Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Intervjuer-Intervista
Intervista

GJIN MUSA: INTERVISTEË MË RAJMONDA MACEKAJ

GJIN MUSA

ATE QE TA THOT ZEMRA TA SHKRUAN DORA

INTERVISTEË MË RAJMONDA MACEKAJ

Ku keni lindur dhe  çfarë kujtimesh ruan nga fëmijëria e juaj?

Unë kam lindur në Tiranë dhe fëmijëria ime është e tëra në Kryeqytet. Si çdo fëmijë Kryeqytetas, jeta këtu ka qenë e larmishme, e kulturuar dhe me prirje për tu shkolluar.Kështu ka ndodhur dhe me mua. Unë kam një shkollim të mire pasi dhe babai im ka punuar në institucione edukimi. Ndoshta ky ka qenë guri themeltar mbi të cilin është ngritur gjithë udhëtimi im i derisotëm.

Ku i morët dijet e para shkollore,dhe si i kujton Rajmonda ato vite?

Gjithë cikli i shkollimit tim lidhet me Kryqytetin. Siç dhe dihet, pavarësisht se pjesën më të madhe të shkollimit unë e kam kryer gjatë kohës së kufizimeve dhe kushtëzimit ideologjik, d.m.th. para viteve “90-të, mundësia për t’u shkolluar mirë nuk ka munguar. Unë kam studiuar dhe lexuar dhe jashtë detyrimeve shkollore  dhe për këtë i detyrohem familjes time.

Rajmonda  si ju ka lindur dëshira që të  shkruani?

Sapo iu tregova se unë kam studiuar dhe jashtë detyrimeve shkollore.  Kjo ka qenë dhe pjesa e pasionit për t’u marrë me kulturën, poezinë dhe posaqërisht pas viteve “90-të, me publiçistikë dhe gazetari. Unë kam shkruar në blloqet e mija të shënimeve skica, poezi dhe artikuj të vegjël.  Pas viteve “90-të, shtypi  pluralist dhe rënia e barrierave ideologjike, krijuan mundësinë ta ushtroj pasionin e hershëm timin. Gjatë viteve “90-të, e më pas, Tirana dhe Shqipëria afronte mundësi të mëdha për të shkruar.

Shkruani shumë për luftëtarët e UÇK-së, çfarë  ju ka lidhur kaq ngushtë me UÇK-në, mos edhe ju vetë keni qenë luftëtare?

Unë, që nga vitet “90-të, jo vetëm në një media, por në disa të tilla, kam shkruar me një intesitet të dukshëm, shkrime që kanë përfshirë një tematizim të gjërë, si  sociale, politike, gazetari investigative dhe kulturë.

Për Kosovën  dhe çështjen tonë kombëtare  kam pasur një edukim të mirë, pasi familja ime është përfshirë në të gjithë ngjarjet kombëtare që nga koha e Skëndërbeut. Unë jam me origjinë nga Dibra. Dibra ka qenë prezente në të gjithë ngjarjet tona historike.

Në traditën tonë familjare fëmijëve iu tregohet mirë historia familjare në kuptimin e saj të plotë. Zhvillimet politike në Ballkan pas viteve “90-të, vetëm sa e bënë më aktiv aktivitetin tim lidhur  me çështjen e Kosovës. Unë kam një njohje shumë të mirë për zhvillimet në Kosovë që nga viti 1992. Kam pasur fatin të takoj  eksponentët më aktiv dhe më të rëndësishëm të çështjes së Kosovës.

Është e vërtetë se shkruaj për luftën, veçmas pas daljes në skenë të UÇK-së, dhe luftërave që u kryen në të gjithë trojet etnike. Dua të them vetëm kaq-luftën e UÇK-së e kam prekur e përjetuar në të gjithë dimensionet e saj. Them kështu se nga fronti i luftës  dhe zonat e luftës kam informuar për media të ndrydhme në Tiranë, por dhe kam veshur  uniformën e UÇK-së, dhe kam mbajtur mbi sup dhe armën bashkë me babain tim Bujar  Maleçka.

Lufta është e vështirë. Ajo kërkon moral të lartë dhe ideal. Këto dy cilësi i pati çdo luftëtar i UÇK-së. Ashti si gjithmonë,  lufta shquajti një tipar thelbësor të njohur në historinë e shqiptarëve, - I bashkoi ata.

Kam prekur me dorë luftëtarë a luftëtare të plagosur, të vrarë, luftëtarë që kanë dhënë shpirt duke buzëqeshur. Kam marrë pjesë në varrosjen  e luftëtarëve, të cilët pak më parë i kam pasur në krah, ke kënduar dhe ke folur për të ardhmen dhe pas betejes, ai apo ajo është varrosur, d.m.th., është mbuluar me dhe. E dhimbshme por e pa harruar. Këto moment dhe përjetime pak a shumë janë pasqyruar në krijimtarinë time.

Shpernguljen e shqiptarëve të Kosovës nga trojet etnike në ato ditë lufte, si e ke përjetuar, familja e juaj u largue nga Kosova?

Siç dhe ju shpjegova, unë jam me origjinë nga Dibra dhe jetoj në Tiranë dhe jo nga Kosova. Shpërngulja e shqiptarëve nga trojet e tyre shekullore, si rezultat i barbarisë serbe, të cilët janë ardhacakë në Ballkan dhe në trojet tona etnike,  ndodhi në fund-shekullin e kaluar dhe mu para syve të Europës. Apo një shekull më parë Europa do ta coptonte truallin autokton shqiptarë, e pas një shekulli ajo u detyrua të përballet me veprën e saj të turpshme dhe të padrejtë. Dhe pas një shekulli ne u dëshmuam vëllezër  me njëri-tjetrin. Shqipëria i hapi dyert për të deportuarit me dhunë.

Ndërsa unë kam punuar në media atë kohë, por kam gjetur kohë t’u gjendem pranë njerëzve në nevojë. Në këtë kohë unë kam pasur njohje dhe kam qenë e përfshirë në veprimtari të plotë të UÇK-së, në strukturat që punonin në Tiranë, në Veriun e Shqipërisë dhe në Kosovë. Në një kohë  të ardhme viti 1998-1999 do të jetë objekt i një libri të veçantë. Kam njohur shumë ngjarje, shumë njerëz, shumë karaktere, djem dhe vajza që ishin rritur në Perëndim, por kishin ardhë për të luftuar. Një pjesë e tyre derdhën gjakun në tokën e Kosovës.

Ju keni shkruar dhe botuar libra në mos gabohem! Cilët janë këto libra dhe ç'farë trajtojnë në vetvete këto libra? Kur e keni botuar librin e parë dhe si titullohet, Jeni ndjerë e emocionuar kur ju morët në dorë botimin tuaj të parë.

Unë lëvroj letërsinë artistike, kronikën historike dhe monografinë, kjo e fundit, deri tani është shkruar, në formë analitike. Deri tani kam botuar 13 libra, ndër këto pesë janë me poezi, të tjerat janë monografi dhe kronikë historike, pavarësisht se kanë dhe një farë sensi përkujtimorë. Si çdo fillim  në rrugën e krijimtarisë, libri i parë është titulluar”Ëndrra lozonjare”, dhe është një libër lirikash. Është një libër që e dua shumë, pasi duket se mban brenda moshën rinore, ëndrrat, pasionin dhe gjallërinë e moshës. Akoma dhe sot emocionohem kur mbaj në dorë kopjen e parë të atij libri.

Me poezinë vazhdoj të merrem akoma. Pas përjetësimit të luftës për çlirimin e Kosovës dhe vetë ngjarjet në trojet etnike, poezia ime kërkoi një tjetër dimension, fitoi natyrën e kohës. Sot kam me qindra balada për luftën dhe të rënët e UÇK-së, për familje të mëdha në Kosovë, për kullat dhe luftëtarët historic. Para ca kohësh kam publikuar vëllimin e parë të ciklit “Mbollën gjak, mbijnë këngë”, të gjitha balada për të rënët e UÇK-së. Është një libër me mbi 600 faqe, ku u këndohet 400 dëshmorëve të luftës për çlirimin e Kosovës. Vëllimin e dytë po e shkruaj. Akoma shkruaj poezi lirike.

Librat historik dhe monografik, veçmas ai “Hasi mes luftës dhe lirisë” ka përjetimet e luftës dhe kronikën e saj. Rëndësi në jetën time krijuese kanë dhe librat “Ora e kombit”, “Rramush Haradinaj, njeriu i Rendit të Ri Botërorë”, “Hashim Thaçi dhe beteja e fundit”, etj. Kam disa projekte dhe të kësaj fushe.

Rajmonda cila është jeta e juaj aktuale,familja dhe ç'farë mendoni për të ardhmen?

Unë banoj në Tiranë. Jeta ime është e lidhur me librat. Kam familjen e cila më mbështet në punën time dhe në rastet kur përballet me vështirësitë ekonomike, pasi librat për t’u botuar duan financim. Gjithçka libri kam botuar deri sot është financimi im dhe i familjes sime. Sa për të ardhmen mendoj se do të botoj dhe libra të tjerë. Në arkivën time familjare unë kam disa mijëra fotografi, të cilat unë i konsideroj një kujtesë e domosdoshme për çfarë ka ndodhur në Kosovë dhe trojet tona etnike. Në një ardhme do të përpiqem të hap ndonjë ekspozitë fotografike me një temë specifike për luftën e UÇK-së.

Largimi i ti rinjve nga Kosova në këtë kohe, si shifet nga opinjoni publik? Pse ndodh sipas jush ky largim i rinis Kosovare drejt vendeve të perëndimit?

E përjetoj me dhimbje këtë fakt. Kosova ka nevojë për brezin e ri. Ajo është shteti më i ri në Europë dhe ka nevojë të ndërtohet me të rinjtë dhe për të rinjtë. Në Kosovë, që nga qeveria, shoqëria civile, organizmat shtetërore, parlamenti dhe klasa politike duhet të ketë shqetësim. Në Kosovë  ka varfëri dhe papunësi, e për këtë duhet të gjenden zgjidhje. Kjo lloj zbrazje, as më pak dhe as më shumë është braktisje. Asnjëri nga këta të rinj nuk do të kthehen më në Kosovë. Klasa politike në kosovë duhet ta kuptojë mirë këtë. Kjo është e pajustifikueshme, nuk janë më nën okupimin serb e po i largojnë me forcë.

Si është politika aktuale në Kosovë, gjithmonë në gjykimin tuaj. ç'farë apeli do i drejtoje politikës dhe qeverisjes në  Kosovë?

Unë nuk jam kundër luftës politike. Ajo e zhvillon shoqërinë kur bëhet për çështje të rëndësishme, por jam dhe për moral në politikë. Në Kosovë ka akuza të ndërsjellta qeveri-opozitë. Dhe njerëzit për shkakun e papunësisë dhe varfërisë janë shumë të dhënë pas potikës. Kjo e bën më konfliktuale situatën në Kosovë. Stërzgjatja e krijimit të qeverisë së re krijoi shumë konfuzion dhe ricikloi llogore inati. Komuniteti ndërkombëtarë duhet të jetë më afër faktorëve politik dhe çështjeve që janë të hapura në Kosovë.

Në këtë situatë do të më pëlqente që politikanët dhe qeveritarët shqiptar në Kosovë, përmes të sotmes të shihnim të ardhmen. Të ishin më realist dhe më me dorë të shtrirë me njëri-tjetrin që ,umd ta bënte detyrën e shenjtë për Kosovën.

Si i shef marrdhëniet në mes të Shqipërisë dhe Kosovës, ka mundësi që të përmirësohet diçka?

Aktin më të rëndësishëm të qenit bashkë të shqiptarëve të ndarë nga 50-60 vjet e ka kryer Rruga e Kombit. Një prishtinas sot darkon në Tiranë dhe gjumin e bën në Prishtinë dhe anasjelltas. Strategji më të rëndësishme dhe më jetike duhet t’i kenë dhe t’i vënë në veprim qeveria e Tiranës dhe ajo e Prishtinës.

Unë mendoj se duhet të ketë më shumë bashkëveprim universitarë, albanologjik, historio-grafik, në studimet e të gjithë niveleve, të cilat iu rezistojnë më shumë kohëve. Bashkëpunimet akademike, të cilat unë mendoj se kanë qenë më racionale dhe më strategjike para viteve “90, duhet të jenë më me ëfiçencë dhe më përfituese për dy anët e popullsisë.

Në Shqipëri dhe në Kosovë shkojnë dhe vijnë grupe eksursionistësh, shkollash, studentësh, guida-turistike dhe organizime të tjera, por unë mendoj se duhet të ketë projekte më të qarta dhe më aktive nga të dy qeveritë, pasi asgjë nuk i pengon sot ata.

E nderuara Rajmonda ç'farë do ju këshilloje mediave dhe atyre që shkruan në këtë kohë të trazuara nga lufta ndaj terrorizmit?

Përvoja ime jo e pakët që nga gazetaria politike, investigative, sociale dhe kulturore më ka mësuar thelbin e një gazetarie të mirë, e shkruar apo vizive qoftë. Duhet të jesh i vërtetë. Lajmi është lajm dhe nuk është opinion, ashtu dhe analiza, kronika apo llojet e tjera të të bërit gazetari. Do të mjaftohem ta ezauroj këtë pyetjen tuaj me një qasje rreth vetes. Në vitet “90-të, e pas në Shqipëri kishte shumë problem, të cilët janë në natyrën e sistemeve të reja, mekanizmave ekonomikë, këndfigurimet sociale dhe liritë e të shprehurit e të shkruarit. U jam kthyer disa shkrimeve problematike qe kam botuar në shtypin e Tiranës. Sado kohë që ka kaluar, kam arritur të kuptoj se shkrimet që kanë pasur problem të vërteta dhe fakte i kanë rezistuar kohës.

Pra, bëj thirrje dhe këshilloj që realiteti at të mos zbukurohet dhe as të mos nxihet.

Intervisata u realizue nga Gazetari :GJIN MUSA

 

Murat Gecaj: PRANVERA DRITA GJONI: MBI EMOCIONIN GJATË KRIJIMIT, ËSHTË FJALA E LEXUESIT...

PRANVERA DRITA GJONI: MBI EMOCIONIN GJATË KRIJIMIT, ËSHTË FJALA E LEXUESIT...

Nga: Prof.Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

1.Këtë bisedë tonën, Pranvera, dëshiroj ta nisim me një ngjarje të veçantë të jetës tënde. Kështu, para pak ditësh, ti përurove dy libra në kryeqytetin tonë dhe, tashmë, je kthyer në vendbanimin tënd, në Belgjikë. Çfarë emocionesh dhe ndiesish përjetove, si në atë veprimtari, por dhe në takimet, që pate pastaj, me kolegë e miq krijues?


-Përshëndetje, profesor Murati! Mirë se ju gjej në këtë bashkëbisedim dhe mjedis të ngrohtë, që ju dini kaq mirë ta ofroni, me dashurinë, vlerësimin dhe komoditetin e shakave fine dhe të ëmbla.
Po, emocionet ishin të pa menduara më parë. Edhe pse i kisha përjetuar vitin e kaluar, kur u përurua vëllimi im poetik, “Autopsia e Shpirtit”. Ndërsa edhe këtë herë nuk munda t’i shmangia emocionet, lumturinë, lotët. Është kënaqësi e pafundme, kur poetë të mirfilltë, kritikë e miq, që e njohin mirë poezinë, e shkruajnë dhe e interpretojnë, vlersojnë artin tim të të shkruarit dhe atë më kryesoren i të qënit njeri. Është një ndjesi, që e gjej të barazvlershme te lëvdatat, që marr për fëmijët e mi, në përditshmëri.

Dhe, në fund të fundit, si fëmijët ashtu dhe librat, janë krijesa të mijat, të sjellura në këtë jetë me shumë dashuri, pasion, përkushtim, sakrifica. Edhe pse fëmijët janë krijesa gjaku, librat janë po kaq të rëndësishëm, pasi janë krijesa shpirti. Takimet me miq ishin “qershia mbi tortë”, gjatë qëndrimit tim në vendlindje. Bisedat e këndshme rreth letërsisë, në përgjithësi dhe poezisë, në veçanti, ishin të mrekullueshme dhe frytdhënëse. Gjithashtu, kontakti i drejtëpërdrejtë me miq, duke u parë ndër sy, duke shtrënguar duart, “theu” virtualitetin e ndrojtur, por jo vlerësimin për njëri-tjerin, që e kemi konsoliduar në largësi, duke e forcuar atë më tej dhe duke i dhënë së ardhmes frymë tjetër bashkëpunimi.

2.Lidhur po me këtë pyetje, sigurisht shkurt, mundësisht, na trego se cila është përmbajtja kryesore e këtyre dy vëllimeve? Po libra të tjerë a ke botuar dhe a janë të rinj, që presin radhën e publikimit?
-Në vëllimin “Në hark të horizontit tim”, përgjithësisht, trajtohen tema të ditës, me tematikë dashurinë, dhimbjen, humanizmin, padrejtësitë, kushtimet...etj, derdhur mbi to një frymë lirizmi, që të përjetohen sa më mirë, nga çdo lexues.
Po ashtu ngjet me vëllimin “Mendime të arnuara”, por me një thellësi tjetër mendimi, ku filozofia është “kostumi” i tij. Me poezitë e mia, jam përpjekur që të operoj në ind të problemetikave shoqërore dhe në palcë të individualiteteve, me vese të shëmtuara, me mungesë dinjiteti dhe identiteti.

.

Shtoj këtu se një meritë, në realizimin e këtyre dy vëllimeve, janë bashkëpunëtorët e mi: Dedë Shkurti, që ka bërë parathëniet e të dy librave dhe redaktimin e vëllimit të tretë; grafisti i talentuar i të gjithë librave të mi, Gjonatan Nikolli. Ndërsa botues i përkushtuar i librave të mi është Roland Lushi. Të treve u jam mirënjohëse për punën e kualifikuar dhe që janë pjesë e merituar e suksesit tim.
Po, kam libra në dorë, të cilët shpresoj që tetorin e ardhshëm (me pak fat) do të jenë në dorën e lexuesit. Kam një vëllim me 99 lirika, “Bijtë e Drinit”, bashkautorësi me një lirike shumë të njohur, që tani nuk dua ta zbuloj. Këtë radhë, duke “thyer” mitin tim të dikurshëm. (Në moshën 18-vjeçare ka qenë përpjekja e parë për botim, me vëllimin “Përtej dashurisë”, me 80 poezi, që nuk u realizua, bile as pas përpjekjes së dytë, në vitin 1993. Ndaj, në botimet e mëvonshme, kam përdorur gjithnjë numrin 80 të matarialeve krijuese). Po, kështu parashikoj botimin e vëllimit poetik “Hajmalitë mistike” dhe studimin “Polet”, për të cilim kam kohë që punoj për të. E përmenda dhe më sipër, është vëllimi poetik “Autopsia e shpirtit”, i cili është pritur shumë mirë.

3.Përjetimet e emigracionit janë të njohura për të gjithë ne. Por, sigurisht, secili ka përvojën e vet. Kështu, çfarë mund të na thuash për këtë gjë, nga jeta në Belgjikë, si për  veten dhe fëmijët?

- Emigracioni, e thënë shkurt, është përpjekje jo vetëm për mbijetesë, por dhe për identitet. Fashitë disa dhimbje, shton shumë të tjera. Këtë e them për ecurinë e jetës sime, e cila në përmbajtje ka patur të gjitha ngjyrat ekzistuese. Kam sakrifikuar jo pak që të shkollohem këtu, për t’u përballur denjësisht me mentalitetin dhe me cilësinë e jetës, që është në këtë shtet demokratik. Kurse për fëmijët, mund të them, se ka qënë më e lehtë, megjithëse përballjet me agresivitetin e jetës në një vend të huaj, nuk i kanë patur të pakta.

4.Po në vijim të kësaj pyetjeje, sa ka ndikuar në krijimtarinë poetike largimi yt nga vendlindja dhe jeta në një mjedis të huaj?

-Mund të them që ai ka luajtur një rol të rëndësishëm. Pasi problematikat shqiptare i shoh në shumë këndvështrime. Bruto, të lëmuara, me delikatesë; egër, kritikuese, dëshiruese, ëndërruese... Gjë për të cilën një ndihmesë të madhe më jep horizonti i gjerë i përvojës së jetës, i përballjes me diferencën mes dy popujsh dhe, po kaq, me të përbashkëtat. Gjithashtu, janë studimi dhe leximi të pandërprerë. Gjykoj që, në krijimtarinë time, ato pasqyrohen në mënyrë transparente dhe ndjeshëm.

5.Jo vetëm unë, por cilido që dëshiron, mund të njihet me mendime e vlerësime, që bëjnë njerëz të ndryshëm për krijimet tua të bukura, sidomos përmes faqeve të Internetit. Bile, ndonjëri ka thurur edhe poezi për ty…Pra, si ndihesh ti para lexuesve e dashamirësve tu?

- Oh, kjo është një pyetje paksa delikate! Nuk e di sesi do të arrij në një përgjigje, që të jetë afër ndjesive të mija?
Jam skuqur jo pak herë, pas ekranit të kompjuterit dhe kam qarë, njëkohësisht. Dhe kjo jo vetëm nga kushtimet e miqëve, por nga dashamirësia dhe profesionalizmi i lexuesit tim të kualifikuar për krijimtarinë time. Gjykoj se, mbi emocionin gjatë krijimit (gjë të cilën e përjetoj shumë rëndë, kur shkruaj), është fjala e lexuesit. Të tillë janë mesazhet tejet mirënjohëse, vlerësuese, pastaj dhe gjatë komenteve poshtë publikimeve të mija, hyrja në palcë në domethënien e krijimit, duke u bërë njësh me emocionin. Dhe kjo gjë, natyrshëm, më lumturon pafundësisht. Që të jem racionale, shumë herë krijimet që serviri nuk janë dhe aq të thjeshta.Përfitoj nga kjo bisedë, t’i falenderoj me mirënjohjen shpirtërore të gjithë ata kolëgë e miq dashamirës! Siç dihet, ekzistenca e një krijuesi varet vetëm nga lexuesi.

6.Unë pata kënaqësinë ta njihja vajzën tënde, Anën, e cila të shoqëronte në Tiranë. Ajo ishte vërtet një bashkatdhetare e jona e mirë. Këtë gjë e vërejta në fjalat e rrjedhshme shqipe, megjithëse ka shkuar në Belgjikë e vogël dhe tani dinte disa gjuhë të huaja. Nipn tim e kam, afërsisht në moshën e saj dhe mënjëherë u bëmë “miq” me Anën. Kjo mësoi që kam shkruar libër për mbesën time, Dorelën, e cila më quan “Babush”. Me atë pamjen e vet të çiltër, menjëherë, m’u drajtua edhe ajo “Babush”!(ha,ha)...A je e kënaqur me vazhdimësinë tënde, pra si me vajzën Anë dhe djalin, Ergys? A shkruan ndonjëri nga ata, në poezi a në prozë ose cilat janë interesat e tyre kryesore?

- E vërtetë, ajo që keni vënë re. Të dy fëmijët janë mëkuar e rritur me gjuhën shqipe në shtëpi, por dhe me diskutime, shumë herë të ashpra, rreth koncepteve për Shqipërinë, historinë, heronjtë dhe aktualitetin problematik. Ndaj, vendlindjen e kanë në zemër dhe në gjak. Vajza, Ana shkruan në prozë. Qëkur ka qenë 9-vjeçe, nxirrte nga mendja e saj e mençur: proverba, sinteza jetësore dhe përshkrime dukurish, me një veçori të pëlqyeshme. Zotëron një veti analizuese dhe sintetizuese të përparuar për moshën, që ka patur dhe ka. Ndaj, dhe është lexuesja e parë, e çdo krijimi tim. Kurse djali, Ergysi, nuk shkruan. Por është mbështetës i shkrimeve të mija, më shumë se vajza. Kujdeset për të gjithë elektronikën, me “usb”, me postimin në “pc”-të e tij dhe të motrës, që në një rast avarie me kompjutër, mos të më humbasë asgjë. Bile, ngulmon me të madhe që gjithçka ta shkruaj edhe me dorë (gjë për të cilën jam shumë dembele-ha,ha). Kanë interesa të kundërta nga njëri-tjetri. Vajza është shumë e dhënë ndaj politikës dhe muzikës. Në vitin 2011,mori pjesë në konkursin e talenteve të reja të këngës në “ Idool”, ku u rreshtua në 15-shen më të mirë, nga 5.000 kanditatë të testuar.
Ndërsa djali jepet më shumë pas ekonomisë (është më shumë materialist-ha, ha).

7.Megjithëse njihet si pyetje standarde, në mbyllje të çdo bisede, për të cilën dhe të falënderoj përzemërsisht: A dëshiron të shtosh diçka ose a ke merak të thuash ndonjë gjë tjetër?

-Po, përveç falënderimit me shumë vlerësim, për mundësinë e të shprehurit, të rrëfimit për veten, doja të shtoja: Pasioni i mban gjallë ëndërrat e, si i tillë, e zhvillon dhe e gjallëron jetën. Ndaj, do t’u thoja njerëzve që, me dashuri, mirësi, përkushtim e sakrificë, arrihen rezultate dhe kënaqësi të panjehsueshme për veten, familjen e shoqërinë. Gjithashtu, ju faleminderit për këtë bisedë të çiltër, e cila nuk ishte pa emocione për mua!

Tiranë-Belgjikë, 4 nëntor 2014

 

Murat Gecaj: ENTELA BINJAKU: SHKRIMET E MIA PARAQESIN TABLO NGA JETA SHOQËRORE SHQIPTARE

ENTELA BINJAKU: SHKRIMET E MIA PARAQESIN TABLO NGA JETA SHOQËRORE SHQIPTARE

Nga: Prof. Murat Gecaj,

publicist e studiues-Tiranë

 


1.Nga një shikim i shpejtë, në artikujt që ke publikuar, si në shtyp e Internet, mesojmë se numri i tyre, në këta vitet e fundit, është i lartë…Cila ka qenë tematika kryesore e tyre?

-Faleminderit për interesimin e treguar! Artikujt e mi janë botuar në disa nga të përditshmet shqiptare, në median online dhe atë të shkruar. Guximin për të shkruar e kam gjetur te nxitja, që më kanë dhënë njerëz, të cilët e njohin gazetarinë dhe që kanë besuar në formimin tim. Ndërsa besimin për të vazhduar, e kam krijuar nga mendimet e lexuesve. Jam ndjerë e vlerësuar për hapësirën, që më është dhënë dhe u jam mirënjohëse që më kanë ndihmuar në rrugën e afirmimit tim, përmes fushës që me dëshirë e kam zgjedhur, pjesë të sakrificës sime. Por, pa lexuesit, çdo përpjekje nuk do të kishte kuptim dhe unë u jam thellësisht mirënjohëse.

Artikujt dhe intervistat e mia flasin për tematika nga jeta shoqërore shqiptare, përmes këndvështrimeve të mbështetura në parimet e studimeve sociologjike. Familja, gruaja, rinia, edukimi, papunësia, varësitë, shëndeti, karriera, vetëvrasja, dhuna, kriminaliteti, fëmijët, kultura etj., kanë qenë disa prej shqetësimeve të mia. Herë falë vëzhgimeve, herë falë intervistave të drejtëpërdrejta, jam përpjekur të sjell tablo të jetës shoqërore shqiptare, sëbashku me rekomandime për përmirësimin e mëtejshëm të saj. Shumë sociologë kanë në jetëshkrimin profesional artikuj dhe botime që synojnë ndihmesën në shoqëri, përmes profesionit.

2. Natyrshëm, një autor i mbledh shkrimet e veta në një libër. Ke botuar një të tillë, “Ligjet e Mërfit” (Tiranë, 2008). Shkurtimisht, për çfarë flet ai?

-Ai libër ishte një përpjekje në përkthim, përgatitur në shtëpinë botuese “Vatra”, në Maqedoni. Kjo ishte sprova e parë, ndërkohë që jam duke punuar për të sjellë në shqip një figurë nga historia botërore, në bashkëpunim me një shtëpi botuese, këtu në Shqipëri.

“Ligjet e Mërfit” janë një përmbledhje aforizmash dhe aksiomash, që kanë dalë nga një koleksion përvojash jetësore në botë, por që kishin lënë gjurmë tek unë, gjatë viteve studentore. Ndaj, e ndjeva se duhej t’i sillja si ndihmesë edhe për të tjerët, që ndoshta mund ta gjenin me vlerë, siç i kisha gjetur unë, në rininë time të parë.

Në fundin e vitit 2013, u botua në variantin elektronik libri im, “Një copëz Shqipëri”, që është një tablo e shkurtër e jetës shqiptare. Ky libër u përgatit nga botuesi i saj në Prishtinë dhe, deri në këto caste, është pritur mjaft mirë.


Libër, në variantin elektronik, nga Entela Binajku

Aktualisht, kam gati për botim librin me titull “Sociologjia: hyrje”, një cikël paraqitës, për këtë fushë të mrekullueshme të dijes njerëzore, me të cilën jam e lidhur dhe falë së cilës e kam njohur më mirë shoqërinë, ku jetoj dhe pjesë së cilës jam.

3. Po, tërë shkrimet, për të cilët folëm në fillim të kësaj bisede, sigurisht më të zgjedhurit, a ke ndërmend t’i tubosh në një libër tjetër?

- Sigurisht, ato janë shkrime të botuara dhe ai lexues, tek i cili kanë mbërritur dhe që ka treguar interes, është njohur me to.

Qëllimi im ka qenë të shprehurit e një shqetësimi, detyrimi për ta dhënë ndihmesën time modeste, përmes rekomandimeve për zgjidhje, si dëshira për të ndarë me të tjerë mendime, që shkojnë në drejtim të përmirësimit të jetës sonë shoqërore.

Mendoj t’i risjell edhe të sistemuara në një libër, ku shkrimet të gjejnë një lloj rregullsie ose vijimësie të arsyeshme në renditje, për t’i afruar me të tjerë lexues, që ndjehen të lidhur me librin. Pra, besoj, do ta gjej një kohë të përshtatshme për ta realizuar këtë qëllim.

4.Tashmë, ke një përvojë të mirë nga studimet e larta, për socologji e pedagogji, në Bukuresht të Rumanisë…Çfarë mbresah ke nga ai vend, i cili na kujton jetën e mjaft atdhetarëve e intelektualëve shqiptarë? Po lidhjet me të, a i vazhdon dhe si?

-Është e saktë, unë i kam kryer studimet e larta në Rumani, nga të cilat një vit në Universitetin e Oradeas dhe katër të tjerë në Universitetin e Bukureshtit. Po ashtu, më tej, kreva edhe studimet master, në Universitetin e Bukureshtit, të cilit i detyrohem mjaft për formimin tim. Ndjehem shumë e lidhur me atë vend dhe me atë kulturë të tij, të cilën pata fatin ta njoh përmes gjuhës rumune. Atje kam miq, që më kanë dashur dhe mirëpritur në ditë të vështira për mua, që më kanë ndihmuar dhe mbështetur në mënyrë të sinqertë. Prandaj, për ata ndiej dashuri të sinqertë dhe mirënjohje. Por, dinamika e jetës, mënyra si ka vijuar ajo për secilin, nuk lejon të jesh në mënyrë të pandërprerë në lidhje me shumë nga miqtë e mirë rumunë, që do të doja t’i kisha pranë. Megjithatë, ata e kanë gjithnjë një vend në zemrën dhe kujtesën time. Tashmë, teknologjia na lehtëson shumë në këtë drejtim dhe unë, aq sa mundem, i ruaj miqësitë, edhe në largësi.

5.Je sociologe dhe, që prej vitit 2006, jep mësim në arsimin e lartë shqiptar, pra njëkohësisht je pedagoge. Si e vlerëson përvojën e fituar, në këtë fushë të jetës?

-Përvoja pedagogjike është e bukur dhe e pazëvendësueshme. Ajo më ka dhënë mundësinë të jem njeri i vlerësuar për punën që kryej dhe më ka nxitur të jem më kërkuese ndaj vetes. Potenciali i studentëve, nga njëra anë, më ka ndihmuar ta shtoj optimizmin për jetën dhe, nga ana tjetër, më ka nxitur të jem më kritike ndaj gjendjes aktuale të bashkatdhetarëve të mi. Sakrificat e familjeve të studentëve shqiptarë më kujtojnë pikërisht ato, të prindërve të mi për mua. Ky fakt më ka bërë të jem më e ndjeshme dhe më kërkuese ndaj punës sime, duke respektuar sakrificat, që bëjnë ata për t’u shkolluar, në një kohë jo aq të lehtë.

6.Nga leximi i jetëshkrimit tënd, mësova se je dhe veprimtare e palodhur shoqërore…Ndër të tjera, çfarë mund të tregosh për Fondacionin “Harriet Martineau”?

-Ky fondacion është një nismë e institucionalizuar e disa intelektualëve, për ta dhënë ndihmesën në shoqërinë shqiptare, në drejtim të çëshjeve, që lidhen me gratë e të rinjtë, me edukimin, kulturën e njerëzit në nevojë. Fondacioni është frymëzuar nga një personalitet femëror, me ndimesa të njohura dhe të rëndësishme në mendimin sociologjik botëror, me dëshirën për të ndihmuar edhe lartësimin e figurës së grave veprimtare shqiptare.

Sëbashku me kolegë, nën “ombrellën” e këtij Fondacioni, kemi kryer një sërë veprimtarish. Jemi pjesë e aktivizmit civil shqiptar dhe japim ndihmesën tonë, përmes ideve të konkretizuara në hartimin e projekteve, që synojnë përmirësimin e jetës shoqërore të vendit, ku jetojmë. Puna me projekte në Shqipëri ka nevojë të konsolidohet më tej dhe të tregojë potencialin ndikues në jetën shoqërore të atyre njerëzve, që e duan vendin, ku jetojnë e punojnë.

7.E fundit, por jo nga rëndësia, a mund të tregosh diçka për jetën familjare dhe sa e si të ndihmon ose “pengon” ajo (ha,ha), në të gjitha punët e veprimtaritë tua të përditshme?

-Jeta ime familjare është ajo e një njeriu të zakonshëm, që ruan traditën shqiptare të familjes, dashurinë e pakufishme për të afërmit, respektin për një regjim të kultivuar në kohë, angazhimet e përbashkëta për të përballuar vështirësitë, që jeta shqiptare nuk t’i kursen, emocionet dhe gëzimet ndaj arritjeve të secilit dhe shpresën për të ardhmen më të mire, për të gjithë sëbashku. Mirëkuptimi dhe mbështetja e familjes sime kanë qenë dhe janë një forcë e madhe për mua. Ato më kanë dhënë qetësinë të përqëndrohem në rrugën e bukur, por dhe të vështirë, që vetë e kam zgjedhur dhe besimin që investimi i kryer, në kohë, një ditë do të evidentohej. Edhe kjo bisedë është një ilustrim i kësaj, që sapo thashë.

8.Ndonjë fjalë tjetër e jotja, në fund…

-Ju falënderoj për bashkëbisedimin dhe vlerësimin e treguar ndaj meje. Nuk është në natyrën time të flas për veten. Mendoj se njeriu flet më shumë përmes punës që kryen dhe ndihmesës që jep, asaj që lë pas dhe që nuk humbet në kohë. Lexuesve, ju dëshiroj vetëm të mira dhe shëndet! Faleminderit nga zemra!

-Ishte kënaqësi që e zhvilluam bashkë këtë Bisedë, Entela. Me këtë rast, të falënderoj dhe të uroj gjitha të mirat e arritje të reja, në tërë punët dhe veprimtaritë e shumta!

Tiranë, 15 shtator 2014

 

DUKE MENDUAR SE JETOJMË PËRKOHËSISHT NË MËRGIM, PADASHJE NE BIEM NË NJË GRACKË QË NUK E KE IDENË SE EKZISTON DHE NUK SHEH NJË KTHIM PRAPA

Sokol Demaku

DUKE MENDUAR SE JETOJMË PËRKOHËSISHT NË MËRGIM, PADASHJE NE BIEM NË NJË GRACKË QË NUK E KE IDENË SE EKZISTON DHE NUK SHEH NJË KTHIM PRAPA

-thotë mësuesja Ermira Morina, që mban mësimin e Gjuhës shqipe në shkollën shqipe në Athinë

Duke menduar që jetojmë përkohësisht këtu, padashje bie në një grackë që nuk e ke idenë se ekziston dhe krejt befasisht sheh që as nuk kthehesh dot mbrapa (sepse ke fëmijë), por as nuk ikën dot, se ke humbur shumë nga të dyja anët. Fatkeqësisht shteti grek ofron shumë pak deri asgjë për për të huajt.

Për sa i përket organizimit të mësimit plotësues të gjuhës shqipe në kurset e tjera, bëhet si një aktivitet i disa shoqatave që kanë ndërmarrë këtë nismë në mënyrë private. Kurset hapen pasi merret leje e posaçme nga organet lokale, bashkia apo komunat. Funksionojnë më tepër si kurse të gjuhës shqipe dhe vetëm një herë në javë.

Përsa i përket jetës kulturore të mërgatës sonë këtu, mund të them se organizohen shumë aktivitete, si nga shkollat ashtu edhe nga shoqatat e ndryshme dhe ambasada jonë këtu, në të cilat përpiqem të jem e pranishme.


Kush është Ermira Avdiaj Morina?

Prindërit e mi e filluan jetën në qytetin e Kukësit, pasi babai im punonte si drejtues minierash në Kalimash, Fanë të Mirditës e zona të tjera të veriut. Banuan atje rreth 15 vjet. Atje lindën dy motrat e mia më të rritura dhe unë. Vëllai që është më i vogli, lindi në Bajram Curr. Kur mbusha 5 vjeç u transferuam në Tropojë, ku edhe kreva arsimimin 8-vjeçar e të mesëm. Shkollën e lartë e mbarova në qytetin e Shkodrës dega Cikli i Ulët.

Në fillim të vitit të fundit të Universitetit u fejova. Mbarova shkollën dhe aplikova për punë. Fatkeqësisht nuk kishte asnjë vend të lirë në profesionin tim. Kështuqë fillova të punoj si mësuese histori-gjeografie në fshatin Llugaj. Në pushimet verore të atij viti u martova. Me sa duket martesa më solli fat, pasi po atë vit u emërova në profolin tim në qytetin e B.Currit në shkollën “Asim Vokshi”. Në të njëjtën shkollë ku im shoq jepte lëndën e Kulturës Fizike. Punuam për afër dy vjet në atë shkollë.

Pak trazirat e asaj kohe, pak fakti që po largoheshin të gjithë miqtë tanë, na bënë që të merrnim vendimin të emigronim në Greqi për pak vite. Sa të mblidhnim ndonjë lek për të blerë shtëpi në Tiranë e të ishim afër me njerëzit tanë. Pse në Greqi?- do thoni ju. Në Greqi kishte punuar burri për nja 6 muaj para se të martoheshim. Kështu që ishte më e lehtë. Shumë shpejt u bëra nënë. Sot jam nëna e dy djemve 19 dhe 11 vjeç.

Përsa i përket punës mund të them që jam e shumëpunësuar. Puna bazë nga ku marr dhe sigurimet shoqërore është nënpunëse zyre në një biznes privat ku punoj dy-tre herë në javë. Por, duke qenë se nuk i dilet me kaq, bëj dhe punën e baby sitter, të përkthyeses, kur del dhe të shtunë e të diel punoj si mësuese në Shkollën Shqiptare të Athinës, tetë vitet e fundit. Tash një vit jam dhe drejtuese-administratore e kësaj shkolle.

E lindur në Kukës, rritur në Tropojë, ku keni bërë edhe shkollimin tetëvjeçar dhe atë të mesëm, cfarë mund të na thoni për këtë kohë të jetës suaj?

Pavarësisht se në adoloshencë, ku nuk mungonte ankthi dhe frika se si do vlerësoheshim dhe në çfarë niveli do arrija, mund të them se janë vitet më të bukura të jetës sime, sidomos vitet e shkollës së mesme. Nga këto vite gjithçka mbaj mend është pozitive. Duke filluar nga shoqëria e pastër dhe e sinqertë e deri tek kujdesi, mbështetja, nxitja e sigurisht dhe kërkesa e llogarisë që kishin mësuesit ndaj nesh, aktivitetet e konkurset e shumta që organizonte shkolla, bukuritë e natyrës, ajri i pastër. Ekskursionet më të bukura i kam bërë në këtë moshë, por më i bukuri ka qënë ai në Luginën e Valbonës e cila është një nga mrekullitë e papërsëritshme të natyrës alpine shqiptare. Kam kujtime të bukura nga jeta konviktore, por që nuk më dukej dhe aq si konvikt pasi kisha dhe motrën time në dhomë e në klasë. Kështu që për mua ishte si një familje e madhe. Kam shumë mësues, mësuese, shokë e shoqe me të cilët mbaj kontakt ose kam dhe miqësi të ngushtë deri sot.

Keni studjuar në Universitetin e Shkodrës nëdegën Cikli i Ulët. Çfarë mund të na thoni për kohën e studimeve tuaja atje?

Viti i parë ka qënë shumë i vështirë për shkak të trazirave të asaj kohe (vitet ‘90) Kishim frikë të dilnim në rrugë. Ishte një periudhë tranzicioni në përgjithësi. Asgjë nuk ishte e qartë. Nuk dinim se çfarë do ndodhte të nesërmen, kështu që dy muaj para se të përfundonte shkolla u mbyll dhe vajtëm vetëm për provime. Nuk është nevoja ta analizoj se të gjithë i kemi jetuar ato vite të vështira. Dhe për ne ishin edhe më të vështira pasi ishim larg familjes. Pastaj, në vitin e dytë gjendja ishte më e mire dhe gjithçka rrodhi normalisht. Bëra shoqe të reja. Mund të them që ishin vite të bukura pa kokëçarje, detyrime e rutinë.

Pas studimeve në Shqipëri ju keni punuar mësuese për tri vite më radhë në vendlindje. Çka mund të na thoni për këtë kohë të kaluar në punë?

Më e bukura e atyre vitve ishte njerëzillëku, sinqeriteti, çiltërsia që kishin njerëzit jo vetëm në punë, por edhe në rrugë. Gatishmëria që tregonin kolegët për të të ndihmuar si mësuese e re. Gjithashtu fakti që punoja në të njëjtën shkollë me tim shoq bën që të kem vërtetë kujrime të bukura.


Ka kohë që jetoni në Greqi, nga viti 1995. Çfarë mund të na thoni për jetën këtu, a i ndihmon shteti të huajtë këtu dhe si ndiheni?

Duke menduar që jetojmë përkohësisht këtu, padashje bie në një grackë që nuk e ke idenë se ekziston dhe krejt befasisht sheh që as nuk kthehesh dot mbrapa sepse ke fëmijë, por as nuk ikën dot, se ke humbur shumë nga të dyja anët. Fatkeqësisht shteti grek ofron shumë pak deri asgjë për për të huajt. Shumë nuk kanë dokumente qëndrimi ose rrezikojnë t’i humbasin, vetëm e vetëm se janë të papunë. Në përgjithësi shteti grek ka treguar një mpirje fillimisht, pra ishin fare të papërgatitur për legalizimin e të huajve e më pas një dobësi për të trajtuar e për të marrë masa efikase për integrimin e emigrantëve.

Si e kalon një ditë Ermira në mërgim?

Një ditë e imja këtu do të thosha që dominohet më shumë nga orët e punës, pasi siç thashë edhe më parë bëj dy punë që të mund të ndihmoj familjen. Po kështu edhe bashkëshorti im. Vetëkuptohet që në darkë i përkushtohem plotësisht familjes.

Edhe këtu ju i jeni kthyer profesionit tuaj të çmuar, mësuese e fëmijëve shqiptar në mërgim. Si e keni organizuar punën me fëmijët e mërgimtarëve tanë këtu në shkollën tuaj? A ka interes nga prindërit dhe fëmijët për këtë shkollë? Po në qytetet e tjera të shtetit helen a ka shkolla të tilla, ku fëmijët e emigrantëve shqiptarë mësojnë gjuhën shqipe?

Unë punoj si mësuese e mësimit plotësues të gjuhës shqipe në Shkollën Shqiptare të Athinës këtu e 8 vjet, që është e vetmja shkollë autonome, pasi mësimet zhvillohen në ambiente tepër komode, që deri para 2 vjetësh kanë qenë pjesë edhe e biznesit privat familjar të çiftit Lorenc e Orjeta Koka. Kjo autonomi na ka ndihmuar të mundemi të organizojmë punën pedagogjike në një standart të lartë, në bashkëpunim shumë të mirë edhe me koleget e mia. Kështu që mësimet këtu zhvillohen të shtunë e të djelë dhe mund të zhvillohen edhe në ditë të tjera të javës, nëse ka interes. Gjithashtu kjo autonomi na bën edhe të brishtë, pasi mungon mbështetja financiare, qoftë nga shteti amë, qoftë nga individë të veçantë. E vetmja mbështetje e shkollës sonë është Unioni për Bashkëpunimin Shqiptaro-Grek, nën kujdesin e së cilës funksionon shkolla dhe natyrisht edhe mbështetja e prindërve, që nuk na ka munguar asnjëherë. Duke ditur numrin e madh të shqiptarëve që jetojnë në Greqi mund të them që nuk ka interes të madh për të ardhur në shkollë e për të mësuar shqip. Për arsye të krizës dhe për arsye se kthimi mbrapa është një opsion i mundshëm për të gjithë ne, ka bërë që interesi nga prindërit dhe fëmijët të jetë më i madh në krahasim me vitet e tjera.

Për sa i përket organizimit të mësimit plotësues të gjuhës shqipe në kurset e tjera, bëhet si një aktivitet i disa shoqatave që kanë ndërmarrë këtë nismë në mënyrë private. Kurset hapen pasi merret leje e posaçme nga organet lokale, bashkia apo komunat. Funksionojnë më tepër si kurse të gjuhës shqipe dhe vetëm një herë në javë. Kurse të tilla janë hapur pothuajse në të gjithë Greqinë, si në: Athinë, Korinth, Kallabaka, Volos, Lamia, Tinos, Siros, etj. Të gjitha këto kurse funksionojnë nën kujdesin e Lidhjes së Mësueseve Shqiptarë të Greqisë, anëtare e së cilës jam edhe unë.

Si janë kushtet për të jetuar e punuar këtu? A mund të na bëni një krahasim me ato në vendlinje?

Pavarësisht se nuk arrij të ushtroj profesionin tim plotësisht, kushtet e punës e të jetës për mua këtu janë më të mira se në Shqipëri.

A ju merr malli për të afërmit, si e ndjeni veten këtu në një vend të huaj? Sa të shpeshta janë kontaktet e Ermirës me vendlindjen?

Sigurisht që më merr malli për të afërmit. Atje kam prindërit, vëllain me familjen e tij e shumë të afërm të tjerë. Tashmë, me ndihmën e teknologjisë kontaktet e mia me të afërmit e mi janë pothuajse të përditshme. Kurse për të shkuar, shkoj një herë në vit. Detyrimet e shumta nuk i mundësojnë udhëtimet e shpeshta për në vendlindje.


Sa ka arritur Ermira të krijojë shokë apo shoqe në një mes të ri, në një vend me kuturë dhe traditë tjetër nga ajo që ne kemi?

Në fakt nuk do të thosha se ka ndryshime të mëdha mes traditës e kulturës greke dhe asaj shqiptare. Kështu që nuk kam pasur pengesë të madhe për të krijuar shoqëri e miqësi me vendasit. Pengesa më e madhe do të thosha është thjesht ideja se jam nga vend tjetër, pra jam e huaj. Pas kaq vitesh të qëndrimit tim këtu do të thosha se nuk e ndjej më veten aq të huaj.

Sa ka arritur Ermira të përshtatet me klimën dhe në natyrën greke?

Nuk kam pasur asnjë problem të përshtatem me klimën dhe natyrën greke, pasi ndryshimet me vendlindjen janë shumë të vogla.

Një i mërguar kërkon të jetë pothuajse për gjithçka i informuar. Kjo ka të bëjë kryesisht me natyrën e personit. Thjesht doja një përgjigje të shkurtër.

Përpiqem të qëndroj në kontakt të vazdueshëm me vendlindjen dhe të gjitha zhvillimet që ndodhin atje, qoftë politike, ekonomike, sociale, etj.

Si është nga natyra Ermira?

Jam qetë dhe me karakter të qëndrueshëm. Pastaj veret nga rrethanet që krijohen. Në përgjthësi jam tolerante e madhe,por kur është nevoja jam e rreptë dhe e vendosur.Jam besnike dhe e besës. Logjika është ajo që mbizotëron pothuajse gjithmonë në veprimet e mia.

Ka kohë që jetoni këtu, sa të shpeshta janë kontaktet tuaja me shqiptarët këtu? A keni miq dhe a shoqëroheni dhe si është e organizuar jeta kulturore e mërgatës sonë këtu?

Vetë fakti që ushtroj profesionin e mësueses në një shkollë shqiptare dhe që jam anëtare aktive e Lidhjes së Mësuesve Shqiptarë në Greqi, më ndihmon të jem në kontakte të shpeshta me shqiptarët që jetojnë këtu. Nga natyra nuk bëj lehtë miq. Kam shumë të njohur, por miq kam pak. Siç themi nga anët tona: “Pak e saktë!”.

Përsa i përket jetës kulturore të mërgatës sonë këtu, mund të them se organizohen shumë aktivitete, si nga shkollat ashtu edhe nga shoqatat e ndryshme dhe ambasada jonë këtu, në të cilat përpiqem të jem e pranishme.

Nëse mësuesia nuk do të ishte profesioni juaj, në çfarë profesioni do e gjente veten Ermira?

T’ju them të drejtën, i vetmi profesion ku unë gjej veten është profesioni që kam zgjedhur, mësuesia.

Nëse do te kishe mundësi te jepje ndihmësen tënde në realitetin që jetojmë ne shqiptarët sot, ku mendon se konkretisht duhet ndryshuar diçka ne?

Jo kudo ku ka shqiptarë ka dhe probleme serioze që presin një zgjidhje urgjente, por është realitet që në disa vende problemet që shqetësojnë emigrantët janë tepër serioze dhe pengesë për të arritur gjëra krejt elementare. Kriza globale financiare, disa vende sidomos europiane e ballkanase i ka paralizuar plotësisht dhe ka krijuar një problem të dyfishtë tek emigrantët që jetojnë në këto vende. Besoj se nëse do kishte një Ministri emigracioni që do merrej ekskluzivisht me problemet e emigrantëve do ishte një fillim

i mirë për trajtimin e çështjeve që janë më urgjente.

E lexoni revistën në shqip “Dituria”, që botohet në Skandinavi? Çka mund të na thoni për të?

Mund t’ju them se kjo revistë më ka rënë në duar këto kohët e fundit. Më pëlqen fakti që kjo revistë u drejtohet shumë grupmoshave dhe bashkombësve që jetojnë në mërgim. Me interes më janë dukur temat që kanë të bëjnë me vendlindjen dhe trojet shqiptare.

Planet tuaja për të ardhmen, çka Ermira mendon dhe ka në fokus?

Një shprehje e bukur greke thotë: “Kur njeriu bën plane, Perëndia qesh!”. Siç mund ta kuptoni, nuk planifikoj gjëra të mëdha për të ardhmen, por kjo nuk do të thotë se nuk ëndërroj dhe nuk punoj për diçka më të mirë. Momentalisht përveç detyrimeve personale, fokusoj në mbarëvajtjen dhe vazhdimësinë e mësimdhënies në Shkollën Shqiptare të Athinës. Fakti që jemi autonom na ka siguruar disa favore që nuk i kanë shkolla të tjera, por na ka vendosur në një pozitë të vështirë ekonomike që kur u largua Z. Lorenc me familjen e tij për në Kanada, i cili ishte sponsorizuesi i kësaj shkolle. Gjithë stafi i shkollës punon në këtë drejtim. Në kontekst të kësaj interviste gjej rastin tu bëj thirrje organizatave bamirëse, shoqatave , biznesmenëve e akoma individë që e kanë mundësinë ekonomike për një mbështetje financiare. Dhe për këtë mbështetje do të jemi mirënjohës jo vetëm stafi i shkollës dhe fëmijët që frekuentojnë shkollën tonë, por dhe fëmijët që do munden ta frekuentojnë në të ardhmen.

Çka ju bën të lumtur dhe çka ju mundon më së shumti?

Si çdo nënë, ajo që më lumturon më së shumti është lumturia e fëmijëve dhe e familjes sime. Në ditët e sotme ajo çka më mundon më së shumti është lehtësia me të cilën disa njerëz përdorin dhunën për të zgjidhur kontraditat e tyre dhe aq më keq kur kjo dhunë përdoret mbi trupat e njomë të fëmijëve.

Si e kalon kohën e lirë?

Fatkeqësisht koha e lirë është shumë e kufizuar. Kur ndodh që të kem kohë, mund të lexoj një libër, të dal shetitje, të shkoj në kinema ose në teatër. Pothuajse gjithmonë me familjen. Por, mund të dal për kafe me shoqe e miq.

Po të kishit mundësinë të zgjidhni, ku do kishit jetuar?

Natyrisht do të më pëlqente shumë të jetoja në Shqipëri, por për hir të së vërtetës, mometnalisht është e pamundur të jetoj atje, pasi jeta ime dhe e familjes sime është e lidhur ngushtë me Greqinë.

 

Murat Gecaj: Bisedë:MIMOZA EREBARA

Bisedë:

MIMOZA EREBARA: KUR SHKRUAJ, DUA T’I SHPREHI TË GJITHA MENDIMET E NDJENJAT…

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

 


1.-Pyetje: Jemi njohur vite më parë dhe vetëm kësaj here po më paraqitet rasti të pyes, gjë për të cilën besoj ka interes edhe lexuesi i këtyre radhëve: Duke e lidhur pak me prejardhjen familjare, cilat janë “piketat” kryesore të jetës tënde?

-Natyrisht që çdo njeri ka disa “piketa”, sikur po thoni ju. Janë këto piketa, që të orientojnë në zgjedhjet, që ti bën në jetë. Por ndodh që jo çdo herë këto piketa të vendosen vetëm nga ti. Se mund të ndodhë që vetë bëhesh vazhdues i piketave, që paraardhësit tu i kanë vendosur, duke krijuar në këtë mënyrë atë, që mbetet traditë. Në familjen time jam mësuar me “rregulla” dhe respektimin e të tjerëve, pavarësisht pasurisë, postit ose ngjyrës së lëkurës a shkollimit. Mendoj që kjo frymë, e të respektuarit të njeriut si një qenie e tillë, pason në qëndrime e parime të tjera të rëndësishme të familjes sime dhe të miat. Shkurt, jeta ime është ndërtuar mbi bazën e disa normave e parimeve, të cilat kurrësesi nuk i kam shkelur, pavarësisht presionit ose kushteve e rrethanave të disfavorshme.

Nga njëri krah i familjes sime, kam mësuar se Durimi e Përkushtimi janë çelësa të mrekullueshëm për të ecur përpara. Po prej këtij krahu, kam mësuar se pasuria e vërtetë dhe më e madhe e njeriut është Dashuria dhe Aftësia për t’u dhënë dashuri njerëzve në nevojë. “Të qash është luks, ne nuk jemi aq të pasur, sa ta kemi këtë luks”- është një nga mësimet. Nga ana tjetër, vetë jeta dhe vepra me përmasa kombëtare e paraardhësve të mi (kujtoj këtu emrin e Post-Rilindësit, një nga hartuesit e Abetares Shqipe, i hapjes së shkollave shqipe, themelues i organizatave atdhetare Bukuresht, kryeredaktor e themelues i disa gazetave, në Shkup, Bukuresht e Vienë, Jashar Erebara), më ka shtyrë në mënyrë të pashmangshme drejt idealeve të shenjta kombëtare, për të cilat kam shfrytëzuar dhe profesionin tim, atë të gazetares.


Ballina të librave, nga autorja Mimoza Erebara…

2.-Nga leximi i “listës” së librave, që ti ke botuar, vërej se ata janë në gjini të ndryshme. Çfarë mund të më tregosh për këtë gjë dhe cila është tematika kryesore e tyre?

-Po, është e vërtetë që kam shkruar e botuar në disa gjini. Janë botime në poezi e prozën e shkurtër, përkthime, studime letrare e publicistikë. Në fakt, një shkrimtar në laboratorin e tij krijues e ka gjithë të drejtën të eksperimentojë, si me veten dhe veprën letrare. Nganjëherë, të duket se e gjen veten në një format teksti dhe herë të tjera ndjehesh komod në një format tjetër teksti. Nuk ka shumë rëndësi për mua kjo zgjedhje, por e rëndësishme është që, kur shkruaj, mundësisht, dua t’i them e t’i shpreh të gjitha mendimet e ndjenjat, që i kam në atë çast ose për atë problematikë, që përbën edhe temën. Pra, përmbajtja është parësore, forma e ndjek atë, përmbajtjen dhe idenë time. Kjo e fundit “vendos”, se në cilin format “ndjehet” më mirë.

Në vëllimet poetike, natyrisht, tematika është sa shoqërore, aq dhe lirike. Madje, me njërin nga botimet, tek “Klithmë dashurie”, eksprimentova duke e lënë thjesht me monotematikë. Libri është botuar më 1996 dhe vinte pas vëllimit tim të parë, po në poezi, më 1993, “Pë r të shoqë ruar një shpresë ”. Ndryshe ishte gjetja artistike në vëllimin pasues, “Arsye e grisur”, më 1998, ku tema shoqërore ose e ashtuqujtura “poezi e angazhuar”, ishte më e dukshme. Për të mbërritur te botimi më i fundit poetik, më 2012, “ Paqe pa Profet” që është më shumë filozofik. Pë rballja e kë tij vë llimi poetik me poezinë evropiane dhe vlerë simi që iu bë asaj nga kritika e specializuar franceze, më bindi se poezia shqipe i ka të gjitha mundë sitë konkurojë me poezinë botërore, madje dhe të pretendojë për vlerë sa me të larta. Me sa duket, janë shkallët e domosdoshme të jetës dhe të rritjes sime si njeri, së pari, e si poete. E njëjta situatë, pak a shumë, haset edhe në botimet e mia, në prozën e shkurtër. Janë dy vëllime me tregime “Gabimisht dashuruar”, 1998 dhe “Dry me qera”, 2010. Dhe, të them të drejtën, megjithëse i fundit u botua më 2010, jam ende e dashuruar me të. Ato janë pritur mirë edhe nga kritika e specializuar. Kam edhe dy vëllime të “Bibliotekës së Fëmijëve”, njëri është roman-përrallë, botuar më 1995, “Aventurat e 10x10 dhe Munuriro Kokë poshtit”, një roman sarkazëm që i referohej regjimit komunist, gjë për të cilën ky libër një herë u pranua të botohej nga Shtëpia Botuese e vetme në atë kohë “N. Frashë ri”, dhe më pas u hoq nga shtypshkronja si i papërshtatshëm. Tjetri është vetëm me përralla origjinale të cilat u ilustruan, në atë kohë nga ime bijë, Bora, sot piktore, që ishte vetëm 10 vjeçe. Libri u botua më 1998.

3.-Sa dhe si është vlerësuar kjo krijimtari e pasur e jotja, me nderime e çmime të ndryshme?

-Dua të tregoj këtu, se nuk bëj pjesë në asnjë grupim artistësh të Shqipërisë, as në klanet e tyre. Madje, jo më pak se njëherë, kam folur edhe publikisht, pikërisht pë r këtë dukuri të shëmtuar të jetës artistike në Shqipëri. Nuk e kam pranuar asnjëherë faktin që, të marrësh pjesë në një konkurs, duhet të jesh patjetër mik me organizatorët. Po kështu, që të fitosh një çmim, duhet të paguash në forma të ndryshme?! Kështu, që pasi i kam respektuar këto parime të mijat, nuk jam afruar drejt këtyre organizimeve, klanore e tarafore. Por, si gjithnjë, ka edhe përjashtime. Aty ku kam marrë pjesë, jam vlerësuar, më së shumti me çmime të para. Në Tiranë, Tetovë, Prishtinë, Gjilan e Ulqin janë disa nga vendet ku unë kam fituar.Natyrisht që cmimi i parë serioz është i hershëm. Atë e mora për romanin-përrallë mirë, bëhet fjalë për “Aventurat e 10x10 e Munurio Kokëposhtit”|, një roman që u botua më 1995, akorduar nga Shoqata Mbarë kombëtare e Letërsisë për Fëmijë e të Rinj.

Po nuk mund të le pa përmendur këtu pjesmarrjen në Konkursin Ndërkombëtar, të organizuar sivjet në Paris, nga Akademia Evropiane e Artit, në të cilën poezia ime u vlerësua më e mira. Po nga kjo Akademi jam nderuar me titullin, “Plaque d’Honneure”, një nga titujt e lartë, që jepen prej saj. Gjithashtu, po në vitin 2014, poezia ime u nderua me çmim të pare, në Konkursin Mbarëkombëtar Shqiptar “Flaka e Janarit”, që u zhvillua në Gjilan-Kosovë, me titullin “Pena e Flakës”.

5.-A je në vazhdim të krijimtarisë tënde apo ke njëfarë “pushimi”, për të ecur pastaj më tej, në këtë udhë?

-Ha-ha-ha!…Fjalën “pushim” e kam hequr nga përdorimi. Jam gjithnjë në proces krijimi, përherë ka gjëra, që të ngjallin interes, gjithnjë ke mendime, që do t’ua transmetosh njerëzve. Armiku im i vetëm është “Mospasja e Kohës”!…Po përmendi këtu që është në proces botimi libri i Nobelistit hebre, Isaak B. Singer, me një nga vëllimet e tij në prozën e shkurtër. Po kështu, del tani nga shtypi edhe monografia ime, me studime e kritikë për letërsinë shqipe, ashtu si e njoh unë…

6.-Krahas përkushtimit në krijimtarinë letrare, ti je dhe veprimtare shoqërore.Si e përballon këtë “ngarkesë” dhe çfarë kënaqësish provon, gjatë kohës?

-Është ngarkesë fizike, sigurisht dhe mendore. Sepse duhet që të lëvizësh në vende të ndryshme e të takosh njerëz që, ndoshta, kurrë më parë nuk i ke njohur. Por, falë profesionit tim të gazetares, tashmë, kjo për mua është thjesht një rutinë. Marrja e titullit “Ambasadore e Paqes”, të shtyn më shumë të japësh ndihmesën tënde në proceset e Paqes, sa ato të përbotshme, sa ato komëbtare e po ashtu edhe të vetë njeriut. Natyrisht, kjo ndihmesë e imja bazohet, më së shumti, me përkushtimin drejt publikimit të shkrimeve të ndryshme, me problematikat përkatëse.Sikur ë shtë rasti i problematikave të rëndësishme kombëtare në Kosovën e pas luftës, apo problemet e konfliktit Izraelito-Palestinez. Janë dy fusha ku unë jam fokusuar me komente e opinione të ndryshme në rrjetet sociale dhe në shtypin e shkruar vendas dhe jashtë .

Po ashtu, funksioni im, zv.kryetare e Akademisë Evropiane te Artit, për Seksionin Mbarëkombëtar Shqiptar, më shtyn drej gjetjes, paraqitjes dhe përurimit të artistëve shqiptarë, kudo ku ndodhen, në sallonet më të njohra të botës. Vetëm në këta dy vjet, ne kemi paraqitur, në Bruksel, Luksemburg, Paris, Zyrih, Gjeneve, Namur e Ptuj, më shumë se 80 artistë, poetë, piktorë e skulptorë. Nuk është e rastit që edhe u nderuan me çmime, sikur ishte piktori, nga NënBushati i Shkodrës, Lek Rrotani, i cili zuri vendin e parë, në Sallonin e Parisit. Pa përmendur këtu veprimtaritë brenda trojeve shqipfolëse, si në Tiranë, Durrës e Prishtinë…

Secili atdhetar bën për vendin e tij atë, që mundet dhe sa më mirë. Mjafton të vesh edhe një “gur” në këtë ndërtesë. Kjo është një nga kënaqësitë, që unë marr. Por, gjithashtu, emocionohem kur një talenti të ri i mundësohet botimi ose paraqitja e krijmtarisë së tij. Apo më tej, kur ata vlerësohen me cmime…

Mund të flisnim dhe më shumë rreth këtyre temave, që përmendëm më lart. Por mendoj se, ju dhe lexuesi i këtyre radhëve, krijoni njëfarë mendimi për jetën, punën dhe krijimtarinë time modeste.

-Faleminderit për përgjigjet tua korrekte dhe të uroj gjitha të mirat, në punët e përditëshme dhe në jetën familjare!

-Gjithashtu, ju falënderoj Ju, prof.Murati, për këtë bashkëbisedim miqësor e të ngrohtë dhe ju uroj çdo të mirë në jetë!

Tiranë-Durrës, 5 gusht 2014

 


Faqe 3 nga 18

Newsflash

Kadrije Meniqi

Odeta Bajraktari – Talente e rrallë
rrëfen mësuesi i klasës Maliq Mehmeti

Që nga klasa e parë kam vërejtur se te Odeta,  ekziston një talent i posaçëm nga nxënësit e tjerë të klasës. Talent ky i cili dita-ditës vinte duke e bërë Odetën kurreshtare që të mirret me artin e xhudoës. Në fillim të klasës së tretë ajo shfaqi dëshirën që talenti i saj të bëhej publikduke u bërë anëtare e rregullt e klubit të xhudosë  në qytetin e Vushtrrisë
Gjatë stërvitjeve të rregullta, trajneri i Odetës vërejti menjëherë se Odeta posedon një talent të rrallë në këtë sport. Me punën e tij të palodhëshme dhe mundit që po bënte Odeta, trajneri Petrit Azemi shumë shpejt e paraqiti Odetën në ring e cila tregoi rezultatet e para si amatere për të vazhduar me suksese të tjera si një profesioniste e vërtetë në kategoritë më të lehta deri në 25 kilogram.
Odeta dy herë doli kampione e Kosovës me peshë deri në 25 kg, një herë fitoi vendin e parë në Kampionatin Evropian që u mbajt në Shkodër të Shqipërisë dhe së fundmi doli e para në një garë rajonale që u mbajt në Prishtinë.