Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Intervjuer-Intervista
Intervista

DUKE MENDUAR SE JETOJMË PËRKOHËSISHT NË MËRGIM, PADASHJE NE BIEM NË NJË GRACKË QË NUK E KE IDENË SE EKZISTON DHE NUK SHEH NJË KTHIM PRAPA

Sokol Demaku

DUKE MENDUAR SE JETOJMË PËRKOHËSISHT NË MËRGIM, PADASHJE NE BIEM NË NJË GRACKË QË NUK E KE IDENË SE EKZISTON DHE NUK SHEH NJË KTHIM PRAPA

-thotë mësuesja Ermira Morina, që mban mësimin e Gjuhës shqipe në shkollën shqipe në Athinë

Duke menduar që jetojmë përkohësisht këtu, padashje bie në një grackë që nuk e ke idenë se ekziston dhe krejt befasisht sheh që as nuk kthehesh dot mbrapa (sepse ke fëmijë), por as nuk ikën dot, se ke humbur shumë nga të dyja anët. Fatkeqësisht shteti grek ofron shumë pak deri asgjë për për të huajt.

Për sa i përket organizimit të mësimit plotësues të gjuhës shqipe në kurset e tjera, bëhet si një aktivitet i disa shoqatave që kanë ndërmarrë këtë nismë në mënyrë private. Kurset hapen pasi merret leje e posaçme nga organet lokale, bashkia apo komunat. Funksionojnë më tepër si kurse të gjuhës shqipe dhe vetëm një herë në javë.

Përsa i përket jetës kulturore të mërgatës sonë këtu, mund të them se organizohen shumë aktivitete, si nga shkollat ashtu edhe nga shoqatat e ndryshme dhe ambasada jonë këtu, në të cilat përpiqem të jem e pranishme.


Kush është Ermira Avdiaj Morina?

Prindërit e mi e filluan jetën në qytetin e Kukësit, pasi babai im punonte si drejtues minierash në Kalimash, Fanë të Mirditës e zona të tjera të veriut. Banuan atje rreth 15 vjet. Atje lindën dy motrat e mia më të rritura dhe unë. Vëllai që është më i vogli, lindi në Bajram Curr. Kur mbusha 5 vjeç u transferuam në Tropojë, ku edhe kreva arsimimin 8-vjeçar e të mesëm. Shkollën e lartë e mbarova në qytetin e Shkodrës dega Cikli i Ulët.

Në fillim të vitit të fundit të Universitetit u fejova. Mbarova shkollën dhe aplikova për punë. Fatkeqësisht nuk kishte asnjë vend të lirë në profesionin tim. Kështuqë fillova të punoj si mësuese histori-gjeografie në fshatin Llugaj. Në pushimet verore të atij viti u martova. Me sa duket martesa më solli fat, pasi po atë vit u emërova në profolin tim në qytetin e B.Currit në shkollën “Asim Vokshi”. Në të njëjtën shkollë ku im shoq jepte lëndën e Kulturës Fizike. Punuam për afër dy vjet në atë shkollë.

Pak trazirat e asaj kohe, pak fakti që po largoheshin të gjithë miqtë tanë, na bënë që të merrnim vendimin të emigronim në Greqi për pak vite. Sa të mblidhnim ndonjë lek për të blerë shtëpi në Tiranë e të ishim afër me njerëzit tanë. Pse në Greqi?- do thoni ju. Në Greqi kishte punuar burri për nja 6 muaj para se të martoheshim. Kështu që ishte më e lehtë. Shumë shpejt u bëra nënë. Sot jam nëna e dy djemve 19 dhe 11 vjeç.

Përsa i përket punës mund të them që jam e shumëpunësuar. Puna bazë nga ku marr dhe sigurimet shoqërore është nënpunëse zyre në një biznes privat ku punoj dy-tre herë në javë. Por, duke qenë se nuk i dilet me kaq, bëj dhe punën e baby sitter, të përkthyeses, kur del dhe të shtunë e të diel punoj si mësuese në Shkollën Shqiptare të Athinës, tetë vitet e fundit. Tash një vit jam dhe drejtuese-administratore e kësaj shkolle.

E lindur në Kukës, rritur në Tropojë, ku keni bërë edhe shkollimin tetëvjeçar dhe atë të mesëm, cfarë mund të na thoni për këtë kohë të jetës suaj?

Pavarësisht se në adoloshencë, ku nuk mungonte ankthi dhe frika se si do vlerësoheshim dhe në çfarë niveli do arrija, mund të them se janë vitet më të bukura të jetës sime, sidomos vitet e shkollës së mesme. Nga këto vite gjithçka mbaj mend është pozitive. Duke filluar nga shoqëria e pastër dhe e sinqertë e deri tek kujdesi, mbështetja, nxitja e sigurisht dhe kërkesa e llogarisë që kishin mësuesit ndaj nesh, aktivitetet e konkurset e shumta që organizonte shkolla, bukuritë e natyrës, ajri i pastër. Ekskursionet më të bukura i kam bërë në këtë moshë, por më i bukuri ka qënë ai në Luginën e Valbonës e cila është një nga mrekullitë e papërsëritshme të natyrës alpine shqiptare. Kam kujtime të bukura nga jeta konviktore, por që nuk më dukej dhe aq si konvikt pasi kisha dhe motrën time në dhomë e në klasë. Kështu që për mua ishte si një familje e madhe. Kam shumë mësues, mësuese, shokë e shoqe me të cilët mbaj kontakt ose kam dhe miqësi të ngushtë deri sot.

Keni studjuar në Universitetin e Shkodrës nëdegën Cikli i Ulët. Çfarë mund të na thoni për kohën e studimeve tuaja atje?

Viti i parë ka qënë shumë i vështirë për shkak të trazirave të asaj kohe (vitet ‘90) Kishim frikë të dilnim në rrugë. Ishte një periudhë tranzicioni në përgjithësi. Asgjë nuk ishte e qartë. Nuk dinim se çfarë do ndodhte të nesërmen, kështu që dy muaj para se të përfundonte shkolla u mbyll dhe vajtëm vetëm për provime. Nuk është nevoja ta analizoj se të gjithë i kemi jetuar ato vite të vështira. Dhe për ne ishin edhe më të vështira pasi ishim larg familjes. Pastaj, në vitin e dytë gjendja ishte më e mire dhe gjithçka rrodhi normalisht. Bëra shoqe të reja. Mund të them që ishin vite të bukura pa kokëçarje, detyrime e rutinë.

Pas studimeve në Shqipëri ju keni punuar mësuese për tri vite më radhë në vendlindje. Çka mund të na thoni për këtë kohë të kaluar në punë?

Më e bukura e atyre vitve ishte njerëzillëku, sinqeriteti, çiltërsia që kishin njerëzit jo vetëm në punë, por edhe në rrugë. Gatishmëria që tregonin kolegët për të të ndihmuar si mësuese e re. Gjithashtu fakti që punoja në të njëjtën shkollë me tim shoq bën që të kem vërtetë kujrime të bukura.


Ka kohë që jetoni në Greqi, nga viti 1995. Çfarë mund të na thoni për jetën këtu, a i ndihmon shteti të huajtë këtu dhe si ndiheni?

Duke menduar që jetojmë përkohësisht këtu, padashje bie në një grackë që nuk e ke idenë se ekziston dhe krejt befasisht sheh që as nuk kthehesh dot mbrapa sepse ke fëmijë, por as nuk ikën dot, se ke humbur shumë nga të dyja anët. Fatkeqësisht shteti grek ofron shumë pak deri asgjë për për të huajt. Shumë nuk kanë dokumente qëndrimi ose rrezikojnë t’i humbasin, vetëm e vetëm se janë të papunë. Në përgjithësi shteti grek ka treguar një mpirje fillimisht, pra ishin fare të papërgatitur për legalizimin e të huajve e më pas një dobësi për të trajtuar e për të marrë masa efikase për integrimin e emigrantëve.

Si e kalon një ditë Ermira në mërgim?

Një ditë e imja këtu do të thosha që dominohet më shumë nga orët e punës, pasi siç thashë edhe më parë bëj dy punë që të mund të ndihmoj familjen. Po kështu edhe bashkëshorti im. Vetëkuptohet që në darkë i përkushtohem plotësisht familjes.

Edhe këtu ju i jeni kthyer profesionit tuaj të çmuar, mësuese e fëmijëve shqiptar në mërgim. Si e keni organizuar punën me fëmijët e mërgimtarëve tanë këtu në shkollën tuaj? A ka interes nga prindërit dhe fëmijët për këtë shkollë? Po në qytetet e tjera të shtetit helen a ka shkolla të tilla, ku fëmijët e emigrantëve shqiptarë mësojnë gjuhën shqipe?

Unë punoj si mësuese e mësimit plotësues të gjuhës shqipe në Shkollën Shqiptare të Athinës këtu e 8 vjet, që është e vetmja shkollë autonome, pasi mësimet zhvillohen në ambiente tepër komode, që deri para 2 vjetësh kanë qenë pjesë edhe e biznesit privat familjar të çiftit Lorenc e Orjeta Koka. Kjo autonomi na ka ndihmuar të mundemi të organizojmë punën pedagogjike në një standart të lartë, në bashkëpunim shumë të mirë edhe me koleget e mia. Kështu që mësimet këtu zhvillohen të shtunë e të djelë dhe mund të zhvillohen edhe në ditë të tjera të javës, nëse ka interes. Gjithashtu kjo autonomi na bën edhe të brishtë, pasi mungon mbështetja financiare, qoftë nga shteti amë, qoftë nga individë të veçantë. E vetmja mbështetje e shkollës sonë është Unioni për Bashkëpunimin Shqiptaro-Grek, nën kujdesin e së cilës funksionon shkolla dhe natyrisht edhe mbështetja e prindërve, që nuk na ka munguar asnjëherë. Duke ditur numrin e madh të shqiptarëve që jetojnë në Greqi mund të them që nuk ka interes të madh për të ardhur në shkollë e për të mësuar shqip. Për arsye të krizës dhe për arsye se kthimi mbrapa është një opsion i mundshëm për të gjithë ne, ka bërë që interesi nga prindërit dhe fëmijët të jetë më i madh në krahasim me vitet e tjera.

Për sa i përket organizimit të mësimit plotësues të gjuhës shqipe në kurset e tjera, bëhet si një aktivitet i disa shoqatave që kanë ndërmarrë këtë nismë në mënyrë private. Kurset hapen pasi merret leje e posaçme nga organet lokale, bashkia apo komunat. Funksionojnë më tepër si kurse të gjuhës shqipe dhe vetëm një herë në javë. Kurse të tilla janë hapur pothuajse në të gjithë Greqinë, si në: Athinë, Korinth, Kallabaka, Volos, Lamia, Tinos, Siros, etj. Të gjitha këto kurse funksionojnë nën kujdesin e Lidhjes së Mësueseve Shqiptarë të Greqisë, anëtare e së cilës jam edhe unë.

Si janë kushtet për të jetuar e punuar këtu? A mund të na bëni një krahasim me ato në vendlinje?

Pavarësisht se nuk arrij të ushtroj profesionin tim plotësisht, kushtet e punës e të jetës për mua këtu janë më të mira se në Shqipëri.

A ju merr malli për të afërmit, si e ndjeni veten këtu në një vend të huaj? Sa të shpeshta janë kontaktet e Ermirës me vendlindjen?

Sigurisht që më merr malli për të afërmit. Atje kam prindërit, vëllain me familjen e tij e shumë të afërm të tjerë. Tashmë, me ndihmën e teknologjisë kontaktet e mia me të afërmit e mi janë pothuajse të përditshme. Kurse për të shkuar, shkoj një herë në vit. Detyrimet e shumta nuk i mundësojnë udhëtimet e shpeshta për në vendlindje.


Sa ka arritur Ermira të krijojë shokë apo shoqe në një mes të ri, në një vend me kuturë dhe traditë tjetër nga ajo që ne kemi?

Në fakt nuk do të thosha se ka ndryshime të mëdha mes traditës e kulturës greke dhe asaj shqiptare. Kështu që nuk kam pasur pengesë të madhe për të krijuar shoqëri e miqësi me vendasit. Pengesa më e madhe do të thosha është thjesht ideja se jam nga vend tjetër, pra jam e huaj. Pas kaq vitesh të qëndrimit tim këtu do të thosha se nuk e ndjej më veten aq të huaj.

Sa ka arritur Ermira të përshtatet me klimën dhe në natyrën greke?

Nuk kam pasur asnjë problem të përshtatem me klimën dhe natyrën greke, pasi ndryshimet me vendlindjen janë shumë të vogla.

Një i mërguar kërkon të jetë pothuajse për gjithçka i informuar. Kjo ka të bëjë kryesisht me natyrën e personit. Thjesht doja një përgjigje të shkurtër.

Përpiqem të qëndroj në kontakt të vazdueshëm me vendlindjen dhe të gjitha zhvillimet që ndodhin atje, qoftë politike, ekonomike, sociale, etj.

Si është nga natyra Ermira?

Jam qetë dhe me karakter të qëndrueshëm. Pastaj veret nga rrethanet që krijohen. Në përgjthësi jam tolerante e madhe,por kur është nevoja jam e rreptë dhe e vendosur.Jam besnike dhe e besës. Logjika është ajo që mbizotëron pothuajse gjithmonë në veprimet e mia.

Ka kohë që jetoni këtu, sa të shpeshta janë kontaktet tuaja me shqiptarët këtu? A keni miq dhe a shoqëroheni dhe si është e organizuar jeta kulturore e mërgatës sonë këtu?

Vetë fakti që ushtroj profesionin e mësueses në një shkollë shqiptare dhe që jam anëtare aktive e Lidhjes së Mësuesve Shqiptarë në Greqi, më ndihmon të jem në kontakte të shpeshta me shqiptarët që jetojnë këtu. Nga natyra nuk bëj lehtë miq. Kam shumë të njohur, por miq kam pak. Siç themi nga anët tona: “Pak e saktë!”.

Përsa i përket jetës kulturore të mërgatës sonë këtu, mund të them se organizohen shumë aktivitete, si nga shkollat ashtu edhe nga shoqatat e ndryshme dhe ambasada jonë këtu, në të cilat përpiqem të jem e pranishme.

Nëse mësuesia nuk do të ishte profesioni juaj, në çfarë profesioni do e gjente veten Ermira?

T’ju them të drejtën, i vetmi profesion ku unë gjej veten është profesioni që kam zgjedhur, mësuesia.

Nëse do te kishe mundësi te jepje ndihmësen tënde në realitetin që jetojmë ne shqiptarët sot, ku mendon se konkretisht duhet ndryshuar diçka ne?

Jo kudo ku ka shqiptarë ka dhe probleme serioze që presin një zgjidhje urgjente, por është realitet që në disa vende problemet që shqetësojnë emigrantët janë tepër serioze dhe pengesë për të arritur gjëra krejt elementare. Kriza globale financiare, disa vende sidomos europiane e ballkanase i ka paralizuar plotësisht dhe ka krijuar një problem të dyfishtë tek emigrantët që jetojnë në këto vende. Besoj se nëse do kishte një Ministri emigracioni që do merrej ekskluzivisht me problemet e emigrantëve do ishte një fillim

i mirë për trajtimin e çështjeve që janë më urgjente.

E lexoni revistën në shqip “Dituria”, që botohet në Skandinavi? Çka mund të na thoni për të?

Mund t’ju them se kjo revistë më ka rënë në duar këto kohët e fundit. Më pëlqen fakti që kjo revistë u drejtohet shumë grupmoshave dhe bashkombësve që jetojnë në mërgim. Me interes më janë dukur temat që kanë të bëjnë me vendlindjen dhe trojet shqiptare.

Planet tuaja për të ardhmen, çka Ermira mendon dhe ka në fokus?

Një shprehje e bukur greke thotë: “Kur njeriu bën plane, Perëndia qesh!”. Siç mund ta kuptoni, nuk planifikoj gjëra të mëdha për të ardhmen, por kjo nuk do të thotë se nuk ëndërroj dhe nuk punoj për diçka më të mirë. Momentalisht përveç detyrimeve personale, fokusoj në mbarëvajtjen dhe vazhdimësinë e mësimdhënies në Shkollën Shqiptare të Athinës. Fakti që jemi autonom na ka siguruar disa favore që nuk i kanë shkolla të tjera, por na ka vendosur në një pozitë të vështirë ekonomike që kur u largua Z. Lorenc me familjen e tij për në Kanada, i cili ishte sponsorizuesi i kësaj shkolle. Gjithë stafi i shkollës punon në këtë drejtim. Në kontekst të kësaj interviste gjej rastin tu bëj thirrje organizatave bamirëse, shoqatave , biznesmenëve e akoma individë që e kanë mundësinë ekonomike për një mbështetje financiare. Dhe për këtë mbështetje do të jemi mirënjohës jo vetëm stafi i shkollës dhe fëmijët që frekuentojnë shkollën tonë, por dhe fëmijët që do munden ta frekuentojnë në të ardhmen.

Çka ju bën të lumtur dhe çka ju mundon më së shumti?

Si çdo nënë, ajo që më lumturon më së shumti është lumturia e fëmijëve dhe e familjes sime. Në ditët e sotme ajo çka më mundon më së shumti është lehtësia me të cilën disa njerëz përdorin dhunën për të zgjidhur kontraditat e tyre dhe aq më keq kur kjo dhunë përdoret mbi trupat e njomë të fëmijëve.

Si e kalon kohën e lirë?

Fatkeqësisht koha e lirë është shumë e kufizuar. Kur ndodh që të kem kohë, mund të lexoj një libër, të dal shetitje, të shkoj në kinema ose në teatër. Pothuajse gjithmonë me familjen. Por, mund të dal për kafe me shoqe e miq.

Po të kishit mundësinë të zgjidhni, ku do kishit jetuar?

Natyrisht do të më pëlqente shumë të jetoja në Shqipëri, por për hir të së vërtetës, mometnalisht është e pamundur të jetoj atje, pasi jeta ime dhe e familjes sime është e lidhur ngushtë me Greqinë.

 

Murat Gecaj: Bisedë:MIMOZA EREBARA

Bisedë:

MIMOZA EREBARA: KUR SHKRUAJ, DUA T’I SHPREHI TË GJITHA MENDIMET E NDJENJAT…

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

 


1.-Pyetje: Jemi njohur vite më parë dhe vetëm kësaj here po më paraqitet rasti të pyes, gjë për të cilën besoj ka interes edhe lexuesi i këtyre radhëve: Duke e lidhur pak me prejardhjen familjare, cilat janë “piketat” kryesore të jetës tënde?

-Natyrisht që çdo njeri ka disa “piketa”, sikur po thoni ju. Janë këto piketa, që të orientojnë në zgjedhjet, që ti bën në jetë. Por ndodh që jo çdo herë këto piketa të vendosen vetëm nga ti. Se mund të ndodhë që vetë bëhesh vazhdues i piketave, që paraardhësit tu i kanë vendosur, duke krijuar në këtë mënyrë atë, që mbetet traditë. Në familjen time jam mësuar me “rregulla” dhe respektimin e të tjerëve, pavarësisht pasurisë, postit ose ngjyrës së lëkurës a shkollimit. Mendoj që kjo frymë, e të respektuarit të njeriut si një qenie e tillë, pason në qëndrime e parime të tjera të rëndësishme të familjes sime dhe të miat. Shkurt, jeta ime është ndërtuar mbi bazën e disa normave e parimeve, të cilat kurrësesi nuk i kam shkelur, pavarësisht presionit ose kushteve e rrethanave të disfavorshme.

Nga njëri krah i familjes sime, kam mësuar se Durimi e Përkushtimi janë çelësa të mrekullueshëm për të ecur përpara. Po prej këtij krahu, kam mësuar se pasuria e vërtetë dhe më e madhe e njeriut është Dashuria dhe Aftësia për t’u dhënë dashuri njerëzve në nevojë. “Të qash është luks, ne nuk jemi aq të pasur, sa ta kemi këtë luks”- është një nga mësimet. Nga ana tjetër, vetë jeta dhe vepra me përmasa kombëtare e paraardhësve të mi (kujtoj këtu emrin e Post-Rilindësit, një nga hartuesit e Abetares Shqipe, i hapjes së shkollave shqipe, themelues i organizatave atdhetare Bukuresht, kryeredaktor e themelues i disa gazetave, në Shkup, Bukuresht e Vienë, Jashar Erebara), më ka shtyrë në mënyrë të pashmangshme drejt idealeve të shenjta kombëtare, për të cilat kam shfrytëzuar dhe profesionin tim, atë të gazetares.


Ballina të librave, nga autorja Mimoza Erebara…

2.-Nga leximi i “listës” së librave, që ti ke botuar, vërej se ata janë në gjini të ndryshme. Çfarë mund të më tregosh për këtë gjë dhe cila është tematika kryesore e tyre?

-Po, është e vërtetë që kam shkruar e botuar në disa gjini. Janë botime në poezi e prozën e shkurtër, përkthime, studime letrare e publicistikë. Në fakt, një shkrimtar në laboratorin e tij krijues e ka gjithë të drejtën të eksperimentojë, si me veten dhe veprën letrare. Nganjëherë, të duket se e gjen veten në një format teksti dhe herë të tjera ndjehesh komod në një format tjetër teksti. Nuk ka shumë rëndësi për mua kjo zgjedhje, por e rëndësishme është që, kur shkruaj, mundësisht, dua t’i them e t’i shpreh të gjitha mendimet e ndjenjat, që i kam në atë çast ose për atë problematikë, që përbën edhe temën. Pra, përmbajtja është parësore, forma e ndjek atë, përmbajtjen dhe idenë time. Kjo e fundit “vendos”, se në cilin format “ndjehet” më mirë.

Në vëllimet poetike, natyrisht, tematika është sa shoqërore, aq dhe lirike. Madje, me njërin nga botimet, tek “Klithmë dashurie”, eksprimentova duke e lënë thjesht me monotematikë. Libri është botuar më 1996 dhe vinte pas vëllimit tim të parë, po në poezi, më 1993, “Pë r të shoqë ruar një shpresë ”. Ndryshe ishte gjetja artistike në vëllimin pasues, “Arsye e grisur”, më 1998, ku tema shoqërore ose e ashtuqujtura “poezi e angazhuar”, ishte më e dukshme. Për të mbërritur te botimi më i fundit poetik, më 2012, “ Paqe pa Profet” që është më shumë filozofik. Pë rballja e kë tij vë llimi poetik me poezinë evropiane dhe vlerë simi që iu bë asaj nga kritika e specializuar franceze, më bindi se poezia shqipe i ka të gjitha mundë sitë konkurojë me poezinë botërore, madje dhe të pretendojë për vlerë sa me të larta. Me sa duket, janë shkallët e domosdoshme të jetës dhe të rritjes sime si njeri, së pari, e si poete. E njëjta situatë, pak a shumë, haset edhe në botimet e mia, në prozën e shkurtër. Janë dy vëllime me tregime “Gabimisht dashuruar”, 1998 dhe “Dry me qera”, 2010. Dhe, të them të drejtën, megjithëse i fundit u botua më 2010, jam ende e dashuruar me të. Ato janë pritur mirë edhe nga kritika e specializuar. Kam edhe dy vëllime të “Bibliotekës së Fëmijëve”, njëri është roman-përrallë, botuar më 1995, “Aventurat e 10x10 dhe Munuriro Kokë poshtit”, një roman sarkazëm që i referohej regjimit komunist, gjë për të cilën ky libër një herë u pranua të botohej nga Shtëpia Botuese e vetme në atë kohë “N. Frashë ri”, dhe më pas u hoq nga shtypshkronja si i papërshtatshëm. Tjetri është vetëm me përralla origjinale të cilat u ilustruan, në atë kohë nga ime bijë, Bora, sot piktore, që ishte vetëm 10 vjeçe. Libri u botua më 1998.

3.-Sa dhe si është vlerësuar kjo krijimtari e pasur e jotja, me nderime e çmime të ndryshme?

-Dua të tregoj këtu, se nuk bëj pjesë në asnjë grupim artistësh të Shqipërisë, as në klanet e tyre. Madje, jo më pak se njëherë, kam folur edhe publikisht, pikërisht pë r këtë dukuri të shëmtuar të jetës artistike në Shqipëri. Nuk e kam pranuar asnjëherë faktin që, të marrësh pjesë në një konkurs, duhet të jesh patjetër mik me organizatorët. Po kështu, që të fitosh një çmim, duhet të paguash në forma të ndryshme?! Kështu, që pasi i kam respektuar këto parime të mijat, nuk jam afruar drejt këtyre organizimeve, klanore e tarafore. Por, si gjithnjë, ka edhe përjashtime. Aty ku kam marrë pjesë, jam vlerësuar, më së shumti me çmime të para. Në Tiranë, Tetovë, Prishtinë, Gjilan e Ulqin janë disa nga vendet ku unë kam fituar.Natyrisht që cmimi i parë serioz është i hershëm. Atë e mora për romanin-përrallë mirë, bëhet fjalë për “Aventurat e 10x10 e Munurio Kokëposhtit”|, një roman që u botua më 1995, akorduar nga Shoqata Mbarë kombëtare e Letërsisë për Fëmijë e të Rinj.

Po nuk mund të le pa përmendur këtu pjesmarrjen në Konkursin Ndërkombëtar, të organizuar sivjet në Paris, nga Akademia Evropiane e Artit, në të cilën poezia ime u vlerësua më e mira. Po nga kjo Akademi jam nderuar me titullin, “Plaque d’Honneure”, një nga titujt e lartë, që jepen prej saj. Gjithashtu, po në vitin 2014, poezia ime u nderua me çmim të pare, në Konkursin Mbarëkombëtar Shqiptar “Flaka e Janarit”, që u zhvillua në Gjilan-Kosovë, me titullin “Pena e Flakës”.

5.-A je në vazhdim të krijimtarisë tënde apo ke njëfarë “pushimi”, për të ecur pastaj më tej, në këtë udhë?

-Ha-ha-ha!…Fjalën “pushim” e kam hequr nga përdorimi. Jam gjithnjë në proces krijimi, përherë ka gjëra, që të ngjallin interes, gjithnjë ke mendime, që do t’ua transmetosh njerëzve. Armiku im i vetëm është “Mospasja e Kohës”!…Po përmendi këtu që është në proces botimi libri i Nobelistit hebre, Isaak B. Singer, me një nga vëllimet e tij në prozën e shkurtër. Po kështu, del tani nga shtypi edhe monografia ime, me studime e kritikë për letërsinë shqipe, ashtu si e njoh unë…

6.-Krahas përkushtimit në krijimtarinë letrare, ti je dhe veprimtare shoqërore.Si e përballon këtë “ngarkesë” dhe çfarë kënaqësish provon, gjatë kohës?

-Është ngarkesë fizike, sigurisht dhe mendore. Sepse duhet që të lëvizësh në vende të ndryshme e të takosh njerëz që, ndoshta, kurrë më parë nuk i ke njohur. Por, falë profesionit tim të gazetares, tashmë, kjo për mua është thjesht një rutinë. Marrja e titullit “Ambasadore e Paqes”, të shtyn më shumë të japësh ndihmesën tënde në proceset e Paqes, sa ato të përbotshme, sa ato komëbtare e po ashtu edhe të vetë njeriut. Natyrisht, kjo ndihmesë e imja bazohet, më së shumti, me përkushtimin drejt publikimit të shkrimeve të ndryshme, me problematikat përkatëse.Sikur ë shtë rasti i problematikave të rëndësishme kombëtare në Kosovën e pas luftës, apo problemet e konfliktit Izraelito-Palestinez. Janë dy fusha ku unë jam fokusuar me komente e opinione të ndryshme në rrjetet sociale dhe në shtypin e shkruar vendas dhe jashtë .

Po ashtu, funksioni im, zv.kryetare e Akademisë Evropiane te Artit, për Seksionin Mbarëkombëtar Shqiptar, më shtyn drej gjetjes, paraqitjes dhe përurimit të artistëve shqiptarë, kudo ku ndodhen, në sallonet më të njohra të botës. Vetëm në këta dy vjet, ne kemi paraqitur, në Bruksel, Luksemburg, Paris, Zyrih, Gjeneve, Namur e Ptuj, më shumë se 80 artistë, poetë, piktorë e skulptorë. Nuk është e rastit që edhe u nderuan me çmime, sikur ishte piktori, nga NënBushati i Shkodrës, Lek Rrotani, i cili zuri vendin e parë, në Sallonin e Parisit. Pa përmendur këtu veprimtaritë brenda trojeve shqipfolëse, si në Tiranë, Durrës e Prishtinë…

Secili atdhetar bën për vendin e tij atë, që mundet dhe sa më mirë. Mjafton të vesh edhe një “gur” në këtë ndërtesë. Kjo është një nga kënaqësitë, që unë marr. Por, gjithashtu, emocionohem kur një talenti të ri i mundësohet botimi ose paraqitja e krijmtarisë së tij. Apo më tej, kur ata vlerësohen me cmime…

Mund të flisnim dhe më shumë rreth këtyre temave, që përmendëm më lart. Por mendoj se, ju dhe lexuesi i këtyre radhëve, krijoni njëfarë mendimi për jetën, punën dhe krijimtarinë time modeste.

-Faleminderit për përgjigjet tua korrekte dhe të uroj gjitha të mirat, në punët e përditëshme dhe në jetën familjare!

-Gjithashtu, ju falënderoj Ju, prof.Murati, për këtë bashkëbisedim miqësor e të ngrohtë dhe ju uroj çdo të mirë në jetë!

Tiranë-Durrës, 5 gusht 2014

 

Murat Gecaj: VERA ISTREFAJ: UROJ E SHPRESOJ QË TË KETË MË TEPËR VËMENDJE PËR LETËRSINË, ARTIN E KULTURËN!

VERA ISTREFAJ: UROJ E SHPRESOJ QË TË KETË MË TEPËR VËMENDJE PËR LETËRSINË, ARTIN E KULTURËN!

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

1.Nga leximi i një jetëshkrimi për ty, jam njohur me disa fakte…A mund t’i informojmë edhe  lexuesit, shkurtimisht?

-Po, patjeter… Kam lindur në Kukës dhe këtu kam mbaruar gjimnazin, nė vitin 1994. Jam diplomuar në shkencat humane dhe studimet master i kam kryer në fushën e drejtësisë. Jam e martuar, nënë e dy djemve, Veronikut 18-vjeçar dhe Klevisit 14-vjeçar. Jam juriste në profesion dhe punoj në administratën publike, këtu në qytetin e lindjes.

2.Krahas punës së përditëshme, je dhe mjaft aktive në veprimtari të ndyshme shoqërore…Cilat janë ato, më kryesoret?

-Kam marrë përsipër që të jem avokate, në mbrojtje të të drejtave të njeriut, kryesisht të grave dhe vajzave, gjë që më sjell mjaft kënaqësi, pa prjashtuar shqetësimet e njohura. Në këtë kuadër, jam drejtore Ekzekutive e Qendrës së Këshillimit të Grave dhe Shërbimeve Sociale, si dhe koordinatore e rrjetit “Barazi në vendimmarrje”, për qarkun e Kukëst. Si veprimtare e shoqërisë civile, kam një përvojë 20–vjeçare.

Kënaqësi e veçantë për mua ishte ceremonia e vitit 2009, në Tiranë. Aty u përzgjodha një nga 10 njerëzit më me ndikim në bashkësi, në shkallë kombëtare.

3.Qyteti i Kukësit është afër Prizrenit e Gjakovës dhe tërë Kosovës…Çfarë lidhjesh ke me bashkatdhetarët tanë atje, si në fushën e krijimtarisë dhe të veprimtarive shoqërore?

-Përherë jam në bashkëpunim me ta, për çeshtje të letërsisë, artit, kulturës e më gjerë. Pika doganore e Morinës nuk na pengon aspak, që të ecim në të njëjtat rrjedha. Kur më nderuan e më dhanë çmimin e parë, në Akademinë Letrare “Esat Mekuli”, përfundimisht m’u rrënjos mendimi, se jemi “një”.

4.I kaluam, si pa dashje, tri pyetje dhe dikush mund të mendojë se e “harruam” krijimtarinë tënde…Por, jo! Pra, kam dijeni se, deri tani, ke publikuar katër libra me poezi. Cilët janë ata dhe tematika e tyre, sigurisht shkurt?

-Që në vegjëli kam botuar vjersha e skica, në revistat dhe gazetat e kohës. Ndërsa në vitet e fundit i kam mbledhur poezitë e mia në 4 libra, përveç një almanaku të botuar më 1991, ku jam perfaqësuar me 76 poezi dhe një ese.

Titujt e vëllimeve poetike janë: “Shiu i fundit”(Prizren 1999), “Nënqeshja e ëmbël” (Prizren, 2001 ), “Në akuj digjem”(Prishtine 2003) dhe “U jepem udhëve”(Prishtine 2005). Tematika kryesore e tyre është “gjerdani” i problematikave të ditëve të sotme, si dhe ndjesive, mendimeve dhe emocioneve femërore.

5.Po, libra të tjerë në “sirtar” ose dorëshkrim a ke, cila është përmbajtja kryesore e tyre dhe kur mendon që t’i publikosh?

-Se shpejti do të dalë në qarkullim një vëllim lirikash dhe më pas, në vjeshtë, një tjetër vëllim poetik. Pavarëisht të gjithave, (ndoshta, po e them pa modesti), para lexuesve do të jetë sërish: Vera, e thjeshtë, delikate në dukje, nën peshën e mendimeve dhe emocioneve të forta, nën mantelin e jetës si femër, grua, nënë e veprimtare shoqërore, përballë sfidave të kohës.

6.Jemi nga një qark, pra unë nga Malësia e Gjakovës (Tropoja) dhe ti nga Kukësi…Çfarë mund të tregosh për krijuesit e kësaj treve, sidomos për koleget e miket shkrimtare, poete e artiste?

-Me kënaqësi mund të them se, tashmë, ka çfarë flitet për letërsi e arte edhe në Qarkun tonë, Kukës. E kam fjalën për dukuri të reja stilistike dhe për më tepër mund të flitet për një letersi edhe me mjaft autore femra, si në poezi e prozë. Duke kërkuar ndjesë, që nuk mund t’i përmendi të gjitha këtu, psh, në rrethin e Tropojës janë të njohura krijueset: Brunilda Zllami, Nafije Salihaj, Enkelejda Tahiri, Pranvera Gjoni, Migena Ramaj, Elona Zhana, Fatjona Geci, Zyra Ahmetaj etj.; ndërsa në Kukës e Has: Nermin Spahiu, Zaide Noka, Haxhire Haxhiu , Majlinda Palushi, Sabajeta Peposhi, Ganimete Thaçi etj.

7.Besoj, erdhëm në fund të bisedës sonë dhe të falënderoj për përgjigjet tua, të shkurtëra, por domethënëse! Po, a  ke merak të shtosh ndonjë gjë tjetër?

-Gjithmonë dua ta nënvizoj, pra dhe me këtë rast, në mbyllje të bisedës sonë: Uroj e shpresoj që të ketë më tepër vëmendje për letërsinë, artin e kulturën nga ata, që i paguajmë me taksat tona, edhe në tërë qarkun e Kukësit!

Tiranë, 16 qershor 2014

 

Bahtir Latifi: Intërvistë me Arba Kokallarin, kandidate për Parlamentin Evropian për përfaqsimin e të rinjve suedez

Intervistoi : Bahtir Latifi

Intërvistë me Arba Kokallarin, kandidate për Parlamentin Evropian për përfaqsimin e të rinjve suedez


"Do të ishte privilegj i madh për mua nëse do të zgjidhesha. Unë besoj tek e ardhmja, besoj tek energjia e të rinjve sepse ata janë europianët e së ardhmës dhe një “focus” shumë i veçantë do të jenë pikërishtë ata"

Na trego për Diasporen Shqiptare se kush është Arba Kokallari?

-         Unë jam e moshës 27 vjeçare, por që prej moshës 5 vjeçare jetojë në Suedi. Shqipëria është vendi që unë e vizitojë shpesh. Që prej moshës 16 vjeçare marrë pjesë aktivisht në politikën aktive. Unë punoj te një fondacion suedez që promovon vlera demokratike nëpër botë. Jam Sekretare Ndërkombëtare për Rininë e Partisë Moderate të Suedisë. Gjithashtu, jam anëtare Këshilli për Këshillim Bashkiak të Stokholmit. Aty mbaj edhe pozicionin e Kryetarës se Grupit për Komisionin e Kulturës. Unë kam studiuar për Shkenca Politike dhe për Marrëdhënie Ndërkombëtare. Gjithashtu, kam punuar si Sekreterare Politike për Ministrinë e Jashtme Suedeze.

Jeni Sekreterare për Marrëdhënie Ndërkombëtare në Lidhjen e Rinisë të Partisë Moderate në Suedi, tani kandidoni si deputete në Parlamentin Evropian. Ndjeheni e privilegjuar më shumë si shqiptare, apo si përfaqësuese e shtetit suedez për të kandiduar?

-         Mendoj se privilegj është për çdo të ri apo femër të jetë në këtë pozicion. Natyrisht, nga mbështetja që po marrë nga shqiptarët kudo në Evropë, jo vetëm në Suedi, më bën që të kuptoj sa vlenë edhe për bashkëkombasit e mi ky kandidim. Unë jam përfaqësuese e shtetit suedez, pasi kjo është shtëpia ime sot, por unë jam edhe shqiptare.

Pse zgjodhet të kandidoni për deputete të Parlamentit Evropian? Çfarë ju shtyri më shumë?

Shtytja ime e madhe ka qenë deshira për të kontribuar sa më shumë për një botë më të mirë, më të drejtë dhe të lirë, si dhe lufta kundër shtypjes se njerëzve dhe popujve nëpër botë. Fakti që unë jam nga Shqipëria, e bën këtë shtytje edhe më të qenësishme dhe kuptimplote. Unë e di fare mirë se demokracia dhe liria nuk falen. Këto janë vlera të cilat né duhet t’i mbrojmë dhe t’i promovojmë çdo ditë. Kjo është arsyeja pse u angazhova politikisht dhe pse unë po kandidojë për Parlamentin Evropian.

Nëse fitoni në zgjedhjet më 25 maj, çka keni menduar se mundë të bëni në të ardhmen, për Shqiptarët si deputete në Parlamentin Evropian?

- Unë shpresoj të jem një Euro-Parlamentare me një zë të fortë dhe të bindshëm, që do të flasë bindshëm si zëri i të rinjve dhe që kam dëshirë të ndërtojë ura bashkëpunimi midis Europianëve, nga Veriu, Jugu, dhe Lindja në Perëndim. Unë dua të promovoj zgjerimin e Bashkimit Europian dhe që të integrohet Ballkani dhe Turqia në familjen Europiane.

Çka e bënë Arben më të fortë nëse ajo gëzon përkrahjen nga shqiptarët në Suedi? Pse mendoni se duhet ta keni përkrahjen nga shqiptarët në Suedi?

-         Ne shqiptaret nuk kemi sot një zë në Parlamentin Europian. Unë dua të jem ai zëri për të gjithë shqiptarët në Europë. Prandaj unë them që është e rëndësishme që të më votoni më 25 maj.

Shpresojmë do të jeni me fat të fitoni në  këto zgjedhje? Nëse realizoni këtë, sigurisht do ta zëni edhe ndonjë pozicion në Parlament, ku mendoni se do të luani rol më të rëndësishem?

- Do të ishte privilegj i madh për mua nëse do të zgjidhesha. Unë besoj tek e ardhmja, besoj tek energjia e të rinjve sepse ata janë europianët e së ardhmës dhe një “focus” shumë i veçantë do të jenë pikërishtë ata. Unë kam vizion për të kontribuar për një botë me të lirë dhe me plotë mundësi për njerëzit. Janë pikërisht njerëzit që janë pozicioni im në çdo fushë të jetës, jo vetëm në politikë.

Dihet se jeni shumë e angazhuar këto ditë, por edhe ndonjë pauzë duhet ta keni herë pas here. Mendon diçka tjetër Arba gjatë pauzës për t’u relaksuar apo vetëm datën 25 maj, ditën e Zgjedhjeve?

- Puna dhe përgjegjësia është shumë e madhe. Koha e lirë është e pakët pasi ekipi është gjithnjë në lëvizje. Kemi shumë njerëz për të takuar dhe çdo votuesi  duhet kushtuar vëmendjen e duhur. Data 25 maj është datë e rëndësishme, jo vetëm për mua por për të gjithë Evropën. Sido që të jetë unë ia dal ta gjejë kohën e lirë për të kontaktuar me miqtë në rrjetet sociale. Duke qenë që ata e dinë që zgjedhjet janë kaq afër edhe bisedat orientohen tek kjo eksperiencë. Të them të drejtën, kjo mbështetje e miqve nga e gjithë bota më energjizon akoma me shumë për t’i dhënë shtytjen finale deri në ditën e fundit të fushatës.

 

PËR TË NDRYSHUAR SHQIPËRINË DUHET NDRYSHUAR SHQIPËTARËT, DUHET LUFTUAR NJË GOGOL QË KEMI QË NGA BANKAT E SHKOLLES

Sokol Demaku

PËR TË NDRYSHUAR SHQIPËRINË DUHET NDRYSHUAR SHQIPËTARËT, DUHET LUFTUAR NJË GOGOL QË KEMI QË NGA BANKAT E SHKOLLES

-thotë e reja durrësake Franceska Ramdani studente e Univeristet Vitrina në Tiranë

 


Françeska është kurioze, tmerrësisht kurioze për gjithëçka, është natyrë e qetë, e urtë, por shkrimtari i madh Leopardi në një poezi thotë që para stuhisë vendi ishte i qetë, çdo gjë kishte renë në urtësi, kurrë asnjë nuk do kishte menduar që në atë vend do ndodhte një stuhi aq e madhe.

Ashtu ndoshta jam edhe unë vet, si ajo, stuhia vjen ne momentin që me pak e pret!

Kthimi në Shqipëri ka qen vendimi më i rëndësishëm që kam marrë ndonjëherë në jetën time.

Doja të ndryshoja përditshmërinë e jetës sime, doja ta sfidoja në një farë mënyre veten, dua të bëhem dikush në jetë, por dua të bëhem dikush në vendin tim! Kam besuar gjithmonë që po ja del te jesh dikush në vendin tend je fitimtar. Kthimi në Shqipëri është më shumë një sfidë që i kamë bërë vetës.

Veç një gjë, dashuria e madhe që kamë për degën time, është frymzimi më i madh për mua,besoj.

Përsonalisht do ndryshoja vetëm një gjë, shkolla në Shqipëri siç jo vetëm shkolla por shteti ka një gogol që është KORUPSIONI.

Them gjithmonë që për të ndryshuar Shqipërinë duhet ndryshuar shqipëtarët, duhet luftuar ky gogol duke filluar nga bankat e shkollës!

 

Ju lutem nje prezentim të shkurtër?

Jam Françeska Ramadani, lindur në Durrës, me origjinë jam nga Çameria.

Ne vitin 1999 bashkë me mamin dhe vellijn ikëm ne Itali ku na priste babi për të rifilluar një jetë të re, siç në ato vite kanë bërë shumë familje shqiptare.

Jam rritur dhe arsimuar në Itali.

Në vitin 2012 pas provimeve të matures u ktheva në Shqipëri, dhe mora vendimin të filloja studimet për Shkollën e lartë në Tiranë.

Tani jam në Shqiperi studioj psikologji në vit të II në Universietin Vitrina në Tiranë.

E lindurë në qytetin bregdetar Durrës, e rritur dhe shkolluar në Itali, çka mund të na thotë Françeska lidhur më këte?

Duke filluar nga Durrësi, Durrësi është thjesht dashuria e parë, ai vend që sado mund të duket i thjesht, monoton i përditçem, për mua është vendi më i bukur në botë. Durrësi më ka ndjekur pothuajse kudo, pavarsisht fakti që kam jetuar vite larg tij, që kam parë vende të botës mbase edhe me të bukura, Durrësin nuk e krahasoj me asnjë vend, ato lagjet e vjetra, që vetëm durrësakët njofin, Plazhi, Vollga, Vila Zogut, jane vende magjike, vende që nuk harrohen, por fundosen në thellësi të zemrës. Një shkrimtar Italjan Saba thonte që për dike që ka lindurë afër detit është shumë e vështirë të largohësh ndaj tij, se deti të ngelë në zemër, gozhdohet në shpirt, ashtu më ndodhi edhe mua.

Por unë nga deti u largova dhe shkova jetova ne Itali, në Milano.

Milano nuk ka det, Milano është e kundërta e Durrësit, Milano është qendra e modës, qendra e historisë italjane, qendra e kulturës. Por ja që ndodhi që u dashurova dhe me Milanon, ky vend që nuk ngjasonte fare me Durrësin tim, por që më rriti, më dha shkollë, më dha jetë të bukurë, shoqëri të vërtetë, më dha një MUNDËSI, dhe mundësia është ajo që kërkon çdo refugjat larg vendit të tij.


Keni kryerë shkollën fillore dhe të mesmen në Itali, në cilin qytet, dhe cfarë mundë të na thoni për dallimin mes dy vendeve?

Fillova klasen e parë në vitin 1999 në Durrës, ke shkolla Bajram Curri në Plazh, lagja 13.

në muajn dhjetor të ati viti u largova me familjen dhe shkuam në Itali, dhe fillimi në Itali ka qenë aventur, në fillim jetuam në një provincë të Milanos, Cerro Maggiore, atje vazhdova klasën e parë që kisha filluar në Shqipëri. Në Cerro ndejtem dy vjet, dhe u larguam për shkak të punës babit në një qytet tjetër Firenze, aty vazhdova klasën e 2 dhe të 3, por prap për shkak të punës së babit u rikthyem në Milano ku pastaj qëndruam përfundimisht.

Shkolla në Itali unë them se është pothuajse e përkryer, të jep shumë mundësi, për gjithëçka, dhe duke patur dëshirë e vullnet arrin gjithëçka.

Isha nxënëse e mirë, e përkushtuar në gjeratë që beja, shkolla më ka pëlqyer gjithmonë, por si çdonjeri kam pas edhe unë problemet e mia lidhur më shkollën, içik nga racizmi që karakterizon një pjesë e popullit italjan, shpesh jam ndier e diskriminuar për origjinën time, por gjitmonë ja kam dal kokelarte!

Ju jeni e përkushtuar për vendlindjen dhe serish jeni në studime ne Tiranë, pse?

KTHIMI.

Kjo është një pjesë e rëndësishme e jetës sime.

Kthimi në Shqipëri ka qen vendimi më i rëndësishëm që kam marrë ndonjëherë në jetën time.

Doja të ndryshoja përditshmërinë e jetës sime, doja ta sfidoja në një farë mënyre veten, dua të bëhem dikush në jetë, por dua të bëhem dikush në vendin tim! Kam besuar gjithmonë që po ja del te jesh dikush në vendin tend je fitimtar. Kthimi në Shqipëri është më shumë një sfidë që i kamë bërë vetës.

Çfarë ju frymëzon në punën tuaj prej studentje në Unievristetin Vitrina?

Veç një gjë, dashuria e madhe që kamë për degën time, është frymzimi më i madh për mua,besoj.

Ju jeni shumë aktive edhe ne jetën shoqërore dhe kulturore çka ju shtyn në ketë drejtim dhe në çka më shumë është e angazhuar Franceska?

Çdo gjë është pjesë e asaj sfide që kam berë me vetën, dua të bëhem dikush, dhe mënyra e vetme është të jesh aktive, të angazhohesh në aktivitete të ndryshme, mos të jesh pjesë e masës por të jesh përsoni që bënë diferencën.

Jam përfshirë në projekte të vogla, edhe vullnetarizmi, është shumë e vështirë në Shqipëri se nuk ka shumë hapësirë për rininë, por nuk dorezohemi!

Çka mendoni per sistemin e arsimit sot në Shqipëri konkretisht kur kemi të bejmë më shkollën, çka kishit me ndryshue në këtë drejtim po të pyteni ju?

Arsimi në Shqipëri është drejt një ndryshimi, dhe mendoj se po ndryshon më ritme të mëdha, po ndjek shumë shembujt të shteteve europjane, është proces i gjatë por avash avash do ndryshoj.

Përsonalisht do ndryshoja vetëm një gjë, shkolla në Shqipëri siç jo vetëm shkolla por shteti ka një gogol që është KORUPSIONI.

Them gjithmonë që për të ndryshuar Shqipërinë duhet ndryshuar shqipëtarët, duhet luftuar ky gogol duke filluar nga bankat e shkollës!

Si e kalon një ditë në universitetin Vitrina Franceska?

Dita nisë me një kafe, dhe ne oren 9:00 duhet të jesh na auditor për leksionet dhe seminaret, pedagogët janë shumë të komunikushem, shumë të qartë dhe është kënaqësi të jesh në leksion, jeta e studentit është ndonjëherë monotone, e njejta rutinë çdo ditë, por mua kjo monotoni kjo përditshmëri me pëlqen shumë!

Ju jeni studente por gjatë qendrimit në Itali në gjimnaz jeni marrë edhe me shkrime, çfarë momentalisht është më inetres për ju?

Po, kam shkruar shpesh tregime, historira, poezi.... shkrimet e mija përveç mamit dhe ndoj shoqe e ngusht nuk i ka lexuar njeri, mbase se kam frik nga gjykimi i dikujt, se gjërat që shkruaj jan aq shumë të qëndisura mbi vetën time, sa mbase një kritik për diçka që kam shkrua do ta merrja si nje kritik për përsonin Franceska.

Momentalisht jeta ime është e fokusuar ke shkolla, dhe psikologjia, ritmet janë të tilla që kemi pak hapsirë për gjëra të tjera, por gjatë këtyre hapsirave një libër dhe një got çaj janë shoqëruesi më i mirë!

Studioni psikologjinë, çka ju shtyri në këtë?

Mendoj se me psikologjinë o dashurohesh o e urren, unë e dashurova.

U njofta me psikologjinë në gjimnaz, për 5 vite në gjimnaz kamë bërë psikologji, pedagogji dhe filozofi, dhe për këtë arsyje e zgjodha si profesion,. Jam tip që komunikon shumë, dhe problemet sociale, jeta sociale më kanë prekur gjithmonë, vështirë e shof vetën time në një fushë që nuk është psikologjia.

Ju jeni shumë aktive aty ku jetoni sa është pjesëmarrje e femrave shqiptare në politikë?

Politika, politika është diçka që në Shqipëri u përket mëshkujve, femrat shqipëtare që merren më politikë janë shumë të mashkullarizuara, mundojnë ta marrin të drejtën e tyre duke ngritur zërin, në një vend ku sistemi i dhunës ka qëndruar për shumë kohë në mënyrë të “dhunshme” edhe gratë marrin atë që u përket në politikë.

Është një thënje ‘’PAS NJE BURRIT TE SUKSESHEM, NDODHET NJE GRUA E MADHE’’, jam totalisht dakort me këtë thënje.

Një psikolog, një poet dhe një punëtor kulturorë kërkon te jetë pothuajse për gjithçka i informuar. Kjo ka të bëjë kryesisht me natyrën e personit. Thjesht doja një përgjigje te shkurtër.  Si është nga natyra e saj Franceska?

Françeska është kurioze, tmerrësisht kurioze për gjithëçka, është natyrë e qetë, e urtë, por shkrimtari i madh Leopardi në një poezi thotë që para stuhisë vendi ishte i qetë, çdo gjë kishte renë në urtësi, kurrë asnjë nuk do kishte menduar që në atë vend do ndodhte një stuhi aq e madhe.

Ashtu ndoshta jam edhe unë vet, si ajo, stuhia vjen ne momentin që me pak e pret!

Ju jeni edhe nje aktiviste e dalluar në qështjet kulturore, çfarë është aktiviteti juaj në këtë drejtim dhe sa jeni e kënaqur me këtë që ju beni këtu në vendlindjen tuaj? jam e Kënaqur në përgjithësi, por them që gjithmonë duhet të kërkojmë dhe te bëjmë më shumë, asnjëherë s`duhet të mjaftoj ajo pakicë që bëjmë, nëse na ofrohet mundësia për të bërë më shumë duhet të bëjmë më shumë!

Çka mendoni per jetën kultutore te shqiptareve në Shqipëri respektivisht, si ju e shifni ketë?

Shqipëria po ndryshon, mentaliteti po ndryshon por kjo më ritme shumë të ngadalta, siç thash me para shqipëtarët janë shumë të pakënaqur nga vendi ku jetojnë, duhen ndryshime, ndryshimi i shoqërisë ndodhë në momentin kur gjithësecili nga ne ndryshon ndopak, fillojmë duke ndryshuar gjëratë që nuk shkojnë ke vetja, atëhere do marrim te ndryshojmë vendin tonë!

Nëse do te kishit mundësi te jepje ndihmësen tende në realitetin që jetojmë ne shqiptarët, ku mendon konkretisht që duhet ndryshuar diçka ne dhe pse?

Shqiptari ka një gjë tmerrësisht te keqe, do thoja një tjetër gogol, PARAGJYKIMIN, shqipëtarët jan skllevër të paragjykimeve.

Këto paragjykime duhen hedhur poshtë, duhen fshirë, anulluar, përndryshe s`do ketë zhvillim, kurrë!

Nëse lamia e psikologës nuk do të ishte profesioni juaj, në çfarë profesioni do e gjente vetën më së miri Franceska?

Një punë që të ketë si bazë komunikimin. Do doja të isha ne kontakt me njerzit, nuk e shof vetën pas një kompjutri në një zyre, dua te kem kontakt me përsonat, ti ndjej ata në dhimbjet e tyre, gëzimet e tyre, komunikimi!

Përveç mësimit në Universitet, si e kalon kohën e lirë?

Jam shumë më fat se kam një shoqëri shumë të mirë, miqë vërtet të sinqert, koha e lirë është edhe moment për tu takuar me ta, pirë një kafe, si themi ne në Shqipëri të QAJME HALLET, një tjetër pasionç thash është leximi, kam filluar të lexoj libra të letëresisë shqipetare, dhe disa romane me pëlqejne shumë, dhe e ndjej shumë vetën brenda atyre faqeve.

Libri i fundit që kam lexuar është JETOJ NE HARRESEN TENDE libri i shkrimtares Beunilda Zllami, jam ndier spjes e ati libri se flet për realitetin e studentëve të universitetit në Shqipëri, një botë që tashmë më përket mua.

Ju lexoni shumë, çfarë ju pëlqen të lexoni?

Lexoj poezi, prozë, romane, tregime, por pasioni im janë romanet. Shkrimtarja që adhuroj është JANE AUSTEN, çdo femër do mësonte shumë nga romanet e saj, do mësonte se si të përballte jetën me vështiresitë e saj, si të kontrollonte emocionet, do mësonte të ishte mbi të gjitha femër dhe mos të binte pre edhe viktim e askujt.

Çka ju benë të lumtur dhe çka ju mundon më së shumti në jetë?

Të lumtur më bënë familja ime, mami, babi dhe vellai.

Ata janë buzëqeshja ime, ma kanë dhënë dhe vazhdojnë të më japin një dashuri të madhe pa kufi, pa ata nuk do isha asgjë.

Më mundon frika e deshtimit, frika e mos realizimit të ëndrrave të mia, por jeta është pak mister dhe gjërat duhen marrë ashtu siç vin, çdo gjë ka një pse, Zoti ka përcaktuar fatin tonë që në momentin që kemi lindurë, çdo gjë duhet pranuar ashtu siç vjen.

Po të kishit mundësin të zgjidhni, ku do kishit jetu sot?

Mendoj se të udhëtosh, të njohësh kultura të reja, të marrësh içik nga të gjitha ato kultura të benë shumë mirë.

Kam pas fatin të udhëtoj në jetën time, dhe jam magjepsur nga një vend tepër magjik, tepër i bukur, në limitet e përfeksionit DUBLINI, do doja të pakten edhe një herë në jetën time të ktheja në Dublin, edhe pse jo se do më pëlqente shumë të jetoja atje.

Gjithësesi jeta është udhetim i gjat, kudo që jeta të coj mjafton të jesh i lumtur më personat e duhur, dhe çdo vend në çdo pjesë të botës do jetë shtëpija jote!

 


Faqe 3 nga 18

Newsflash

Kongresi Amerikan nderon Ermira Babamustën “Gruaja Humanitare Ndërkombëtare”

Nga: Nora Kalaja

Washington DC- Kongresi Amerikan ka nderuar atë e bijë, Neki dhe Ermira Babamusta për herë të dytë për veprimatarinë e tyre demokratike dhe diplomatike midis dy kombeve shqiptaro-amerikane (2004 & 2013). Me rastin e pavarësisë të Amerikës, dhe kontributin e dhënë nga familja Babamusta në ndërtesën e Kongresit Amerikan (U.S. Capitol Hill)  janë ngritur dy flamurë me datë 4 korrik 2013. Në ceremoninë solemne “Mirësevini në Washington” të organizuar nga Senatori Harry Reid, Udhëheqës i Shumicës në Senat (Senate Majority Leader) në dhomën e senatit “Lyndon Baines Johnson Room” në Kongresin Amerikan, me 1 Gusht 2013, e ftuara Ermira Babamusta ka pranuar njohjen nga senatori dhe dy dekorimet: Ermira Babamusta - Gruaja Humanitare Ndërkombëtare 2013 dhe Neki Babamusta -  Mbrojtës Ndërkombëtar i Demokracisë 2013. Ermira gjithashtu pranoi dekoratën në emër të babait dhe familjes.


Gjatë takimit Ermira i dhuroi senatorit Harry Reid një punim tradicional me simbolin shqiptar, shqiponjën me dy krena, si shenjë respekti të forcimit të lidhjeve kulturore-diplomatike Sh.B.A.-Shqipëri-Kosovë. Pas ceremonisë stafi i senatorit Harry Reid e shoqëri Ermirën, si të ftuar nderi për një vizitë të Kongresit Amerikan, duke përfshirë dhe vizitat në Galerinë e Senatit Amerikan dhe Dhomën e Përfaqësuesve, pamjen e replikës të dokumentit historik me principe të kushtetutës amerikane “Magna Carta” brenda ndërtesës së Kongresit Amerikan si dhe Dhomën e vjetër të Gjykatës të Lartë (1810-1860) dhe dhomën e vjetër të Senatit Amerikan (1810-1959).

Dr. Ermira Babamusta u vlerësua nga Kongresi Amerikan me nderimin e lartë “Gruaja Humanitare Ndërkombëtare 2013” (International Humanitarian Efforts) për punën e saj të jashtëzakonshme humanitare – diplomatike, si një zë i fuqishëm dhe inspirues për Amerikën dhe Kosovën në promovimin dhe mirkuptimin e dy kulturave shqiptaro-amerikane, dhe fuqizimin e rolit të gruas në Kosovë dhe botë. Çertifikata e njohjes dhuruar Ermira Babamustës me këtë rast nga senatori Harry Reid vlerëson kurajon, udhëheqjen dhe kontributin e saj në zhvillimin dhe përhapjen e kulturës dhe historisë midis dy kombeve. Ermira Babamusta është gjithashtu edhe fituesja e çmimit “Gruaja Ndërkombëtare e Kurajos” nga Instituti i Paqes Kessel, Sh.B.A.


Falenderoj Kongresin Amerikan dhe senatorin Harry Reid për vlerësimin që më dhanë si “Gruaja Humanitare Ndërkombëtare 2013”, për punën time humanitare diplomatike në Kosovë. E vlerësoj këtë takim me Senatorin Harry Reid si moment historik për marrëdhëniet tre palëshe – Sh.B.A. –Shqipëri-Kosovë dhe përkrah përpjektet amerikane në këtë drejtim. Gjatë takimit me senatorin Harry Reid në Kongres theksova rëndësinë e marrëdhënieve Sh.B.A.-Shqipëri-Kosovë dhe potencialin e bashkëpunimit midis këtyre vendeve, si dhe falenderova qeverinë amerikane për kontributin e jashtëzakonshëm për interesin e përbashkët të paqes dhe demokracisë. Senatori Reid foli për vizitën e tij në Shqipëri dhe përshtypjet e mira që kishte. Po në Kongresin Amerikan në 2004 jam takuar me ish-sekretarin e shtetit Colin Powell dhe kam folur para Senatit Amerikan ku kam falenderuar qeverinë amerikane për mbështjetjen e fortë ndaj Shqipërisë dhe kam ngritur çështjen e Pavarësisë të Kosovës. Do vazhdoj më tej përpjekjet e mia për të fuqizuar lidhjet midis vendeve tona, për çështjen shqiptare, mbrojtjen e lirisë, demokracisë, drejtësisë si dhe mbrojten e drejtave të grave, dhe vlerave  kulturore-artistike-historike të shqiptarëve në vend dhe diasporë,” theksoi Ermira Babamusta.

“Jam krenare që Kosova ka patur sukses në platformën ndërkombëtare në rrugën e njohjes së shtetit. Përgëzoj udhëheqejen e Kosovës dhe Sh.B.A-së, për punën e tyre të jashtëzakonshme në këtë drejtim, në veçanti: Presidenten Atifete Jahjaga, kryeministrin Hashim Thaçi, zv. Kryeministrin Bexhet Pacolli, zv. Kryeministren Edita Tahiri, ministrin Enver Hoxha, Ambasadorin Akan Ismaili, Ambasadoren Tracey Jacobson, Presidentin Obama dhe Clinton, zv. Presidentin Joe Biden dhe senatoren Hillary Clinton, Konsullin Dritan Mishto, etj. I uroj shtetit kosovar një progres të mëtejshëm ekonomik, politik dhe social. Kosova dhe Shqipëria kanë mundësinë të bëhen perlat e Europës nëse forcohen akoma më shumë standartet vendore,” shtoi Dr. Ermira Babamusta, eksperte e punëve të jashtme.

Misioni diplomatik-kulturor i Ermira Babamustës në Kosovë dhe mbrojta për paqe e drejtësi

Në 2007 dhe 2012-13 Ermira Babamusta kreu dy misione diplomatike-kulturore në Kosovë për njohjen e pavarësisë në Kosovë, mbrojten e paqes, demokracisë dhe drejtësisë në vend, dhe lobimin e integrimit europian të Kosovës. Ermira Babamusta është angazhuar që në fillim të viteve 90-të për të drejtat e shqiptarëve të Kosovës, nëpërmjet organizatës patritoke themeluar nga babai i saj, Neki Babamusta. Në vitin 1999 Ermira vazhdon lobimin për çështjen Shqiptare në Miçigan, Sh.B.A. Me angazhimin dhe punësim në Kongresin Amerikan, Ermira e ngren çështjen e pavarësisë së Kosovës para senatit amerikan në 2004 me ish-sekretarin e shtetit, Colin Powel

Në takimin me Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së Kofi Anan gjatë punës së saj në Departamentin e Paqes, Ermira Babamusta shprehu qëndrimin për përcaktimin e statusit final të Kosovës. Në takimet zhvilluar në 2010 me Komitetin Europian në Strasburg, Gjermani, Luxemburg, Hollandë dhe Francë Ermira Babamusta shton përpjeket për të siguruar bisedimet dhe njohjen e pavarësisë të Kosovës. Në korrespondencën me Presidentin Obama dhe zv. Presidentin Joe Biden dhe sekretarin e shtetit John Kerry Ermira ka falenderuar përkrahjen e Amerikës dhe ka kërkuar mbështetje nga Sh.B.A.-ja si dhe ka theksuar rëndësinë e një punimi të afërt me Kosovën në rrugën e saj drejt demokracisë dhe integrimit rajonal.

Puna e Ermirës në administratën e Presidentit Obama dhe promovimi i vlerave demokratike në botë

Në 2008 dhe 2012 Ermira Babamusta punoi për administratën e Presidentit Obama, si drejtoreshë gjatë zgjedhjeve presidenciale në amerikë në shtete të ndryshme, duke patur përsipër shtete kyçe gjatë fushatës si Florida, Ohio, Pennsylvania, Colorado, etj. Gjithashtu Ermira Babamusta ishte një nga drejtueset që organizoi për 75,000 amerikanë Kuvendin Nacional të Partisë Demokratike në Colorado, në 2008 ku senator Barack Obama pranoi nominim e partisë demokratike për president dhe dha fjalimin. Ermira mori ftesë nga Shtëpia e Bardhë në janar 2009 dhe 2013 në Washington DC për të qenë pranishëm në inagurimin e President Obamës me rastin e fitores.

Në korrik 2013 Ermira Babamusta shërben si drejtoreshë rajonale e organizatës bamirëse “Projekti Borgen” që e pati nismën nga një aktivist amerikan pas misionit të tij me refugjatët e Kosovës në 1999. Kjo punë humanitare e Ermirës është pjesë e programit “Shërbimi Vullnetar i Presidentit” (President’s Volunteer Service Program), themeluar në 2003 në bashkëpunim me zyrën e Presidentit të Amerikës.

 

Dua të ndjek në hapat e zonjës së parë, Michelle Obama, e cila ka dhënë kontribut të veçantë për komunitetin amerikan, sidomos për të rinjtë dhe familjet e veteranëve. Misioni im humanitar dhe për paqe për Kosovën, Shqipërinë dhe botën është një pasion i imi për të dhënë kontributin tim humanizmit, në mbrojten e të drejtave të njeriut, përhapjen e vlerave kulturore, demokratike dhe të paqes si dhe zhvillimin e mëtejshëm të kulturave të ndryshme të botës,” tha Ermira Babamusta, Gruaja Humanitare Ndërkombëtare 2013 dhe Gruaja Ndërkombëtare e Kurajos.