Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Debattartiklar


ISMAIL DUMOSHI - FIGUARË POLIEDRIKE E LËVIZJËS ÇLIRIMTARE

Ethem Çeku

Begzad Baliu

ISMAIL DUMOSHI - FIGUARË POLIEDRIKE E LËVIZJËS ÇLIRIMTARE

Ditë më për në Prishtinë u bë përurimi i një monografie për atdhetarin  Ismail Dumoshi (1939-1988). Projektet e tilla sigurisht nxisin jo vetëm interesimin e lexuesve po edhe të studiuesve të trashëgimisë së Lëvizjes Kombëtare. Lëvizja Kombëtare e gjysmës së dytë të shekullit XX ka trashëguar disa momente dhe disa ngjarje të rëndësishme të bëmave të saj, si dhe disa personalitete po kaq të veçanta, pa të cilët nuk mund të shkruhet historia e re bashkëkohore e çështjes shqiptare.

Ismail  Dumoshi është njëri prej personaliteteve të shquara dhe po kaq të veçanta të historisë më të re të Kosovës, bëmat e të cilit dje dhe biografia e të cilit sot, e kanë nderuar historinë e Kosovës. Lëvizka kombëtare ka njohur personalitete të shumta dhe të ndryshme, prej atyre që kanë sakrifikuar jetën, deri te ata që kanë sakrifikuar jetën e tyre bashkë me familjen, prej atyre që e kanë bërë një jetë të tërë burgjeve të ish-Jugosllavisë, deri te ata që kenë bërë jetën nga lufta e Kosovës në Luftën e Luginës së Preshevës dhe më në fund në Luftën Çlirimtare të Maqedonisë. Emrat e tyre janë shquar shpesh në tekstet e karakterit historik, politik dhe publicistik, sepse emrat e tyre kanë qenë të pashmangshëm në këto qaste kujtimi e nderimi.

Emri i patriotit të shquar Ismail Dumosh del jashtë këtyre përmasave, prandaj kujtimi për të është kujtim për atdhetarin që Lëvizjen kombëtare  e shihte jo si një akt njëdimensional po si një angazhim shumëplanësh. Angazhimi për çështjen kombëtare sipas konceptit të Ismail Dumsohit fillonte me sjelljen individuale, familjare dhe kolegjiale të secilit prej nesh. Sigurisht kjo është arsyeja pse që në rininë e tij të hershme Dumoshi pati krijuar imazhin model të familjarit, të kolegut, të fqinjit, të intelektualit, të udhëheqësit dhe sigurisht edhe të bardit të Lëvizjes ilegale që më parë se sa ilegalisht vepronte legalisht në gjithë hapësirën shqiptare, për të mos thënë vepronte legalisht për misionin ilegal të brezit të tij.

Në biografinë e tij jetësore do të kujtohet përpjekja energjike me të cilën ai u cilësua si drejtues institucionesh arsimore dhe ekonomike të Kosovës. Do të kujtohet angazhimi i madh dhe plotë elan i tij si drejtues i qendrës shkollore “Nikolla Teslla” në Kastriot, në të cilën do të kujtohet për kthimin e saj nga një institucion shkollor për nevoja të dorës së dytë të qytetarëve të vendit, në institucion për ngritjen cilësore të punonjësve të krahut dhe punonjësve të gjigantëve ekonomik që po ndërtoheshin në Kosovë, e të cilët kërkonin sado pak një diplomë formale të shqiptarëve gjatë të privuar nga arsimimi i tyre elementar. Kjo sigurisht është arsyeja pse Ismail Dumoshi sot mund të konsiderohet mësuesi i popullit të Kosovës. Gjatë kësaj periudhe ai do të bëhet, mbështetësi më i madh i Gjigantit elektro-ekonomik të Kosovës, ku ai do të realizoj një mision mbamendës në sistemin arsimor të Kosovës. Fjala është për diplomimin për një kohë shumë të shkurtër të disa mijëra punëtorëve të krahut, të zejtarëve dhe të mekanikëve të thjeshtë, për të zënë vend punë në këto fabrika.

Kujtimi për Ismail Dumoshin është i ndërlidhur në mënyrë të veçantë për angazhimin intelektual të tij, jo vetëm në fushë të shkencave politike e ekonomike, po edhe në fushë të dijes dhe qytetërimit shqiptar. Në një kohë kur shumë intelektualë të shkencave teknike dhe të mjekësisë merreshin me profesionet e tyre të ngushta, Ismail Dumoshi zgjeronte horizontin e dijes së tij edhe me angazhime, lexime e diskutime me miq e kolegë të dijeve të tjera. Ai bisedonte në rrethe të ngushta profesionale në fushë të inxhinierisë dhe për arritjet e saj në hapësirën shqiptare, duke u angazhuar në mënyrë të veçantë për të diskutuar problemet gjuhësore me të cilat ndesheshin përkthyesit e saj nga sllavishtja; ai diskutonte për probleme të historisë së gjuhës shqipe dhe sidomos për probleme të nxënies së standardit të saj; ai komunikonte me personalitete akademike në Prishtinë (Rexhep Qosja etj.) dhe në Tiranë (Eqrem Çabej etj.,), si të ishte një albanolog i lindur; ai merrte pjesë në diskutimet kulturore dhe fliste për dobësitë e teksteve shkollore duke u nisur nga leksiku profesional me të cilin diskutoheshin temat e caktuara, deri te përmasa e përfshirjes së kulturës, letërsisë shqipe dhe historisë së shqiptarëve në kontekst të përfshirjes së gjuhës, letërsisë dhe kulturës e historisë së popujve të tjerë kryesisht sllavë në këto tekste; ai merrte pjesë dhe diskutonte me përgjegjësi për sistemin politik dhe ekonomik të vetëqeverisjes jugosllave sepse ishte një njohës i mirë i strukturës së tij dhe i synimeve të tij në politikën demagogjike serbe; ai ishte njohës i thellë i Lëvizjes ilegale në ish-Jugosllavi dhe njëri prej bartësve të heshtur të saj, prandaj gjatë angazhimeve të tij ai mori shumë iniciativa politike, ekonomike dhe kulturore në rrafshin e funksionimit të sistemit socialist jugosllav, por në të vërtetë ato ishin synime thelbësisht të formuluara në grupet ilegale të brezit të tij.

Me emrin dhe punën e Ismail Dumoshit ndërlidhen në mënyrë të veçantë  Demonstratat e vitit 1968. Prej dokumenteve politike të aktiviteteve të vitit 1968, madje para dhe pas tyre, dhe prej dokumenteve të gjykatave dhe gjykimeve të vitit 1968-1975, nuk është vështirë të shihet se Ismail Dumoshi ishte boshti kryesor i të gjitha aktiviteteve, kur legale e kur ilegale, pa të cilin nuk mund të shkruhet kjo periudhë e rëndësishme e historisë kombëtare të shekullit XX. Diskutimet e tij në foltoret e institucioneve politike, ekonomike dhe arsimore të kohës për gjendjen dhe pozitën e popullit shqiptar brenda sistemit jugosllav, komentet e tij në traktet e Lëvizjes ilegale të kohës, shkonin përtej kërkimeve modeste dhe individuale e institucionale të shqiptarëve të Kosovës, prandaj sistemi i ridimensionuar jugosllav në Kosovë do të kujdeset që krahas ngritjes së të drejtave të shqiptarëve në Kosovë, të merret edhe me dënimet drakonike të bartësve të Lëvizjeve më përparimtare të brezit të ri (si Ismail Dumosh) që dukej hapur se i kishte marrë fatet e popullit në duart e veta.

Me emrin dhe bëmat e tij, kujtojmë bartësit dhe pjesëtarët e Lëvizjes ilegale në Kosovë lidhen shume iniciativa konkrete, shumë angazhime, shumë bëma për shumë vjet të mbetura enigmë nga Demonstratat e vitit 1968, te Demonstratat e Pranverës së vitit 1981, te Lëvizjet e mëdha të vitit 1989-1990, për të ardhur deri te Lufta e armatosur e UÇK-së, tek të cilat shtrihej frymëzimi djaloshar, mbështetja burrërore dhe dora e sigurt dhe e vendosur e misionit të tij atdhetar, pavarësisht se ai u nda nga jeta më 1988.

Për të gjitha këto dhe shumë aspekte të jetës dhe veprës së Ismail Dumoshit, kujtimi për te dhe brezin e tij mbetet i denjë për respekt. Ai për shumë gjenerata do të bëhet shembull i angazhimit të shumanshëm dhe shumdimensional në jetën intelektuale, shkencore dhe kulturore të popullit shqiptar. Jeta dhe veprat e tij do të mund të bëheshin shembull modeli edhe në kohën tonë.

Prishtinë, janar 2012

 

Gentiana Zagoridha:SUKSESIN MUND TA ARRIJË KUSHDO

Gentiana Zagoridha

SUKSESIN MUND TA ARRIJË KUSHDO

Kush është ai njeri që jetoi e jetën pa sfida e probleme e kaloi.Aty ku duket se u zgjidh një problem po aty lind dhe krijohet një problem tjetër.E kështu vazhdon pambarimisht lufta e vazhdueshme për zgjidhjen e problemeve deri në fund të jetës.Mirëpo krahas këtyre problemeve njeriu duhet të dijë dhe si të jetojë.Të jetosh do të thotë të interesohesh për gjithçka që të rrethon,të apasjonohesh pas atyre që të interesojnë vërtetë,të veprosh pa ndërprerje për diçka që mendon se do të çojë drejt suksesit dhe mbi të gjitha të karakterizohesh nga ambicje e vullnet të fortë.Vullneti është ai që ka fuqi të realizojë absurden.Për mendimin tim, ai ia kalon dhe vetë mrekullive.Është çelësi kyç për arritjen e suksesit.Por që të posedosh vullnetin duhet që të mbartësh brenda vetes energji e cila është dhe epilogu i çdo përpjekje.Energjia e dalë nga vullneti e transformon përpjekjen fillestare në zakon duke i dhënë fuqi dhe zgjatje në kohë.Bota i përket njeriut të fortë.Të jesh i fortë do të thotë të dish të dëshirosh dhe të realizosh atë që do.Me vullnet njeriu do të ketë gjithmonë përparësi pasi vullneti të ngjall energji,të udhëheq drejt qëllimit.Njerëzve me vullnet jeta u jep më shumë sesa ato shpresojnë në të vërtetë .Gjithashtu që suksesi të jetë i sigurt në një fushë të caktuar të jetës duhet së pari të dish se ç’kërkon në të vërtetë të arrish me përkushtim e vëmendje dhe së dyti të kesh të qartë nëse aktiviteti i përcaktuar të intereson realisht apo jo.Vullneti në këtë rast thjeshtë do të ndihmojë si nxitje për të shkuar përpara.Të gjitha këto tipare i gjejmë të mishëruara tek shumë njerëz të suksesshëm por unë dua ta konkretizoj nëpërmjet një njeriu po aq të suksesshëm në jetën e tij,të cilin unë e njoh dhe ia kam ndier suksesin nga afër.Bëhet fjalë për një njeri të thjeshtë ,i cili vjen nga një familje e varfër por me tradita të spikatura,me dashurinë për punën,respektin për të tjëret,ambicje për jetën dhe që këtu nis  A-ja e suksesit të tij.Që në vogëli është ushqyer me ndjenjën e punës nuk i ka bërë kurrë bisht asaj.Filloi të punojë që në moshën 17-vjeçare.E zhvilloi karakterin e tij nëpërmjet punës.E ku ka më mirë se të formosh karakterin duke punuar.Në punë kaliti vullnetin kusht i domosdoshëm për arritjen e suksesit.Punoi për gati 30-vjet si kuzhinier në Turizmin e qytetit të Durrësit.Gjatë kësaj periudhe u rrit profesionalish. E filloi si ndihmës kuzhinier,kuzhinier i thjeshtë e më pas si kuzhinier i parë (shef kuzhine).Në vitin 1989 përzgjidhet ndër 10-të kuzhinierët që do të përfaqësonin Shqipërinë dhe do të specializoheshin në Gjermani.Me eksperiencën e fituar në Gjermani vazhdoi karrierën e tij profesionale duke punuar pranë Bllokut të udhëheqësve në qytetin e Durrësit përsëri si shef kuzhine.Pas kaq vitesh punë e përpjekje të vazhdueshme për të rritur mirëqënien familjare, vendosi që me të ardhurat e kursyera të cilat sigurisht që nuk mjaftonin por dhe me ndihmën e njerëzve të tij  më të afërt  të cilët e mbështetën në këtë iniciativë të guximshme  ndërtoi  biznesin e tij privat.Aktualisht vazhdon të ushtroj profesionin e tij në këtë biznes privat familjar dhe është shumë i kënaqur për arritjet e tij.Sapo jeni njohur me njeriun filozofia e të cilit është:”fjalëpak e punëshumë”.Ai quhet MIHAL JANKU ndër kuzhinierët më me emër në qytetin e Durrësit.Këtë mund ta dëshmojnë më së miri miqtë e tij,kolegët e punës e kushdo tjetër që e njeh dhe që nuk janë të paktë,për këtë ju siguroj.Një njeri i heshtur në dukje por heshtje që zëvendësohet me punë dhe vetëm punë.Është puna që flet dhe jo fjala do ta dëgjosh atë shpesh tek citon.Besoj se ky shembull dëshmon më së miri se asgjë nuk është e pamundur mjafton ta dëshirosh atë.Është e vërtetë që ato që kanë pasur sukses në jetë e kanë merituar atë pasi që të arrish suksesin duhet medoemos të kesh besim në vetvete,guxim,vendosmëri sjellje të mirë me të tjerët me qëllim për të fituar dashurinë dhe respektin e tyre e në një farë mënyre dhe ta gëzosh këtë sukses.Gjithashtu duhet që vazhdimisht të jesh i interesuar lidhur me projektet e tua për të konkretizuar synimin që i keni vënë vetes.Suksesi në vetvete është një udhëtim i vazhdueshëm e i pandërprerë.Ajo që arrihet pa mund nuk ka asnjë vlerë.

Ç’farë prisni tjetër për tu bërë të suksesshëm?!

Gjithçka është në dorën tuaj mjafton ta dëshironi.

 

KUJTOJMË PEDAGOGUN E POETIN MARK GURAKUQI

 

KUJTOJMË  PEDAGOGUN  E  POETIN  MARK GURAKUQI

(Veprimtari e bukur në Gjimnazin “Q.Stafa” të kryeqytetit)


Nga: Prof. Murat Gecaj

Publicist e studiues-Tiranë

Tashmë, janë bërë traditë e bukur dhe mbresëlënëse veprimtaritë, që organizohen në Gjimnazin “Qemal Stafa” të Tiranës, kushtuar jetës dhe veprimtarisë së ish-mësuesve dhe drejtuesve të kësaj vatre kaq të njohur drite e diturie, me rrezatim të madh jo vetëm në kryeqytet, por në tërë Shqipërinë. Kësaj radhe, me kujdesin e mësueses së pasionuar në fushën e traditave atdhetare, Shpresa Bejo e të drejtorisë së këtij Gjimnazi, u organiuzua një veprimtari e bukur, në nderim të ish-mësuesit të kësaj shkolle të mesme, pedagogut e poetit të paharruar, Mark Gurakuqi (2 nëntor 1922-16 shtator 1970). Ishin të pranishëm familjarë e ish-studentë të tij dhe mësues e maturantë, si dhe nga Drejtoria Arsimore e kryeqytetit.

Mësues e nxënës u dorëzojnë familjarëve, portretin e M.Gurakuqit

Veprimtaria u çel nga drejtoresha e Gjimnazit, Elsa Dedndreaj. Pastaj u shfaq një dokumentar i pasur, i përgatitur nga mësuesit dhe nxënësit e kësaj shkolle. Përmes tij janë pasqyruar bukur disa nga  aspektet e jetës dhe veprimtarisë arsimore, pedagogjike e krijuese të Mark Gurakuqit, i cili u nda nga jeta në moshë të re. Njëra pas tjetrës, disa maturante sollën dëshmi e të dhëna të shumta nga jeta e përkushtuar e tij, në shërbim të Atdheut, arsmit tonë kombëtar e letërsisë shqiptare. Ndër të tjera, u paraqit edhe dorëshkrimi i një biografie të pasur kushtuar atij dhe familjaëvë ua dorëzuan një portret, të pedagogut e poetit M.Gurakuqi.


Një kujtim, në Muzeun e Gjimnazit “Q.Stafa”

Mbresëlënëse ishin edhe kujtimet, që sollën, me nderim e respekt të veçantë,  ish-studentët e Mark Gurakuqit në bankat e Fakultetit Histori-Filologji të Universitetit të Tiranës, Koçi Petriti e Murat Gecaj. Gjatë tërë veprimtarisë, me fjalët e saj, ishte e pranishme edhe mësuesja Sh.Bejo. Në emër të familjes, i përshëndeti gjithë të pranishmit, Nikolin Gurakuqi.

Pastaj, ata bënë një vizitë në Muzeun e pasur të këtij Gjimnazi, i cili ka hyrë në 87-vjetorin e themelimit të tij. Përmes fotove,, dokumenteve dhe objekteve të ndryshme, dilte qartë në pah veprimtaria e përkushtuar e Mark Gurakuqit dhe e sa e sa kolegëve të tjerë të tij ndër vite, e drejtuesve dhe e nxënësve, që kanë ndikuar fuqishëm` në tërë jetën e Atdheut tonë.

Tiranë, 18 shkurt 2012

 

 

Kadri Tarelli: NXËNËSIT U RIKTHYEN TEK SHKOLLA E RE DHE MODERNE “B. CURRI” NË DURRËS

Kadri Tarelli
Shkolla e re “B. Curri”
NXËNËSIT U RIKTHYEN TEK SHKOLLA E RE DHE MODERNE “B. CURRI” NË DURRËS
Më në fund, pas gati njëvit e gjysëm kohë, përfundoi së ndërtuari shkolla moderne 9-vjeçare “Bajram Curi” në zonën e Plazhit në Durrës. Nxënsit u rikthyen në shkollën e tyre të dashur, por tashmë krejt të re dhe modern me kuptimin e plotë të fjalës. Ndërtesa e bukur tre katëshe ndodhet në qendër të Plazhit, në sektorin “Hekurudha”, pranë rrugës kryesore Durrës – Plepa. Shkolla ka 27 klasa mësimore të mëdha dhe me shumë dritë, korridore të gjërë, palestër me përmasa të mëdha të shtruar me parket, dushe dhe dhoma xhveshje për nxënësit në orën e edukimit fizik, sallë konferencash, arkiv dokumentacioni, dhoma të veçanta për mjekun, stomatollogun, psikollogun dhe “Qeverinë e nxënësve”, zyra për të tre drejtuesit e shkollës dhe sekretarin. Të gjitha mjediset e brendëshme kanë të instaluar kaloriferë për sistem ngrohje qendrore. Uji i pijshëm nuk mungon për gjatë njëzet e katër orëve.

Nxënësit, që kanë patur fatin të jenë pjesë e asaj shkolle, e mbajnë mend mirë, se në ç’ kushte të vështira kanë qendruar e mësuar, sidomos kur futeshin tek ndërtesa e vjetër, ku klasat ishin tepër të vogla dhe me pak dritë, shkallë e korridore të ngushtë e me shumë kthesa. Mos flasim pastaj për ujë dhe kushte higjeno – sanitare, që duke përdorur një fjalë popullore, ishin “për faqe të zezë”. Akoma më mirë e njohin gjendjen mësuesit e vjetër, sepse me mundim i kanë përballuar vështirësitë. Edhe më të rinjtë, s’ mbeten pas, pasi të gjithë sëbashku ishin të detyruar të jepnin mësim në ato mjedise të papërshtatëshme e me shumë probleme.
Shkolla e vjetër punonte në dy ndërtesa të adaptuara, njëra e ndërtuar gjatë viteve të luftë së II-të, dhe tjetra, si më e mira dhe më e sakta, rreth vitit 1956. Klasat ishin të pakta dhe të vogla. Gjendja u bë më e vështirë, sidomos mbas viteve nëntëdhjetë, kur filloi mbipopullimi i zonës dhe u shtua shumë numri i nxënësve. Drejtorët dhe mësuesit, si i thonë fjalës, s’ kishin punë tjetër, veç prish mure e ndërto mure për adaptim klasash. Llaç e tulla dhe ustallarë nëpër këmbë. Rregullo çatitë që pikonin dhe ndreq tavane që binin. Mësimi zhvillohej në dy turne, cikli i lartë para dite dhe cikli i ulët mbas dite. Klasat me mbingarkesë nxënësish. As që behej fjalë për laboratorë, për të cilët ka aq shumë nevojë shkolla.
Në bisedë me drejtorin e shkollës z. Artan Malasi, ai shperhet mjaft i kënaqur dhe optimist, kur flet për shkollën e re të porsa ndërtuar:
“Kemi pak ditë që jemi futur në shkollën e re. Siç e shikon edhe vetë, shkolla është mjaft e bukur, por edhe me hapsira të bollëshme për mësim dhe veprimtari të ndryshme, që ka nevojë e zhvillohen gjatë ditës. Besoj se, me aq sa kam parë unë, është e vetmja shkollë në Durrës me këto kushte, mbase edhe të rralla në gjithë vendin. Është një investim madhor i Bankës Botërore e cila e meriton një falenderim nga i gjithë trupi mësimor, nga nxënësit dhe prindërit e zonës së plazhit. Detyra jonë si drejtues dhe mësues, dhe e gjithë nxënësve, është të kemi rezultate të larta më mësimdhënie dhe mësimnxënie. Kështu justifikojmë kushtet e mira për mësim, ndryshe nuk kemi kujt t’i qahemi veç vetes. Mjafton të përmend se e gjithë shkolla e fillon mësimin në ora 8.00, në mëngjes dhe e mbyll në fund të orës së gjashtë, në mesditë. Pra e gjithë shkolla punon me një turn. Një kërkesë dhe ëndër e çdo drejtuesi dhe mësuesi të Durrësit, por më shumë e nxënësve dhe prindërve të tyre, sepse dihen rezultatet e mësimit para dite, por edhe dobësitë e mangësitë e turnit të dytë, sidomos për nxënësit e vegjël të ciklit të ulët. Është e pavendt, të le pa përmendur edhe klasat, ose mjediset. për të gjithë laboratorët, të fizikës, kimisë, biollogjisë dhe informatikës. Na mbetet detyrë, dhe po përpiqemi, që t’ i plotësojmë sa më shpejt me bazë materiale, për t’ i vënë në shërbim të nxënësve dhe mësimit cilësor.
Sot për sot, në këto ditët e para, po mundohemi që të plotësojmë zyrat, klasat dhe korridoret me perde, stenda dhe lule, të cilat kërkojnë veç punës sonë, por edhe mjaft shpenzime. Duhen që të gjitha, aq më tepër që jemi në 100 vjetorin e pavarësisë, ndaj mundësisht të jenë edhe shumë cilësore. Jam i kënaqur se kemi gjetur mbështetjen e kolektivit të mësuesëve, por edhe të “bordit të shkollës” e sidomos kryetarit Z. Shefqet Myzyraj, i cili na qëndron pranë, sidomos në këto kohë mjaft të ngarkuara për ne. Si më urgjente, në këto javë të ftohta dimri, presim që Bashkia e Durrësit të na akordojë fonde për të vënë në punë kaldajen, në mënyrë që të vemë në punë sistemin e ngrohjes. Kështu, mësimi të zhvillohet normalisht. Është e tepërt ta them, po do të na ndihmonte shumë, sepse ndryshe ne nuk e zgjidhim dot. Nuk kemi forca.
Në fund të fjalës së tij z. Malasi theksoi: shkolla e re kërkon shumë punë, e përkushtim më të madh nga i gjithë kolektivi i mësuesëve, por edhe i vetë nxënësve, sidomos kur bëhet fjalë për mirëmbajtjen e mjeteve mësimore, paisjeve nëpër klasa, në palestër, në dushet dhe në dhomat e xhveshjes. Nuk mund të veçohet asgjë, kur bëhet fjalë për kujdesin që kërkojnë të gjithë mjediset e brendshëm dhe të jashtëm të shkollës. Është shprehje e kulturës qytetare që po edukojmë, ndaj dhe kërkojmë të zbatohet mirë nga të gjithë nxënësit tanë. Mendoj se kyç i sukseit është ndërgjegjësimi i secilit nga ne, drejtues, mësues, nxënës por edhe prindër, se shkollën duhet ta mirëmbajmë të gjithë. Ajo është e jona. Duhët ta mbajmë e ta kemi të bukur.
Urime ! Ta gëzojnë shkollën e re, me sa më shumë rezultate në mësim dhe edukim !
Durrësi dhe durrsakët presin të kenë edhe shkolla të tjera po kaq të bukura.
Përgatiti
Kadri Tarelli
 

Mr. Sc. Shqipe Avdiu-Kryeziu:Dashuria në familje, mënyra më e mirë për edukimin e fëmijës

Mr. Sc. Shqipe Avdiu-Kryeziu

 

Dashuria në familje, mënyra më e mirë për edukimin e fëmijës

 

Roli i familjes në edukimin e drejt të fëmijës  është një ndër përgjegjësitë më madhështore që ka familja. Sipas mendimit tim dhe shumë autorëve që kam hasur në literaturë, mendoj se familja ka qenë dhe është themeli kryesor për edukim.

Dashuria në familje është  mënyra më e mirë për edukimin fëmijës, prindërit duhet të shfrytëzojnë kohën e lirë të cilën e kalojnë në shtëpi për t'u treguar fëmijëve dashuri dhe dhembshuri. Një nga mënyrat është që edhe punët rutinë shtëpiake janë një rast i cili duhet shfrytëzuar për të krijuar lidhje sa më të mira me fëmijët.[1]

Dashuria prindërore për fëmijët si dhe dashuria reciproke e prindërve dhe e fëmijëve, ngërthejnë në vetvete forcën e ndikimit edukativ. Dashuria është motivuese jo vetëm i prindërve lidhur me kujdesin e tyre vetëmohues e të pa kufishëm për fëmijët, por edhe e fëmijëve që të përmbushin kërkesat e prindërve të vetë që të përqafojnë rregulla  të ndryshme të jetesës, qofshin ato edhe njëfarë dhune e caktuar ndaj personalitetit, qoftë edhe të jenë të tilla që kapërcejnë kufijtë e kapërthimit të arsyes së tyre dhe të përvojës në jetë.[2]

Këshilla për prindërit:

• Bëjani të ditur që jeni të interesuar për ta duke i bërë vazhdimisht pyetje mbi detyrat e shtëpisë, shkollën apo projekte të tjera.

• Ndani me fëmijët tuaj emocionet që ata provojnë gjatë kohës që kalojnë në natyre, apo duke luajtur me rërë apo lojëra të tjera në ajër të pastër.

• Mësojani me anë të sjelljeve tuaja mënyrën se si duhet të ruajë dhe të kujdeset për marrëdhëniet shoqërore duke ju pasur ju si shembullin e tij kryesor.

• Silluni me dashuri dhe respekt ndaj bashkëshortit tuaj në mënyrë që të bëheni një shembull  i mirë për fëmijën tuaj kur ai të rritet.

• Tregojini që jeni sensibël ndaj ndjenjave të tij duke i dhënë kohë për ta dëgjuar.

• Fëmija mëson nga ju në çdo moment kështu që duhet të ndani një kohë të posaçme çdo javë që ta kaloni bashkë si familje.

• Dëfrehuni duke kaluar kohë bashkë më familjen, gjatë kohës së mëngjesit të ditës së diel, duke i dhënë bashkë biçikletës ne natyrë apo edhe duke luajtur mbas ditëve lojëra tavoline.[3] 

Andaj prindërit duhet të jenë të përkushtuar që fëmijët e tyre të kenë ushqim të mjaftueshëm, shoqëri të shëndoshë ambient për jetë, kushte për edukim etj.



[1] http://www.forumivirtual.com, shfletuar me 10.05.2010.

[2] Pero Shimlleshi, Pedagogjia, Enti i teksteve dhe i mjeteve mësimore i KSAK-se- Prishtinë, Ramiz Sadiku, Prizren 1988, f. 254.

[3] http://www.forumivirtual.com, shfletuar me 10.05.2010.

 


Faqe 67 nga 95

Newsflash

 

Në fshatin Bogë të Rugovës u organizua konferenca internacionale për studentë nga pesë shtete të botës

Shkruan : Anjali Daryanani, Sh.B.A.

Në bashkëpunim me Universitetin e Prishtinës, organizata jo-qeveritare internacionale me qendër në Washington D.C., “Një Botë e Rinisë” (One World Youth Project) nisi konferencën për udhëheqje studentore për 12 studentë udhëheqës nga Shtetet e Bashkuara të Amerikes, Guajana, Pakistani, Turqija dhe Kosova, që u mbajt në fshatin Bogë në luginën e bukur të Rugovës.

“Nje Botë e Rinisë” (OWYP) është një organizatë jo-fitimprurëse edukativo-internacionale që lidhet me universitetet dhe i angazhon studentët si udhëheqës botëror në komunitetet e tyre lokale.Universiteti i Prishtinës ka qenë një partner i OWYP që nga viti 2009, duke punuar së bashku me organizatën për të sjellë mundësi globale arsimore të shkollave të mesme të Kosovës dhe komunitetit më të gjerë kosovar.

Studentët e Universitetit të Prishtinës Arlinda Vula dhe Nora Lluka janë duke e përfaqësuar UP në Konferencën Verore të Trajnimit, së bashku me moshatarët e tyre të projektit nga katër vendet e tjera në mbarë botën. Konferenca Verore e Trajnimit është një nga shumë trajnimet e programit te OWYP, i cili përgatit studentët universitarë që të bëhet mentor për studentët e moshës 10-14 vjeç, dhe për të lehtësuar një program njëvjeçar globale të duhur në shkollat e mesme lokale. Studentët e universitetit lidhin këto klasa të shkollave të mesme me klasat e tjera jashtë vendit për shkëmbim kulturor, duke i pajisur me mjete si, komunikimi ndërkulturor, të nevojshme për të lulëzuar në botën e shekullit të 21-të.

Studentet e UP, Arlinda Vula dhe Nora Lluka janë zgjedhur për të punuar gjatë 3 semestrave për të shërbyer si drejtues të projektit të ekipit të tyre studentor në UP.Qëllimi i konferencës është që të pajisë menaxherët me aftësitë e nevojshme për të drejtuar programin OWYP në kampuset e tyre gjatë gjithë vitit të ardhshëm akademik. Nëpërmjet aktiviteteve mësimore eksperimentuese në konferencë, menaxheret (studentët) janë duke i zhvilluar aftësitë në menaxhimin e projektit, organizimit, ndërtimin e grupit, zgjidhjen e konflikteve, moderimit, profesionalizmit, vendimmarrje dhe udhëheqje.

Ajo çfarë është më e rëndësishmja,studentët janë duke formuar lidhje të qëndrushme përtej lidhjeve kulturore përmes lehtësimit të dialogut,ndjeshmërisë dhe mirëkuptimit ndër-kulturor.Këto lidhje do të i ndihmojë studentët që të menaxhojnë programin një vjeçar duke bashkëpunuar me homologët e tyre nëpër botë,duke mësuar aftësitë e transferimit në menaxhimin e projektit si dhe kordinimit të saj.

"Komunikimi ndërkufitar,përgjegjësia e projekt menaxhmentit, llogaridhënja, bashkëpunimi dhe organizimi-të gjitha në një nivel global. Këto aftësi janë duke i fuqizuar studentët tanë me mundësinë që të jenë lider të shekullit 21 që është gjithnjë e më shumë i globalizuar," thotë drejtoresha ekzekutive e OWYP, Jess Rimington. "Kosova ka qenë një vend jashtëzakonshëm poashtu shumë i rëndësishëm për të organizuar këtë konferencë, ashtu që dhe vetë historia i ka lidhur miqtë, që të angazhohen për të ndërtuar komunitetin global, dhe të punojnë drejtë një bote më të drejtë".

"Ne ndihemi të ngazëllyera se kjo konferenca e trajnimit veror po mbahet në Kosovë. Ka qenë një mundësi shumë e mirë që të gjithë menaxherët e këtij projekti,të mësojne më shumë për shtetin tonë të vogël Kosovën, poashtu ata kanë treguar interes për të mësuar më shumë për historin e saj,veqanërisht për luftën e vitit 1999, ku unë dhe Arlinda u munduam më së miri të ju shpjegojmë," thotë studentja e UP, Nora Lluka."Ne shpresojmë që ky udhëtim të qëndroj gjatë në kujtimet tona si dhe ne të mbajmë gjithnjë kontakt mes vete".

Universitetet e përfaqësuara në konferencë janë Universiteti i Guajana (Georgetown, Guajana), Universiteti i Bostonit (Boston, SHBA), Georgetown University (Washington, DC, SHBA), Universiteti Kombëtar i Shkencave dhe Teknologjisë (Islamabad, Pakistan), Universiteti i Prishtinës (Prishtinë, Kosovë) dhe Universitetin Bilgi të Stambollit (Istanbul, Turqi). Nëpërmjet partneritetit me OWYP, Universiteti i Prishtinës do të vazhdojë të demonstrojë lidershipin e saj ashtu siq ajo ofron mundësi të shekullit 21 në edukimin e shkollave fillore të Kosovës gjatë rrjedhës së vitin e ardhshëm akademik.

Vizioni i “Një Botë e Rinisë” (One World Youth Project),është thjeshtë një botë e ndërtuar përmes veprimeve të gjeneratave të zgjuara,të ndjeshëm dhe të fuqizuar te qytetërimit global.OWYP ka partneritet me univeritetet dhe studentët e universiteteve për të ndërtuar respekt të ndërsjellë dhe mirëkuptimin në mes të rinjëve përmes një strukture unike që i trajnonë studentët për ta lehtësuar kompetencën globale në shkollat e mesme lokale.

Arlinda Vula, Universiteti i Prishtinës - Arlinda Vula, one of OWYP’s two Project Manager Fellows from the University of Prishtina, Kosovo, smiles on as she listens to one of the OWYP workshops at the Summer Training Conference.

Onika Stellinburg, Universiteti i Gajanës - Onika Stellingburg (University of Guyana Project Manager Fellow) gives constructive feedback to a Project Manager Fellow team after they co-facilitate a workshop among the group.

Drejtuesit e konferencës nga Kosova, SHBA, Pakistani, Turqia dhe Gajana - Project Manager Fellows from Boston, Washington D.C., Islamabad (Pakistan), Istanbul (Turkey), Prishtina (Kosovo) and Georgetown (Guyana) enjoy a quick lunch outside and share funny stories, engage in deep discussions about the work they are doing, and work together to build a stronger global PMF community.

Ayesha Mushtaq, nga Pakistani dhe Arlinda Vula në Kosovë - Ayesha Mushtaq (Project Manager Fellow from National University of Sciences and Technology, Islamabad, Pakistan) shares stories about her culture and the aspirations she has in life with Arlinda Vula (Project Manager Fellow from the University of Prishtina, Prishtina, Kosovo).

Përfaqësuesit e konferencës- All 12 Project Manager Fellows from Washington DC (USA), Boston (USA), Georgetown (Guyana), Prishtina (Kosovo), Istanbul (Turkey) and Islamabad (Pakistan) pose for a picture with a backdrop of the beautiful mountains of Boge Village, Kosovo. Fellows have been developing long-lasting friendships and will continue to work together as colleagues throughout the upcoming year.