Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Debattartiklar


Ermira Babamusta:

Në Amerikë përkujtohet roli i shqiptarëve në shpëtimin e hebrejve

Nga Ermira Babamusta

Shqipëtarët i pritën hebrejtë si miq dhe jo refugjatë ishte tema e ceremonive të veçanta zhvilluar në Sh.B.A. në përkujtim të shqiptarëve që shpëtuan hebrej. Në shtetin Teksas të Sh.B.A.-së janë zhvilluar dy ceremoni përkujtimore në nderim shqiptarëve që kanë shpëtuar hebrej dhe të viktimave te Holokastuit. Me 16 prill 2016 në kryesinë Kruqi Kuq Mbrojtja Blu e Teksasit, organizuar nga Komiteti i Diversitetit në Teksas u zhvillua programi me titull “Upstanders Not Bystanders: Albania and the Holocaust” (Shpëtues dhe jo vëzhgues: Shqipëria dhe Holokausti).

Doc Vranici, Drejtori i Qendrës Kulturore Shqiptaro-Amerikane në Teksas foli gjatë programit përkujtimor për heroizmin që treguan shqiptarët në shpëtimin e hebrejve nga persekutimi nazist. Shqipëria është i vetmi shtet në botë ku hebrejtë janë shpëtuar njëqind për qind nga holokausti.

“Shqiptarët kanë bërë diçka të jashtëzakonshe. Gjatë luftës së dytë botërore, populli shqiptar refuzoi t’ia dorëzojë hebrejtë forcave okupatore. Duke iu referuar kodit të nderit shqiptar ‘Besës’ për të mbrojtur mikun edhe me jetën, shqiptarët mbrojtën hebrejtë, dhe mijëra arritën të hyjnë në kufijtë shqiptare. Shqiptarët ishin shpëtues, jo vëzhgues. Shpëtues është ai që vepron kur shikon të tjerët që keqtrajtohen,” tha Earl Bills, drejtori i komitetit organizues të ceremonisë përkujtimore të Holokaustit.

Në një ceremoni tjetër dy ditore përkujtimore të viktimave të holokaustit u nderua sërish roli i shqiptarëve. Programi u zhvillua me 18-19 prill 2015 nga sinagoga Beth Torah në Teksas organizuar nga Ed Matisoff, Jeff Markowitz, Earl Bills, Laura Matisoff, Steve Popik dhe Rabbi Elana Zelony. Gjatë ceremonisë u ndezën 11 qirinj në kujtim të 11 milion viktimave të holokaustit. Qiriu i njëmbëdhjetë u ndez “në nder të gjithë njërëzve shqiptar që shpëtuan hebrejtë brenda kufijve” nga Doc Vranici dhe Beso Buranaj Hoxha. Të gjithë pjesëmarrësit thanë me një zë së bashku “Ne nuk do harrojmë” pas ndezjes të secilit qiri dhe simbolizmit të tij.

 

“Holokausti edhe pas 70 viteve është shumë i vështirë për ta konceptuar. Vetëm brenda gjashtë viteve, Gjermania naziste me aleatë vranë gjatë million hebrej. Përveç këtyre janë vrarë edhe gati pesë deri në gjashtë milion të tjerë që i përkasin kombësive dhe kulturave të tjera. Secili nga këta persona kishin një emër. Secili kishte një histori. Ne i nderojmë ato teksa mundohemi të kuptojmë humbjen, duke i lexuar emrat e tyre për 24 orë. Programi “Çdo person ka një emër” thekson urgjencën dhe rëndësinë e mbledhjes së historisë gojore të holokaustit para se gjenerata e të shpëtuarve të largohet nga jeta,” tha Ed Matisoff, drejtor i Programit “Leximi i Emrave” në sinagogën Beth Torah.

Viti 2015 shënon 14 vjetorin e programit “Çdo person ka një emër” dhe deri tani janë lexuar mbi 75,000 emra, gati 5,000 emra në vit. Emrat lexohen për 24 orë, ku pjestarë të ndryshëm shqiptojnë emrat e viktimave. Në 2014 komuniteti shqiptar i Teksasit mori pjesë për herë të parë në këtë përkujtimore, nën drejtimin e Besmir Buranaj Hoxha.

Duke vënë re pjesmarrjen e jo-hebrejve Ed Matisoff tha, “ne nuk jemi vetëm”. Ndërsa Beso Buranaj Hoxha gjatë fjalimit deklaroi, “sa te ketë shqiptarë në këtë tokë, hebrejtë do kenë mbrojte përherë”.

“Disa nga emrat e viktimave të holokaustit nuk janë folur apo shqiptuar për 70 vjet. Shumicën e kohës, viktimat njiheshin vetëm nga numri, dhe disa kurrë nuk morën një memorial të duhur,” tha Ed Matisoff. Me 19 prill 2015 u zhvillua një ekspozitë fotografike në kuadër të “Ditës së Kujtesës dhe Heroizmit” organizuar dhe prezantuar nga Besmir Buranaj Hoxha i organizatës “Rrënjët Shqiptare”, me hulumtues Gjergjian Gjeloshi and Pirro Bardha. Në këtë ekspozitë Besmir Buranaj Hoxha prezantoi histori shpëtimi nga Kosova dhe Shqipëria ku thjeksoi edhe historinë shëptimit nga familja Beqir dhe Rabihane Babamusta (me fëmijët Qemal, Neki, Merushe dhe Bukurije), Ibrahim Babamusta dhe Qamil Babamusta (shoqëroi hebre nga Kavaja në Itali), familja Zylo (Zel, Dyl dhe Haxhi), familja Mehmet dhe Fitnete Babamusta (vajza Fatime). Mehmet Babamusta bashkë me vëllain e tij Isuf Babamusta dhe Mihal Lekatarin gjatë punës në Gjykatën e Kavajës kanë pajisur me pasaporta dhe identitet shiqptar qindar hebrej (178 Arshiva Shtetërore, Tiranë). Ish Ministri i Financave E’them Cara dhe Ibrahim Babamusta kordinuar veprimet nga Tirana per gjetjen e strehimit të hebrejve dhe transportimit të tyre nëpër qytete.

Neki Babamusta kujton një familje hebre, rrobaqepës, burrë grua dhe dy fëmijë. Ishte vetëm 8 vjeç kur prindërit e tij strehuan hebre në vitin 1943. “I dhamë besën hebrejve dhe i pritëm si miq për t’i bërë të ndjehen si në shtëpinë e tyre,” tha profesor Neki Babamusta. “Edhe pse ushtarët e Gestapos na drejtuan armët ne fëmijëve gjatë kontrollit nazist, nëna ime nuk tregoi ku ishin fshehur hebrejtë.”

Haxhi Zyba sot 90 vjeç kujton familjen strehuar te Rabihane dhe Beqir Babamusta. Dhe mban mend se në shtëpine e tij janë strehuar familjet e dy vëllezërve hebrej: Luiz, rrobaqepës, me grua dhe dy fëmijë (për të cilët ka deklaruar dhe Neki Babamusta në dëshminë dorëzuar Yad Vashem); dhe vëllai i Luiz, me emër David, marangoz, me grua dhe katër fëmijë. Haxhi kujton se si ndërtuan varkën dhe familja u çua në Bari të Italisë te miqtë Italian të Beqir Babamustës, me të cilën Beqiri bënte tregti në atë kohë. Haxhi Zyba tregon se familja e tij ka patur korrespondencë me hebrejtë pas luftës, kur ato ishin kthyer në Izrael.

Fatime Babamusta, vajza e Dëshmorit të Kombit Mehmet Babamusta, mban mend se në shtëpinë e saj janë strehuar disa hebrej, babai hebre me emër David, grua, vajza 1-2 vjeçe Adela dhe motra e Davidit. Në një rast tjetër kujton një vajzë hebre, babi i së cilës ishte i strehuar në një familje tjetër në Kavajë. Familjet Babamusta dhe Zyba janë në kërkim të këtyre familjeve sot.

“Shqiptarët kanë treguar kurajo dhe humanizëm të jashtëzakonshëm kur strehuan hebrej në shtëpitë e tyre për t’i fshehur nga gjermnët, duke dhënë besën. Talmud na mëson se ai që shpëton një jetë njeriu kujtohet sikur ka shpëtuar botën. Në fakt, unë sot jam këtu, kam 4 fëmijë, 14 nipa dhe 16 stërnipa. Kjo nuk do kishte ndodhur nëse nuk më shpëtuan shqiptarët,” tha Johanna Neumann, hebre shpëtuar në Shqipëri gjatë luftës.

"Çdo vit kur përkujtojmë viktimat e holokaustit, mësoj diçka të re. Zakonisht i shtohet ndjenjave të mia të humbjes, por këtë vit mësova diçka që ishte si shkëndija në errësirë. Mësova që komuniteti shqiptar ka shpëtuar hebrej dhe kjo më lehtësoi që të kem më pak dhimbje në zemër,” tha Rabbi Elana Zelony e sinagogës “Beth Torah”.

Gjatë programit me 19 prill 2015 u shfaq filmi “Besa: Premtimi” drejtuar nga Rachel Goslins, edituar nga by Christine S. Romero, me personazhe kryesore historinë e shpëtimit të familjes të Rexhep Hoxha dhe fotografit të mirënjohur hebre-amerikan Norman H. Gershman. Pas shfaqjes së filmit, Doc Vranici i Qendrës Kulturore Shqiptaro-Amerikane dha fjalimin për rolin e shqiptarëve në shpëtimin e hebrejve dhe tolerancën fetare në Shqipëri. Beso Buranaj Hoxha i Rrënjëve shqiptare prezatoi ekspozitën me titull “Historia e Refugjatëve Hebrej në Shqipëri” dhe mori pjesë në forumin e pyetje përgjigje.

Në Shqipëri janë shëptuar mbi 3,000 hebrej dhe Shqipëria është i vetmi vend në botë ku në kufijtë e saj ka patur më shumë hebrej pas luftës (1945) sesa para fillimit të luftës së dytë botërore (1940). Kjo tregon se hebrejtë gjetën strehë dhe vend të sigurtë në mikpritjen dhe bujarinë e popullit shqiptar.

 

Murat Gecaj: NJË TAKIM, ME “BEREQET” PRANVEROR…

Skicë:

NJË TAKIM, ME “BEREQET” PRANVEROR…

Nga: Murat Gecaj

Nga e majta: Hysë Hasa, M.Gecaj, Rrahman Parllaku e Isa Halilaj (Tiranë, 27 prill 2015)

Para se t’i shkruaj pak radhë, në këtë skicë, më duhet të bëj ndonjë sqarim ose saktësim. Nuk e di se si e mendojnë të tjerët, por kam përshtypjen se takime të tillë, si ky i yni sot, kanë të veçantën, por dhe të bukurën, me domethënien e tyre.

Ja, ku qëndron puna…Miku ynë i përbashkët, Hysë Hasa, me banim familjarisht në Filadelfia të Amertikës, ka ardhur këto ditë në Shqipëri, për “pushime”, siç thotë ai. Por, në fakt, atij “nuk po i zënë këmbët dhe”. Kështu, e shohim atë sa në kryeqytetin tonë, ku takon e pi kafe dhe çmallet me të afërm, kolegë, miq e dashamirë të shumtë, sa në vendlindjen e tij, pra në Kukës, por dhe deri në Vlorë.

Ndërsa në bisedat e zakonshme ne flasim për “bereqetin”, që marrim në vjeshtë, paska të tillë edhe tani në pranverë. Por ky nuk është ushqim i trupit, por i mendjes. E, fjalën e kam për librat, që botojmë e dhurojmë për kolegë e miq tanë. I kësaj natyre ishte dhe takimi ynë i sotëm, në një lokal në afërsi të Bibliotekës Kombëtare, si për ta përligjur më mirë atë. Ftesën na e kishte bërë pikërisht miku ynë Hysë Hasa. Kënaqësi e veçantë ishte, për ne të tre, se kishim të pranishëm Gjeneral lejtnant (në pension), Rrahman Parllakun-“Hero i Popullit” e “Nderi i Kombit” dhe autor i disa librave me temë atdhetare.

Nuk është hera e parë, që Hysë Hasa vjen në Atdhe duarplot, nga vendbanimi i tij. Më parë, atje ai ka shkruar dhe i ka përuruar në Tiranë, katër libra: “Vila, pjesë e krenarisë lumjane”(2008), “Mes emigrantëve shqiptarë në Amerikë”(2009), “Nga Filadelfia, në Tiranë” (2011) dhe “Mes shokësh, në shërbim të Atdheut”(2011).

Vërtet Hysa ka shërbyer ushtarak (ka studiuar dhe për letërsi), por kjo gjë nuk e ka “penguar”, që të shkruajë dhe publikojë libra me vlera të veçanta. Sigurisht, ndonjëri dhe ka tematikë të tillë. Ja, sot ai erdhi “duarplot” në atë takim të ngrohtë e domethënës. Nga çanta e tij nxori dy libra të rinj, pra si “simite të ngrohtë”, të cilët sapo kanë dalë nga shtypshkronja. Ata, ai na i dhuroi me dashamirësi. Që në pamjen e parë, këta dy libra të tërheqin, si për tëmatikën, përmbajtjen e pajisjen me mjaft fotografi, por dhe me sasinë e faqeve. I pari e ka titullin “Dritare kohe, në mençurinë kuksiane”, me 545 faqe. Ndërsa i dyti, me 483 faqe, mban titullin “Kontribute atdhetarie-I”(Portrete ushtarakësh kuksianë). Pra, nënkuptohet që do të ketë dhe pjesë të tjera, në të ardhmen.

Nuk do të ndalem në përmbajtjen e këtyre dy librave të rinj, nga Hysë Hasa, pasi ai na njoftoi që do të bëjë përurimin e tyre, në ditët e para të majit 2015. Sigurisht, aty do të flitet më imtësisht, si për vlerat dhe mesazhin, që ata përcjellin, sidomos te brezi i ri.

Në këtë takim të sotëm, sigurisht, ne folëm dhe për botime tonat, pasi secili ka disa të tillë. Por, njëkohësisht, e uruam dhe e përgëzuam këtë mik tonin e autor prodhimtar, nga i cili presim dhe jemi të bindur, që do të marrim libra të tjerë, në të ardhmen.

Tiranë, 27 prill 2015

 

Hamit ALIAJ

Hamit ALIAJ
Mjeshtër i Madh
EMRI I ISLAM LAUKAJT ME JEHONË NGA VENDLINDJA E TIJ
Përshendetja në Ceremoninë e dekorimit të dr. Islam Lauka, ambasador, me titullin e lartë “Qytetar Nderi” i qytetit të B.Currit – kryeqëndres administrative të rrethit të Tropojës.
Përshendetje të gjithëve!
Vepra librore e dr. Laukës, që nga libri i parë “Evolucioni i çështjes së Kosovës dhe gjendja e tij aktuale”, i botuar në rusisht, më 1994 e deri tek libri i sotëm “Kosova e pavarur ose dështimi i kryqëzatës ruso-serbe” përbën një tërësi unikale dhe ka vetëm një temë: atë të çështjes kombëtare shqiptare, pa zgjidhjen e së cilës Ballkani s’do të ketë kurrë qetësi, siç është nënvizuar nga shumë mendje objektive.

Për rëndësinë e këtyre librave të Islam Laukajt dhe vlerësimet që kanë dhënë për të personalitete botërore që janë marrë më ceshtjen e Kosovës dhe atë ballkanike si Noel Malkolm, Janosh Bugajski etj., kam folur në dokumentarin që do të shihni pas pak, por do të ndalim në njërin nga mesazhet intelektuale që përçon kjo vepër.
Gjatë leximit që u kam bërë librave të Islam Laukajt, vazhdimisht m’u kanë kujtuar dy libra jashtëzakonisht të rëndësishëm në historinë tonë, të cilat për mjerimin tonë akademik, janë lënë në harresë ose nuk përmenden fare.
1. I pari është libri “E vërteta mbi Shqipërinë dhe Shqiptarët” i Pashko Vasës, i
shkruar me urgjencë më 1878, në vitin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit dhe Kongresit të Berlinit, njëkohësisht dhe i botuar më 1879, në gjuhët turqisht, persisht, greqisht, italisht, frengjisht e gjermanisht. Një libër me të dhëna historike, gjuhësore, gjeografike, etj., që iu shpërnda me urgjencë kancelarive europiane, që s’kishin asgjë të shkruar për Shqipërinë dhe shqiptarët, veçse imazhit të një province të Perandorisë Osmane.
2. I dyti është një libër që s’është botuar kurrë, por ka pasë rëndësi sa njëqind vjet diplomaci apo qëndrese kombëtare. Është një libër i përgaditur po me urgjencë nga Fan Noli e Faik Konica, me të dhëna historike, gjeografike, gjuhësore, etj., etj., për Shqipërinë e Shqiptarët dhe që i është dhënë Presidentit Uillson nëpërmes Zonjës së tij, disa muaj para se Ai të vinte në Konferencën e Paqes në Paris në mbarim të Luftës së Parë Botërore. Dhe dihet se vetoja e Presidentit Uillson e shpëtoi nga zhbërja apo shuarja e plotë e hartës që kemi sot, të kësaj Shqipërie, gjithsesi të cunguar.
Pa bërë krahasime, dua të nënvizoj faktin se librat e Islam Laukës janë shkruar në kohën e duhur, në momentin më të nevojshëm historik për Kosovën, disa vite para se atje të pëlciste Lufta dhe kanë pasur ndikim shumë pozitiv në qarqet diplomatike e politike vendimmarrëse për Kosovën. Dhe ky zë bubullues ka kushtrimuar së pari në kryeqëndren e Pansllavizmit, në Moskë.
Është meritë personale e autorit se disa nga ato libra janë botuar në gjuhët arabe, sllave e anglo-saksone, me financimin e vet autorit gjë që i bën me hije të zeza burokracitë e të paktën dy ministrive të jashtme të dy minishteteve tona: Shqipërisë e Kosovës.
Ky është e duhet të jetë roli i intelektualit atdhedashës, aq i nevojshëm, aq emergjent, në depresionin e thellë kombëtar që zotëron sot në gjithë hapësirën tonë shqipfolëse.
Në fund më lejoni ta uroj për titullin “Qytetar Nderi” mikun tim të rinisë së hershme, Islam Lauka, me një metaforë: Shumica prej jush këtu, në bjeshkë apo gryka shkëmbinjsh, në fëmijërinë tuaj e kemi provuar jehonën. Keni thirrur emrin tuaj dhe atë emër, me jehonë ua ka përseritur guri, kershi. Shumë media, shumë ekrane e kanë përseritur emrin e Islam Laukës në vite, por asnjë s’e ka pasur rëndësinë që ka përseritja e emrit të tij sot, nga gurët e qytetit të vendlindjes.
Ju faleminderit për dëgjimin!
B.Curri, 17 prill 2015
 

Murat Gecaj: “NXËNËSIT DHE MIQTË MË BEJNË TA HARROJ PLEQËRINË DHE TË NDIHEM E LUMTURUAR…”

Portret:

“NXËNËSIT DHE MIQTË MË BEJNË TA HARROJ PLEQËRINË DHE TË NDIHEM E LUMTURUAR…”

Nga: Murat Gecaj

Pavlina Terezi, “Mësuese e merituar”

1.

Mësuesen e paharruar nga Korça, Pavlina Terezin e kujtojnë me nderim e mall, jo vetëm të afërmit, por dhe ish-kolegët e ish-nxënësit e panumërt të saj. Me jetën e përkushtuar në profesionin e bukur, që ajo zgjodhi, la gjurmët e një njeriu të veçantë, duke fituar zemrat e sa e sa brezave të nxënësve, që ajo u dha dituri e culture, por dhe të prindërve të tyre. Njëra nga këto nxënëse është edhe dr. Lili Kristuli, e cila thotë fjalët më të përzemërta për mësuesen e saj. Ndër të tjera, ajo shprehet: “Me lëndën, që na jepte Zjushë Pavlina, pra me gjeografinë dhe, në përgjithësi, me fjalën e saj të ngrohtë e të ëmbël, të një edukatoreje të talentuar, ka lënë gjurmë të pashlyera në tërë jetën time”.

Në orët e mësimit të gjerografisë ajo u fliste me pasion nxënësve të saj për bukuritë e rralla të vendlindjes dhe të gjithë Shqipërisë sonë të dashur. Se donte që nesër, në profesionet që do ta zgjidhnin në jetë, t’i përkushtoheshin Atdheut me të gjitha aftësitë e tyre mendore e fizike, për ta bërë atë sa më të bukur, të pasur dhe të përparuar.

2.

Në vitet e shkollimit, Pavlina Terezi mori dituri e kulturë perëndimore, të cilat dinte aq mirë t’ua yransmetonte nxënësve të saj. Diplomën e shkollës së lartë e mori në Itali dhe, sigurisht, krahas gjuhëve të tjera, si psh frengjishten, gjuhën italiane e zotëronte shumë mirë. Që në moshë të re ajo kishte lexuar me dëshirë libra të ndryshëm, sidomos letrarë dhe kjo gjë la gjurmë në jetën e mëvonshme të saj. Prandaj iu përkushtua edhe shqipërimit të disa librave nga gjuha italiane. Të tillë, mund të përmendim: “Një grua dhe dashuria”e “Mbreti Mida” dhe pjesë të zgjdhura të librit “Nga jeta e njerëzve të mëdhenj”. Libri i fundit,që ajo shqipëroi, ishte romani “Midis dy shpirtërave”, të shkrimtarit M.Delly.

Në vitet e pensionit, kjo mësuese veterane ishte e rrethuar me dashuri nga ish-kolegë e ish-nxënës të shumtë dhe nga njerëzit tjerë, që e njihnin. Prandaj ajo shprehej e emocionuar dhe me sytë e përlotur: “Shkrimet e leximet, letërsia e përkthimet dhe vizitat e ish-nxënësve të dhe miqëve të mi, më bëjnë ta harroj pleqërinë dhe të ndihem e lumturuar”. Është mjaft domethënëse, që poetja Zhaneta Ogranaja ia ka kushtuar asaj librin me titullin, “Po të dhuroj”.

Me këto ndjesi të bukura për jetën e saj të përkushtuar, Pavlina Terezi i mbylli sytë përgjithnjë në moshën 90-vjeçare, më 30 shtator 2011, duke lënë pas një emër të nderuar dhe të paharruar. Për meritat e shumta në profesionin e saj, mësuese dhe edukatore e brezit të ri, ajo u nderua nga Presidendti i Republikës së Shqipërisë me disa dekorata dhe me titullin e lartë “Mësuese e merituar”.

Tiranë, prill 2015

 

Valentina Gjoni:Shfaqet nё Romё filmi shqiptar Virgjёr e betuar

Valentina Gjoni

Shfaqet nё Romё filmi shqiptar Virgjёr e betuar


Filmi shqiptar “Vergine giurata-Virgjёr e betuar” i realizuar nё Shqipёri ёshtё dubluar nё Cinecittà, nё Romё dhe po shfaqet kёto ditё. Filmi nёn regjinё e Siçilianes Laura Bispuri tregon pёr historinё e 6 vajzave Shqiptare nga Kosova qё ёndrrojnё tё jenё tё lira dhe, vendosin tё presin flokёt, tё jetojnё si meshkuj duke u betuar se do tё jenё pёrjetёsisht tё virgjёra nё mёnyrё qё tё lirohen nga padrejtёsitё maskiliste ku ende nё zonat veriore tё Shqipёrisё ekzistojnё. Nёn interpretimin e personazhit kryesor, Alba Rohrwacher, qё interpreton rolin e Hanёs e mё pas nё film ndryshon identitet pret flokёt dhe vishet si djalё, vendos tё jetojё nё kёtё mёnyrё dhe, vetёquhet Mark. Historia ёshtё mjaft rrёnqethёse dhe dramatike , pas humbjes sё prindёrve ajo jeton tek xhaxhai Gjergji, interpretuar nga Bruno Shllaku. Ajo rritet me kushёrirёn e saj Lila, qё interpretohet nga aktorja Flonja Kodheli. Vajzat sёbashku ndajnё emocionet, ёndrrat dhe dёshirat. Nёn skenarinё e Françeska Manierit vihen re episode dhe peripeci tё ndryshme qё tregojnё se figura e femrёs nuk mund tё jetё e lirё dhe tё vendos pёr fatin e saj por mbetet gjithnjё e shtypur nga dominimi maskilist nё zonat veriore tё Shqipёrisё ku ende zbatohet Kanuni i Lekё Dukagjinit qё transmetohet gojarisht dhe, ku roli e figura e femrёs ёshtё e varur nga babai, vёllai apo burri. Idea e realizimit tё filmit ishte pёr tё treguar figurёn e femrёs nё zonat veriore tё Shqipёrisё, ku sipas shkrimtares shqiptare Elvira Dones ishte edhe qёllimi i botimit tё romanit tё saj “Vergina giurata” e cila tregoi se ende nё zonat e thella malore tё Shqipёrisё edhe martesa e shumё tё rinjve bёhet ende e kombinuar ku babai apo xhaxhai vendos pёr ta dhe tё ardhmen e tyre. Hana, personazhi kryesor nё film ёshtё njё vajzё e thjeshtё qё ёndrron tё jetё e lirё dhe e pavarur por pёr tё arritur njё gjё tё tillё mёnyra e vetme ёshtё tё jetojё si djalё. ”Vetёm kёshtu mund tё ketё profum lirie nё Bjeshkёt e Nemuna”:- thoshte ajo. Filmi ёshtё xhiruar nё Shqipёri, Kosovё, Itali dhe Zvicёrr. Pas shumё problemesh dhe afrontimesh tё sё pёrditshmes Hana qё pas betimit tё saj se do tё jetё gjithmonё e virgjёr dhe do tё jetojё si djalё detyrohet tё emigrojё nё Itali e mё pas nё Amerikё nё kёrkim tё feminilitetit tё humbur nё vendin e saj. Filmi po shfaq shumё interes dhe kureshtje tek publiku, nё veçanti pjesё tё caktuara qё tregojnё pёr Kanunin e Lekё Dukagjinit dhe çuditёrisht pёr ruajtjen e tij nё vite, interpretimin e tij nё zonat veriore tё Shqipёrisё edhe nё kohёt e sotme moderne.


 


Faqe 17 nga 110