Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Botime të reja


Nga Irena Toçi: "Nuse në derën e hasmit" përcjell mesazhet humane, duke e ngritur në piedestal dashurinë njerëzore

"Nuse në derën e hasmit" përcjell mesazhet humane, duke e ngritur në piedestal dashurinë njerëzore


Nga Irena Toçi

Botuese e Shtëpisë Botuese TOENA

Gjatë gjithë veprimtarisë disa vjeçare të institutit tonë të promocionit në mbështetje të vlerave të veçanta të letërsisë shqipe bashkëkohore dhe të prurjeve nga fusha të tjera të krijimtarive dhe studimit shkencor kemi pasur sjellë një pik kryesor që këto vepra jo vetëm të shihnin dritën e botimit, por të veçoheshin për vlerat e tyre sipas gjykimit tonë të veçanta dhe të evidentoheshin nga moria e botimeve të shumta të përditshme për të reflektuar më gjatë rreth tyre.

Ishin disa arsye pse vendosëm që përveç botimit të romanit "Nuse në derën e hasmit" të shkrimtarit Pierre-Pandeli Simsia ta veçonim atë për ta sjellë në vemendjen tuaj:

Së pari për temën që ky raman trajton; gjakmarrja. Fenomen që do duhej t'i takonte së kaluarës së largët historike, por që për fat të keq vazhdon të stigmatizojë jetën e dhjetrave bashkatdhetarëve tanë duke i dënuar ata me ngujim brenda mureve të shtëpisë, apo nga arratisje nga realiteti i këtushëm në kërkim të lirisë dhe të drejtës për të jetuar.

Së dyti, për mënyrën se si nga pikpamja shoqërore i është dhënë zgjidhje në këtë roman artistik një konflikti të gjatë që kishte marrë jetë njerëzish në kohë të ndryshme. Zgjidhje që vjen në njëfarë mënyre edhe nga ndikimi i kulturës demokratike të një shteti të madh si Shtetet e Bashkuara të Amerikës ku zhvillohen kryesisht ngjarjet.

Së treti, për mesazhet humane që ky roman përcjell duke e ngritur në piedestal dashurinë njerëzore.

Dhe së fundmi, por jo nga rëndësia, sepse autori i këtij romani Pierre-Pandeli Simsia është një nga kontribuesit e ruajtjes, lëvrimit dhe promovimit të shqipes dhe të letërsisë shqipe në diasporën tonë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës prej shumë vitesh; një mision ky, që duhet vlerësuar, mbështetur dhe përgëzuar me sinqeritet dhe me përgjegjshmëri nga të gjithë ne.

I urojmë suksese shkrimtarit Pierre-Pandeli Simsia

Rreth romanit "Nuse në derën e hasmit" të shkrimtarit Pierre-Pandeli Simsia


Ndjej kënaqësi të shkruaj, si redakror i romanit përzgjedhur nga Shtëpia Botuese TOENA, për romanin"Nuse në derën e hasmit" të shkrimtarit, tashmë të mirënjohur, Pierre-Pandeli Simsia.

Do të përqendrohem te zhvillimi i ngjarjeve të romanit, duke bërë një pasqyrë përmbledhëse, pa u futur në vlerat e tij artistike, të cilat do bënin një çështje më vete.

Romani "Nuse në derën e hasmit" e merr temën nga aktualiteti i ditëve të sotme dhe ngjarjet zhvillohen si në Amerikë dhe në Shqipëri.

Personazhet kryesore, mendoj unë, janë dy të rinj, Lea dhe Liridoni që jetojnë në Nju Jork dhe vazhdojnë të shkollohen. Njihen rastësisht, nisin shoqërimin dhe miqësinë, e cila, pas shumë vështirësish dhe pengesash që u dalin, kthehet në dashuri të vërtetë e në lidhje martesore.

Jeta e emigrantëve shqiptarë në Amerikë përshkruhet me një vërtetësi të admirueshme, falë njohjes së kësaj jete nga vetë emigranti Simsia për më shumë se 20 vjetë larguar nga mëmëdheu.

Janë dy familje kryesore që na paraqiten në roman me gjithë hallet e tyre, të kaluara në Shqipëri apo edhe në Amerikë: familja e Liridonit, babai - Fuati, nëna - Lavdia dhe motra - Xhilda. Në krahun tjetër janë të afërmit e Leas, e motra - Vjola me bashkëshortin - Igli, që, edhe pse në mëmëdhe kishin mbaruar shkollat e larta, detyrohen të bëjnë punë të rëndomta për mbijetesë, të përshtaten me jetën e vendit dhe të përballen me të papriturat që u ka servirur jeta.

Edhe pse jetojnë në Amerikë, mund të duket disi e çuditshme fillimisht, mendjen e këtyre familjeve e turbullon zakoni i vjetër i gjakmarrjes.

Ngjarjet zanafillëse janë të vjetra, por autori Pierre-Pandeli Simsia i ka shfrytëzuar ato me mjeshtërinë e artistit për të na dhënë dramën shekullore, që ekziston ende, atë të gjakmarrjes dhe të pasojave të saj në breza.

Kur marëdhëniet dashurore midis Leas dhe Liridonit janë në kulmin e tyre, zbulohet hataja: Familjet e tyre janë në gjak me njëra tjetrën. Pra, pak a shumë, Lea do të shkojë nuse në derën e hasmit (nga merr edhe titullin romani)

Fuati, në rininë e tij, ka vrarë pa dashje një bashkëmoshatar, të afërmin e nënës së Leas dhe, megjithatë, u dënua me 25 vite burg. Kur del nga burgu e martohet, e ndjekin për ta vrarë hasmit. Detyrohet të largohet nga Shqipëria dhe vjen në Amerikë, më vonë merr edhe familjen. Ndërron dhe emrin, nga Aleks në Fuat, sepse gjakmarrësit e ndjekin kudo që shkon.

Ngjarjet e romanit më pas janë edhe më dramatike. Nëna e Leas, Evelina, nuk vjen dot në dasëm, se nuk i japin vizë. Lea lind djalë. Shqetësimi shtohet. Aleksi - Fuat ka frikë nga hakmarrja, ka frikë për djalin e tij Liridonin, por edhe për nipin e sapolindur. E dinte se zakoni e kërkonte që nga meshkujt e familjes duhej të vritej. Dhe atëhere merr një vendim, gati të padëgjuar. Për të shpëtuar të rinjtë, niset fshehtas për në Shqipëri dhe vendos t'i shkojë hasmit t'e gryka e pushkës që të flijohet ai dhe të shpëtojnë pasardhësit. Kjo situatë përshkruhet me mjeshtëri dhe gjithë dramacitetin e saj nga Simsia.

Këtë krushqi e marrin vesh edhe në Shqipëri, nëna e Leas, por edhe Xhorxhi, kushëriri i saj, që Aleksi-Fuat i ka vrarë vëllanë dhe është betuar e betohet se do t'ia marrë gjakun, sepse, siç thotë, "Gjaku lahet me gjak".

Xhorxhi tërbohet dhe nuk e mban vendi.

Ngjarjet zhvillohen përsëri dramatike, kur mirret vesh se Fuati ka arritur në Shqipëri, madje edhe në fshat. I luten dhe kërkojn ta bindin Xhorxhin të heqë dorë nga gjakmarrja; futet në valle Kisha, futet në valle Evelina e më në fund Komisioni i Pajtimit të Gjaqeve.


Që të mos zgjatem, romani ka një fund të gëzueshëm, të pranueshëm dhe realist. Xhorxhi, brenda në Kishë, në prani të bashkfshatarëve e të Komisionit të Pajtimit të Gjaqeve, e fal hasmin Aleks-Fuat.

Shkruajta më parë se personazhet kryesorë janë Lea dhe Liridoni, kjo sepse rreth tyre shtjellohen ngjarjet. Por në fakt, më duhet të pohoj se personazhet më interesantë që mbeten në mendjen e lexuesit dhe që janë skalitur mirë dhe mjeshtërisht nga autori, me gjithë dramacitetin e tyre, janë Fuati i pafajshëm dhe Xhorxhi hakmarrës deri në fund.

Në roman ka edhe plot ngjarje të tjera, sidomos me bashkatdhetarë emigrantë. Përmendim historinë e vajzës shqiptare që del nxënësja më e mirë e të gjitha shkollave të mesme të Nju Jorkut dhe si sportiste e taalentuar në një sport të tillë që në Shqipëri është i paushtruar, siç është sporti i Kajakut, përfaqësohet në kampionat e vetme me kostum dhe me flamurin tonë kombëtar, si edhe historinë e studentit shqiptar, i cili ka rezultate të shkëlqyera në mësime dhe, si i tillë, nga një orë mësimi del si student dhe hyn në klasën tjetër në orën tjetër të mësimit si pedagog.

Interesante është historia e Kostës, shok i Fuatit, i dënuar në Shqipëri për agjitacion e propagandë, por që në Amerikë djali i tij 20 vjeçar i ka dalë nga dora, gjoja në emër të jetës së lirë.

Atdhedashuria është një tjetër motiv që gjen vend të gjërë në roman. Fuati përsërit disa herë "Sa mirë është të jetosh në vendin tënd"

Përshkruhen dilemat e personazheve nëse duhen të kthehen në Shqipëri apo jo.

Megjithatë, tranzicioni shqiptar i këtyre njëzet e ca vjetëve fshikullohet fuqishëm nga autori, sa herë që i vjen rasti në shteg, sidomos gjyqësori kur është fjala për dënimin e hakmarrjes.

Romani "Nuse në derën e hasmit" i shkrimtarit Pierre-Pandeli Simsia, që vë dorën e pajtimit në një nga plagët më të rënda të shoqërisë sonë është një prurje e re në letërsi dhe kam bindjen se do të pritet mirë nga lexuesi dhe kritika letrare, sepse në këtë libër do të gjejnë jo vetëm mesazhe edukuese, po redhe një stil dhe gjuhë të admirueshme.

Dua të përgëzoj Shtëpinë Botuese "TOENA" për botimin cilësor dhe kopertinën tërheqëse që i ka bërë këtij romani, por edhe për përkrahjen e përparësinë që u jep në botimet e saj shkrimtarëve emigrantë.

 

Si redaktor i romanit, dua të falenderoj zotin Simsia për këtë vepër letrare cilësore që na ka sjellë. E falenderoj dhe i uroj krijimtari cilësore edhe në të ardhmen.

 

Anila Kananaj:“SI TË SHKRUAJMË SHQIP”, NJË LIBËR I DOMOSDOSHËM PËR SHKOLLAT SHQIPTARE

 

“SI TË SHKRUAJMË SHQIP”, NJË LIBËR I DOMOSDOSHËM  PËR  SHKOLLAT SHQIPTARE

(Me autor,  prof. dr. Gjovalin Shkurtaj-akad. as.)

Nga: Dr. Anila Kananaj,

në Qendrën e Studimeve Albanologjike-Tiranë


Gjuhëtarët shqiptarë nuk kanë rreshtur kurrë së shkruari e së foluri për mbrojtjen dhe ruajtjen e gjuhës shqipe dhe të kulturës shkrimore të saj, si një element përbashkues identifikues, i domosdoshëm për të gjithë shqiptarët, veçanërisht në këtë kohë të tranzicionit të kulturës shqiptare. Me këtë qëllim parësor bashkohet edhe libri “Si të shkruajmë shqip” (Baza të shkrimit akademik), i prof. dr. Gjovalin Shkurtaj –akad. as. Ai u përurua më 15 mars 2013, në një takim me studentët e Fakultetit të Drejtësisë, në Universitetin e Tiranës, organizuar nga Zyra e Karrierës së këtij Fakulteti, në kuadër të përgatitjes sa më të mirë të studentëve për një punë të suksesshme.

Ky libër, në fakt, vjen në këtë botim të përmirësuar, si rrjedhojë e kërkesave për të, pas tërheqjes së shpejtë të dy botimeve të mëparshme, më 2008 dhe 2012. Autori e ka “latuar e lëmuar” librin, duke u mbështetur edhe në këshillat e mendimet e shprehura për të, nga lexuesit dhe kryesisht pedagogët, që zgjodhën të përdornin dy botimet e mëparshme të tij, si bazë për ligjëratat dhe seminaret me studentët, në universitetet shqiptare, publike ose jo.


“Si të shkruajmë shqip” (Baza të shkrimit akademik) është hartuar me një penë tërheqëse dhe profesionale, nga profesor Gjovalin Shkurtaj, gjuhëtar i pasionuar e i palodhur për gjuhën shqipe. Libri ka në qendër të vëmendjes domosdoshmërinë e përvetësimit të bazave të shqipes, si nga studentët, dhe profesionistët e rinj shqiptarë të specialiteteve të ndryshme. Nevoja bëhet edhe më e ngutshme po të merret parasysh se këta të rinj ndjehen të papërgatitur për t’i qëndruar ndikimit dhe presionit të vazhdueshëm të gjuhëve të huaja, sidomos të anglishtes, italishtes e greqishtes. Në 310 faqe të tij, teksti  në fjalë jep njohuri themelore: për hartimin,  redaktimin, gatitjen e punimit shkencor, shkrimin e recensioneve, raporteve shkencore, rekomandimeve, cv-ve dhe shkrimeve të tjera profesionale. Por ai jep edhe njohuri bazë për drejtshkrimin e shqipes. Vlen të theksohet aspekti zbatues i këtij libri, që do të thotë se studentët mësohen si të shkruajnë sa më mirë shqip, nga përvoja e gjatë e një prej studiuesve dhe njohësve më të mirë të gjuhës shqipe.

Njohuritë teoriko-formuese, të dhëna në tetë kapituj të këtij libri, shoqërohen gjithandej me shembuj të shumtë të karakterit shkrimor, por edhe teknik. Shumë ndihmues në këtë drejtim është edhe treguesi i fjalëve të huaja, që mund të zëvendësohen plotësisht ose pjesërisht, si dhe shqipërimi i një sërë prapashtesash të huaja, të dhëna në fund të lëndës së trajtuar. Rëndësi i është kushtuar edhe zgjedhjes së fjalëve dhe termave të ligjërimeve specifike për profesione të ndryshme. Me këtë libër, autori synon të ndreqë dhe shumë pasaktësi e ngatërresa të panevojshme në përdorimin e termave të ndryshëm. Përmendim këtu vetëm një prej ilustrimeve të dhëna nga profesor Shkurtaj. Është fjala për përdorimin e termit shqipfolës, në vend të termit shqiptar. Me të drejtë, autori sqaron se, në rastin e bashkësive shqiptare në trojet kompakte ballkanike, ka “shqiptarë, universitete shqiptare dhe flitet shqip; pra, ka bashkësi shqiptare dhe jo shqipfolëse”.

Serioziteti i këtij botimi dëshmohet dhe nga gjuhëtarët e njohur, që kanë bërë recensimin e tij: prof. dr. Tefë Topalli e prof. prof. dr. Valter Memisha. Një recension të gjerë për këtë libër ka shkruar edhe prof. dr. Ali Jashari, dekan i Fakultetit të Mësuesisë, në Universitetin e Korçës “Fan S. Noli”. Ndër të tjera, ai shprehet se “ky libër u vjen në ndihmë të gjithë atyre, që duan të rregullojnë penën për të shkruar “shqip, thjesht, bukur, qartë dhe lehtë, sepse vetëm kështu i bëjmë nder vetes dhe kombit tonë”. Më tej, prof. dr. Jashari vazhdon: “Madje, veç të mira do të kishte futja e një lënde mësimi, me titull “Si të shkruajmë shqip”. Ky libër është dhe një gjedhe për t’u ndjekur nga gjithë hartuesit e teksteve shkollore...”. Vlerësim të lartë, për librin e profesor Gjovalin Shkurtajt, jep edhe prof. dr. Avni Presheva, titullar i logjikës në Universitetin e Prishtinës. Gjithashtu, ky autor këshillon që “ai libër duhet të përfshihet në programin mësimor të të gjitha shkollave të larta të hapësirave shqiptare, brenda e jashtë Shqipërisë”.

Bashkohemi me këto e të tjera vlerësime, të shprehura për këtë libër, i cili ndryshon shumë nga përkthimet shabllon të bëra nga gjuhët e tjera, për nevojat e mësimdhënies së lëndës “Shkrim akademik”, në universitet. Vërtet lënda e shkrimit akademik mësohet në të gjitha universitetet botërore sot, por secili mëson të shkruajë në gjuhën e vet. Siç dihet, çdo gjuhë ka rregullat dhe specifikat e veta, të cilat nuk mund t’u montohen gjuhëve të tjera. Pikërisht këto lloj përkthimesh përbëjnë dhe një prej faktorëve dëmtues të gjuhës shqipe në kohën e tanishme. Këtu nuk është fjala thjesht për përdorimin e pikave ose të presjeve, a të ë-ve, siç tentohet të mendohet shpeshherë, në këto raste. Ajo që përbën vërtet shqetësim, është ruajtja e strukturës morfologjike e sintaksore të shqipes, gjë të cilës profesor Shkurtaj i kushton vëmendje të veçantë, në librin e tij.

Me pak fjalë, në radhë të parë, duhet të mendojmë shqip, të shkruajmë shqip dhe qartë. Vetëm atëherë do të jemi në gjendje të bëhemi profesionistë të vërtetë, pavarësisht se cilës fushë i përkasim. Nuk mund të kemi kurrë juristë, psikologë, mësues etj. të suksesshëm, nëse flitet një një gjuhë, e cila është gjysma shqip e gjysma në ndonjë gjuhë tjetër.

Veçanërisht në këtë kohë, kur shumë familje emigrantësh po kthehen në atdhe dhe po i regjistrojnë fëmijët e tyre në shkollat dhe universitetet shqiptare, ndihet domosdoshmëria e një lënde me karakter të përgjithshëm formues, për shkrimin profesional shqip, në përputhje me strukturat morfologjike-sintaksore dhe rregullat drejtshkrimore të gjuhës së sotme shqipe. Dhe ato, botimi “Si të shkruajmë shqip” (Baza të shkrimit akademik), i prof. dr. Gjovalin Shkurtaj-akad. as. i plotëson më së miri. Ai përbën një libër pune të përshtatshëm për mësimdhënien e lëndës së Shkrimit akademik dhe të Kulturës së gjuhës, por edhe për të gjithë korrektorët dhe redaktorët e rinj të gjuhës shqipe, për studentët universitarë e pasuniversitarë dhe për mësuesit e gjuhës shqipe, në të gjitha hapësirat, ku shqipja flitet dhe mësohet, gjuhë amtare

 

 

Sokol DEMAKU : FILOZOFIJA E JETËS KA KUPTIMIN E PLOTË NË VARGUN E DHURATA LEZO

 

Sokol DEMAKU

FILOZOFIJA E JETËS KA KUPTIMIN E PLOTË NË VARGUN E DHURATA LEZO

-këtë filozofi lexuesi do e gjejë në librin e saj met ë ri me peozi “Shiu i dashurisë”, botoj shtëpia botuese Milosao-Gjirokastër

Këto ditë doli nga shtypi libri më i ri i poetës së re nga Kuçova, Dhurata Lezo, pas  librit të parë ”Dhimbja e mosqeshjes” dhe atij prozatik ”30 vjet lumturi”.


Po të ndalemi në ditët e sotme intelektuali i vërtetë jeton në dy botë, atë të ideve dhe atë të realitetit konkret, sepse sipas Platonit ”E bukura është shkelqimi i së vërtetës”. Misioni i shkrimtarit është përshkrimi i relaitetit jetësor, atij realiteti në të cilin ne sot jetojmë. Ky është misioni i tij i shenjtë, një detyrim që e obligon dhe nderon jetën dhe vuajtjen, të arriturat dhe dëshirat. Jeta është e mbushur me befasi, por ne duhet të jemi të pregaditur që asnjë e papritur mos të na befasojë. Para nesh kemi njërën nga mërgimtaret tona që digjet për atdheun dhe fatin e tij, për familjen, të afërmit, farefisin, për dashurinë, baban e nënën. E në vargun e saj është fati i atyre që e braktisin vendlindjen, i atyre që u detyruan dhe ikën në kohë të pa kohë. Kur u reken shtigjeve të mërgimit, braktisën pragun e lindjes, braktisën çdo gjë që kishin krijua me vite. Kemi vargun e saj i cili paraqet dashurinë në format e saj me të buta por edhe me të ashpra kur është fjala tek dashuria dhe mërgimi. Autorja  Dhurata Lezo na vjen para nesh me një tufë poezishë në librin e sajt ë radhës ”Shiu i dashurisë” duke i hymnizuar vlerat e jetës, familjes, dashurisë dhe duke i kujtua ditët e lumturisë rinore, ditët e hares familjare, duke i vu në pahë edhe kohët moderne të cilat i jetojmë larg atdheut.

Nga ajo që prezentohet në këtë libër, kuptojmë se e reja Dhurata Lezo shkruan me ndjenjën e dinjitetit personal duke prezentua ate çka ajo ndjen dhe mabanë në shpirtin e saj dhe me një stil të veçantë bënë përshkrim të gjithanshëm të gjërave të thjeshta e të bukura që njeriu përjeton në jetën e tij, por nuk mungon as ana tjetër e medlajes pra edhe vujatja, hidhërimi, sepse autorja është vetë përsonazhi i poezisë që në shpirt përjetoj këto çaste edhe hareje edhe deshprimi. Të njohësh, të përjetosh, të përjetosh poezinë e Dhurata Lezo, duhet të jesh me trup e shpirt me poezinë e saj në librin ”Shiu i dashurisë”, por duhet ta them edhe këtë se edhe një poezi e vetme do të mjaftonte për këtë njohje dhe për përjetim  të poezisë së saj sikur poezia që i kushtohet (djaloshit të mrekullive) ”Shiu i dahsurise” nga e cila poezi edhe merre titullin  buqeta poetike. ”E bukura nuk vdes kurrë, por shndërrohet në bukuri të tjera” thotë Thomas Bailey Aldrich, e unë mendoj se edhe ajo çka lexuesi do përjetoj në këtë buqetë poetike, dashurie të poetës Dhuata Lezo do jetë e përjetshme dhe e bukurë.

Para nesh kemi një autore që i jep rëndësi poetikës  moderne shqiptare duke patur si personazh qëndror ne poezinë bashkëkohore dashurinë, familjen, mërgimin si një plagë shekullore e kombit e që si duket autorja është kryeprotagonistja.

Por përgjithëshmëria poetike e Dhurata Lezo, i tejkalon kufijtë e racionales dhe ka hyrë në zikzaket e një iracionalitetit, në nje vetecje të një ëndërre të kahmoçme, të një ëndërre që autorja mban në shpirtin e saj, të një ëndërre që ajo e  zbulon përmes vargut, dhe ndjenjave që ajo shprehë përmes vargut të saj magjik, sepse vargu i shprehurë nga autorja është përjetuar nga vetë ajo dhe thotë shumë, thotë shumë për jetën, dashurinë, mërgimin, sakrificën. E lidhur me këtë do ndalem në një thënje të Rilindasit tonë të njohur i cili thotë: ”Çdo e bukur që ndihet në rruzullin tokësor, është homogjene me bukurinë e shpirtit”. (De Rada)


Folozofija e jetës ka kuptimin e  plotë në vargun e Dhuratës. Ate njeriu e ndjenë në komponim dhe me metaforën e përdorurë për mrekulli nga autorja. E hasim këtë pothuaj në shumicën e poezive të këtij vëllimi.

Autorja i qaset jetës shpirt hapur, me entuziazëm të pashoq e këtë e vërejmë tek poezia “Jeta e vërtetë”. Qëndrimet janë kufizime, ashtu si autorja i pranon kufizimet në shijimin e jetës, në përvojën, në jetë dhe filozofin e jetës. Ku autorja thotë:

“Por një gjë është e sigurt;

Atëhere përqafimi më s`do ndërpritet

nga ankthi, pritja, rënkimi. Atëhere, për

herë të parë sytë do qeshin...”

Kjo nuk do të thotë se këtë ka për ta vërtetuar jeta, por mendja  do të provojë të gjejë rrugëdalje e domethënie, argumente që e përmbajnë këtë, kjo është filozofija bashkëkohore e jetës dhe të jetuarit.

Kur ke qëndrim të caktuar ndaj jetës, atëherë edhe jetës i jep kuptimin . Jeta është e gjerë, e ka abticat dhye zbaticat e saj nga çfarëdo qëndrim që njeriu ka në kokë.

Këtë e shofim më së miri tek poezia:

Le të ketë

“Le të ketë ca diell

Pas shiut të ftohtë të fytyrës

Së lodhur nga pritja, monolgu, dimri i vetmisë

Le të ketë ca qeshje

Që fshijnë rudha mërzitjesh”.

Vazhdojnë  ecjet e vargut, vazhdojnë, bezdisjet  e protagonistës së vargut, pra autorës në shëtitje pa e larguar asnjëherë shikimin nga kjo ngjarjet magjepse, në dashuri, famililje, mërgatë, sepse ka frikë se edhe për një çast ta largoj shikimin do të i ikë madhështia nga sytë, do e humbas ate cka ajo mban në shpirt, ate cka e ndjen se duhet ta ketë pran. Sepse me shumë adhurim i këndon në vargun e saj dashurisë, të dashurit që ndoshta nuk i dihet... Por si duket autorja është pakëz sa e ndrojtur dhe e prekur nga kjo, sepse na shpreh një pesimizëm në shumë vargje të saj kur ajo i këndon dashurisë. Në përshtypje të parë të duket kjo një gjendje përhumbjeje, por jo, zbrazëti assesi, por, përmbushje, sepse autorja është reale me vargun e saj. Në një moment mundohet ta kapë këtë madhështi me vargun e saj, dhe se ia arrinë ta paraqes ashtu si ajo e ndjenë në shpirt gjendjen e saj, dashurinë, ndjenjen e miqesisë dhe humanizmit të shpirtit. Por nuk është e lehtë jeta. Gjithçka e bukur është vështirë të pasqyrohet ashtu siç është në esencë!...

Arrati

“Një gur zemrës po i vë

Për të ikur tutje sherrit, thashethemeve provinciale

Llafazanërisë banale, idiotizmit të kot fanatik...”

Qëndrimi optimist i autorës ndaj sfidave që na i parashtron jeta, pra prirja e individit për t’i parë gjërat nga këndvështrimi vetijak, për t’iu qasur jetës me plotë gjallëri e hare, me guxim e besim në vete, me siguri e vendosmëri, pa pasur frikë nga vështirësitë që mund t’i shfaqen si pengesa të mundshme gjatë rrugëtimit të tij drejt realizimit të qëllimeve të përcaktuara është një veprim i dobishëm, në harmonizimin e balancës shpirtërore si burimi i vetëbesimit me efekte shumë pozitive dhe të dobishme, sepse e tham edhe më herët filozoija e jetës teka autorja është në kulmim, është parësore, por na shprehete edhe përmes pesimizmit të saj nga frika se do e humbë gjenë më të dashurë, por prap në vargune  saj mbizotëron arsya dhe optimizmi është mbi të gjitha.

Nga perendia

“Nga perendia do bëhet kjo

Dhe është e tmershme në sytë tanë

Bashkon familje, përmallon çifte

prej kohësh ndarë. Vëllazëri dhe mirëkuptim

dhe brenga s`ka më vend”.

Pra, autorja i gëzohet kësaj dhurate hyjnore, u gëzohet sikur lulja rrezeve të para të diellit, i qaset ditës së re, jetës, me plotë gjallëri, vullnet, besim e vendosmëri, sepse e vlerëson pambarimisht këtë dhuratë hyjnore  dhuruar nga perendia dhe ajo  ndjehet e disponuar, e gëzuar, e lumtur.

Kërkimi i lumturisë është po aq i vjetër sa njerëzimi. Poetë, filozofë dhe teologë kanë vrarë mendjen prej shekujsh për të përcaktuar çfarë është lumturia. Pra edhe e reja Dhurata Lezo në këtë buqetë poetike është në kërkim të lumturisë, të një lumturia të përbashkët, sepse vetmija e ka mudnur çdo ke deri më sot.

“Rrugëtoj natës. Vetëm s`jam

po t`i shtosh kësaj ore

edhe

një tok gjërash të harruara, që,

në mall të çmendur  të shtien”...

Por malli nuk është një dukuri që njeriu e ndrynë në vbetne e tij, edhe pse pasojat e tij reflektohen fuqishëm në botën njerëzore, malli është ndjenjë, ndjenjë e thellë shpirtërore, dhembje dhe dashuri. Kot mundohet ta fsheh ndokush mallin, ai shpërthen në brendi me fuqinë e vullkanit dhe llava e derdhur prej tij është përvëluese.  Atë e ndjen, e përjeton secili në botën e unit të tij, pavarësisht asaja se dikush dikush mundohet ta feshë! E autorja e shprehë në vargun e saj në menyrë të qartë mallin, sepse edhe ajo e ndjen në shpirt, e mundon edhe këtë dhe thotë:

“Tmershëm po gjëmojnë këmbanat e mallit.

Si e zura veten vetëm, qava dhe ika”...

Në kuadër të kësaj vepre ballafaqohemi me vargje të një ndjeshmërie të ëmbël për nënat tona si krijesat më të shtrenjta në botë, për baballarët tanë. Për prindërit tanë që na krijuan dhe rritën me vuajtje e mundime, me sakrificë dhe sot jemi larg naga ata, në momentet kur ndoshta më së shumti u duhemi atyre. Këtu defilojnë vargje kushtuar dashurisë ndaj prindërve, si një ndjenjë e bukur që e përlind botën dhe aurtorja shton:

“Sa kohë pa ndier gëzimin e jetës.

sa kohë, sa kohë...

sa kohë kish kalua pa qeshjen nën mjegull kur

lozje e fshiheshe gërzueshëm, nën prehrin e nënës.

&                       &

“Babai është pensionist

Flokët i ka ngjyer në dritën e hënës

Ecjen e shkujdesur të viteve të shkuara

Koha ia ka shndërruar në tkurrje të këmbës”

Në këtë kontekst nuk mungojnë as vargjet për Shqipërinë tonë dhe shqiptar e shqiptare që ka kohë kanë lenë bjerrë tokën e atit dhe memës dhe bredhinë rrugëve të botës.

“Si u shpërngulen keshtu

Nëpër toka të huaja dhe njerëz të huaj

Si ikëm kështu

Prej zemrës dhe qiellit shqiptar

U shpërngulëm kaq larg...

Nga leximi i këtij libri mund të konstatojmë me plotë kuptimine e  fjalës se kemi të bëjmë me një buqetë peotike të poetës Dhurata Lezo e cila me magjin e shpirtit të saj dhe ndjenjës që del  dhe shpërthenë nga brendia e këtij shpirti nuk është thjeshtë një ndjenjë filozofike por një realitet në të cilin  ka jetua dhe jeton edhe sot autorja. Ajo synon për të  spikatur drejt një filozofie sociale të kohës e mbarsur me brengat dhe problemet e saj në kohën bashkohore, në kohën moderne. Ndaj dhe autorja e kësaj përmbledhjeje bazohet në përjetimet, pesimet, vuajtjet dhe që pasohet shpesh nga një meditim i thellë për hallet e te rinjëve sot e ku personazh i këtyre peripetive është vetë autorja e buqetës poetike.

 

 

MURAT GECAJ:BLERTË A.PREBREZA, KA NISUR UDHËN E LETËRSISË…

BLERTË A.PREBREZA, KA NISUR UDHËN E LETËRSISË…

-Përurohet libri i dytë në prozë, “Fati dhe stinët”-

Nga: Prof. MURAT GECAJ

publicist e studiues-Tiranë


Nga e djathta: Xh.Mjeku, B.Prebreza e M.Gecaj (Tiranë, 11 maj 2013)

1.

Një telefonatë e paparitur në banesën time, më bëri të ngrihem si në “alarm”. Kolegu e miku im, shkrimtar e publicist nga Prishtina, Xheladin Mjeku, në mbrëmjen e së shtunës më informoi se, pas një ore, do të përurohej një libër i ri, me autore një krijuese nga Fushë-Kosova. Ndërsa shpejtoja të arrija në orën e caktuar, në mjediset e Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë e Sporteve të kryeqytetit, sillja ndërmend disa krijuese femra. Rasti e ka sjellë, që kam marrë pjesë në përurime ose dhe kam shkruar për librat e tyre të rinj. Me nderimin dhe kënaqësinë ndaj punës e talentit të shprehur, në ato botime, me poshtë po i renditi emrat e tyre. Siç vërehet lehtë, shumica e tyre jetojnë dhe punojnë në emigracion, gjë që shprehet, me mall e dhimbje edhe në krijmtarinë e tyre. Ato janë: Enkelejda Kondi (Francë), Raimonda Moisiu (Nju Jork), Alketa Dervishaj (Tiranë), Dëshira Haxhi (Greqi), Vilhelme Venari (Vlorë), Zyrafete Manaj (Suedi), Belantina Venari (Elbasan), Makfire Canolli (Nju Jork), Enxhi Bardhaj e Anila Dahriu (Itali), Lumturi Ymeri-Bersava (Tiranë), Shadije Hotnjani (Gjermani), Shefqete Gosalci e Albulena Pllana (Prishtinë) e të tjera.

Salla, ku ishte organizuar përurimi, kishte gjallëri të veçantë. Përveç krijuesve të shumtë nga Tirana, ndodheshin nga media e shkruar dhe ajo elektronike. Ndërsa ishin të pranishëm afër 40 shkrimtarë, poetë e publicistë, të adhur posaçërisht nga Prishtina e qytete tjerë të Kosovës dhe shumica e tyre nga Fushë-Kosova, ku jeton me familjen, e reja krijuese, Blertë A.Prebreza. Ndër ta, ishin edhe krijuesit Xheladin Mjeku, Nebih Bunjaku e Ismail Simnica dhe mungonte, sigurisht “me arsye”, poeti dhe publicisti i njohur nga ajo krahinë, Skënder Zogaj, për të cilin u dërguan përshëndetje të përzemërta. Por, ndoshta, do të ishte i pranishëm aty edhe krijuesi i talentuar dhe i paharruar, Adem Berisha-Gjurgjeviku, sikur të mos ishte ndarë përgjithnjë e tragjikisht nga jeta, pikërisht një vit më parë!

Mirëseardhjen, në atë tubim festiv, ua uroi të ftuarëve jo vetëm Blerta, por dhe disa pjesëtarë të tjerë të familjes: i jati, Arsimi e xhaxhai dhe dy motrat.


Pamje nga salla, ku u zhvillua veprimtaria…

2.

Fjalën e hapjes e mbajti redaktori i librit të ri, me novela ose skica, “Fati dhe stinët”, Demir Gjergji. Pastaj, me radhë, u ndalën në vlerat e këtij botimi, krijuesit e njohur: Asllan Qyqalla, Behar Gjoka, Izet Hoti, Rexhep Shahu, Hysen Ndreu, Kozeta Zavalani, Nazmi Bitri, Fahri Fazlliu, Xhelal Lufta, Shefqete Gosalci. Emocione shkaktoi edhe fjala, në emër të familjes, nga motra e Blertës, Rina. Ndërsa u ndoqën me interes edhe recitimet e pjesëve të këtij libri, nga Agim Xheka. Si zakonisht, në fund u shprehi falënderimet e përzemërta, si folësve dhe pjesëmarrësve, autorja e librit, Blertë Prebreza. Po kështu, ajo falënderoi familjen e saj për mbështetjen, që i japin në udhën e gjatë të krijimtarisë.

Pastaj, autorja ua dhuroi pjesëmarrësve, me shënimin e saj të ngrohtë, librin e ri dhe së bashku morën pjesë në koktejin e rastit. Në këtë tubim të bukur dhe mbresëlënës, pjesëmarrësit bënë mjaft fotografi, për kujtim.


Kopertinat e librit të ri

3.

Blerta ka lindur më 22 nëntor 1993, në Prishtinë. Dëshira për të krijuar i lindi që në shkollën fillore “Selman Riza” të Fushë-Kosovës. Shpesh herë, është aktivizuar në veprimtaritë e ndryshme kulturore-artistike, që janë organizuar aty dhe u dallua me krijimet e para të saj. Për këtë arsye, ka merituar “Mirënjohje” dhe vlerësime të tjera.

Kënaqësi e veçantë për të, familjarët dhe mesuesit e nxënësit e shkollës së saj, ishte publikimi i librit të parë me tregime, “Hija e dritës”, nga SHB “Sas” e Prishtinës, në vitin e kaluar. Por ajo nuk u ndal me kaq, në udhën e bukur e të vështirë të letërsisë. Kështu, sivjet përzgjodhi pesë novela ose skica dhe i paraqiti në SHB “Ada” të Tiranës, me drejtor Roland Lushin. Kujdesi i përbashkët, bëri që edhe ky libër të shihte dritën e botimit. Kështu, Blerta arriti të merrte përgëzime e vlerësime, në përurimin e organizuar dje, në Tiranë. Ndër të tjera, krijimet e saj shquhen për aktualitetin e tyre dhe ndjenjat e holla, që i përshkojnë.

Siç u pohua aty, krahas vazhdimit të maturës, tani Blerta po punon për përfundimin e një romani. Gjithashtu, e vijon bashkëpunimin me gazetat e Kosovës, si “Zëri”, “Koha ditore”, “Kosova Sot” etj. dhe është pjesëmarrëse në emisione të ndryshme, në radio e televizion.

E urojmë sinqerisht këtë autore të re, për vendosmërinë e saj, në udhën e krijimtarisë, duke e konkretizuar këtë punë edhe me botimin e dy librave të parë!

Tiranë, 12 maj 2013

 

Kozeta Zylo: Poezi e pjekur me Diell Kosove

 

Poezi e pjekur me Diell Kosove

Ende më shastiset kujtimi, për ferrin që binte në këtë qytet/ e hapeshin portat e vdekjes/ çerberët merrnin përkrahu/ ëngjëjt me sytë e urtë qielli/ e lotët e nënave të shkreta/ u shndritnin rrugët për në parajsë/... Nga poezia "Kujtim i shastisur".

Kozeta Zylo

Sot mund të marrësh dhe të japësh dhurata të ndryshme nga miq dhe shokë, por një dhuratë që ka librin brenda ka dhe pjalmin shpirtëror.  Pastaj është në shijen e lexuesit apo të kritikës se si e përzgjedh dhe e shijon librin. Eshtë interesant se ndonjëherë vetë librat kanë tituj me shkronja të flakta dhe ti si lexues digjesh brenda vargut të poezisë dhe autori bëhet frymë në "Oaze palmash të djegura", titull simbolik i librit shkruar nga poeti prej Prishtine z. Sadik Krasniqi.


Si gjithë të larguarit fizikisht nga Mëmëdheu që mendjen dhe zemrën e kanë lënë atje, ashtu dhe Krasniqi me metaforën e ikanakut poet, e ka hapur librin me Lutjen e zemëruar, "Ikjes sime" si: Ikjes sime mos i hidh dhe varri/ që hija e mbetur të mos ketë erë vdekjeje/ në një çast bëhu drite ylli/ Pena poetike lëviz në gishtrinj prej fryme dhe jep amanetin e burrit:  Se unë nuk kam ikur, une jam atje përjetësisht në tokën time... Ndërsa ati i tij, endet me shpirt në parajsë, nga ku e përshëndet me krahët prej mjegulle, ku pallton s'ia merr era do të shkruajë biri poet për babain e tij të shtrenjtë.  Dhimbja e çdo të ikuri nga ajo tokë është e çarë, e çarë gjaku që nuk mpikset kurrë, ndaj Krasniqit nga etja që ka i çel një plasë në sy që të shikoj qiellin e Kosovës...

Ç'nur të bukur merr metafora në këto poezi kaq të ndjera dhe drithëruese për lexuesin!  Poetët janë të ndjeshëm, ose ndoshta e shprehin më shumë me vargun poetik.  Duke lexuar ndalem tek poezia homazh për mërgimtarin Bashkim Ismaili i cili fatkeqësisht është ndarë nga jeta.  Sa dhimbje të tilla mbajmë mbi shpinë, ato dublohen kur je larg, larg...nëntë male kaptuar...  Poezia mbushet me lot burri dhe jep momentin e fundit të mërgimtarit, të ndjerit Ismaili i cili lutet të jap shpirt në Kosovë tek nëna e tij, i cili ndjen se:

"do ja mbyllë sytë ajo, me pëllëmbë ëngjëlli"...

Ndërsa poezia "Kurbetçarët" me theksin dialektor jep lëvizjen e mërgimtarëve si dallandyshet që shkojnë me pranverë në sy, nga oaza me palma të djegura, por vajtimi i tyre i ikjes larg i kthen në qyqe, sepse s'gjejnë askënd çfarë lanë dikur... Askush nuk mund të krijojë aq bukur sa poeti që ka përjetuar çdo gjë në vendlindjen e tij, këtë kam ndjerë tek kapitulli "Perde loti", saqë pakuptuar më dukej sikur drita e shikimit më errej ngase përballë kishja poezitë të veshura me perden e zezë të pushtimit dhe ja si shkruan poeti: ç'm'u kujtua nata e gjatë pesë shekuj mbi Kosovë/ me këtë hënë të zezë si hiri i ferrit... Ai mes imagjinatës dhe reales jep fushën e zezë të dikurshme të Kosoves me krahasime aq të goditura si fijet e barit me shigjeta me helm... Megjithatë poeti paralajmëron se duhet të jemi të kujdesshëm edhe pse s'ka më fusha të vdekura me agime të pafrymta, poeti duket si një dre me sy ëngjëlli, por gjahu i zi mezi pret t' i ngulë dhëmbët në trupin e brishtë...

Ndërsa në kapitullin me poezi "Kujtim i shastisur" poeti e ngjall vargun me metafora të mbarsura në stuhi dhe në memorjen e çdokujt duhet të jenë martirët e Lirisë që ende nuk ju janë gjetur eshtrat pas luftës së Kosovës.   Krasniqi kujton se: Ata nuk duan të mbeten jashtë Atdheut/ vetëm në baladat me kumt të zi/ vetë e lava e vetë e kjava/ Por eshtrat e tyre flasin, kanë shpirt, ata kthehen si lule gjaku në vendlindjen e tyre.   Duke lexuar këto poezi që kanë dhimbje të padurueshme kockash autori të kujton qysh në lashtësi poemën e Pitagorës në të cilën shkruhet: “Ndero zotat, ndero të vdekurit, ndero prindërit!”.  Këtë frymë tejet njerëzore gjen në të gjitha poezitë shkruar nga poeti prej Kosove Sadik Krasniqi.  Autorit duket sikur i ka mbirë në sy dhimbja, sa dhe pulëbardhat e Tivarit bien të mekura kudo, nga era e patharë e gjakut, ato meken dhe bien plasur mbi valë apo shkëmbinj me vela.  Ato i ka dhënë figurativisht si plisat e shqiptarëve të vrarë.

Autori më tej kujton Kodrën e kafkave, një vend që quhet Goli Otok ku vriteshin dhe persekutoheshin shqiptarët e dënuar politikë.  Ai e ka veshur ishullin me këmishën e vdekjes djegur dhe përvëluar nga plumbat...  Si lexuese herë herë të çon në një botë të frikshme, në një botë kafkash, ku korbat e zeza enden kufomash dhe ju nxjerrin sytë të vdekurve...  ndërsa bota me ngjyrë të ndryshkur hesht përballë krimit, por pena e poetit s'hesht aspak, ajo vë gishtin mbi plagë dhe shëron paksa me metafora malli dritëzuar nga loti i burrit... Poetit i shastiset në sy kujtimi i zi si bar i hidhur, për ferrin që endej dikur në këtë qytet.  Ai pa nga afër portat e vdekjes, bebet që i vriste shkjau në bark të nënës, tmerret pafund të qytetit të tij.  Janë vargje që këdo që i lexon e zënë drithmat, dhe prushi bëhet i zi s'mund t'i ngrohë nëse krimet nuk dënohen, ndryshe ato paraqesin rrezikshmërinë e përsëritjes...

Me vargje pikëlluese ka dhënë gjëmën e ikjes, ndarjen dhe pritjen e të dashuruareve, por shpesh ndodh që vashat të thinjen nga pritja.


Ato e kanë prerë gërshetin e thinjur shkruan poeti dhe e kanë bërë fjongo të bardhë për jetën e zezë të pabashkuar... Antitezat e përdorura mjeshtërisht e bëjnë dhe më poetike poezinë e shkruar në këtë libër.  Një poezi interesante është ajo kushtuar bashkëshortes së tij, Burbuqes, që si lulja e bukur me ngjyrë Vjollce, i çelte në shpirt sythi i dashurisë, edhe pse poeti nuk e ka gëzuar çdo ditë, ngase në kopshtin e tyre ka pasur shpeshhere brymë...erë lufte... Megjithatë dashuria i ka bërë si dy mbretër, i ka bërë të puthen në shi si të marrë, herë duke qeshur, herë duke qarë...

Një hymn poetik janë dhe poezitë për Nënën.  Si lexuese merr një ndjesi të veçantë gati-gati hyjnore kur biri poet i thur vargje aq të ëmbla dhe të ndjera nënës së tij të dashur dhe ja si i këndon:  Në mokrën e gjakut/ bluaj grurin e beftë/ u fryj gishtrinjve të përmjellur/ në qiell fytyrën e nënës shoh/  Në dritaren me xham të thyer/ gjej një kore të harruar buke si dora e nënës/ e marr në dorë e puth si ikonën e shenjtë/ e në krah më prek përmallshëm rrembi i ftoit që ajo ëmbëltoi/... Duke përfunduar, poeti Krasniqi të kujton shkrimtarin nobelist në vitin 2002 me origjinë hebre Imre Kertész i cili thotë se: "I believe in writing, nothing else; just writing".

Kështu pena në dorën e poetit Krasniqi të ben të kuptosh se ai beson në atë çfarë shkruan, ngase ato janë vetëm përjetimet e tij aq të vërteta dhe plot dhimbje. Autori Krasniqi nëpërmjet librit "Oaze palmash të djegura" është dëshmitar për atë çka kaloi Kosova martire.  Ai i ka përjetuar ato me tmerre, ndaj rrëfimet e tij me art poetik jane të domosdoshme.  Kujtesa e tij nuk mërgoi bashkë me të ikurit, ajo e ka folenë atje, atje ku u ndërtua qëkur lindi njerëzimi në shtëpinë e Nënë Lokes Kosovë... Poezia e Krasniqit është e ardhur mirë, është një poezi e pjekur me Diell Kosove.

 

 


Faqe 26 nga 70

Newsflash

Sokol DEMAKU

Veprimtari në përfundimin e vitit shkollor në Borås të Suedisë

Një atmosferë e veçantë gëzimi mbizotëroi gjatë gjithë këtyre ditëve në institucionet arsimore Ditë më parë në Borås të Suedisë, me një manifestim modest organizuar nga nxënësit e Fjärdingskolan, u shënua përfundimi i gjysëmvjetorit të parë të mësimit. Ky manifestim tashmë është bërë tradicional në këtë vatër arsimore në këtë qytet. Në këtë manifestim përveç nxënësve të cilët janë nga të katër anët e botës marrinë pjesë edhe prindër dhe miq të shkollës. Si çdo vit tjetër edhe kësaj radhe nxënësit dhe arsimtarët kishin pregaditur një program shkollor  modest për të pranishmit i cili u këndua nga të gjithë si një kor i veçantë. Fjalën përshëndetëse e paraqiti drejtori i Fjärdingskolan i cili përshendeti nxënësit për rezulatet e arritura, falenderoj prindërit për bashkepunimin me shkollën si dhe falendërtoj pedagogët dhe përsonelin e shkolles  për punën e bërë.Fjärdingskolan është  një nga dhjetë shkollat fillore të qyetit Borås ku në të vijojnë mesimet edhe fëmijë shqiptar. Numri i tyre është  është shumë domethenës në ketë shkollë sepse ata gati përbejnë një të katërten e nxënësve të shkollës në të cilën fliten mbi 20 gjuhë, e gjuha shqipe këtu ze vendin kryesor. Nxënësit shpalosnin kështu përveç kureshtjes së tyre të natyrshme fëmijërore edhe njohuritë solide për fusha të ndryshme të dijës dhe, marrë parasysh faktin se janë të lindur në vend të huaj, edhe zotërimin relativisht të kënaqshëm të ligjërimit në gjuhën suedeze.

Spontaniteti i treguar në mësojtore u shndërrua në miqësi të vërtetë në mes të nxënësve të nacionaliteteve të ndryshme që vijojnë mësimet në këtë qendër dije dhe arsimi.

Ne vizituam edhe klasën ku mbahet mësimi i Gjuhës shqipe në këtë shkollë, e cila klasë ishte e rregulluar për mrekulli e në të cilën mund të gjesh portretetë e heronjëve, poetëve kombëtar shqiptar të cilat shkolla i ka siguruar në menyrë që nxënësit shqiptar të kenë mundësin të njihen më perseafermi me ta kur mësuesi i gjuhës u flet për këto figura të shquara kombëtare. Aty ishte portreti i heroit kombëtar Skenderbeu, humanistes shqiptare Nënë Trerzës, pastaj portretetë e Ismail Qemalit, Migjenit, Qajupit, Kadares dhe Dritro Agollit.

Në klasë pam se secilit nxënës i ishin siguruar edhe tekstet e mësimit të gjuhës shqipe, pra secili nxënës ishte i paisur me liber lexim dhe flerore pune në shqip e nxnësve të klasës së parë u ishte sigurar kompleti  për klasën e  parë botim i Dukagjnit nga Peja.

Këtu mësuam se edhe komuna Brämhult ku graviton kjo shkollë, e cila është në kuadër të qytetit Borås këtë vit shkollor ka bërë inevstim adekuat tek fëmijët shqiptar të cilët pra janë paisur me libra mësimore ne gjuhën shqipe, kjo është hera e parë që ndodhë kjo këtu, mirëpo kompetentet e arsimti ne komunë dhe shkolle thonë se kjo nuk do jetë vetëm me kaq por ka plane qe këta fëmijë të ndihmohen edhe me, por jo vetem fëmijët shiqptar, pra te gjithe qellimi eshte që të ndihen më afër vendlindjes, por me nje bashkëpunim me te mire me prindërit besojne se kjo do arrihet.

Në anënt tjetër edhe biblioteka e shkollës është një ndër bilbiotekat më të pasurë me libra shqip, pra e vetmja biblioteke qe posedon numer te konsideruar te librave shqip. Para katër vitesh pedagogë nga shqipëria të cilët ishin në vizitë në këtë shkollë, kësaj biblioteke i kanë dhuruar mbi 100 tituj shqip e këtë vit kur pedagogët e kësaj shkolle ishin në vizitë në Shqipëri kanë blerë dhe tituj tjerë librash të cilatë nxënësit mund ti marrin ne ketë bibliotekë, por duhet theksuar se në një nga vitrinat e bibliotekës lexuam keshtu”Këto libra janë dhuratë e shkrimatarit nga Tirana Viron Kona” ishin 10 tituj libra të cilatë Vironi i kishte dhuar kësaj shkolle dhe fëmijëve shqiptar këtu.Kur jemi këtu ne mesuam edhe këtë nga kompetentet e Qendres Kulturore Shqiptare "Migjeni" me seli në Borås se është duke e u perkthyer në suedisht libri për fëmijë i shkrimtarit Viron Kona dhe se së shpejti pritet që të jetë gati për botim dhe se edhe ky do gjëndet në duart e lexuesve në gjuhën suedeze. Këtë e ka mundësuar QKSH "Migjeni" ne Borås.

Drejtoria  e shkollës më këtë rast të gjithë fëmijëve shqiptar u ka dhuruar nga një Flamur kombëtar si dhe shkolla nëntvejqare Demokracia nga qyteti Durrës me të cilën Fjärdingskolan është binjakzuar këtyre voglushve u ka dërguar dhuratë nga një libër.

Ne takuam shumë fëmijë shqiptar në këtë mainfestim përfundimtar të mësimit të gjysëmvjetorit të parë, ku në fytyrën e tyre shihej gëzime nga ajo që ata kishin arritur në punën e tyre mësimore këtu.

Jemi krenar që mësojmë shqip, jemi krenar se kemi njohuri per vendin tonë, për heronjët tanë, për poetët tanë thonë Laurenta, Agnesa që vijojnë mesimet në klasën e dytë, por edhe Artini, Vera dhe Pranvera nga klasa e parë janë të kenaqurë më ate se ata në duart e tyre kanë Abetarën dhe mësojnë shkronjat shqip, pastaj Besarta dhe Arlinda nga parashkollorët.

Këtu në shkollë thonë se bashkëpunimi mes Fjärdingskolan dhe prindërve shqiptar është në nivel dhe se ata janë të kënaqur me rezultatet e arritura cka ka sjellë binjakzimin me shkollën Demokracia në Durrës e tani janë duke planifikuar që ky bashkëpunim apo më mirë të themi binjakzim të zgjerohet edhe me një shkollë në Kosovë, kështu që janë bisedat duke u zhvilluar me shkollën fillore ”Ali Kelmnedi” në Vushtri dhe besojnë se në pranverë të vitit që po vie pedagogë të Fjärdingskolan do bëjnë një vizitë atje.