Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Intervjuer-Intervista
Intervista

Murat Gecaj: ALMA FERUNI: “VARGJET POETIKË MË RRJEDHIN SI NJË BURIM I PASHTËRRSHËM…”

ALMA FERUNI: “VARGJET POETIKË MË RRJEDHIN SI NJË BURIM I PASHTËRRSHËM…”

(Bisedë nga prof. Murat Gecaj, publicist e studiues)

1.Jemi ulur dhe po bisedojmë në një lokal, në qendër të kryeqytetit, pra nuk jemi diku në Vlorën tënde bregdetare…Çfarë të kujton ky fakt dhe se bisedën po e nisim, pikërisht, për poezinë?

-Poezia është pasioni im, pa lënë mënjanë detyrimet e përgjegjësitë, angazhimet e shumta familjare e shoqërore, si dhe punën e përditëshme, e cila është kaq e rendësishme për mua…Valet e detit, në Vlorën magjike, zbulojnë tek unë magjinë dhe vargjet poetikë më rrjedhin si një burim i pashterrshëm.Ashtu, si dallgët ndjekin njëra-tjetrën dhe botimet e librave të mi kanë ardhur kaq natyrshëm…

2.Bisedën e nise me fjalë e frymëzim poetik…Mirë, po cilët janë librat tu, të deritanishëm?

-Libri i parë me poezi e ka titullin “Ëndrrat e bardha”, me redaktor poetin U.Morina. Shumë shpejt ai u pasua me vëllimin poetik, “Prarim i bardhë”, me redaktor poetin e Labërisë, I.Jahaj. Më pas, libri i tretë me poezi, “Tempulli i dashurisë” erdhi natyrshëm në duart e lexuesit…

3.Dhe vetëm kaq, nuk ke ndonjë tjetër vëllim poetik, që do ta publikosh?

-Po, kam gati për botim librin e katërt me poezi, i redaktuar nga A.Habazaj. Gjithashtu, kam provuar edhe krijimin në prozë. Pra, një libër me tregime pret, së shpejti, dritën e botimit…

Ballinat e dy librave poetikë, nga Alma Feruni…

4.Po, për punën dhe jetën e përditëshme, çfarë na tregon Alma?

-Siç u shpreha më lart, poezia është pjesë e pandashme e veprimtarisë sime, krahas punës inspektore policie. Ka vite që jam efektive në atë detyrë, pas kthimit nga emigracioni, ku jetova për shtatë vjet, në Reggio Emiglia të Italisë. Pasi erdha në vendlindje, i përfundova studimet në Universitetin e Vlorës, për mësuese. Ndërsa më vonë kreva masterin profesional, për fushën e edukimit…Jeta ime ditore është, sa e thjeshtë, por aq shumë e mbushur me veprimtari të ndryshme. Gjithnjë jam e rrethuar nga familja dhe prindërit e mi të mrekullueshëm, të cilët i falënderoj nga zemra për ndihmesën e tyre të pakursyer dhe të përkushtuar. Natyrisht, më të rendësishmit për mua dhe frymëzimi im i përditshëm poetik, janë femijet e mi aq të mrekullueshëm. Ata janë frymëmarrja ime, emocionet, motivi pse unë jetoj… Po ashtu, shumë të rendësishëm në jeten time kam vëllain, që jeton në Angli me familjen dhe motrën, me familjen, që jetojnë në Luksemburg. Natyrshëm, pjesë e pandarë e jetës sime të përditëshme është miqësia, ku ndjehem mjaft mirë dhe e vlerësuar.

5.Na mbetet merak, si për mua, por besoj dhe për lexuesin, që nuk fole pak më gjatë për përmbajtjen e librave tu të botuar, por dhe për ata, në pritje të botimit. Sa për ilustrim, po shënoj këtu pak vargje nga poezia jote, “Mikes”, në të cilën shprehesh: “Eh, pimë me grushta vargun poezi,/
na rrjedh ndër gushë, na rrjedh në gji./ Më pas, pyesim etur: eh, ç`ne kjo
dalldi?” Pra, sigurisht shkurt, cila është tematika kryesore e tyre dhe si është realizuar ajo, sipas mendimit tënd? Po ndonjë vlerësim në shtyp ose internet, a kanë bërë për ata, kolegë a miq tu?

-Nuk dua të zgjatem këtu, se mendoj që edhe titujt e librave janë paksa domethënës. Por, janë shkruar dhe artikuj vlerësues nga Ukshin Morina e Idajet Jahaj dhe kanë shfaqur mendime rreth librave të mi, Mark Simoni e Sergio Hizma etj. Ndërsa mikja poete, Reshida Çoba, me banim në Los Angeles të Amerikës, më ka shkruar këto radhë, për të cilat i jam mirënjohëse, ashtu si miqëve të tjerë:

“Deshira për të uruar ty, Alma, u nis më parë se shkrimi im...Je, jo vetëm një poete e mirë, por dhe një mendimtare vizuale e veçantë, në fb...Mendimtarë nuk janë vetëm ata, që e dinë algjebrën ose fizikën…Më tërhoqi vëmendjen titulli i librit tënd, “Tempulli i dashurisë”. Menjëherë, m’u shfaqën kollonat e larta të tempujve, ku besohet dhe mësohet mirësia. Askund më mirë, se në tempullin e poezisë, nuk mund të lihet e kuptohet dashuria. Atje, kurrë nuk dyshohet në ngatërrimin e simboleve të saj, në përsosjen, në sigurinë e ndodhjes së mrekullive.Në truallin "tempull", dashuria ecën me hapa qiellorë. Se poezia, ashtu si natyra, janë tempujt e parë të krijimit njerëzor”.

6.Faleminderit për përgjigjet tua, mike poete Alma Feruni dhe presim të lexojmë në vazhdimësi krijime të reja nga ti. Po, a dëshiron të shtosh diçka tjetër, në mbyllje të bashkëbisedimit tonë?

-U përpoqa të jepja përgjigje të sakta dhe sa më të shkurtëra. Por nuk e di sa ia kam arritur kësaj…Gjej rastin që edhe ju, t’ua shprehi falënderimet e mia më të përzemërta, për zhvillimin e kësaj bisede, në të cilën isha e lirshme dhe e kënaqur.

 

MURAT GECAJ: Bisedë me krijuesen dhe veprimtaren, Majlinda Nana Rama

“NDIHEM SE PO FLUTUROJ E QETË DHE FITIMTARE, NË HAPËSIRAT E PAFUNDME…”

(Bisedë me krijuesen dhe veprimtaren, Majlinda Nana Rama)

Nga: Prof. MURAT GECAJ

publicist e studiues-Tiranë

1.Në muajin maj, ju keni Panairin e Librit, në qytetin e Fierit, ku dhe jeton. Është domethënëse që bisedën tonë po e e nisim pikërisht për librin…Pra, meqenëse je organizatore e kësaj veprimtarie të bukur, a mund të flasësh diçka më tepër për të?

-Së pari, ju falënderoj për ftesën, që ta zhvillojmë këtë bisedë bashkë! Po, Panairi i Librit në Fier është një ngjarje, që troket në vitin e dytë të tij, pas një paraqitjeje të mirë të tij, në vitin e kaluar. Fillimi i kësaj veprimtarie tejkombëtare u kërkua nga vetë qytetarët fierakë, të cilët, si kurrë më parë, treguan se e duan librin, e duan letërsinë dhe kulturën, në përgjithësi.

Qëllimi kryesor i këtij panairi është që afrojë lexuesin me librin, por edhe të hapë një dritare shumëkulturore, si në qytet dhe përtej tij. Në të, do të marrin pjesë rreth 100 shtëpi botuese, institucione të arsimit të lartë, ambasada e organizma të tjera, që kanë objekt të tyre edhe librin. Kështu, në cilësinë e organizatores dhe drejtueses së kësaj veprimtarie, natyrshëm, ndihem mjaft mirë. E them këtë gjë, sepse në këtë panair po arrihet të funksionojë mirë trekëndëshi: lexues-autor-botues. Theksoj që sivjet pritet të paraqiten më shumë se 3 mijë tituj të rinj. Vitin e kaluar pati afër 40 mijë vizitorë, numër që shpresojmë të jetë në rritje këtë vit, për shkak edhe të suksesit, që u arrit vjet. Tanimë, kjo është ngjarje e rëndësishme në jetën e qytetit e rrethit tonë, por që zgjon dhe e presin me padurim edhe miq e dashamirës të librit, kudo ku flitet shqip.

2.Meqë po flasim për librat dhe vetë je autore, cilët janë titujt e librave, që ke botuar dhe, shkurt, për cfarë flasin ata?

-Krijimtaria ime e ka fillesën në vitin 2004, me vëllimin poetik “Merrma lotin peng”. Pastaj është vijuar në vitin 2006, me dy libra të tjerë, me vëllimin poetik “Hënë e qiellit tim” dhe prozën eseistike “...por gjyqi vazhdon”. Botimet e mia më të fundit janë, romani “Perandorët” dhe libri studimor, me titullin “Kritika letrare”, të dy botime të vitit 2014. Dy vëllimet poetike kanë në brendi poezi lirike, si për natyrën e njeriun, dashurinë dhe urrejtjen, hapësirën, protestën etj. Eseistika është një refleksion, analizë, gjykim dhe vlerësim për realitetin. Ndërsa romani “Perandorët” është pritur shumë mirë, si nga kritika dhe lexuesi. Një prozë realiste, që shigjeton perandorët metaforikë, të cilët i zgjerojnë territoret e tyre, duke i pushtuar lirinë dhe të drejtat themelore të njeriut. Ndërkohë, libri studimor ka në thelb trajtimin e tekstit letrar, duke iu drejtuar periudhave dhe rrymave të ndryshme letrare, por edhe duke u dhënë jetë autorëve të traditës e atyre bashkëkohorë.

Ballinat e dy librave, nga autorja Majlinda Nana Rama…

3.Duke qendruar në këtë linjë, si është vlerësuar krijimtaria jote, deri tani?

-Pikësëpari, po e nisi me interesin e lexuesit, që do të thosha se ka qenë befasues për mua, sidomos për romanin dhe librin studimor. Këtë e kam vënë re në turet përuruese, që kam zhvilluar në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni, Gjermani, Francë, Austri, Zvicër, Hungari, Poloni, Holandë, Belgjikë etj. Kudo jam pritur dhe jam ndier mirë, pasi kam parë njerëz të interesuar, që i kishin lexuar librat e mi dhe donin të lexonin përsëri nga unë. Nga ana tjetër, dua ta përmendi faktin që dy veprat e fundit kanë tërhequr dhe vëmendjen e kritikës. Për ato, janë shprehur disa nga emrat më të njohur të kritikës dhe letërsisë, që nga Akademiku Ali Aliu. Tanimë, ky më quan si “zbulim” të vetin. Kjo gjë, padyshim, mua më jep kënaqësi e siguri. Po ashtu, krijimtaria ime ka pasur vëmendjen edhe të profesorëve: Klara Kodra, Jorgo Bulo, Nasho Jorgaqi, Agim Vinca, Behar Gjoka, Hysni Ndreu e mjaft të tjerëve, si në Shqipëri, Kosovë e Maqedoni, pra brenda dhe jashtë vendit. Besoj që kjo i hapi rrugën e mbarë krijimtarisë sime.

4.Na tërhoqi bota e librave dhe e krijimtarisë, por kjo lidhet ngushtë edhe me jetën tuaj, si vetjake, ashtu dhe familjare. Cila është jeta e Majlindës, në të dyja këto plane?

-Jeta ime është si ajo e çdo vajze shqiptare, të mbushur me energji, që kërkon të lërë gjurmë në jetën publike, sociale e shoqërore. E, duke qenë kështu, pak mbetet për ta parë vetëveten, si krijesë femërore. Megjithatë, këtë ndjesi ma japin çdo ditë dy djemtë e mi, Geri 14-vjeçar dhe Xhemio, 10-vjeçar, të cilët më përballin me aromën e të qenit femër dhe nënë, ndjesi kjo, që më bën të gjithëpushtetshme. Nga ana tjetër, vjen “gjysma” ime, Bujari, i cili mbetet edhe pas gati dy dhjetëvjeçarësh bashkëjetese, lexuesi im i parë, dëgjuesi im i parë, kritiku im i parë dhe mbështetja ime e përhershme. Këta, pra, tre burrat e jetës sime, ma kanë lehtësuar çdo situatë. Ata m’i kanë kuptuar mungesat, vonesat, orët e përkushtimit ndaj profesionit e krijimtarisë, gjë që më ka bërë të ndihem se po fluturoj e qetë dhe fitimtare, në hapësirat e pafundme.

5.Një nga punët tua më të pëlqyera, është shtypi i shkruar dhe ai elektronik. A mund të na sqaroni diçka më shumë, për këtë pjesë të veprimtarive ditore?

-Gazetaria është profesioni im. Prej 12 vjetësh e jap ndihmesën time modeste në disa media. Një kohë të gjatë, kam drejtuar sektorin e informacionit, në TV ”Apollon’’, si dhe kam punuar gazetare në TV “Ora News”. Kështu, u lidha ngusht me informacionin, me ngjarjen e me lajmin. Po ashtu, prej 9 vitesh aktivizohem në gazetën ‘’Panorama’’, tek e cila kam gjetur mjedisin e nevojshëm për ta ushtruar profesionin edhe në gazetarinë e shkruar. Ç’është e vërteta, të jesh gazetare, është përgjegjësi . Gjendja, në të cilën ndodhen vendi dhe shoqëria jonë, në përgjithësiu, me këtë tranzicion të tejzgjatur, padyshim, na vë edhe ne gazëtarëve përballë sfidash. Që të mos zgjatem, ndershmëria dhe paanshmëria janë dy “stacionet” e mia, në këtë profesion.

6.Po veprimtaria jote shoqërore? A bëjnë këtu pjesë bashkëpunimet me krijuesit fierakë, disa prej të cilëve i njoh edhe unë?

-Fieri njihet qendër e rëndësishme e kulturës shqiptare, me krijues të fushave e gjinive të ndryshme. Kjo ndodhë jo rastësisht, por sepse është një qytet, që ka e zhvillon vlera krijuese dhe jo vetëm. Si kërkesë e qytetarisë së lartë dhe ndjenjës kulturëdashëse të këtyre njerëzve, Bashkia jonë, Biblioteka e qytetit, por edhe Fondacioni “Harpa”, që unë drejtoj dhe shumë organizata e shoqata kulturore e letrare, pothuaj çdo javë, organizojnë veprimtari, që kanë në qendër artin, kulturën e letërsinë. Natyrisht, bashkëpunimet janë në rrafshin lokal, pra me mjaft krijues të njohur fierakë, por edhe në atë kombëtar. Sepse, tashmë, dihet që në Fier i kanë përuruar vlerat e tyre personalitete të njohura të vendit tonë.

7.Lexova në jetëshkrimin tënd, se i ke kaluar disa vite të para të jetës në Tepelenë. Si i mban lidhjet tua me vendlindjen dhe për çfarë arsyesh?

-Tepelena është vendi, që më rriti e ma dha startin e jetës. Nuk di si do ta kuptoja veten, po të mos ishin pjesë e imja edhe ai qytet e rreth. Më duket sikur vendlindja të jep edhe formën, edhe përmbajtjen, të krijon një fizionomi, nëse e prek atë me shpirt. Ajo të jep edhe sigurinë, edhe krenarinë, edhe ndjesinë e të qenit i vlerësuar. Kështu, të gjitha këto së bashku, të mbushin me energji pozitive, të motivojnë që të vazhdosh të ecësh përpara. Në këtë kuptim, e ndiej veten krenare, që jam një nga bijat e thjeshta të Tepelenës dhe dua e përpiqem që t’ia kthej këtë ndjesi vendlindjes sime, ta bëj edhe unë atë, të krenohet me mua. Sa do ta arrij? Nuk e di, por do vazhdoj t’i mbaj lidhjet shpirtërore me njerëzit e mirë të saj dhe natyrën e atjeshme, sepse vetëm ajo i ka të gjitha ngjyrat e bukuritë, që më frymëzojnë.

8.Nga miqtë tu të shumtë, shkrimtarë e publicistë, vura re se ke miqësi edhe me gazetaren e “Blue Skye” të Prishtinës, Vera Pelaj, të cilën e njoh dhe unë... Cilat janë lidhjet tua me Kosovën dhe krijuesit e saj?

-Unë e kam dashur dhe e dua Kosovën, ashtu si dhe letërsinë, që vjen prej asaj krahine të strërlashtë shqiptare dhe e vlerësoj shumë atë. Padyshim, e çmoj institucionin e kritikës letrare, i cili është më frytdhënës matanë kufirit shqiptaro-shqiptar. Mendoj se atje është më i gjallë, lëvrohet në mënyrë profesionale dhe të vazhdueshme. Nuk dua të përmendi këtu emra, sepse, sa herë që e bëj një gjë të tillë, e ndiej që s’i kam thënë të gjithë ata që dua dhe pastaj ligështohem. Por e nënvizoj se bashkëpunoj me krijuesit e Kosovës, sepse i dua qysh në gjenezë. Kam marrë e kam çuar letërsi në vijën letrare, Kosovë-Shqipëri dhe s’ka propagandë më të mirë se kjo. Sepse është edhe një shërbim dobiprurës e domethënës, që i bëhet letërsisë, që ne shqiptarët të zhvillohemi brenda vetëvetes.

9.Po i rikthehemi sërish “pikës sonë të dobët” (ha,ha), pra, librave. Cili do të jetë botimi yt i radhës dhe për çfarë bën fjalë ai?

-Kam në proces disa projekte të hapura, me të cilat punoj ngapak, paralelisht. Një roman i nisur para 4-5 viteve, besoj dhe shpresoj që këtë vit të shkojë drejt fundit. Ndërkohë, patjetër që merrem me studime të prurjeve të autorëve të ndryshëm, punë të cilën e shoh më shumë një mision në vazhdim. Këtë veprimtari modeste e bëj për ta ndihmuar lexuesin që të zgjedhë atë, që quhet elitë letrare, pa lënë mënjanë edhe autorët e rinj, të cilët ndonjëherë kanë nevojë edhe për “duartrokitije”, që ata të motivohen për vazzhdimin e krijimtarisë së tyre.

10.Në se do ta përdornim një shprehje të njohur, do të thosha: “A doni më për Belulin?” (ha,ha ). Pra, a mos u bënë shumë pyetje? Megjithatë, e kam edhe këtë: A mos të mbetet gjë tjetër merak për të shtuar, në përfundim të kësaj bisede, për të cilën të falënderoj përzemërsisht?

-Po,dëshiroj t’u falënderoj ju, i nderuar prof.Murat Gecaj, si për kohën që më kushtuat, por dhe për ndihmesën e çmuar, që i jepni kulturës e letërsisë sonë. Një komb, pa kulturë e letërsi, është i mjerë dhe i destinuar që të asimilohet, nëse gjeneratat nuk i përcjellin vlerën e traditën, nga brezi në brez. Me kënaqësi, e shoh që ju e keni përmbushur dhe vazhdoni ta përmbushni mirë këtë mision, i cili e lartëson këdo, që i përkushtohet. Ju uroj punë të mbarë dhe ditë të bardha!

 

Murat GECAJ: -Bisedë me Marie Nikollin (Brozi), drejtoreshë e Gjimnazit, Rrëshen-

“DEKORATA MË E ÇMUAR PËR MUA ËSHTË DASHAMIRËSIA E KOLEGËVE, NXËNËSVE DHE PRINDËRVE TË TYRE”

-Bisedë me Marie Nikollin (Brozi), drejtoreshë e Gjimnazit, Rrëshen-

Nga: Prof. Murat GECAJ

publicist e studiues-Tiranë

Marie Nikolli (Brozi) ka rreth 40 vjet në punët arsimore: mësuese dhe drejtuese në disa shkolla 8-vjeçare, në shkollën e mesme, specialiste në Zyrën Arsimore të Mirditës dhe, tani së fundi, drejtoreshë e Gjimnazit në Rrëshen. Ishte kënaqësi që zhvilluam bashkë një bisedë, të cilën po e japim më poshtë.

1. Ke lindur e banon në Rrëshen dhe tani kryen detyrën e drejtoreshës së Gjimnazit, po në këtë qytet. Së pari, a mund të më tregosh diçka për  jetën e deritanishme, pra për shkollimin, familjen etj?

- Po, kam lindur e jam rritur në Rrëshen. Mbarova ciklet e shkollimit parauniversitar në këtë qytet dhe sot banoj e punoj po këtu. Vij nga një familje e thjeshtë nëpunësish. Të dy prindërit e mi, të lidhur ngusht me shëndetësinë dhe arsimin, gjithnjë kanë patur kërkesa ndaj ne fëmijëve dhe na kanë mbështetur e motivuar për shkollimin tonë. Babai ka punuar mbi 35 vite, pandërprerje, në sektorin e shëndetësisë, ndihmësmjek. Ishte  i pari punonjës shëndetësie, që e zhvilloi luftën kundër sifilisit, në rrethin e Mirditës. Ndërsa nëna ime punoi e shërbeu guzhiniere, për 35 vite, në konviktin e Gjimnazit “Bardhok Biba”. Kemi qenë 5 fëmijë, dy vëllezër (një vëlla u nda përgjithnjë nga jeta, si shkak i një sëmundjeje të pashërueshme) dhe tri motra (njëra është mjeke dhe banon familjarisht në Amerikë). Jam e martuar dhe kemi dy fëmijë, një djalë dhe një vajzë. Djali është i martuar dhe ka një vajzë, Vanesën, e cila ne gjyshërit na bën që të ndjehemi të gëzuar e të lumtur me të.

2. Fillimi i detyrës së mësueses, sigurisht, ka lënë gjurmë të pashlyera edhe për ty...Çfarë kujton nga ajo kohë?

- Në vitin 1976, e kam përfunduar arsimin e lartë shtetëror, për mësuesi, Fakultetin Histori-Gjeografi. E nisa udhën e gjatë dhe të veshtirë, në profesionin e nderuar të mësuesit, në një nga zonat më të thella të rrethit tonë, pra në fshatin Kaçinar. Më kujtohet, kur e mbarova shkollën e lartë, në muajin gusht 1976, nga drejtuesit e lartë të arsimit ishim të thirrur në një takim të gjithë mësuesit, që e mbaruan atë vit degën për mësuesi, si dhe të ardhur nga rrethet e tjera. Të pranishëm në atë takim  ishin edhe drejtorët e shkollave. Siç ishte rregulli, çdo muaj gusht ata i merrnin emërimet e reja. Të gjithë prisnim me ankth, se ku do të caktoheshim. Pasi e dëgjova emrin e fshatit, ku duhej ta filloja punën, kërkova të bisedoja me drejtorin e asaj shkolle. Kështu, u takova me të dhe më mirëpriti. Por gjëja e parë, që më tha, ishte: “Shkolla ime është me emër dhe me tregues të lartë. Aty, ti do të bëhesh mësuese, nëse e do profesionin e mësuesit”. Isha e bindur, siç jam edhe sot, se mësuese nuk të bën diploma ose shkolla e kryer, qoftë dhe me nota të shkëlqyera, por puna e vazhdueshme. Kisha besim te vetja, megjithatë me vete pëshpërita: “Fillo, Marie dhe përpiqu!”. Jo thjesht për nostalgji, por sot e them pa mëdyshje që, ta kryesh këtë profesion, përveç ca aftësive të domosdoshme, duhet punë e vazhdueshme për pasurimin e dijeve, që ta krijosh portretin tënd profesional.

Ditën e parë, që u nisa për në fshat, për atje  më shoqëroi vëllai. Më kujtohet se kishim marrë me vete edhe rroba të fjetjes. Rruga ishte shumë e gjatë, deri te shkolla. Udhëtuam me makinë, deri në qendrën e minjerës së Qafë- Vorrazit. Ndërsa gjithë pjesën tjetër të rrugës e bëmë në këmbë. Pra, ishte me shumë lodhje, me mjaft vështirësi.

Shërbeva një vit në atë fshat. Ndoshta, sot është e pabesueshme që, çdo fillim jave, si mua dhe kolegëve të tjerë, na duhej që të niseshim nga Rrësheni, në këmbë, në orën 03 të mëngjesit,  për të mbërritur në orën 07.30 minuta, që ta fillonim ditën e punës. Në vijim, kam patur shumë lëvizje, nga një shkollë në tjetrën, por asnjëherë nuk u shkëputa nga ky profesion. Pas Kaçinarit, punova në shkollën 8-vjeçare të fshatit Gëziq, më tej në shkollën e mesme Klos-Fanë (Komuna Fanë). Më pas, në vitin shkollor 1990-1991, vijova specializimin pasuniversitar për histori, në Fakultetin e Histori-Filologjisë, të Universitetit të Tiranës. Kur e kreva specializimin me rezultate të mira, pra me notë mesatare 8, për pak kohë, punova mësuese në shkollën e mesme “Bardhok Biba” të Rrëshenit dhe, më tej, kujdestare në konviktin e shkollës së mesme, zëvendësdrejtoreshë në njërën nga dy shkollat 8-vjeçare të qytetit dhe mësuese. Pastaj, punova specialiste në Drejtorinë Arsimore të Mirditës dhe në vitin shkollor 2005-2006 fillova mësuese në Gjimnazin e Rrëshenit. Së fundmi, u caktova drejtoreshë e Gjimnazit, po në këtë qytet. Vërtet kam bërë shumë lëvizje, që kishin sakrifica e vështërsi, por dhe me shumë lodhje. Megjithatë, unë i vlerësoj  me përvoja të çmuara dhe kujtime shumë të bukura,

3. Me sa jam interesuar për jetëshkrimin tënd, kam mësuar se ke një përvojë të pasur nga kualifikimet, si brenda e jashtë Shqipërisë…Cilat mund të veçoje prej tyre?

- Gjatë kësaj periudhe jam përpjekur të jem e përkushtuar në punë, kudo ku kam lëvizur, të përpiqem për  tregues të lartë në procesin mësimor-edukativ. E kam vlerësuar shumë punën me të gjithë kategoritë e nxënësve. Jam përpjekur që t’i bëj pjesë të procesit mësimor metodat bashkëkohore, që i nxitin nxënësit për të qenë pjesmarrës aktivë të të mësuarit dhe kam punuar fort që ta rritim interesin dhe dashurinë për lëndën e historisë.

Mësues të Gjimnazit, në Rrëshen…

Në këto vite, kam patur fatin e mirë të bëhem pjesë e një sërë trajnimesh, brenda e jashtë vendit. Ato kanë qenë përvoja shumë të bukura e frytdhënëse, që  për mua do të jenë të paharruara. Kam ndjekur rregullisht seminaret dhe kualifikimet e organizuara për mësimdhënien, nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës (tani: Ministria e Arsimit dhe Sportit), si dhe Instituti i Studimeve Pedagogjike për mësimdhënien, brenda dhe jashtë shtetit. Në muajin gusht 1998, kam marrë pjesë  në seminarin trajnues  për mësimdhënien dhe zhvillimet demokratike të shkollave të mesme, në Danimarkë (Kopenhagen).

4. Vërej që është një jetë e tërë e jotja, në shkollë dhe pranë nxënësve. Po, përvojën e fituar, a e keni lënë “të fjetur” apo e keni shkruar e bërë të njohur për të tjerët, me botime të ndryshme?

- Pyetja është me vend, se përvojat e fituara, nëqoftëse nuk bëhen të ditura edhe për të tjerët, ato janë si të vdekura. Prandaj dhe kam një përvojë modeste në fushën e botimeve pedagogjike dhe të kualifikimeve. Kështu, po përmendi këtu, se jam bashkautore në librat: “Mirdita-Njohuri për vendlindjen” dhe në metodikën “Aspekte të mësimdhënies të lëndës edukatë”. Jam bërë pjesë e disa studimeve për historinë, arsimin, mësimdhenien dhe i kam pasqyruar në shtypin e kohës, arritje e probleme në fushën e arsimit dhe të edukimit.

Po lidhur me këtë pyetje, tregoj këtu se kam qenë   drejtuese e programit për metodikën “Mësimdhënia me klasa të bashkuara, për shkollat 8 vjeçare” dhe “Ta kuptojmë të kaluarën e përbashkët, për ta ndërtuar të ardhmen (Jeta e përditëshme në Shqipëri, Bullgari dhe Maqedoni, 1945 – 2000). Kam marrë pjesë dhe lexuar punim timin në Seminarin Ndërkombëtar, të organizuar nga Këshilli i Europës, për njohjen dhe mësimdhënien e Historisë së Ballkanit, në Sofie (Bullgari), Shkup dhe Ohër(Maqedoni), në vitet 1999, 2000 dhe 2001. Prandaj dhe jam çertifikuar nga EURO – CLIO (Shoqata Ndërkombëtare e Mësuesve të Historisë), eksperte për mësimdhënien e lëndës së historisë.

5. Më fole për tërë ato kualifikime…Po, sa kanë ndikuar ato në punën tënde vetjake dhe si janë transmetuar ato njohuri të fituara, te kolegët tjerë?

- Përvoja, për të cilën do të doja të flisnja shumë, është ajo e punës sime, Kordinatore e disa projekteve të AEDP (SOROS), në vitet 1998-2002, ku rrethi ynë u bë pjesë e këtij projekti, krahas 13 rretheve të Shqipërisë. Nga kjo mbështetje përfituan disa shkolla të rrethit me projekte, që kishin të bënin me rritjen e treguesve në procesin mësimor, me shtimin e bazës materiale laboratorike, kualifikimet e mësuesve, veprimtari artistike e shkencore, edukimin shëndetësor, krijimin e qendrave komunitare etj. Ato i quaj vite shumë të sukseshme në fushën e arsimit në Mirditë, për shkak të dinamizmit dhe të veprimtarive të larmishme, që lanë gjurmë te shkollat, nxënësit dhe bashkasia. Ishte periudhë e përfshirjes dhe përfitimit profesional të një numri të madh të mësuesve dhe shkollave, nga këto projekte. Unë mendoj që një mësues të jetë i sukseshëm, i duhen: përpjekje e vazhdueshme për ngritjen profesionale, durim, këmbëngulje dhe  korrektësi  për t’i kryer detyrat e ngarkuara.

6. Në se mund ta quaja kështu, a ke ndonjë “sekret”, në tërë punën e gjatë, që ke bërë në fushën e arsimit?

-Tani mund të them se “sekreti” i vetëm për mua ka qenë, se e kam vlerësuar dhe dashur gjithmonë këtë profesion, i cili është i lidhur dhe ka në dorë përgatitjen e brezit të ri për jetën, sepse siç është Arsimi sot, është Kombi nesër. Përkushtimi është diçka e brendshme, që buron nga shpirti. Profesionalizmi, vullneti dhe korrektesa më kanë shoqëruar në çdo çast. Profesioni i mësuesisë do shpirt. Mësuesi krijon lidhje të veçanta me nxënësit e tij dhe, po u ndërtuan mirë ato, lënë gjurmë përjetësisht tek ata. Është fjala këtu, sidomos, për ato lidhje, që kanë të bëjnë me formimin dhe krijimin e përsonalitetit të nxënësve. Siç dihet, ata jo të gjithë vijojnë e përparojnë njësoj. Pra, janë të ndryshëm, por kanë personalitetin dhe  botën e tyre. Seicili në këtë profesion duhet ta dojë dhe ta ndihmojë nxënësin, ta respektojë dhe  ta kuptojë botën e tij. Jam pak edhe idealiste, por mund të them se, për mua, ky profesion ka brenda art edhe magji.  Nxënësit kanë ëndrra, kanë kërkesa, se janë në një moshë, që do vlerësim, vëmendje, përkujdesje….Gjithë jetën më ka shoqëruar ideja se ky profesion është i veçantë dhe kërkon vullnet e shpirt. Kam parasysh thënjen e Sofokliut: “Gjithçka, që njeriu bën mirë gjatë jetës, asnjëherë nuk i shkon kot”. Pra, cilido mësues ndjen kënaqësi, kur mbetet në kujtesën e nxënësve të tij.

Meqenëse jam në fund të karrierës në arsim dhe me që m’u dha rasti, në këtë bisedë, dua t’i përshëndes dhe t’i falenderoj të gjithë ata kolegë mësues, me të cilët punova në disa shkolla të Mirditës. Por kam edhe një urim të veçantë, i cili shkon nga unë për tërë stafin e mësuesve të Gjimnazit të Rrëshenit, të cilët punojnë dhe  përballen çdo ditë me vështërsi të ndryshme, për ta kthyer shkollën në një qendër, jo vetëm mësimore e shkencore, por edhe edukimi.

Me Flamurin e Shqiponjën në zemër…Nga një veprimtari artistike e nxënësve të Gjimnazit, në Rrëshen.

7. Në bisedë tregove se je në përfundim të punës në arsim. Çfarë kujtimesh ruan tani, sidomos për nxënësit e tuaj?

- Eh, shumë kujtime të bukura dhe shumë mall kam nga nxënësit e mi! Pjesa më e madhe e tyre kanë mbaruar fakultetet dhe punojnë në profesione të ndryshme. Disa i kam edhe kolegë, por janë edhe emigrantë jashtë vendit. Ish-nxenësit e mi shërbejnë anë e kënd Shqipërisë dhe në fusha të ndryshme të jetës. Shumë nga ata i kam takuar e mjaft të  tjerë jo. Sa herë që i takoj, marr prej tyre respekt dhe vlerësim dhe kjo gjë, sigurisht, më emocionon e më gëzon pa masë. Me pjesën dërmuese mbaj lidhje, i uroj dhe më urojnë, sipas rasteve. Mall kam shumë edhe për ata nxënës, që kanë lenë gjurmë në kujtesën time.  Mbresa kam plot me shumë ish-nxënës, se një pjesë janë bërë prindër dhe tani i kam nxënës fëmijët e tyre. Shpesh herë u them: “Mamin tënd ose babin tënd e kam patur nxënës dhe ka qenë nxënës i mirë”. Ndërsa ata qeshin dhe nuk e besojnë menjëherë...

Dëshiroj ta përmendi këtu njërin nga nxënësit e mi, i cili sot është emigrant në Itali, Lekën. U takova me të, pas shumë vitesh dhe më tregoi se punonte prej kohësh në Itali. Ishte nxënës i zgjuar dhe në kujtesën time ka mbetur djalë i mirë. Në atë takim, e uruam përzemërsisht njëri-tjetrin dhe biseduam së bashku  për shumë probleme të jetës. Vërejta tek ai interesimin dhe dëshirën për mbështetje.  Kështu, ai e shprehu gadishmërinë e tij për të na mbështetur financiarisht. Më pas, ne organizuam një eskursioni në Mal të Zi,  me ish-nxënësit e mi të Gjimnazit, të cilët i pata në kujdestari, gjatë vitit shkollor 2010-2013. Atyre ua paraqita Lekën dhe u tregova se na mbështeti për atë veprimtari. Kjo klasë, për mua, ishte “qershia mbi tortë” e karrierës sime. Vërtet u lodha ca, por në fund u ndjeva krenare për ta. Kur u takova me ta, thashë me vete: “Bo-boo, a do t’ia dal dot!?” Se ishin  43 nxënës edhe klasa mezi i nxinte. Kështu, mendova se sa shumë punë më duhet. Por u lumturova, se ata më bënë të ndjehem shumë më e re në moshë. I shoqërova për të tre vitet, pa kuptuar aspak lodhje me ta.  Ajo  klasë i kishte  të gjitha tipet: të qetët, të zhurmshmit, të qeshurit, seriozët, të shkathtit…Por, ama, një gjë kishin të përbashkët: ishin ambiciozë, pra kërkonin shumë nga vetja, për tregues të lartë në procesin mësimor. Nuk e teproj, nëse them, që ishin të gjithanshëm. Me kolegët bisedojmë shpesh për ata. As edhe një xham nuk e thyen, për tre vite. Shpesh herë, kur i takoj sot, u them me shaka: “Po le ta kishit bërë ndonjë prapësirë!?”

Kam patur edhe mjaft surpriza nga nxënësit e mi. Por më e madhja ishte urimi special, që më bën për Festën e 7 Marsit 2013. Pothuajse, ata e kishin bërë skenar, për mënyrën se si do ta gëzonin mësuesen e tyre, në atë ditë të shënuar. Në oborrin e shkollës kishin shkruar: “Gëzuar 7 Marsin, zysh Maria!” dhe me pritën me lule. Natyrshëm, u ndjeva krenare dhe shumë e emocionuar.  Sot ata janë në vitin e dytë në fakultete dhe pjesa dërmuese e tyre renditen më të mirët e grupeve të tyre, si: Elisabeta, Borana, Bernardeta, Flavja, Jurilda, Aurora, Jozefi, Erioni, Oltjana, Eriona, Stela, Klotilda etj. Tani, me zemër i uroj të gjithë: Suksese, të dashur nxënës, kudo që jeni. Uroj më të mirën, si për ju dhe familjet tuaja!

8. Po, në  tërësi, nga jeta në Gjimnazin e Rrëshenit, çfarë sjell më shumë në kujtesë?

-Në më tepër se gjysmë shekulli, Gjimnazi i Rrëshenit krijoi historinë e vetë, bashkë me të dhe historinë moderne të arsimit të mesëm në Mirditë. Kur m’u kërkua  drejtimi i tij, të them të drejtën, në fillim ngurova edhe për faktin se puna me mbi pesëqind nxënës është e vështirë, duke patur parasysh problematikat e sotme, të adoleshentëve dhe të të rinjëve. E pranova këtë sfidë, duke besuar shumë te mbështetja e kolegëvë të mi, sigurisht edhe te përvojat  ndër vite, këmbëngulja dhe energjitë e mia. Sapo e nisa detyrën, të parën gjë kërkova mbështetjen e kolegëve dhe, si në mënyrë të heshtur, bëra një kontratë morale me ta. Ajo ishte vetëm  për interesat e shkollës, të nxënësve dhe të bashkasisë, që ajo të jetë një vend i dijes dhe i edukimit, i respektimit të rregullit e ligjit, duke ruajtur kështu traditën e mirë të kësaj shkolle ndër vite. Duhej punuar fort, për të krijuar  bindjen  se përfundimet e mira merren, nëse  realizohet një bashkëpunim dhe besim i ndërsjelltë, ndërmjet mësuesve e nxënësve. Qëllimi ishte për të krijuar në çdo kohë klimë miqësore në shkollë, sepse besimi dhe fryma e bashkëpunimit e motivojnë tërë punën dhe jetën e shkollës.

Ne, të gjithë shqetësohemi për problemet, me të cilat përballen aktualisht sot shkolla dhe familjet; pra duhani, alkoli e droga mbeten shqetësim. Mbetet problem vijueshmëria dhe prirja e adoleshentëve për të mos e respektuar rregullin e disiplinën në shkollë. Nisur nga mangësitë, të cilat u vunë re në vitin që lamë pas, na u desh të përcaktojmë synime të qarta për vitin në vazhdim. Ato kanë të bëjnë me rritjen e treguesve në procesin mësimor-edukativ, përmes zbatimit cilësor të kërkesave të Kurrikulës së Gjimnazit, rritjen e treguesve të Maturës Shtetërore, uljen e numrit të mungesave etj. Këto synime do të arriheshin përmes një angazhimi profesional të të gjithë stafit,  rritjes së kërkesave, zbatimit të Dispozitave Normative dhe rregullores së brendshme të shkollës, për ta përmbushur me sukses misionin e saj. Tashmë, shkolla jonë ka në duar dokumente të rëndësishme, siç janë ai i Përformancës dhe Kodi i Etikës, për të përmbushur Standartin e kërkuar të mësimdhënies e të nxënit.

9.Dihet rëndësia e lidhjeve e bashkëpunimit shkollë-familje dhe e organizimit të veprimtarive të ndryshme. Si e keni realizuar këtë gjë në shkollën tuaj dhe si kanë ndikuar ato në jetën e nxënësve dhe në rritjen e treguesve cilësorë të procesit mësimor-edukativ?

- Ka një vit që kolektivi ynë u përfshi në projektin “Shkolla si qendër komunitare”, pra e hapur për nisma, projekte dhe ide për bashkëpunim të ndërsjelltë. Po punojmë për një paraqitje sa më të mirë të shkollës sonë, për të nxitur dhe përuruar talentet, aftësitë krijuese të nxënësve.  Kjo u arrit përmes realizimit të një sërë veprimtarish dhe projektesh me nxënësit. Kanë funksionuar disa klube, si ai i Debatit, i Biologjisë, i Fizikës etj.  Janë të shumta veprimtaritë e kryera, me kujdesin dhe profesionalizmin e mësuesve tanë. Nxënësit kanë marrë pjesë në konkurse dhe në veprimtari shkencore, artistike e sportive, ku dhe janë përuruar prirjet dhe talentet e tyre. Kështu, p.sh., nxënësit e  maturës 12-A kanë ngritur sipërmarjen private “Hand Art” dhe punimet e tyre u përuruan në sheshin e qytetit Rrëshen. Një klasë tjetër mature, pra 12- F, të grumbulluar në Klubin e Debatit, organizuan një veprimtari, e cila në fokusin e saj pati bashkëpunimet shkollë-familje-bashkësi. Synimi është që të vihet në qendër të vëmendjes cilësia e arsimimit dhe e edukimit të nxënësve. Ndërsa nxënësit e klasave 11-E dhe 11-F u bënë pjesë e veprimtarive shkencore, në lëndët Biologji e Fizikë etj.

10. Në mbyllje të bisedës sonë, natyrshëm, pyes: Sa është vlerësuar tërë kjo punë shumëvjeçare dhe e përkushtuar e jotja në arsim?

- Po, jam vlerësuar e nderuar, në forma të ndryshme, për punët e kyera dhe aftësitë e mia profesionale. Sigurisht, kjo gjë më gëzon. Ndër të tjera, mbaj Medaljen “Naim Frashëri”, me motivacionin:  “Për rezultate të mira në procesin mësimor – edukativ”. Por mendoj që “dekorata” më e çmuar për mua janë fjalët dhe dashamirësia, që kanë treguar e tregojnë, si nxënësit e kolegët e  shkollave, ku kam punuar dhe te Gjimnazi, ku shërbej sot, por dhe prindërit. Të gjithëve atyre u jam mirënjohëse dhe ju uroj gjitha të mirat në jetë!

Rrëshen, prill 2015

 

UNË E DUA SHQIPËRINË, E DUA KUKESIN, GJITHCKA TË VENDIT TIM TË KRIJUAR NGA NATYRA, POR NUK E DUA KOR

 

Sokol Demaku

UNË E DUA SHQIPËRINË, E DUA KUKESIN, GJITHCKA TË VENDIT TIM TË KRIJUAR NGA NATYRA, POR NUK E DUA KORRUPSIONIN DHE PADREJTËSINË

-thotë e reja kukesiane Aida Selmanaj

Dëshira për të parë sa më pak njerëz të varfër, bëri që unë të merrem me politikat sociale degë të cilën unë e zgjodha per ta studiua.

Puna dhe shkolla kanë ndikuar më shumë tek unë persa i përket forcimit te karakterit lidhur me dëshiren për të ndihmuar njerzit në nevojë dhe shpesh herë I kam berë pyetjen vetës: A duhen ndryshuar politikat shteterore dhe sociale të shtetit në mënyrë te tillë që të mund te ketë nderhyrje për rritjen e mirëqenies te shresave të varfra. Dhe globalizmin e shoh me një sy të tillë që prioritet t’I jepet shtresës së mesme të shoqërisë, domethënë te jetë sa më I vogël ndryshimi ndermjet shtresave, me pak fjalë që pjesa më e madhe e njerëzimit t’I përkase shtresës së mesme. Ndoshta kjo nga dëshira sepse Kukesi perjeton varfëri dhe raste ekstreme të varfërisë.

Kush eshte Aida Selmanaj?

Aida Bashkim Selmanaj, lindur qytetin e Kukesit ku edhe jetoj. Shkollën 8 vjecare dhe shkollën e mesme kam kryer në qytetin e Kukesit.

Keni kryer shkollën fillore dhe të mesme në Kukes, cfarë janë përshtypjet tuaja nga ato kohëra?

Ndërkohë që, që nga viti 2001 kam frekuentuar rregullisht prezantimin e emisionit të fëmijëve të Radio Kukesit. Po në këte vit në qytetitin tonë, pas një shkeputjeje prej disa vitesh (para’97) u organizua Festivali i fëmijëve te qytetit tonë. Në ketë festival mora pjesë me kengën “Bota e Fëmijëve”. Këngë e cila u prezantua nga unë edhe ne festivalin 2001 ‘Fluturat E Prizerenit’. Kenga ishte e shkruar dhe e kompozuar nga babai im.Që nga ky vit e deri në fund te shkollës 8-vjecare unë kam qenë pjesemarrese ne festivalet e qytetit te Kukesit.Mbreslënese ka qenë koha e festivalit te fëmijëve dhe ishte kënaqesi e vitit festivali në maj te cdo viti. Ky ka qenë një fat per mua se jo të gjithë fëmijët mund të ishin pjesë e festivalit dhe Radio Kukesit. Shpresoj qe te rritet gjithnjë dhe me shumë pjesëmarrja e fëmijëve ne aktivitetet e ndryshme në qytetin e Kukesit, gjallëria e qytetin tim.

Keni studiuar ne Universitetin e Tiranes Fakultetin e Shkencave Sociale,dega ‘Administim dhe Politike Sociale’ cfare mund ten a thoni per kohen e studimeve tuaja atje?

Koha e studimeve ka qenë e ngjeshur me mesime, në ketë vit ishte momenti qe duhet të shkeputesha nga familja pjesërisht, duke shkuar në një qytet tjeter . Duke kuptuar akoma edhe me shumë rëndësinë e familjes dhe dëshira për te qëndruar pranë. Përvec kësaj kuptova qe politikat e shtetit ndikojnë ne mirëqenjen dhe zhvillimin e vendit , duke kuptuar njëkohesisht që globalizimi hyri ne rrjedhë si një domosdoshmeri për njerzimin.

Pas studimeve por edhe me heret ju keni punuar ne profesione te ndryshme, cfare mund ten a thoni per ato kohe te kaluar ne pune?

Puna dhe shkolla kanë ndikuar më shumë tek unë persa i perket forcimit te karakterit lidhur me deshiren per te ndihmuar njerzit ne nevoje dhe shpesh here I kam bere pyetjen vetes: A duhen ndryshuar politikat shteterore dhe sociale te shtetit ne menyre te tille qe te mund te kete nderhyrje per rritjen e mireqenies te shresave te varfra. Dhe globalizmin e shoh me nje sy te tille qe prioritet t’I jepet shtreses se mesem te shoqerise domethene te jete sa me I vogel ndryshimi ndermjet shtresave, me pak fjale qe pjesa me e madhe e njerezimit t’I perkase shtreses se mesme.Ndoshta kjo nga deshira sepse Kukesi perjeton varferi dhe raste ekstreme te varferise.

Çfarë do të thotë për ju profesioni gazetare, ju keni punuar gazetare ne disa programe te R.K?

Unë si bashkepuntore e Radio Kukesit në përgjithësi kam dashur të percjellë tek njerezit besim ne vetvete , deshire per jeten.Jam munduar te kem kontakte te drejtperdrejta, qe te ndejne veten lirshem dhe dicka ndryshe nga monotonia e perditshme por pa iu larguar realitetit.Duke u udhehequr nga idea qe mendja nuk duhet te jete thjeshte pecjellese e lajmit por mbi te gjitha ,per medimin tim duhet te jete perkrahje dhe shprese per njerzimin.

Aida Selmani ne nje kohe moderator e emisionit te Radio mengjesit ne R.K si e ndjen veten?

Jam munduar te percjell energji permes muzikës, nuk e di nëse ia kam arritur apo jo.

Si e kalon nje dite Aida?

Varësisht nga situata ku ndodhem. Momentalisht po punoj per temen e diplomes. Asnje dite si nje dite.Nje kohe me provime nje kohe me pune nje kohe me udhetim shpesh me kompjuter,nje kohe me trajnime dhe nje kohe me miq.

E lindur ne kukes, e rritur ne qytetin e Kukesit ku dh eke bere hapat e pare ne karrjere, sie ndjen dhe shpjegon kete Aida?

Deshira ime, perkujdesia e prinderve, fat, shume pune nga ana ime per te beret e mundur arritjet e thjeshta te mia.

Ju merreni me gazetari por cili eshte profesioni I vertet dhe qe ju e adhuroni?

Dëshira për të parë sa më pak njerëz të varfër, bëri që unë të merrem me politikat sociale degë të cilën unë e zgjodha per ta studiuar.

Ju pas te gjitha ketyre angazhimeve ne karrjere me vone kaloni ne inicjativen qytetare”te rinje kunder diskriminimit” cfare mund ten a thoni per kete?

Eshte nje fjale shume e madhe krahasuar me ate cfare une kam thene ne ate pjese te librit por shpresoj qe te gjithe te rinjet dhe bashkemoshataret e mi te kene ne vizionin e tyre nje kendveshtrim te perbashket me timin ne kete drejtim.Dhe atehere mendoj qe eshte bere mjaftueshem lidhur me diskriminimin e gruas.

Çfarë presin adhuruesit e R.K ne nte ardhmen nga Aida? Cilat jane planet tuaja?

Planet e mia lidhur me Radio Kuekesin edhe prespektiven time jane te lidhura me faktin se sa do mund te arrij une te krijoje lidhje me radio shqipetare ne radio te ndryshme te botes,Suedi , Australi , Norvegji i ,Amerike. Te degjohet zeri I banoreve te qytetit tim nga bashkeatdhetaret e tyre ne vende te ndryshme te botes dhe shkembim I kulturave me qytete te ndyshme te botes me te cilat shpresoj te binjakezohen me qytetin e Kukesit.

Si ka arritur Aida të krijoj shokë apo shoqe ne nje mes te ri?

Eshte puna ajo qe arrine te me krijoje shoqeri.

Vazhdoni studimet master shkencore “Etika dhe lidershipi” UT cfare pritni nga kjo?

Nga kjo pres qe te mund te arrije te krijoje dhe jap ide lidhur me mireqenien e banoreve te qytetit tim.

Çfarë e ben aiden krenare?

Do ndihesha krenare nese ne malet me lisa te gjate te Suedise te degjoheshin tingujt e “Orkestres se Temperuar” te artistit te popullit e Zef Grudes qe per mua eshte shpirti edhe jehona e Kukesit.

Nëse do te kishe mundesi te jepje ndihmesen tende ne realiteitn qe jetojme ne shqipetaret sot, ku menson se konkretisht duhet ndryshuar dicka?

Te qenurit sa me te lidhur dhe te bashkuar me njeri tjetrin te gjithe shqipetaret e te gjitha trevave kudo qe ndodhen. Nga and tjer perkrahje ekonomike te sinqerte te gjithe te rinjeve kudo qe ndodhen qe te arrijne te kapin majat ku ato pretendojne edhe kane aftesi intelektuale per te arritur.

Si eshte nga natyra Aida?

Me pelqen te ndjek gjithmone te renë.

Çfarë e lidhe aiden me Suedin, si arritet miqesin me albanologun e njohur Ullmar Qvick?

Mendoj , nuk jam shume e sigurt , sa kohe qe nuk e di se si jane njerzit ne Seuedi une vetem po flas medimet e mia : relieve i ngjashem me relieving e shqiperise me krijone idene se edhe njerezit jan te ngjashem mes njerezve,por ajo cfare me pelqen dukshem ne Suedi eshte mbeshtetja sociale e njerzve nga ana e shtetit dhe respektimi I rregullave nga ana e banoreve te Suedise.Kurse lidhur me Ullmarin ndoshta eshte kendveshtrimi I perbashket lidhur me humanizmin sepse per sa I perket aneve te tjera ai eshte shume lart ne krahasim me mua. Miqesine e arrit permes Radio Kukesit I cili degjohet online dhe njeherazi deshira e Ullmarit per radion edhe qytetin e Kukesit.

Nese kjo lami qe keni zgjedhur per studim nuk do te ishte profesioni juaj, ne cfare profesioni do e gjente veten Aida?

Ekonomiku eshte pjese qe me pelqen.

Planet tuaj për të ardhmen?

Plani im qe du ate realizoj eshte lidhja qe du ate krijoje me shqipetaret te cilet punojne dhe jetojne jashte vendit.

Po te kishit mundesi te zgjidhni ku do kishit jetuar?

Une e dua Shqiperinë, e dua Kukesin, gjithcka të vendit tim te krijuar nga natyra por nuk e dua korrupsionin edhe padrejesine, sjelljet e njerezve me detyrojne qe une te shkepus dicka nga shpirti pamje te paharrueshme te qytetit dhe vendit tim dhe te largohem ne cilindo shtet qe ka drejtesi dhe dinjitet per njerezin.I adhuroj shtetet qe respektojne njeriun edhe njerezit qe respektojne shteitn.

E lexoni revisten ne shqip Dituria qe botohet ne skandinavi, cfare mund ten a thoni per te?

Eshte nje revistë që më pelqen sepse te njeh me vlerat artistike te arrira nga shqiptare te fushave te ndryshme. Gjej shumë informacione dhe ka vlera njohese, sidomos per brezin e ri. Dituria eshte nje tribune ku bashkatdhetaret shprehin mendimet dhe pikpamjet tyre.

 

JETONI JETËN TUAJ, AJO ËSHTË E JUAJA, ÇMONIE VETËN, DUAJENI ATE DHE MBI TË GJITHA “MENDONI POZITIVISHT SE JA VLEN”…

JETONI JETËN TUAJ, AJO ËSHTË E JUAJA, ÇMONIE VETËN, DUAJENI ATE DHE MBI TË GJITHA “MENDONI POZITIVISHT SE JA VLEN”…

-thot Xhylfere Spahiu adhuruese dhe predikuese e mendimit pozitiv

Njeriu kur dëshiron dhe kur ka vullnetin mbi të gjitha arrin të gjitha që i dëshiron. Edhe unë perpos profesionit tim dhe si krijuese që jam pata vullnetin e dëshirën të jap kontributin tim në ketë organizat... ”Për Liritë dhe të Drejtat e Njeriut në Kosovë, e kyqur në IGFM. Të drejtat e njeriut janë më shumë se vetëm dëshira, synime dhe shpresa. Të drejtat e njeriut duhet të jenë të drejta, nëse janë te drejta morale te individëve të papublikuara, e per te mbrojtur të drejtat e të gjithë qytetarëve të saj. Pasojë e saj është konseguenca qe: ata duhet të sillen nga niveli moral dhe shpirtëror.. Kjo prirje ka zgjatur rreth 250 vjet. Universalizimi drejtoi idenë e të drejtave të njeriut në mënyrë të veçantë përmes Kombeve të Bashkuara, i cili bëri qe të drejtat e njeriut te perdoren si një mjet në politikë, dhe ato i rrethuan me një shumëllojshmëri të instrumenteve të tjera.

Tani kam gati librin e dytë ku edhe në ketë libër kam mesazhe për një jetë më të bukur e më të lumturë, të largohemi nga mendimet negative e ti shëndërrojm ato në mendime pozitive nëse dëshirojmë që ti shohim rrugët tona se si ndricojnë për një ardhmëri më të mirë, si ato materiale ashtu edhe shpirtërore ...dhe gjithmonë duhet te besojmë e të shpresojmë sepse shpresat asnjëhere nuk vdesin përderisa jashta dritarës sonë ka një jetë e cila na pret...

Kush është Xhulfere Spahiu?

Jam Xhulfere Spahiu ..me pseudonimin Xhuli ku edhe të gjithë më njohin si Xhuli. E lindur në fshatin Breznicë të komunës së Bujanocit. Vijova mësimet në shkollën fillore “Migjeni” në Breznicë, pastaj shkollën e mesme në Gjilan, në drejtimin kimi-biologji, edhe pse si pasion e kisha mjekësinë. Une përveç shkrimeve merrem edhe me shkencat e parapsikologjisë, si dhe jap edhe kontributin tim human dhe gjithmonë jam pranë atyre njerëzve me nevoja, ku me këshillat e mia psikologjike e shpirtnore mundohem që së paku tua lehtësoj dhimbjen që kan. Po njëherit jam edhe si rekreatore e përgjithshme, për Liritë dhe të Drejtat e Njeriut në Kosovë, e kyqur në IGFM, me seli në në Gjermani.

Keni kryer shkollen fillore ne Breznicë të Bujanocit, cfare janë përshtypjet tua nga ato kohëra?

Po ashtu është kam kryer shkollën fillore në Breznicë, ku edhe jam lindurë e jam rritë, aty frymova për të parën herë, në vendin ku mësova hapat e parë të jetës sime, ku mësova shkronjën e parë të alfabetit dhe thitha nektarin e diturisë, aty mora vend për ngado që të shkoj prap i takoj asaj fryme. Aty kalova ditët e fëmijrisë sime, ditët më të lumtura që nuk mund të përshkruhen më fjalë.

Keni kryer shkollën e mesme në Gjilan drejtimin Kimi-Bilogji cfarë mund të na thoni për kohën e studimeve tuaja a atje?

E vertetë kam kryer shkollimin në Gjilan, cfar munde te ju them për kohen e studimeve ka qen një periudhë e cila nuk mund të harrohet asnjëherë në jetë, ishin ditë të lumtura në të gjitha sferatë e jetës...

Pas përfundimit te shkolles së mesme por edhe më herët ju keni punuar në profesione të ndryshme, ckamundë të na thoni për këtë kohë të kaluar në punë?

Pas perfundimit të shkollës së mesme unë u martova ne vitin 1988 dhe pas saj krijova familje u kujdesa per familjen ku edhe jam e lumtur me at qe kam arrit ne familjen time që femijve të mi ju dhash një edukat jashtzakonisht të mrekullushme, ju dhash një kuluturë të lart e sot kudo që jam nderi dhe rrespekti i tyre më bejnë krenare në cdo aspekt e kudo qe jam prania e tyre më bene njeriun më të lumtur me karakterin qe kan..Kështu që të gjitha nënave ju deshiroj lumturin e botës më femijët e tyre Zoti i Bekoft ngado që vin e kudo që frymojnë.

Xhuli tani më keshillat e juaja psikologjike e shpirtrore, si e ndieni veten dhe a jeni e lumtur me ketë?

Po ju them që jam njeriu me i lumtur në botë..kur cdo herë që kam pran dike dhe e këshilloj në mënyrën më të mirë psikologjike dhe nga ajo këshillë arrij dicka që në shpirtin tim ndjej gëzimin me të madh kur e shoh se një njeri apo pacient sidoqoft që i themi arrin atë cfarë më parë nuk ka mundur dhe e ka mundu ajo breng gjate gjithë kohës, keshtu që kur shoh në fytyrat e tyre buzëqeshjen dhe shoh se kthehen në një gjendje të mrekullushme atëher edhe unë ndjehem njeriu më i lumtur në botë më lumturin e tyre...Pra Njeriu modern s´mund të jetojë pa të bukurën, pa të dhimbshmën, pa të hareshmen, dhe pa harresën e një çasti!

Si e kalon një dite Xhuli Spahiu?

Si cdo herë zgjohem dhe pastaj kthehem 20 minut ne meditim e pas kësaj ngrihem pi kafen e mengjezit dhe filloj punën time të përditshme, ndersa nga koha që më mbetet nga obligimet tjera te përditshme fokusohem në krijimtarin time ku shkruaj poezi apo ndonje ese për jetën dhe mesazhe të cilat janë të mirë se ardhura tek lexuesi...

E lindur në Bujanoc, jeton në qytetin e Gjilanit ku dhe kur ke bërë hapat e parë në karierë, si ndjeheni dhe si e shpjegon këtë Xhuli ?

Hapat e parë te karierës sime kam bërë në Gjilan...edhe pse si femijë kisha pasion e në shpirt shkrimin krijimtarin ate nuk munda ta arrij më herët dhe hapi i parë ishte studimi ne Institutin HIPNOMED në Prishtin në shkencat e parapsikologjisë dhe shumë pak kohë pas kesaj unë botova librin e parë me titull ”Dizajno Jeten Tende” .. ku në ketë libër kam berë thirrje krijuese si një nënë, bashkëshorte, e mikut, artistit dhe si nje shkencëtare, për të mos i fsheh vuajtjet dhe ëndrrat, në këtë jetë të hallosur. Unë jam poete dhe psikologe, kam një publik timin që më do por gjithësesi edhe une i dua. Disa prej tyre më thurin këngë dhe më dhurojnë poezi. E gjithë kjo vjen në saje të një marrëdhënie të pashprehshme me klientët e mi. Libri „Dizajno jetën tënde“, është një doracak, letraro-shkencor, për secilin që mëton çelësin e lumturisë.

Ju merreni me këshilla psikologjike, por ciliës eshtë profesioni i vërtetët dhe që ju e adhroni?

Intensivisht merrem me poezi dhe me parapsikologji. Në këtë botë , asgjë nuk ka më njerëzor dhe më human se arti. Dhe kur japim kontributin tonë human ndaj të tjerëve se paku me një buzëqeshje i zbukurojmë ditën dikujt, nuk ka gjë më të bukurë e më të lumturme sa i përket profesionit tim të vertetë e që janë shkencat e parapsikologjisë ku aty përfshihen të gjitha shkencat tjera e nga të gjitha shkencat qe përfshin kjo lami mua më flen ne shpirt Psikologjia të cilën e adhuroj shumë….

Ju pas të gjitha këtyre angazhimeve në karirë më vonë kaloni në iniciativen qytetare ”Për Liritë dhe të Drejtat e Njeriut në Kosovë, e kyqur në IGFM”, me selinë e saj në Gjermani. Çka mund të na thoni për këtë angazhim tuaj këtu?

Njeriu kur dëshiron dhe kur ka vullnetin mbi të gjitha arrin të gjitha që i dëshiron. Edhe unë perpos profesionit tim dhe si krijuese që jam pata vullnetin e dëshirën të jap kontributin tim në ketë organizat... Të drejtat e njeriut janë më shumë se vetëm dëshira, synime dhe shpresa. Të drejtat e njeriut duhet të jenë të drejta, nëse janë te drejta morale te individëve të papublikuara, e per te mbrojtur të drejtat e të gjithë qytetarëve të saj. Pasojë e saj është konseguenca qe: ata duhet të sillen nga niveli moral dhe shpirtëror.. Kjo prirje ka zgjatur rreth 250 vjet. Universalizimi drejtoi idenë e të drejtave të njeriut në mënyrë të veçantë përmes Kombeve të Bashkuara, i cili bëri qe të drejtat e njeriut te perdoren si një mjet në politikë, dhe ato i rrethuan me një shumëllojshmëri të instrumenteve të tjera.
Shumica dërmuese e shteteve të pavarura të botës ka filluar pa dallim, dallimet politike, ideologjike, ekonomike dhe kulturore në shprehjet e të drejtave të njeriut në kushtetutat e tyre.Të paktën me këtë kumtim të drejtat e njeriut do të jenë vetëm një shprehje e Universalitetit të saj.

Çka presin adhuruesit e juaj në të ardhmen nga Xhuli, cilat janë planet e juaja?

Në të ardhmen cka presin adhuruesit e mi është libri i dytë po i njetë me tematikë e mendimit pozitiv ku edhe në ketë libër kam mesazhe për një jetë më të bukur e më të lumturë, të largohemi nga mendimet negative e ti shëndërrojm ato në mendime pozitive nëse dëshirojmë që ti shohim rrugët tona se si ndricojnë për një ardhmëri më të mire, si ato materjale ashtu edhe shpirtërore ...dhe gjithmonë duhet te besojmë e të shpresojmë sepse shpresat asnjëhere nuk vdesin përderisa jashta dritarës sonë ka një jetë e cila na pret...

Cili është roli i mendimit pozitiv?

Mendimi pozitiv luan një rol të rëndësishem në jetën e njeriut. Duke qenë se shëndeti dhe buzeqeshja varen prej ti, mendimi pozitiv është  shumë  më  tepër se të  qënit i lumtur apo të  treguarit optimizëm. Mendimet pozitive mund të  krijojnë  vlera reale në  jetën tende dhe të  ndihmojnë  të  ndërtosh aftë sa që  mund të  zgjasin shumë  më  shumë sasa një  buzëqeshje..

Përse thuhet se me mendimin pozitiv ne përqafojm jetën?

Mendimi Pozitiv nuk është thjesht një  term abstrakt. Po është e thjesht të  themi ‘’ji i lumtur’’ por këto momente të  lumturisë janë  gjithashtu kritike për të  hapur mendjen dhe për të eksploruar dhe ndërtuar aftësitë  që  bëhen aq të  rëndësishme në  fusha të  tjera të  jetës. Të  gjesh mënyra për të  ndërtuar lumturinë  dhe energjinë  pozitive në  jetë  qoft kjo përmes meditimit , shkrimit, ndonjë sporti apo çdo gjë  tjetër efekti i menjëhershëm që  shkakton është  ulje të stresit dhe më  shumë  buzëqeshje.

Periudha të  emocionit pozitiv dhe eksplorimit pa kufi kur ti sheh mundësitë  dhe sesi eksperiencat e së  shkruarës ndikojnë  në  të  ardhmen do të  fillosh të  zhvillosh aftësi që  çelin  në  talente që  mund të  përdoren me vonë . Me fjalë  të  thjeshta: gjëj gëzim, luaj më  shumë  dhe gjej aventura. Truri yt do vazhdojë  pjesën tjetër.

E lexonirevistën në shqip ”Dituria”që botohet në Skandinavi, cka mund të na thoni për te?

Për revistën Dituria cfarë mund të ju them, është një revistë mjaftë e mrekullushme dhe e lexoj më vëmendje, ka tema interesante që e bëjnë lexuesin të kënaqur posa ta ketë në dorë ketë revistë dhe për ketë unë i dëshiroj jetë të gjatë si kësaj reviste njashtu i pergezoj gjithë stafin e ju dëshiroj suksese të pandalshme.

Cka u benë të lumtur dhe cka ju mundon më sëshumti?

Më së shumti me mundon kur njerzitë urrejn dike dhe jo sinqeriteti i tyre ...dhe cfar më benë të lumturë është ajo kur njerzit e thonë realitetin dhe dhurojnë dashuri tek të tjerët sepse një njeri që di të dhuroj dashuri, të respektoj e nderoj tjetrin atëher ai di ta do, dhe ai do ta respektoj e nderoj edhe vetveten ...

Si e kalonkohen e lirë?

Kohën e lirë gjithëhere e kaloj duke lexuar ndonjë libër apo revistë të cilat me bejnë të relaksohem si psiqikisht ashtu edhe fizikisht...

Po të kishit mundësin të zgjidhni, ku do kishit jetu?

Edhe po të kisha mundësin vendin ku jetoj Kosovën kurrë nuk do ta ndërroja me asnjë shtet të botës

Dhe për fund cili do te ishte mesazhi juaj për lexuesit?

Mesazhi im për lexuesit do ishte kështu. Jetoni jetën tuaj është e juaja, cmonie vetën, duajeni ate dhe mbi te gjitha “Mendoni pozitivisht ja vlen”...JU FALEMINDERIT më shumë dashuri për gjithe lexuesit në mbarë diaporën Xhuli Spahiu Gjilan

 


Faqe 3 nga 20

Newsflash

Kumtesë:

“TË KEMI NJË LETËRSI TË NJËSUAR, NË TË GJITHA GJIMNAZET E TREVAVE, KU FLITET SHQIP’’

Pergatiti: Ibrahim Hajdarmataj

E-mail: Ibrahimhajdarmataj@yahoo.com

Unë, që po ju flas, kam rreth pesëdhjetë vjet mësimdhënës në shkollat e mesme, në lëndën e letërsisë dhe shumë vite kam punuar e drejtuar gjimnaze, me detyrën e zëvendës drejtorit dhe drejtorit.

Lënda e letërsisë, çdo vit, ka pasur përmirësime dhe arritje të reja, si në fushën e teksteve, ashtu dhe në plan-programet.

Po të tregojmë për periudhën moniste, për ata që nuk e kanë jetuar, çuditërisht, tekstet e letërsisë zinin rreth 40% material propagandistik e politik dhe rekomandimet nga lart ishin që ora e mësimit të kthehej, pothuajse, e tëra në shërbim të ideologjisë së asaj kohe.

Këto njëzet vite, në sajë të demokracisë, letërsia dhe të gjitha tekstet, në përgjithës, ’’shpëtuan’’ një herë e mirë nga ideologjia komanduese.

Lexo ma...