshëm, sepse, jeta, nuk ka stacion ndalese, ajo ka vazhimësinë te brezat që vijnë, që, në thelb, janë vazhdimi i jetës sonë...

7.

Në një shkrim të vetëm, nuk është e mundur t`i shpreh të gjitha ato mendime, ndjenja të fuqishme që më shkaktuan poezitë, njëra pas tjerës, njëra pranë tjetrës, të gjitha bashkë. Por, them se një shkrim vlerësues, gjithsesi e ka një pikë në fund. E, megjithatë, nuk ka vend ajo pikë, tek ndjenjat, idetë dhe mesazhet e  fuqishme që sjellë te lexuesi ky vëllim i dhimshëm dhe njëherazi i mrekullueshëm poetik...

Vjollca Spaho, vijon të krijoj, vijon, bashkë me kolegë, të bëjë revistën “Mësuesi”, një revistë, ku gjithkush do të kishte dëshirë të shihte të botuar qoftë edhe një shkrim; një revistë me vlera të shumta, që i shërben shkollës dhe mësuesve...Në këtë punë të palodhur e brilante, si kurdoherë, Vjollca Spaho rrezaton dritë dhe mirësi, ndjenja të thella humane, gaz njerëzor dhe vrulle për të thënë të vërtetat e jetës...

 

 

Arsim Halili: PIGMENTE ARTSITIKE, PROFILIZIM RREZATUES POETIK.

Nga Arsim Halili

Këndvështrim letrar

PIGMENTE ARTSITIKE, PROFILIZIM RREZATUES POETIK.

Relacioni krijues i poetit,  i cili  thuajse për afro  dy dekada i ka dhënë lexuesit mbi njëzet vepra. Ai pushton shpirtin e lexuesit me çiltërsi krijuese. Tek sa e gjen për njërën gjeneratë lexuesish, kthehet me vrullin impresionues tek gjenerata tjetër. Në këtë trajeketore krijuese,  poeti Hysen Këqiku,  nuk kërkon që të lind dielli, ai nuk kërkon as të lëshojë rrezet e tij mbi sipërfaqe, sepse ato kaherë janë këtu,  ai kërkon t’i shijojmë ato. Mbi katër dekada  pune me ditar  dhe këtu a nuk do të qëndronte mendimi i Distvergut ku do të thoshte “Ashtu siç është dielli për natyrën  edhe mësuesi është rreze dielli për shoqërinë”.

Shekulli madhështor për shqiptarët, natyrisht  se shumë kush ngarend  të bëjë diçka në këtë jubile historik të mbetet përjestësisht se bëra  këtë,  apo atë vepër,  në këtë njëqind vjetor të pavarësisë së shtetit shqiptar. Poeti Këqiku këtë vit jubilar, solli diçka intersante, tërheqse për më të vegjëlit, sepse fundja, ata ia vlen të gëzojnë gjithçka që lidhet me ardhmërinë e tyre. Titull metaforik, i cili  ka pigmente artistike dhe larushi temash e motivesh,  vjen para lexuesve të tij me librin e titulluar “ Reze për ylber”.

SHTATËNGJYRSHI  QË SJELL FRESKI POETIKE TE LEXUESI

Poeti me impulsivitetin e tij  krijues, i cili poezinë e shikon si një fillim ditëmbare, nga agu deri në muzg, janë lule kopshti që mbi vesën e tyre, bleta punëtore thith nektarin dhe sjell ëmbëlsinë, janë vetë loja. Me to poetit futet në labirintet fëmijërore. Ata sikur thërrasin “ Më gjej ku jam” e ajo është strehuar thellë në shpirtin e poetit  dhe me të dal rrezja e parë,  poeti ia ofron fëmijës e pra relaksohu, me vargjet e mia duke  qeshur e duke aktruar në deklamimin e tyre, duke përcjellë mesazhe interesante. Nga një herë vargjet  janë edhe  ngushlluese edhe trimruese, ato here- herë bien dakord me mendimin e lexuesit, ku   poeti thotë:

- Do të ishte më mirë kështu të veproje o fëmjë i dashur.

Poezia është një imponim  ndjenjësor, apo është një flutarake që  gjendet gjithkund, duke fluturuar herë në kalërësi e herë në thellësi mendimesh e variacionesh që në simetrinë   e  ballafaqimit mes lexuesit dhe vargut,  krijojnë një realitet të bartjes nga ëndrra tek realiteti dhe anasjelltas. E tillë është poezia e Hysen Këqikut, i cilli fillon  të tregoj se çfarë në të vërtetj janë “Poezitë  e mia”

“ Poezitë e mia lindin si ditët

Të reja  janë

Janë lule të posa çelura”

Faqe 7

Dhe, dalëngadalë futemi në brendësinë e librit,  aty ku poeti fillon  t’i profilizoj në cikle  dhe secilës nga këta  ia japin një pigment të bukur, në disa prej tyre,  poeti bartë personazhet  duke dialoguar herë në kaltërsinë qiellore me yje,të hënës, shpezët, sepse  sikur se çdo poet tjetër, edhe poeti Këqiku, ajo që është qiellore, është edhe e madhe, edhe e pakapshme, edhe e lumtur, sepse fluturon i lirë mbi qiellin blu. Poeti  futet  edhe në thellësi të detit  atje  çfarë në të vërtetë kërkon krijuesi, natyrisht se kërkon dinamikën, përkatësisht gjallërinë e jetës, sepse dallgët, a nuk sjellin dinamikë, sfida të papritura e kush më mirë se një notar jete, siç janë fëmijët, të rriturit, të gjithë ata që kalojnë ato dallgë, herë-herë duke u futur në thellësi. Duke u  ballafaquar me të papriturat, shpresat gjithnjë  të shtyjnë  të  dalin në plazhin e heshtjes,  për të kaluar gjithëçka që është trimruese, sakrifikuese me mençuri,  urti dhe ballafaqim me të vërtetën. Nëse  shikojmë dhe lexojmë me vëmendje të tre  ciklet :

“ Yjet nga qielli na përshëndesin”, ” Ylberi na fali dhuratë” dhe ”Mollë pa njollë”, duket se poeti shikon nga lart, pra këtë rast përmes poezisë së tij. Ai është një vrojtues i mprehtë. Ndonëse libri nuk përmbahet në strukturën e saj vetëm me poezi, se aty gjejmë diçka tjetër edhe të këndshme, pa dyshim është tregimi, i cili në strukturën e tij narrative,   nuk ka shumë kompleksitet ëndrrues, e as sugjestionues, por paraprakisht vjen si imperativ dominues e artikulues i një zëri respektivisht një përsonazhi diamtrialisht të kundërt në moshë, pra mes gjyshit dhe mbesës të  cilën dialogojnë gjithnjë  dhe e mira e  saj  është se  në fund bien dakord, pavarësisht mos pajtimeve që patën në fillim me gjyshin. Por ai di  me urtinë  e tij    ta kristalizojë ëmbël këtë bisedë, këtë rast edhe vetë poeti Këqiku, në rolin e gjyshit e shtjellon me narracionin e tij të këndëshëm artistik, mungesën e informacionit të diçkaje jetësore, të çuditshme që fëmija, respektivisht mbesa e iluzionon  deri te   formimi i bindjes së kundërt me realitetin krijues dhe marrjes së informacionit  të plotë, të saktë dhe  edukativ, se si vihet ai në jetë, do të thotë se te fëmija është arrit një qëllim motivues dhe dituror. Gjithënjë duke ia abstrahuar procesin në kuptimin artistik,  figurative e letrar e deri  tek shtjellimi më i thjeshtë dhe më parimor. Më së miri këtë e shohim në tregimin “Unë nuk hidhërohem”.

Se poeti është një piktor i mirë poetik, i cili  gjithë atë që na rrethon e paraqet me një peisazh të këndëshm, duke  e sforcuar mendimin dhe koshenicën e njerëzve për atë që na rrethon, se  çka është, si  duhet të vrojtohet nga fëmijët, si duket relievi nga ana horizontale dhe vertikale në largëpamësinë e fëmijës. Këtu do të merrja guximin të thoja se është  poezi Naimiane e llojoit të motivit  dituror apo edukativ, mbi gjeografinë hapësinore dhe në syzheun artistik të poetit.

Konceptimi i imagjinatës së vet fëmijës përtej asaj që është e kapëshme e prekshme dhe abstrahuse  më së miri këtë e shohim tek poezia “ Mirëmëngjesi”

“ Mirëmëngjesi

Relievi  im i gjerë

Mirëmëngjes o diell

Mrekulli ke bërë”… fq  26

Se poeti  insiston  të jetë një harmonizues mes realitetit dhe ëndrrës, jo vetëm sa për të bërë qejfe dhe të llogaritet se  gjithëçka në këtë botë, është në vijë të drejtë dhe përfitohet  pa mundi, me ëndërra, me demebli, sigurisht se poeti Këqiku, nuk do  të pajtohej me këtë  fakt. Tek sa lexoja librin e tij “ Rreze  për ylber” hasa diçka interesante te një poezi  që në titull  shihet se ka efekt dituror dhe moralizues  pra dashurinë për punën dhe për mësimin e këtë poeti më së miri e shpreh përmes poezisë “ Të gjithë të angazhuar” faqe 29  dhe në një anekdotë shumë të  bukur  që i vë në shenjestër dembelët, respektivisht përtacët, duke  qenë ilozinues të paskrupulltë, dëmtojnë vetën dhe shoqërinë.  Më së miri  këtë gjë, mund tek shihet tek anekdota “Njëri  për yje tjetri për qiell”

Shihet qartë se poeti  është një përpjestues  i interkomunikimit artistik, mes asaj që është edhe lirike edhe epiko-lirike, se poezia e tij përpjestohet  dhe komunikohet lirëshëm në ambiente të ndryshme, por të ngrohta, qoftë në natyrë, në shkollë, apo edhe në familje. Dosido fëmijët edhe janë gravitues  të këtyre ambienteve dhe po nga këtu ata edhe thurrin botën e tyre imagjinative, qoftë përmes përrallave të gjyshit, gjyshes, qoftë nëpërmes fjalës së mësuesit,  apo edhe peisazheve të bukura natyrore. Ndonjherë për ne të rriturit. sa do që gjërat mund  të duken të vogla, për ata janë të mëdha të pakapshme,  sepse vetë iluzioni   i bënë ta ndjejnë botën ashtu. Prandaj poeti me një kujdes të veçantë artistik  i ofron lexuesit  edhe trille inekzistuse,  i fut thellë edhe  në botën perceptive, për t’i gjykuar gjërat më drejtë asaj që është reale, apo ekzistuse. Të tilla refleksione poetike, mund  t’i shohim qartazi tek poezitë “Ylberi më fali dhuratë”, ” Eci nëpër bregore” “ Për ditë rritet”  e ndonjë tjetër .

Për poetin shkronjat kanë fuqinë depërtuese. Ato tek fëmijët e ngrisin ineracionin lart në qiell, fluturimthi ngjiten si raketë, apo zbresin nga atje si rrufe në thllësi.

Çdo shkronjë ka një imazh të qartë, portretizon diçka të këndshme, më së miri këtë gjë e vrejmë tek poezia shumë e lezetshme  “ABC-ja ime “, secila shkronjë të orenton në drejtimin e  dashamirësisë,të të ëndërruarës, mbi të gjitha  në shtegtimin e pa fund të dijes. Natyrisht  se poeti nuk do të harrojë  protagonistin e gjithë asaj që shpërndan rreze tek ata ylbera të vegjël në tokë  “Mësuesin”, poeti i jep epitet gjigant  e   cilëson se vetë “Mësuesi është Abetare”  dhe sigurisht se kjo do të ishte nje shprehje aforistike shumë e qëlluar.

Poezia  e  Hysen Këqikut  nuk sillet në rreth vicioz të ngushtë, por natyrisht se ai nuk pretendon të shkruaj jashtë asaj që për fëmijët është e pa kapshme për moshën që kanë. Gjithënjë poeti synon të jetë  atraktiv, i dëgjueshëm dhe i lezetshëm për atë çfarë përjetojnë fëmijët në botën e tyre, të futet në psikolgjinë e tyre si diçka e pranueshme për moshën. Ndonëse poezitë  i shkruan me një hapsirë kohore shumë më të gjërë, se sa ka mundësi të përmblidhen në një përgatitje të një libri sot.  Natyrisht  ai i mbledh disa    poezi shumë më të hershme, të kohës kur gjendja  në Kosovë ishte çfarë ishte.  Për fëmijët e sotëm, mund edhe të jetë një ëndërr  e  keqe e së kaluarës,  por poeti pretendon që të mos harrohen ato gjëra që në veten e tyre ngërthejnë situata shqetësuese në një anë dhe krenare për epilogun e tyre, në anën tjetër. Megjithatë kanë sjell ndryshime për të mirë dhe natyrisht kanë bërë histori e që doemos janë edhe lavdi dhe krenari kombëtare.  Poertretizim të bukur poetik sjell për heroin  tonë kombëtar të të gjitha kohërave  Skënderbeun, pastaj datën e lavdisë kombëtare e për koncidencë, këtë vit behen plotë njëqind vitet nga shpallja e pavëarsisë së shteti shqiptar, pikrisht me 28 nëntor.  Sigurisht nuk  lë në harresë edhe poezinë për Pavarësinë e Kosovës të titulluar “ Pvarësia”

Trajtimi poetik dhe prozaik i poetit Hysen Këqiku në librin “ Rreze për Ylber” në aspektin metodologjik dhe didaktik,  do t’i referoheshin këto lloje dhe motive  të poezive:  poezi : diturore në hapësirë kohë, imagjinatë, universialitet, fauna, flora, ato moralizuese në sjellje, veprim, edukim , resepktim dhe  motivi apo qasja patriotike atdhetdashuria,  dhe përkushtuese dhe  kohore, lidhur me elemente dhe datat e krenarisë kombëtare.

Në vend  të përmbylljes

Pra libri  “ Rreze për ylber” duhet thënë se i tëri  është poetik, sepse brenda tyre ka edhe tregime e ndonjë anekdotë, por se thurja e tyre dhe mbrujtja me figura,  natyrisht se i japin ngjyrime të këndshme estetike vlera e të cilave është e qëndrushme në konceptin edhe artsitik, edhe ideo-estetik,  shihet se poeti përdor  mjaft mirë metaforën alegorinë, hiperbolën, krahasimin, epitetin, brenda poezive shihet se varijon poezia gjysëm hermetike, vargu  i lirë në metrikën poetike,poezitë e tij janë: dy tri, katër deri në njëmbdhjetë rrokje, rimën gjithësesi si kod poetik e nuancon bukur, mes vargjeve. Tani nëse më lejohet të shkruaj një disonuancë mes asaj që është në jetë e përditëshme reflektive  do të përmendja këtë rast mendimin e Gogolit: ” Shkrimtari ka vetëm një mësues- lexuesin” duket se poeti  Këqiku i vetëdijshëm se këtë rast  ka fëmijët –lexues,  janë mëuesit e shkrimtarit, ndaj është kujdesur që sa më bindëshëm, t’i ofroj universalitet vargjeshe të asocuara mirë nga impresioni artistik,  deri te qëllimi final.

Në përmbyllje  të këtij recensioni do të citoja mendimin e qëlluar të  Raskinit “ Nëse një libër vlen të lexohet, atëherë edhe vlen edhe të blihet”. Ndaj librin mund të blihet njëherë, por ta kesh çdo ditë për të mësuar nga ai, arsyeton   çfardo lloj çmimi.

 

Ibrahim Abedini:GAZETARIA NË SHPIRTIN E SOKOL DEMAKUT

 

Ibrahim Abedini

GAZETARIA NË SHPIRTIN E SOKOL DEMAKUT

”KUJTIME NGA DIASPORA II” e autorit Sokol Demaku

Sokol Demaku është poet, prozator, pedagog, publicist dhe redaktor. Lindi më 1954 në Abri të Drenicës.Po ne kete vend mbaroj edhe filloren, te mesmen Normalen në prishitne ku edhe studjoj Gjuhen dhe letësinë shqipe. Në universitetine  Göteborg diplomoj në lendën e matematikës, ndërsa në qytetin Borås , ku edhe jeton studjoj pedagogjinë. Po në këtë qytet ushtron profesionin e gazetarit. Punon mësues dhe drejton revistën mujore kulturore “Dituria” si dhe radion lokale Radio dituria.

Êshtë anëtar i krysisë së shkrimtarëve shqiptar në Suedi.

”Kujtime nga diaspora II”- një libër me 125 faqe , i botuar në kuader të Revistës Dituria në Borås të Suedisë, me redaktor Sadulla Zendeli-Daja.


Sokol Demaku është si shiu i Borås që të befason në çdo moment. Në Borås bie shi më së shumti se në çdo qytet tjetër të Suedisë. Dhe duhet të kesh me vete ombrellën për të bërë ball rrebeshit të shiut. Edhe sokoli është i till, si gazetar, të befason me pyetjet e tij gazetareske nëse nuk je i pergatitur mirë ti përgjigjesh. Kjo gjë vërehet më së miri gjatë intervistimit që Sokoli i bënë përsonazheve të librit të tij, për të qitur sa më shumë vlera dhe pasuri inetelektuale si nga e kaluara ashtu edhe nga e tashmja. Ky libër jo dhe aq voluminoz në të parë, ka vlerat e llojit të vet. Dhe është i sajuar dhe i përzgjdhur sipas vullnetit të vet autorit. Personazhet e librit ose siç e ka definuar vetë autori ”intervista”, që unë do ta përmend si : ”të intervistuarit”, janë jo rastesisht të zgjedhur nga të gjitha trojet shqipatre: si nga Shqipëria, Kosova lindore,Iliriada pa anashkaluar edhe disa nga Suedia. Dhe po te shikojmë numrin e përsonave të intervistuar, që Demaku ka futur në ”Kujtime nga diaspora II” na del se më tepër janë të gjinisë femrore. Dhe unë them se, jo rastësisht i kanë rrëshqit në letër. Dua të them se  kjo është peshuar kandari më tepër në anën e gjinisë femrore. Dua të them se kjo është forma e tij e pjekur prej gazetari, ko ështe aftësia e një gazetari bashkëkohor.

”Një natologji e vogël e tipit gazetaresk”

Në vepren e Sokolit që unë do  e quaj një ”Antologji e vogël e tipit gazetaresk” lexuesi gjenë mënyrën më të shpejt dhe më efikase të shfletoj njëkohësishtë shumë personazhe dhe njëkohësishtë të njihet më përsëafërmi me jetën dhe veprimtarinë  e të intervistuarëve që njëherit janë edhe intelektual dhe me profesione të ndryshme si. Student, mësues dhe mësuese, piktor, studjues, hulumtues e veprimtar. Këtu e shohim  Sokol Demakun si një gazetar të përkushtuar ndaj punës dhe pasionit që ka për punëne prej gazetari. Një gazetar I shquar, I etur për të zbuluar, I gatshëm për të depertuar edhe deri në brendinë e shpirtit të një intelektuali. Këtë e shohim edhe më mire gjatë intervistës që ai I bënë Sadulla Zendelit – Daja dhe të tjerëve që pasojnë me radhë, pa I kujtuar emrat dhe mbiemrat.

Sokol Demaku si tregimtar

Në këtë vepër Sokol Demaku e paraqet vetën si një intervistues i shkathët, i gjithanshëm, i lëvishëm në shumë drejtime gjatë formulimit të pyetjeve. Unë, përsonazhet e Demakut nuk do kisha dashur ti quaj të ” intervistuarit” sepse për mua ata me rrefimet e tyre aq të thelluara në temat që trajtojnë, janë tregimtar të vërtetë, vetëm se të përpunuar me mundin, me penën dhe aftësit e Sokol Demakut, dhe kështu intervistat e tyre në këtë rast shëndërrohen në tregime interesante nga jeta dhe veprimtaria e këtyre njerëzve që nga fillimi dhe deri në ditët e sotme. Dhe nga kya spekt i të parit në përspektivëne  syrit tim, Demaku, nga një gazetar i aftë, hidhet në anën e tregimtarit të mirëfillt.

Nga përsonazhet e ketij libri do dëgjosh jo vetëm histori të këndshme të jetës së bukur në Suedi, por do dëgjosh edhe histori rrënqethëse të së kaluarës jo të largët, që ne shqipatrët, kush më pak e kush më tepër e kemi përjetuar në lëkurën tone¨. Për këtë të kaluar të hidhur flet më mirë Sadulla Zendeli – daja, kur Sokoli ia bënë pyetjen:

-Viti 1966 për ju është vit që do e mbani mend, mund te na thoni më shumë. Çfarë e bënë këtë vit kaq të rëndësishëm në jetën tuaj?

Dhe tregimi i Dajës vazhdon nga puan e tij e parë si llogaritar finansier në sipërmarrjen e hekurudhave në Shkup dhe mbaron me ardhjn e tij në Suedi.
Unë si lexues i libri i shtroj vetës pyetjen

Prej ku e merrë gjithë këtë fgrymëzim Demaku i palodhshëm. Dhe së fundi erdha vetë në përfundim, jo vetëm duke lexuar librin ”Kujtime nga diapsora”, por edhe duke njohur Sokolin dhe punën që ai bëne si punëtor i palodhshëm që është, por do shtoja edhe këtë se ai frymëzimin e merr nga vetëvetja dmth nga interesi i tij për punë krijuese.

Rëndësia e këtij libri qëndron tek preokupimet e kohës që autori trajton dhe tek të arriturat e kohës në të cilën autori paraqet ngjarjen.

Dhe në fund cka do kasha ndryshuar me gojën e të intervistuarëve dhe me dorëne mSokol Demakut në qoftë se do isha pyetur unë:- Që fjala –mërgim të zëvëndësohej me fjalën-shpërngulje.

Do shtoja në fund edhe këtë si perfundim se mënyra dhe trajta se si Sokol Demaku i parashtron pyetjet e të intervistuarëve, nuk është shumë larg klasikut Amerikan – Mitch Albom, në romanin ”Të martat me Morin”.

 

 

Fetah Bahtiri: PROMOVIMI I LIBRIT

 

Shoqata e Shkrimtarëve, Artistëve dhe Krijuesve

Shqiptarë në Suedi ”Papa Klementi XI Albani”

Libri ”THESAR KOMBËTAR I MËRGATËS

SHQIPTARE NË SUEDI 1,

Për pavarësinë e Republikës së Kosovës”

Kristianstad, Suedi

PROMOVIMI I LIBRIT

më datë 22 shtator 2012 në Kristianstad, Suedi

FJALA E REFERUESIT, PROF. FETAH BAHTIRIT


Shoqata e Shkrimtarëve, Artistëve dhe Krijuesve Shqiptarë në Suedi ”Papa Klementi XI Albani” del para lexuesve dhe dashamirëve të librit shqip kësaj radhe me librin e saj të parë, të cilin e kanë shkruar një numër i madh autorësh që kryesisht kanë bërë një punë grupore. Libri është emërtuar me titullin ”Thesar Kombëtar i mërgatës shqiptare në Suedi, Për pavarësinë e Republikës së Kosovës”. Ky libër është fryt i mërgatës, e cila gjatë dy decenieve të fundit ka qenë shembull i angazhimit duke i shërbyer atdheut, kryesisht Kosovës dhe për vënien e gurëve në themelin e pavarësisë së saj.

Në këtë libër bukur voluminoz me 480 faqe pasqyrohet denjësisht veprimtaria e bashkatdhetarëve të cilët ishin vendosur këtu në fillimin e viteve të nëntëdhjeta të shekullit të kaluar, pra para dy dekadave.

Libri të cilin po e promovojmë sot ngërthen në vete një dokumentacion voluminoz e të kompletuar mirë, por duhet cekur  se kjo është vetëm një pjesë e veprimtarisë së bashkatdhetarëve tanë të cilët jetojnë e veprojnë në Suedi. Shoqata këtu argumenton bindshëm veprimtarinë e shumë bashkatdhetarëve të palodshëm e vetëmohues në realizimin e idealeve dhe qëllimeve shekullore, që Kosova të bëhet shtet i pavarur dhe demokratik. Unë pohoj se autorët e shkrimeve ia kanë arritur qëllimit plotësisht. Këtë pohim e mbështes në materialet e prezentuara në libër.

¨                                                                                                     

Në këtë libër janë dhënë 7 harta, 261 fotografi dhe 207 dokumente të cilat me

gjuhën e vet ilustrojnë e konfirmojnë gjendjen faktike dhe kontributin e mërgatës shqiptare në Suedi në shërbim të atdheut dhe popullit të vet. Kështu, libri flet me dokumente, është një lloj arkivi i dokumenteve të cilat bindshëm argumentojnë faktet, kontributet dhe të vërtetën. Pra, kjo vepër është libër i fakteve, libër i argumenteve, libër i provave. Këto foto dhe këto dokumente janë dhënë në teknikën bardhe e zi, me çka vlera e tyre është e zbehur.

Përkah struktura, libri është i ndarë në  gjashtë kapituj.

Kapitulli i parë bën fjalë për veprimtarinë e bashkatdhetarëve tanë nëpër shumë qytete e regjione të Suedisë. Në këtë kapitull të gjitha temat janë punuar nga grupe autorësh, kurse renditja e materialeve është dhënë sipas rendit alfabetik. Si duket ky ka qenë rregulli dhe përcaktimi i redaktorit. Kështu, kontributet e bashkatdhetarëve, organizimi dhe veprimtaria e tyre është dhënë për qytetet: Borås, Båstad, Falun, Göteborg, Halmstad, Hyltebruk, Hässleholm, Laholm, Landskrona, Lundegård e Lättarp, Smedjebacken, Uddevalla, Vetlanda dhe Ängelholm.

Në kapitullin e dytë gjejmë shkrime bukur të gjata për disa individë të merituar, të cilët vepruan në Suedi e edhe jashtë Suedisë dhe afirmuan shqiptarët si komb dhe integrimin e tyre në shoqërinë suedeze,. Renditja e shkrimeve në këtë kapitull është bërë sipas moshës së individit për të cilin bëhet fjalë në shkrime, duke  filluar me më të moshuarin dhe duke përfunduar me më të riun, në rastin konkret me më të renë. Kështu shkrimet jepen për  këta veprimtarë: Sadulla Zendelin-Dajën, Fetah Bahtirin, Bedri Pacin, Sejdi Zekën, Shyqri Gjurkajn, Murteza Berishën, Halim Hotin dhe Yllka Sheqirin.

Edhe në këtë kapitull shkrimet janë bërë nga grupe pune.

Ndërkaq, në kapitullin e tretë gjejmë shkrime të individëve si autorë dhe aty hasim tema interesante e të përgatitura mirë. Këtu ka shkrime interesante, autorë të të cilave janë: Ullmar Qvick, Murat Gecaj, Fetah Bahtiri, Prof. Dr. Eshref Ymeri, Ismet Hasani, Fazli Hajrizi, Kadrije Meniqi dhe Gentiana Zagoridha.

Në kapitullin e katërt i gjejmë katër intervista të përgatitura nga Hysen Ibrahimi, në kapitullin e pestë ndodhen poezitë dhe në të gjashtin një novelë autobiografike e autorit Hamit Gurguri, e cila lë përshtypje të jashtëzakonshme.

Në libër kemi shkrime të këndshme për Sesionin shkencor që është mbajtur në Ängelholm të Suedisë më datë 2 qershor 2012 dhe shkrime përkitazi me promovimin e veprës së historianit Jusuf Buxhovit ”Kosova” I, II dhe III, që u bë po atë ditë në të njëjtin vend, autorë të të cilave janë: Sokol Demaku, Qibrije Hoxha, Rizah Sheqiri dhe Hysen Ibrahimi.

Si përfundim, mund të konstatoj se ky libër është i vlefshëm jo vetëm për ditët e sotme, por edhe për kohën e ardhme; jo vetëm për gjenaratat e sotme, por më shumë për fëmijët tanë, për fëmijët e fëmijëve tanë, për historinë gjithpërfshirëve të këtyre muhaxhirëve të ardhur këtu diku nga Ballkani. Gjithashtu unë mendoj se është e vlefshme dhe e dobishme që këtë libër në bibliotekën e vet ta ketë secila familje shqiptare këtu në Suedi, e edhe në tërë gjeografinë shqiptare.

Unë do t`u kisha rekomanduar të gjithë bashkatdhetarëve të prirë në përdorimin e pendës që të shkruajnë sa më shumë libra për veprimtari të ngjashme në ambientet ku ata jetojnë, punojnë e veprojnë, në mënyrë që të lënë një gjurmë prapa vetes, sepse kështu ata i shërbejnë familjes së vet, popullit të vet, atdheut të vet dhe historisë kombëtare.

Dhe krejt në fund, më duhet ta cek edhe një fakt të rëndësishëm: ai që e shfleton këtë libër, në faqen e fundit lexon:

Botimin e financoi

Halim Hoti, Suedi

Unë mund të them me zemër e shpirt: Halim Hoti! Të lumtë! Të falemnderit shumë për kontributin, veprën dhe veprimtarinë tënde

Referuesi,

Fetah Bahtiri

 

 


Faqe 26 nga 58

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 31 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1011922
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

Bardha Mançe

Përfaqësim dinjitoz i Shqipërisë me "Fanfara Tiranen" ne Festivalin e 11 Evropian te Muzikës Jaz në Athinë

Me rastin e paraqitjes se Shqipërisë me Grupin e mirënjohur "Fanfara Tirana" ne festivalin e 11 Evropian te muzikës Jazi ne Athine. Ishte një paraqitje e mrekullishme qe zgjoi nje entuziazëm te pa përshkueshme ne publikun e shumte qe kishte mbushur Tehnopolin, qendrën kulturore te Bashkisë se Athinës. Mija njerëz,te rinj por edhe te rritur,shqiptare greke etj. kërcenin nen tingujt e muzikës Shqiptare qe Fanfara Tirana e interpretoi me virtuozitet. Ne mes grupeve përfaqësuese nga 12 vende te Bashkimit Evropian përfaqësuesja e Shqipërisë zgjoi interesin si te muzikanteve ashtu edhe te masës se njerëzve me muzikën e bukur dhe paraqitjen dinamike qe pushtoi skenën qe ne momentin e pare te interpretimit, duke e mbajtur publikun te elektrizuar gjate gjithë kohës.

Lexo ma...