Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Debattartiklar-Debatt artikuj
Debatt artikuj

Nga Ajet Nuro: Fëmijët e shqiptarëve të Montrealit u takuan me babagjyshin e vitit të ri

Fëmijët e shqiptarëve të Montrealit u takuan me babagjyshin e vitit të ri

Foto grupi me babagjyshin e vitit të ri

Nga Ajet Nuro

Ditën e dielë, më 22 dhjetor 2013 nuk ishte për të dal nga shtëpia. Bora që kishte rënë të shtunën dhe gjatë natës duke zbardhur e diela, kishte paralizuar lëvizjet në provincën e Kebekut dhe kuptohet edhe në Montreal.  Madje mediat lokale i ftonin qytetarët të qëndronin në shtëpi dhe të dilnin nëse do të ishte e nevojshme… Por, fëmijët e shqiptarëve të Montrealit ishin të ftuar nga Bashkësia e Shqiptarëve të Kebekut në Montreal, të takoheshin me babagjyshin e Vitit të Ri apo me Babadimrin siç e quajnë disa të tjerë. Në këto kushte, dukej e pamundur të pritej një aktivitet i suksesshëm. Megjithatë, duke qenë se kam ndjekur prej vitesh një aktivitet të tillë, mund të them se aktiviteti i këtij viti ishte më i suksesshmi i këtij lloji dhe ndoshta nëse koha do të ishte edhe ajo në anën tonë, ndoshta aktiviteti do të ishte akoma edhe më i suksesshëm.

Organizatorët e filluan aktivitetin me konkurse gjuhësore, historike e gjeografike që në fakt kishte të bënte me njohuri të mara në klasë në shkollën shqipe. Fëmijët, të ndarë në dy grupe, treguan përgatitje të mirë në fushat e sipërpërmenduara dhe në fundhttp://cdncache-a.akamaihd.net/items/it/img/arrow-10x10.png morën si shpërblim libra në gjuhën shqipe të dhuruara nga qeveria e Kosovës.

Pastaj fjalën e rastit e mbajti kryetari i Bashkësisë së Shqiptarëve të Kebekut në Montrealhttp://cdncache-a.akamaihd.net/items/it/img/arrow-10x10.png z. Hysni Marku që theksoi rëndësinë që Bashkësia u kushton fëmijëve dhe sidomos mësimit të gjuhës shqipe. Fëmijët janë e ardhmja jonë dhe duam që ata të ruajnë traditat dhe zakonet tona më të mira dhe duam që ata të ngelen shqiptarë dhe kjo arrihet nëse ne ia dalim të ruajmë tekhttp://cdncache-a.akamaihd.net/items/it/img/arrow-10x10.png ata gjuhën shqipe. Pastaj ai foli për masat që bashkësia ka marr për hapjen dhe mbajtjen e shkollës shqipe. Ne dëshirojmë të kemi sa më shumë fëmijë me qëllim që justifikojmë gjithë sa shoqata bënë për shkollën shqipe. Ai falenderoi, prindërit dhe fëmijët pjesmarrës, koordinatorin e shkollës shqipe z. Gerti Bajraktari si dhe mësuesit Alban Zeneli dhe Etleva Xhaferi. Dua të theksoj edhe fjalët e z. Genci Trebicka që iu drejtua prindërve duke i falenderuar për sakrificat që ata bëjnë për t’i çuar fëmijët në shkollë dhe për pjesmarrjen në këtë aktivitet, por, – tha ai, do të ishte mirë që të flinsnit edhe me fqinjin tuaj, ose me një prindër tjetër që Ju njihni dhe që nuk i ka fëmijët në shkollë, për t’i kërkuar që edhe ai t’a sjelli fëmijën në shkollë sepse kështu e mbajmë shkollën dhe gjuhën shqipe gjallë.

Kuptohet që pjesa më e rëndësishme e aktivitetit ishte pritja e babagjyshit të vitit të ri dhe ndarja prej tij e dhuratave. Babagjyshi, përveç dhuratave, iu përgjigj shumë pyetjeve kurioze të fëmijëve.

Mendoj se prindër dhe fëmijë u kënaqën nga aktiviteti. Në aktivitet u shfaqën edhe filma shqiptarë për fëmijë si dhe u kënduan këngë kushtuar vitit të ri. Për realizimin e aktivitetit duhet falenderuar përfshirja e drejtpërdrejtë e kryetarit të Bashkësisë z. Marku, koordinatorit të shkollës shqipe në këshillin drejtues të kësaj shoqate z. Bajraktari dhe dy mësuesit e shkollës. Shpresojmë që një aktivitet i tillë të tërheqi në të ardhmen gjithë fëmijët shqiptarë.

Ajet Nuro

Ky email po mbrohet prej spambots-ave, të duhet JavaScript me e pa

Montreal, më 24 dhjetor 2013

 

Pierre-Pandeli Simsia : Ditët e Letërsisë Shqipe në Michigan

Ditët e Letërsisë Shqipe në Michigan, aktiviteti i rëndësishëm i vitit në Diasporën Shqiptare në Amerikë, ka hyrë në kalendarin kulturor letrar të vitit

Nga Pierre-Pandeli Simsia

Për të 12-in vit radhazi, nën kujdesin e Revistës KUVENDI, me botues shkrimtarin Pjetër Jaku dhe stafi i tij, në Michigan, Sh.B.A. më 7 dhe 8 dhjetor, 2013, u mbajt aktiviteti i rëndësishëm i vitit: "Ditët e Letërsisë Shqipe"

Është bërë tashmë traditë për mbarë krijuesit letrarë që jetojnë në Sh.B.A. në muajt e fundit të vitit të dërgojnë krijimet e tyre letrare të pabotuar ndonjëherë pranë revistës KUVENDI për të qenë pjesë e konkursit që mbahet në Michigan.

Botuesit i KUVENDI-t, shkrimtari Pjetër Jaku kishte kohë që kishte njoftuar komunitetin si për ta rikujtuar atë aktivitet.

Nuk kishte ftesa personale, njoftimi ishte i hapur që çdo krijues letrar, çdokush të merrte pjesë me dëshirën e tij. Dhe nuk ka asnjë arësye pse të dërgohen ftesa personale kur aktiviteti i përvitshëm tashmë dihet, është i hapur për cilindo dhe ka marrë formën e tij të plotë.

Unë, duke qenë pjesëmarrës për të disatën herë në atë aktivitet, mbresat dhe përshtypjet e shkëlqyera që kam marrë dhe i ruaj në kujtesën time nga organizatorët, miqtë pritësa, që me angazhimin e tyre, me seriozitetin e punës së tyre që çdo gjë të shkojë sa më mirë, e prisja me dëshirë ardhjen e datës së caktuar. Sivjet kisha edhe një arësye tjetër që më nxiste dhe më dukej paksa e largët dita e aktivitetit; e kisha vendosur, të shkoja bashkë me bashkëshorten time...

E shtunë, 7 dhjetor 2013.

Avioni i kompanisë ajrore DELTA Air Line, pas një orë e dyzet minuta nisje nga Nju Jorku, mbërin në mesditë në aeroportin DTW, Detroid.

E dija, sekretari i Vatrës për shtetin e Michiganit Mondi Rakaj, pas bisedës telefonike që kishim bërë më parë, do na priste në aeroport.

Aeroporti DTW për mua tashmë është bërë vend i  njohur...

Duke zbritur shkallët për në hollin e madh drejt daljes, mes njerëzve të shumtë, seç ndjeva një si ngërç në veten time. Më ishte mësuar syri që për disa vite me radhë, bashkë me miqtë e tjerë që dalin e na presin në aeroport ne të ardhurve nga shtetet e tjera të Amerikës, ishte edhe një mik tjetër; fytyrëqeshur, gazmor, letrar, me humor...  dy vite që nuk e shoh në dalje të aeroportit; ka një vit që nuk merr pjesë në aktivitetin e madh të letërsisë që zhvillohet. M'u shfaq përpara syve ai trup, ajo fytyrë dhe më dukej se do më dilte përpara e do përqafoheshim ashtu si vitet e tjera... Zef Lleshi! Na mungon...

Në ato çaste të trishta emocionale, dëgjoj tingullin e telefonit. Ishte Mondi Rakaj.

Jam këtu në aeroport, më thotë. I them numrin e derës dalëse.

Me Mondin kisha pak muaj që isha takuar, sivjet isha i ftuar në ceremoninë  e dasmës së tij...

Takimi me Mondin ishte edhe emocional edhe befasues. Kishte ardhur bashkë me babanë e tij, zoti Pal Rakaj.

U përqafuam si përherë si vëllai me vëllanë...

Mondi, përveç preokupimit për ndihmën që jep si çdo vit për festën e letërsisë, kishte edhe diçka tjetër; bashkëshortja e tij ishte në ditët e fundit të sjelljes në jetë të foshnjes së tyre të parë.

Mondi është intelektual, biznesmen i suksesshëm, djalë "flori" si i thonë fjalës dhe ka nga të ngjajë, përderisa edhe i ati, zoti Pal Rakaj është i tillë.

Kemi krijuar miqësi me njëri tjetrin dhe biseda, sigurisht bëhet miqësore.

Miqtë pritësa nëpër vite kanë një "traditë", gjatë rrugës nga aeroporti për në hotel, ndalojnë në restorante të ndryshme për të na drekuar. Kështu bënë edhe ata at e bir, Pal dhe Mondi Rakaj.

Të zotët e shtëpisë, Pjetër Jaku dhe Alfons Grishaj, si gjithmonë edhe kësaj here kishin merakun e tyre për mbëritjen tonë. Pasi u siguruan nga Mondi që kemi ardhur dhe ndodhemi në restorant, ne vazhdojmë rrugën për në hotel.

Gjatë bisedës me ta, mësova se edhe sivjet në atë aktivitet, do ishin edhe miqtë e mi, shkrimtari Naum Prifti me vajzën e tij Rafaela Kondi dhe shkrimtari tjetër Fatos Kongoli me bashkëshorten e tij, Lili, me të cilët kemi qenë bashkë në disa aktivitete.

Edhe me këta dy miqtë e mi, është e disata herë që ne takohemi dhe jemi pjesëmarrës në Michigan dhe në festa të tjera.

Sigurisht, e prita me gëzim pjesëmarrjen e tyre...

Në orët e mbasdites, Alfonsi më njofton të bëhemi gati; do vijë të na mari për të bërë ritualin e përvitshëm...

Zbresim poshtë dhe, në hollin e hotelit takohemi me shkrimtarët Naum Prifti e Fatos Kongoli, bashkëshortja e tij Lili, dhe Rafaela Kondi.

Edhe pse kishim pak kohë që ishim takuar me njëri tjetrin, përsëri, takimi në raste të tilla ka të veçantën e tij; takohemi dhe përqafohemi me mall e dashuri

Nuk vonoi shumë dhe në hyrjen e hotelit u shfaqën dy miqtë tanë me makinat e tyre: Alfons Grishaj dhe Kujtim Qafa.

Edhe pse kam folur dhe shkruar herë të tjera për gjithë ata njerëz të mirë bujarë e mikpritësa, prap, sa herë takohemi, aq më shumë na e shtojnë dashurinë, respektin, vlerësimin.

E ç'farë duam më tepër ne nga miqtë, shokët tanë, kur ndodhemi përballë njëri tjetrit dhe shohim krahapjet e tyre, kur përqafohemi si vëllai me vëllanë, buzëqeshtjet në fytyrat e tyre gazmore. Ajo buzëqeshje që flet më shumë se sa fjalët e urimit dhe mirseardhjes, ai shkëlqim rrezatues në fytyrat e tyre...

Me bisedë të ngrohtë, nuk e ndjemë largësinë disa minutëshe nga hoteli, kur makinat ndalojnë përpara Kafes KUVENDI.

Të tjerë miq e shokë, të  njohur e të panjohur na presin atje.

Kafe KUVENDI është një strehëz e ngrohtë, në çdo orë  të ditës është e mbushur plot me klientë. Unë, pothuajse, pjesën më të madhe të atyre njerëzve, miqve, klientëve i njoh nga vitet e tjera.

Në hyrjen kryesore të Kafes na presin të qeshur të zotët e shtëpisë, pronarët e kafes, shkrimtari Pjetër Jaku dhe bashkëshortja e tij, poetja Elinda Marku.

Më ka shoqëruar përherë ajo buzëqeshja e Pjetrit që flet shumë. Përveç fjalëve refren: Mirëse na keni ardhur, ju lumshin këmbët... dëgjoj nga ata të dy edhe fjalët: na e ke bërë shumë qejfin kjësaj here... E kishin fjalën për vajtjen time me bashkëshorten.

Salla e kafenesë ishte plot me miq dhe takohemi me radhë: Dom Ndue Gjergji, Dom Fran Kola, Luigj Gjokaj, Nevrus Nazarko, Nexhip Ejupi, Monela Jaku, Gjovalin Lumaj, Gjeto Ivezaj, Prek Topalli, Pal Rakaj, Luvigj Stërbyçi, Mondi Rakaj, Reshat Sahitaj, Tomë Paloka, Valentin Lumaj, Ruzhdi Gjokaj, Gazmend Kishta...

Midis miqve,  shohim një femër amerikane, e panjohur për ne, Ashley Wood. Ndërsa shtrëngojmë duart, dëgjojmë të na flasë shqip, një shqipe të pastër dhe pastaj bisedën e kthente në anglisht. U prezantua: Ashley Wood, e ardhur enkas nga North Carolina për të qenë pjesëmarrëse në aktivitet.

Mësuam se sivjet, aktiviteti në Michigan kishte filluar që në datën 5 dhjetor me pritjen e Ashley-t dhe të shkrimtarit Reshat Sahitaj, i cili kishte ardhur para një jave.

Ishte interesante dhe për t'u vlerësuar ajo femër amerikane, e "dashuruar" me shqiptarët, me gjuhën shqipe, me traditën, kulturën tonë

Brenda disa muajve, Ashley kishte mësuar të komunikonte në gjuhën shqipe edhe pse gjuha jonë për të ishte e disata gjuhë që ajo i zotëron.

Ajo është duke shkruar një libër dedikuar shqiptarëve, Shqipërisë që edhe do përkthehet së shpejti.

Siç e kam përmendur edhe më parë, ambienti në Kafen KUVENDI është ambient shqiptar; jo vetëm reliket dhe pikturat e ndryshme, tre ekranet e mëdhenj televizori që transmetojnë vetëm programe shqiptare, por edhe klientela është pothuajse e gjitha shqiptare. Një Shqipëri të vogël në mes të Michiganit.

Zumë vend në tavolinat e bashkuara për të darkuar.Të zotët e shtëpisë nuk i "mbante vendi" nga gëzimi. Pjetri, Elinda, Alfonsi, Monela, dukeshin sikur mbanin peshën më të madhe të asaj darke të paharuar

Meze të ndryshme, ushqim i bollshëm, i shijshëm, shumllojshmëria e pijeve të ndryshme alkoolike dhe jo alkoolike; raki rrushi të zjerë vetë, verëra të markave të ndryshme...(Sa na kishte marrë malli për atë të uruar raki rrushi të zjerë vetë... Sa shumë na shijoi mes mive të shumtë) Por, më shumë se rakia dhe ushqimi i shijshëm, ne po shijonim dashurinë, respektin, mikpritjen e madhe që tregonin ata njerëz të mrekullueshëm,  bujarë, e zemërmirë me ne të gjithë.

E ndërsa tavolinat ishin plot dhe darka duhej të fillonte, zoti Pjetër Jaku, me gotën e urimit në dorë na uroi mirseardhjen.

Elinda dhe Monela janë gjithmonë në lëvizje. Lëvizin, duke parë tavolinat nëse mungonte diçka apo jo...

Alfons Grishaj-t i ka dhënë Zoti një dhunti të veçantë... Është edhe mjeshtër në organizimin dhe drejtimin e ceremonive të tilla gazmore e miqësore.

Me dhuntinë dhe shkathtësinë që e karakterizon, ai na "detyroi" të gjithëve të bënim një përshëndetje në formën edhe të një prezantimi.

E si mund të kalohej kollaj prezantimi nga i mirënjohuri, mjeshtri Gjovalin Lumaj, që çdo fjalë që shprehte, çdo varg, çdo përshëndetje e kalonte me humor me fabulat e tij.

Po Nevrus Nazarko?! Humori i tij na befasoi dhe i dha edhe më shumë emocione gëzimi mbrëmjes.

Pjesë të shoqëruara edhe me kujtime nga fëmijëria e tij dha edhe Luvigj Stërbyci.

Në fjalën e tij plot humror, zoti Nevrus Nazarko kur foli edhe për krijuesit letrarë, nuk la pa përmendur edhe pikën e dobët timen, ajo që më ka shoqëruar gjatë gjithë fëmijërisë, rinisë, jetës sime; mbajtja mend e shumë këngëve shqiptare nëpër vite.

Kur më erdhi radha mua për prezantim përshëndetjen time, pasi fola edhe për këngët e shumta që i mbaj mend, duke përmendur edhe intervistat e ndryshme që kam dhënë në televizione dhe radio të ndryshme këtu dhe në Shqipëri, recitova vargjet e këngës kënduar nga Arif Vladi dhe dubluar nga Valdete Hoxha: "Në mërgim u end shqiptari/ anembanbë kudo në botë/ asnjëherë gjumi s'e zuri/ për Liri për këtë tokë/ kalojnë vitet, kalojnë shekujt, kësula e bardhë si borë mbi vetull, mallin prush të mërgimtarit, nuk e fiku asnjë shekull/ hej Shqipëri, Shqipëria jonë/ balli të ndrit në histori/ krenari na jep gjithmonë, trime moj Shqipëri/

Pasi mbarova recitimin fillova ta këndoj edhe me melodi.

Ishte një ambient tepër i këndshëm, që vetëm ne që e jetuam e kuptojmë se sa kënaqësi shpirtërore po ndjenim.

Po na dukej vetja si pjesëtarët të së njëjtës familje që ishim mbledhur e po gëzonim së bashku. Dhe në fakt ashtu ishte, përderisa edhe të zotët e shtëpisë, edhe miqtë pritësa na i kishin krijuar të gjitha mundësitë dhe ambientin.

Mes atij gëzimi, më vjen një mesazh nga miku im, nga miku i familjes Jaku, miku i KUVENDIT, shkrimtari Roland Musta. E përshëndeste aktivitetin shkrimtari Musta dhe ndjehej shpirtërisht mes nesh në ato çaste.

Ia transmetova të pranishmëve urimin e Landit, i cili u mirëprit me duartrokitje.

Në biseda të lira me njëri tjetrin përreth tavolinave, Rafaela Kondi më fton pranë saj. "Ka ardhur koha t'ia marrim tani, ashtu si dimë ne vetë..." E kishte fjalën se kishte ardhur koha që ne të këndonim.

Filluam të këndojmë këngë të ndryshme nga krahinat e vendit edhe pse zëri nuk më dilte mirë; ndoshta nga avioni, ndoshta nga moti i freskët... Pjetër Jaku, që gjatë gjithë kohës i ndriste buzëqeshja në buzë,  na thotë se kishte edhe fizarmonicist që të na shoqëronte.

E ndërsa këndonim këngët e vendit tonë, unë "zbulova" edhe një adashin tim për këngët: Prek Topalli ishte mjeshtër, jo vetëm që këndonte bukur, por edhe dinte dhe mbante mend shumë këngë.

Jemi bërë edhe ne pjesë e atij komuniteti, e atyre njerëzve që vetëm mirësi dijnë të japin

Sa bukur! Sa dëshirojmë të kemi përherë ambiente të tilla të gëzueshme në komunitetin tonë...

Edhe pse kishte kaluar mesnata dhe neve nuk na vinte të çoheshim nga vendi, menduam se ishte koha për të ikur, të pushonim disa orë në hotel, sepse edhe e diela ishte e programuar me veprimtaritë e tjera...

E diel, 8 dhjetor, 2013

... Përsëri zilja e telefonit. Përsëri Alfons Grishaj dhe Kujtim Qafa na njoftonin të bëhemi gati se po vinin të na merrnin me makina.

Duke shëtitur udhëve të Michiganit, makinat ndalojnë në një restorant, pronari i të cilit ishte shqiptar.

Miqtë si çdo vit, kishin menduar ngrënien e mëngjesit në atë restorant.

Ndërsa po shijonim mëngjesin miq të tjerë nga Kafe KUVENDI na njoftojnë se po na presin, madje dhe po vonoheshim...

Zot! Çfarë njerëz të mrekullueshëm! Sa të mirë... Edhe pse kam shkruar viteve të tjera, prap pena nuk rresht së shkruari për mikpritjen, bujarinë, zemërgjërësinë që kanë ata bashkatdhetarë, ai komunitet kaq i shkëlqyer, që duhet ndihmuar dhe përkrahur nga të gjithë ne...

Kafja KUVENDI përsëri mëngjesin e asaj të diele, pas restorantit ishte stacioni i radhës. Ndërsa Pjetri, Elinda, Monela na servisnin kafenë të shoqëruar edhe me pjet alkoolike, klientë të ndryshëm na përshëndesin, vijnë e na takojnë.

Të shkruash është pak ndaj emocioneve dhe kënaqësisë që ndjejmë në ambiente të tilla.

Vjen e ulet pranë, miku ynë, aktori i talentuar Ndue Gjekaj, i cili së  bashku me Rafaela Kondin ishin përzgjedhur për të drejtuar mbrëmjen e madhe të letërsisë. Një përzgjedhje e shkëlqyer e dyshes Kondi-Gjekaj, ashtu siç ishte e shkëlqyer edhe përzgjedhja e jurisë: Gjovalin Lumaj, Arben Dervishi, Ruzhdi Gjokaj.

Zoti Gjeto Ivezaj, sigurisht si vitet e tjera nuk mund të mungonte edhe në atë takim.

Ulemi në kolltuqet e Kafe Kuvendit dhe biseda e ngrohtë dhe miqësore shoqërohet me kafenë dhe pijet e ndryshme që na servirin të zotët e shtëpisë bashkë me programet televizive shqiptare.

Mes asaj bisede të këndshme, hapet dera dhe hyn bjondina, Ashley Wood. E thjeshtë, popullore, si të ketë jetuar dhe i është përshtatur traditës shqiptare. Mirmëngjes, na përshëndet në gjuhën shqipe, na takon dhe na përqafon me mall.

Ashley na lexon pjesë nga libri i saj që e ka në botim në gjuhën angleze dhe Rafaela Kondi na e përkthen. Madje, Ashley na e tregoi edhe historinë e saj se si ishte njohur me shqiptarët, ndihmën e madhe që ata i kishin dhënë dhe i ishin gjendur në çaste të vështira të jetës së saj...

Për të disatën herë shprehte vlerësimin për shqiptarët, për Kishën Katolike "Shën Pali", për Dom Ndue Gjergjin, për Dom Fran Kolën, për Pjetër Jakun, Alfons, Grishaj, Elinda Marku...

Përsëri meraku i miqve organizatorë, të zotët e shtëpisë. Kishte kaluar mesdita dhe po mendonin të drekonim.

Po a mund të lihej ai ambient kaq i ngrohtë miqësor?! Shprehëm të gjithë dëshirën se, shtëpia jonë tani është këtu, tek kjo sofër e KUVENDI-t

Prap ushqim i bollshëmdhe i shijshëm, pije të ndryshme...

Nuk po na bëhej të çoheshim, por edhe duhej të pushonim pak orë, për të qenë gati në mbrëmje për festën e madhe të Letërsisë, për të cilën edhe kishim shkuar.

Pas një pushimi pakorësh në hotel, përsëri i njëjti ritual; zilja e telefonit na njofton të bëhemi gati: Po vijmë t'ju marim me makina...

Salla e madhe "Gjergj Kastrioti" në Kishën e Shën Palit, ishte menduar të zhvillohej aktiviteti i rëndësishëm.

Bashkatdhetarë të shumtë kishin ardhur në atë sallë për të qenë pjesëmarrës, për të festuar të gjithë së bashku.

Unë, jam pjesëmarrës për të disatën herë në Michigan, ndjej emocione të forta dhe nostalgji kur bashkëkombas të ndryshëm vijnë e më takojnë, përqafohemi, shmallemi... Takohem me përjthyesen Aida Dismondy, me zonjën Mirela Grishaj, me aktorin Arben dervishi, me drejtorin e Albanian TV of America, zoti Gani Vila...

Në skenë shohim dy këngëtarët e mirënjohur Hana dhe Nikollë Prelaj, të cilët do shoqëronin mbrëmjen me zërat e tyre melodiozë dhe këngët aq të dashura që ata mjeshtërisht i interpretojnë.

Programin e hapin Rafaela Kondi dhe Ndue Gjekaj.

Ashtu siç e kisha parashikuar, një prezantim brilant, gërshetim i bukur i dy zërave melodiozë, timbrik, me skenar nga poeti, mjeshtri i humorit dhe fabulave, Gjovalin Lumaj.

Fjalën hyrëse përshëndetëse e mbajti Zoti Nevrus Nazarko

Pastaj përshëndetën me radhë: Dom Ndue Gjergji, Dom Fran Kola, Reshit Sahitaj, i cili edhe recitoi poezi nga Pjetër Jaku, shkrimtari Naum Prifti, shkrimtari Fatos Kongoli, Pierre-Pandeli Simsia,

Aktori i mirënjohur, i talentuari Arben Dervishi, pasi përshëndeti, mjeshtërisht recitoi vargje nga krijimtaria e poetit Mensur Spahiut.

Mjeshtërisht interpretuan gjithashtu edhe Simon Sinishtaj, Luigj Gjokaj, Ruzhdi Gjokaj.

Interpretim mjeshtëror iu bë edhe "S'është vonë", poemë nga Gani Vila.

Arben Dervishi, përveçse një aktor profesionist, e prezantoi veten e tij edhe një këngëtar i talentuar... Nuk kishte se si të mos emocionoheshim kur i shoqëruar nga kitaristi korçar Spahiu, Arbeni këndoi putpuri të ndryshme korçare.

Prezantuesi Ndue Gjekaj, me aftësitë e tij profesionale në drejtimin e mbrëmjeve të tilla, e kaloi mikrofonin tavolinë më tavolinë, duke i dhënë mundësinë të pranishmëve të përshëndesnin aktivitetin.

Prezantuesi na dha edhe lajmin e gëzuar se, libri i poetes Elinda Marku "Bija e Erës" është përkthyer në gjuhën rumune.

Mes atij gëzimi, mes atyre emocioneve dhe kënaqësisë që po kalonim, nëpërmjet një telefonate, vjen lajmi i gëzuar, i shumëpritur: Mondi Rakaj, Sekretar i Vatrës për Michiganin, një ndër bashkpunëtorët e Kuvendit, na njoftoi se sapo kishte ardhur në jetë fëmija i tij i parë, djali Emiljano.

Ky ishte edhe gëzimi befasues (surprizë) i asaj mbrëmjeje.

Të papriturat e asaj mbrëmjeje ishin të shumnta; përmend këtu edhe vogëlushen e talentuar Mara Jaku, e cila sapo ka hyrë në udhën e bukur e të vështirë të letërsisë, poezisë, si prindërit e saj: Pjetër Jaku dhe Elinda Marku.

Çast i bukur emocional, ishte edhe vlerësimi i jurisë për ndarjen e çmimeve letrare.

Duke patur si rregull kryesor që çdo krijim letrar i pabotuar ndonjëherë më parë dhe i paraqitur për konkurim brenda një date të caktuar, juria, krejtësisht e pavaruar nga organizatorët, edhe pse ndodhet në pozita të vështira për zgjedhjen e krijimtarive letrare për t'u vlerësuar, me shumë profesionalizëm dhe paanshmërina njoftoi:

POEZI

Çmimi i parë: Mensur Spahiu

Çmimi "Gjergj Fishta:Ana Toma Agraja

Çmimi "Migjeni" Gjeto Turmalaj

PROZE

Çmimi i parë: Agim Dishnica

Çmimi "PETRO MARKO" Vlash Fili

HUMOR

Çmimi i parë: Naum Prifti- Pse qeshim dhe si qeshim.

PUBLICISTIKE

Çmimi i parë: Hatixhe Latifi Popovci- Polarizimi, fenomen shqetesues.

Çmime të veçanta:

Për krijimtari që solli realitetin: Gani Vila,  Poema "S'është vonë"

Çmimi i dhuntisë:Vogelushja 8 vjeçare, Mara Jaku.

Për krijimtari me frymën e traditës: Lulash Palushaj.

Çmime të akorduara nga Revista Kuvendi:

Mirënjohje dhe respekt për merita të veçanta në përkrahjen e vazhdueshme të veprimtarive të revistës:

Fatos Kongoli, shkrimtar:"Për pjesëmarrje në Ditet e Letërsisë Shqipe, organizuar nga revista Kuvendi, vlerësim dhe përkrahje të vazhdueshme"

Dom Fran Kola, Famulltar i Kishës "Shën Pali" Detroid: Përkrahës dhe dashamirës i vazhdueshëm i veprimtarive letraro-artistike.

Ekrem Bardha, Konsull Nderi, biznesmen: Përkrahës i vazhdueshëm dhe kontribues në realizimin e veprimtarive të revistës Kuvendi.

Kujtim Qafa: Për ndihmën, aktivizimin dhe kontributin e pakursyer në aktivitetin e revistës Kuvendi.

Rafaela Kondi: Për interpretimin më të realizuar, paraqitur në Konkursin e revistës Kuvendi.

Aktiviteti u përcoll nga: "Albanian TV of America" me drejtor, zotin Gani Vila.

Kështu përfundoi edhe këtë vit aktiviteti i rëndësishëm kulturor-letrar i vitit "Ditët e Letërsisë Shqipe në Michigan" organizuar nga Revista "KUVENDI" për të 12-tin vit radhazi me botues, shkrimtari Pjetër Jaku.

Ky aktivitet i një rëndësie të veçantë në mbarë Diasporën Shqiptare në Sh.B.A. është shembull për të gjithë ne dhe duhet përkrahur nga të gjithë krijuesit letrarë, biznesmenët.

Faleminderit dhe mirënjohje organizatorëve, gjithë stafit të revistës KUVENDI

Mirutakofshim vitin tjetër dhe në aktivitete të tjera kulturore, letrare, artistike.

 

Ramiz LUSHAJ: ZEQIR LUSHAJ,“LIS I SHKRUAR” I KOHËS

ZEQIR LUSHAJ,

“LIS I SHKRUAR” I KOHËS

1.

“Lisi i shkruar”. Emën të bukur i ka gjet poeti librit të vet poetik. Po kisha me thanë ndryshe: Lis i shkruar është vet poeti ynë, njeriu i mirë,  Zeqir Lushaj. Në rrathët e tij njerëzit shkruajnë veç për mirë për kit’ djalosh flokëthinjur të fshatlindjes Gri, burrë i palctë i Malësisë së Gjakovës, zë i rinisë e i urtive pleqnare në letrashkrime të vyeshme, sportist i bjeshkëve e i bregdeteve.  Na ka marrë malli për kit lis me rrënjë e degë, i gjelbërt, i frutshëm. Ndaj sa herë ngjitemi e djergemi kujtimeve tona kena qejf me u ndal tek ky lis i kohës. Është lis i lexueshëm. Si gjithmonë. Jetë e mote.

“Lisi i shkruar” është mbajamendja jonë e lashtë dhe e re. Shpesh kena ndalë hapat në rrugë e kena fjalëshkrue emnin tonë apo të dikujt tjetër, lanë një urim...Shenjue vetveten në trupin e listë. Po me shkruejt për lisin tonë, Zeqir Lushaj, tek asht disi e vështirë. Dhe a e dini pse?! Janë të panumërt njerëzit që duan me folë për njeriun e mirë, poetin e brumtë, gazetarin e mjaltë, mërgimtarin e përmalltë, Zeqir Lushaj, që po “dimnon” në Nju Xhersi të Amerikës, në qytetin e kopshtijeve.

Në koft se flasim te tanë ata që e njohim dhe e duam, e fjalët tona i tufalakojmë buqeta me lule, atëhere do i kishim vargit lulefjalët tona nga brigjet e Valbonës, skej kullës së tij që ende loton për djalin e vet e dekteri në atë rrugëtim perëndim të diellit, në Planetin Amerikë, tek mërgimtari poet e gazetar që lindon me vepra. Dhe a e dini pse ndodh kjo? Për një fakt jo rastësor e krejt  jetësor:  Zeqir Lushaj hyn në atë rend burrash, rrinë në asi kryevendi, që na ban të duam jo vetëm kit njeri të mirë, po ta duam edhe vet kit botë të madhe e të vështirë që ka njerëz kaq të mirë, të cilët edhe kur ikin kaq larg na vijnë e rrijnë afër.

2.

“Lisi i shkruar” Zeqir Lushaj vrellon poezi me ndjenjë, ritëm, forcë, që në thjeshtësinë e vet të motiveve jetësore kanë madhështinë e shpirtit të tij poetik njerëzor.  Mjaftojnë titujt e gjashtë cikleve të këtij vëllimi poetik për me e kuptue tematikën e filozofinë e poetit në vendlindje, në i/emigrim, në udhëtimet e tij poetike: Flladi i Paqes (cikli i parë). Bashkekzistencë (cikli i dytë). Shpirti prej qelqi (cikli i tretë). Rrembat e gjakut (cikli i katërt). Njerëz që, (më duket se) i kam njohur (cikli i pestë). Shpresa më mban gjallë (cikli i gjashtë). Në vargjet e tij vijnë motive nga gjeo-poezia: lashtësia iliro-shqiptare, Amerika, Tropoja,Lozana në Zvicër, mali i Dajtit, Australia, Struga, lumi i Drinit, bjeshka e Dikçuerit në Gri, Shëngjini, Pogradeci, Prishtina, Alpet Shqiptare, Fierza, Shkodra, Maja Everest, Gjakova, Hasi, Rrashbulli i Durrësit, Gurra e Gjarpnit mbi Çerem, lumi “Mis Valbona”, lugina e Ohrit, Gjallica e Lumës, Qafa e Prushit, Komani, etj. Ky vëllim poetik “Lisi i shkruar” nuk është botim i shpejtë, po përmbledhje e përjetimeve poetike ndër vite, në kapërcyellin e dy shekujve, që nga viti 1976 deri më 2009. Autori në vargjet e tij është edhe epik, edhe lirik, përcjell edhe mesazhe, ban edhe sarkazmë, flet për politikën pa ba politizime dhe për historinë pa ba historizime, etj.

Poeti i dimensioneve e emocioneve, i mërzitur dhe i lumtur, i ambël e i sertë, i gjithanshëm e i përveçëm, në poezitë e tij ndihet sa familiarë edhe shoqëror, sa lokalist edhe kombëtar. Poeti nuk ban as pa njanen dhe as pa tjetrën, bashkjeton e udhëton me të dyja, brenda vetes e mes nesh. Ai ka poezi për kovaçin me ngjyrë, Aziz Vorfi, shtegtari i hidrocentraleve dhe për presidentin e Kosovës, dr. Ibrahim Rugova; për motrën e tij, Bute Ramë Ymaj dhe për Pjetër Bogdanin e Fishtën, për Migjenin e Ali Podrimjen. Ai i kushton poezi gjyshit të tij Selman Hasani i Grisë, që e ngriti kullën në mes të kshtajave e për mbesën e tij në Lozana të Zvicrës, Neomin në 3-vjetorin e lindjes, sikurse edhe për Dritëro Agollin e Ismail Kadarenë, për Ndre Mjedën e Ndoc Gjetjen e Lezhës. Ai i yllnon vargje babës së tij, të ditun e të shetitunit, mirëbërsit e mikpritësit, Sadik Selmani, ashtu sikurse edhe “korifeut të Lumës”, Myftar Zenel Spahisë. Ai ka kushtime poetike për Sheh Ademin e Grisë, po edhe për kangtarët Dervish Shaqa e Fatime Sokoli, për dy rapsodët e njohur të Hasit, Rrustem Çela e Hysen Dida, etj.

3.

“Lisi i shkruar” Zeqir Lushaj i përket një lisnaje në breza familjarë. Lis i madh me rrënjë të njoma e degë të pathara është edhe i ati i tij, Sadik Selmani i Grisë, që e kena në ballinën e parme të vëllimit poetik në foto vet i tretë, me nëntoger Mehmet Mulosmanin e Zenun Lamnicën, dalë në vitin 1935 në Iballe të Pukës, me uniformën e xhandarrit të kohës së Zogut. Diçka nga urtia filozofike e Sadik Selmanit: dikush, dikur, në kohën e komunizmit, teksa ia shfletoi biografinë, e pati dvet: Ju keni qënë xhandarr i Zogut? Ai iu përgjegj pa i lanë vend e kohë për pyetje të dytë: Asokohe nuk kishte ndërmarrje tjetër në Malësi! Sadik Selmani i pati edhe dy vllazën, Ademin e Ramën. Një lis tjetër i shkruar është edhe vllai i tij ma i madh, Nuredin Lushaj, një “arkiv i gjallë” i krijimtarisë popullore të Veriut të Shqipërisë, i cili ruan 600 blloqe të vegjël dhe fletore me shënime kangë të hershme, urti, doke e zakone, 400 pyetje etnografike të zbërthyera, etj.; ka botue librat “Këngë trimërie nga Tropoja” (2003), “Dervish Luzha – një yll drite” (2009), “Në zemrat besimtare” (2010), pritet të botojnë së shpejti edhe një tjetër “Mjaltë bjeshke” me 14 mijë fjalë të urta, etj.

Gria, vendlindja e poetit Zeqir Lushaj, ka plot lisa në truallin e vet: Tahir Sinani, Hero, gjeneral i tri luftrave: në Kosovë, Luginën e Preshevës, Maqedoni; prof. dr. Petrit Malaj, aktor, rektor i Akademisë së Arteve në Tiranë;  poeti, dramaturgu, gazetari e pedagogu Skënder Sherifi, që ka botue disa vepra ku vëlimi poetik “Love” u cilësue një nga dhjetë botimet ma të mira në gjuhën frënge për vitin 2008; Ibrahim Kadri Malaj, autor i një korpusi botimesh të tij për vendlindjen si “Tropoja në breza”, “Tropoja ime”, “Bujqësia tropojane ndër vite”, “Tradita etno-kulturore e Tropojës”, “Besimet fetare në Tropojë”, etj;.  dr. Nuredin Malaj, që la emër të mirë në Malësinë e Gjakovës, në shëndetësinë shqiptare, etj.;  veprimtari Avdyl Matoshi – nënkryetar i Forumit Shqiptar të Kulturës, Edukimit e Shkencës;  publicisti e humoristi Xhevdet Malaj,  autor i librit “Kur flasin burrat e Malësisë: në rjedhat e urtësisë tropojane” (2003), etj. etj.

Në Gri të Krasniqes (Malësia e Gjakovës – Tropojë) ka disa lisa natyror që kanë emër të madh në botime shkollore, enciklopedike, etj. dhe në odat malësore në Shqipëri, Kosovë, Malin e Zi, si “Gështenja e Bajram Currit”, e shpallun “Monument Natyre”, “Lisi i Grisë” (në bjeshkën e Dikçuerit), “Blini i Grisë” – në oborrin e kullës së Zeqir Lushajt.  Poeti ynë, herët, do të matej me të tillë lisa natyror të vendlindjes së vet dhe, për ma tepër, shumë shpejt e përgjithmonë, do të kthehej në një lis i madh, me rrënjë të thella e degë të larta, një lis i shumëfishtë.

4.

“Lisi i shkruar” Zeqir Lushaj është njeri i themeltë, i shoqërisë së madhe, të haptë dhe të qëndrueshme, një bajenderës me mirësi, një njeri me virtytin e mirënjohjes, një veprimtar i shumanshëm e i shumfishtë që ende duhet ta vlerësojnë drejtësisht, ma shumë, ma shpejt, edhe koha e sotme në nivele zyrtare duke i akorduar tituj apo dekorata meritore.

Asokohe, në vitet ’70-‘80 Tirana dukej disi e vogël po të ktheheshim në vendlindje pa e takue patriotin tonë tropojas, Zeqir Lushaj, i cili gjente kohë për të gjithë me i ndrrue dy fjalë miqësisht, me e pi një kafe për qejf, me na ba ndonjë nder me botime në gazeta e revista apo tek puna e tij me rininw, me ndonjë autorizim për biletë autobuzi me u rikthye në Tropojë, etj. Asokohe, kryeqyteti shqiptar kishte pak tropojas, saqë ne i numëronim ata vetëm dy herë me gishtat e dy duarëve, ndaj Zeqir Lushaj ishte, si të thuash, “ambasadori ynë” në Tiranë, ndoshta ma aktivi e ma i miri, bashkë me gazetarin Sadri Rrahmani, etj.  Në vitet ’90  Zeqir Lushaj do të ishte një “ambasador i Paqes” në Shqipërinë Londineze, në trevat shqiptare në Ballkan, pasi ishte sekretar i Përgjithshëm i “Lëvizja Shqiptare për Mirëkuptim e Paqe” dhe bashkëbotues i gazetës “Paqja”, etj. Kjo frymë, si misionar i paqes, ndihet edhe në krijimtarinë e tij poetike tek “Lisi i shkruar” dhe në të pesë librat e tjerë të tij, të botueme në 60 vjetorin e lindjes (2009).

Njeriu i mirë, gazetari i njohur, veprimtari shoqëror, poeti i heshtur, Zeqir Lushaj, kishte miqësi të virtytshme me djemtë e talentuar të Tropojës, si me poetët e mirënjohur Skënder Buçpapaj e Hamit Aliaj, me gazetarin e TVSH Ilir Buçpapaj, qyshse këta ishin studentë të Universitetit të Tiranës, me fotoreporterin ushtarak Agim Hajdar Doçi, me juristin Qazim Gjonaj, me poetin e veprimtarin Idriz Bajrami, me poetët  Selim Aliaj, Jaho Margjeka, Gjon Neçaj, etj. etj. Nga shoqëria ime (e jona) ndër vite me Zeqir Lushajn ruaj kujtimet ma të mira, kam pasë përkrahje të pakursyer prej tij, dhe, shpesh herë, njerëzit në Tiranë na thirrshin me emrat e njëri-tjetrit edhe në ndonjë rast që ishim të dy sëbashku. Këta na dinin se ishim vllazën apo kusherinj ndërveti, pamvarësisht se nuk kishim lidhje gjaku, ishim në dy fise të ndryshme e nga dy fshatra të ndryshme (Gri e Gegaj) të Malësisë së Gjakovës (Tropojë – Malësia e Mirë).

“Lisi i shkruar” Zeqir Lushaj, prej nga Amerika apo kur vjen në vendlindjen e tij, në Gri, teksa pushon verave në Shëngjin, kur rrinë në metropolin shqiptar në Tiranë, në rrugëtimet në trevat shqiptare në Kosovë, Maqedoni, Malin e Zi, punon për vepra të reja, të cilat i ka në laboratorin e tij krijues, i ka shfaq pjeswrisht në media elektronike etj. dhe presim të dalin së shpejti në dritë, në duart e lexuesve, në bohemën e letërsisë e të historisë.

Ramiz LUSHAJ

 

Murat Gecaj: “MBRETËRESHA SHQIPTARE, TEUTA”, QË TAKOI MBRETËRESHËN E SUEDISË…

“MBRETËRESHA SHQIPTARE, TEUTA”, QË TAKOI MBRETËRESHËN E SUEDISË…

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e Studiues-Tiranë

1.


Ka kaluar disa kohë, nga dita kur unë mora një mesazh nga Teuta Halilaj, bija e kolegut e mikut tim, nga Kukësi dhe tani me banim në Tiranë, Isa Halilaj-“Mësues i merituar” dhe autor i disa librave, sidomos në fushën e arsimit tonë kombëtar. Rasti e solli që, pikërisht tani, ta rilexoj atë mesazh, kur po punoj për përgatitjen e një libri kushtuar disa krijueseve tona. Jam i ndërgjegjshëm se është një ndër “përjashtimet”, që po bëj. Pra, Teuta vërtet nuk është shkrimtare as poete e mirëfilltë. Por ajo është njeri me shumë ndjenja, me një botë të pasur shpirtërore dhe, me siguri, në ndonjë bllok të saj vetjak ka shkruar e shkruan. Kështu, krijimtaria e saj “e fshehtë” mund të ketë brenda: poezi, ditare për ngjarje e dukuri të jetës, skica ose rrëfenja. Por këtë “sekret” të saj nuk do ta zbulojmë kësaj here. Këtë radhë, mjafton të pohojmë se ajo ka mbaruar Universitetin e Tiranës, ku studioi për gjeografi e histori dhe pak vjet iu dha mundësia të jepte mësim në vendlindjen e saj ose në ndonjë qytet tjetër të Shqipërisë. Po, për shkak të një adsidenti të rëndë automobilistik, prej të cilit Teuta u bë “pre” e karrikes me rrota, ajo nuk mund ta ushtronte profesionin e mësueses, aq të dashur për të, pasi asnjë shkollë në Shqipëri nuk kishte përshtatshmëri për personat me aftësi të kufizuar. Të dhënurit mësim në shkollë, për Teutën, ngeli një ëndërr ose dëshirë e madhe, qe ajo nuk do ta realizonte kurrë në Shqipëri.

2.

Megjithëse njihesha me babain e Teutës, mësuesin veteran Isa Halilaj, për herë të parë, e mësova dhimbjen e plagën e rëndë të kësaj malësoreje të hekurt, vetëm kur TVSH-ja e kishte ftuar në një emision të posaçëm. Aty, plot emocione, ajo rrëfeu historinë e vet, foli për jetën e saj të trazuar.

Më vonë, babai i Teutës më tregoi episode të ndryshme. Ndër të tjera, më kujtohet tani, që ai më tha se Teuta kishte mundur të sistemohej për rehabilitim në Mbretërinë e Suedisë. E rrethuar nga kujdesi i veçantë i specialistëve të atij vendi mik me Shqipërinë, një ditë shkoi në qendrën e tyre, Mbretëresha e Suedisë. Duke u përshëndetur e biseduar me persona të ndryshëm aty, ajo u ndal edhe para Teutës. E pyeti se nga ishte, si quhej dhe si e ndjente veten. Malësorja jonë, fillimisht, i tha asaj që vinte nga Shqipëria dhe se emiri i saj ishte Teuta, pra emri i mbretëreshës se Ilirëve, të të parëve të shqiptarëve. Pastaj, me mjaft emocione, ajo i falënderoi përzemërsisht, si atë dhe vendin e saj, mik të Shqipërisë dhe me aq ndjeshmëri të larta njerëzore, që atë e kishin mundësuar të shkonte aty, për ta përmirësuar shëndetin.


Kujtim i paharruar, Tiranë, 9 prill 2013 (Djathtas: T.Halilaj, J.Lila, M.Gecaj e I.Halilaj)

Pasi e dëgjoi me shumë vëmendje Teutën, Mbretëresha e Suedisë e përqafoi ngrohtësisht atë dhe, duke qeshur, i tha që në atë sallë ndodheshin dy mbretëresha, ajo e Shqipërisë dhe ajo e Suedisë. Sigurisht, siç është e kuptueshme, pranë tyre ndodheshin shumë gazetarë, të shtypit të shkruar dhe atij elektronik. Menjëherë, fjalët e Teuta Halilajt qarkulluan dhe prekën zemrat e mijëra banorëve të Suedisë, te cilët dhanë ndihmesën e tyre edhe financiarisht për reabilitimin e mëtejshëm të saj. Pra, si me magji, asaj iu hapën menjëherë dyert “katërkapakësh”, për të ardhmen e saj.

3.

Nuk do të tregoj imtësira, por, në vazhdimësi, pasi u kthye nga Suedia, Teuta erdhi pranë familjes së saj, në Shqipëri dhe megjithëse ishte me aftësi të kufizuara, e ulur në një karrike me rrota, ajo nuk u ndal para asnjë vështirësie, që jeta i serviri. Kështu, me shumë guxim përballoi gjithçka, duke u bërë shembull pozitiv për mjaft persona të tjerë, me aftësi të kufizuara. Teuta ka qenë dhe është veprimtare e shquar e lëvizjes në përkrahje të të drejtave të personave me aftësi të kufizuara, duke u bërë zëri i tyre, si brenda dhe jashtë Atdheut në shumë takime, kombëtare e ndërkombëtare. Por, megjithatë, ëndrra e saj e madhe, për të dhënë mësim në një nga shkollat e Shqipërisë, nuk iu realizua snjëherë!

Tani, konkretisht, Teuta Halilaj ndodhet në Angli dhe që andej, ajo ma ka dërguar edhe mesazhin, të cilin po e publikoj, për herë të parë, i cili u bë dhe shkak të bëj këtë shkrim modest për të.

Pra, ja mesazhi i Teutës, për të cilin folëm në hyrje të këtyre radhëve. Por ai nuk është i vetmi. Kështu, përmes e-maileve ose “Facebook”-ut, ne kemi shkëmbyer disa herë mesazhe. Gjithashtu, me kënaqësi i kam nisur shkrime, që kam përgatitur për publikim. Dhe, kurdoherë, ka shprehur nderimin e respektin, për takimet, që bëjmë dhe lidhjet që kemi, unë e babai i saj.

“Profesor Murati, si të kam? Shumë faleminderit për vlerësimet dhe respektin e veçantë, që i bën babit tim, Isa Halilaj! Një falënderim të veçante ke nga unë për mundësimin e daljes së babit te emisioni special, me rastin e Festës së 7 marsit 2013. Na kënaqe, se na e solle babin nëpermjet ekranit te ne dhe nuk ka gëzim më të madh, kur je e lumtur dhe krenare për babain tënd. Kështu që shumë faleminderit, se më ke bërë të të lumtur!

Unë, mirë jam. Jam duke kryer këtu ca studime për mësuese dhe, gjithashtu, po aplikoj për punë, mësuese në një shkollë, këtu afër. Jam e gëzuar se do të nisi punë pasi, në të vërtetë, më është plotësuar një ëndërr e prerë në mes, qëkur ndodhi aksidenti. Para tij, unë kisha vetëm 2 vjet punë mësuese dhe pastaj nuk u ktheva më kurrë në shkollë! Ka qenë një nga brengat më të mëdha të jetes sime. Pavarësisht se në Tiranë u mora më se 12 vjet me mësimdhënie (kurse private të gjuhes angleze), përsëri ëndrra për të shkuar e për të dhënë mësim, në një nga shkollat e kryeqytetit tonë, mbeti e parealizuar kurrë. Prandaj jam shumë e gëzuar, që do të filloj përsëri punë me fëmijët.

Po ua nisi adresën time të e-mail-it dhe, si deri tani, përherë të m’i dërgosh shkrimet tua, se unë me kënaqësi do t’i lexoj ato, pasi me pëlqejnë, si të shkruarit dhe të lexuarit.

Profesor, uroj që ky mesazh t’u gjejë sa më mirë, si ty dhe bashkëshorten tënde! Kur të vij në Tiranë, patjetër që do të takohemi...Me respekt: Teuta Isa Halilaj”.

Ndërsa, siç shkruan ajo aty, kur erdhi më pas në Tiranë, në muajin prill të këtij viti, i bëra një vizitë në shtëpinë e prindërve të saj, bashkë me drejtoreshën e “Radio-Kontakt”, gazetaren Jolanda Lila. Me atë rast, me atë dhe të atin, Isanë, bëmë disa fotografi, të cilat i ruaj si një kujtim i rrallë.

Tani, kur lexuesit tanë u njohën me një nga mesazhet e Teuta Halilajt, nuk na mbetet gjë tjetër, veç t’i urojmë nga zemra asaj: Shëndet sa më të mirë, punë të mbarë në profesionin për edukimin e fëmijëve, gëzime dhe lumturi në jetë! Besojmë e shpresojmë që, një ditë, nga kjo malësore e fortë, e papërkulur dhe optimiste, të lexojmë një libër të bukur, i cili të tregojë e dëshmojë për jetën e deritanishme dhe forcën e saj të madhe shpirtërore.

Për rastësi të bukur, shkrimi që bëra për Teutën, përkoi me Ditën Ndërkombëtare të Personave me Aftësi të Kufizuara. Prandaj, ju uroj të gjithëve: Jetë, forcë dhe guxim! Sepse askush nuk mund t’ua mohojë atyre të drejtën për të jetuar njëlloj, si gjithë njerëzit e tjerë.

Tiranë, 12 dhjetor 2013

 

Murat Gecaj: NDERIM PËR ATDHETARIN, PEDAGOGUN DHE GJUHËTARIN E SPIKATUR

Në_25-vjetorin e ndarjes nga jeta:

NDERIM PËR ATDHETARIN, PEDAGOGUN DHE GJUHËTARIN E SPIKATUR

( Prof. Dr. Selman Riza-“Mësues i Popullit”)

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë


S.Riza (25 dhjetor 1909-16 dhjetor 1988)

1.

Disa vjet më parë, është venë në qarkullim, në Tiranë, libri i Engjëll Angonit: "Selman Riza, gjuhëtar dhe atdhetar i shquar". Që në fillim, janë dhe pak fjalë të autorit, për lexuesin: "Ndërkaq, nuk mund ta fsheh kënaqësinë, që kam ndier gjatë gjithë punës për hartimin e këtij libri, sepse kështu pata mundësinë që ta njoh dhe ta çmoj edhe më tepër, siç e meriton, jetën dhe veprën e tij aq të pasur, që e bëri të pavdekshëm". Ndërsa në parathënien e tij, prof.dr. Shaban Demiraj-Akademik nënvizon: "Më në fund, gati dhjetë vjet pas vdekjes, dikush kishte marrë përsipër t'i bënte të njohur një publiku të gjerë jetën aq të brengosur dhe veprimtarinë aq të pasur të këtij shkencëtari dhe atdhetari të rrallë" e më tej: "Ky libër, i shkruar me një qartësi tërheqëse dhe me një dokumentim bindës, na e shpalosë, si në një ekran, jetën plot vuajtje e brenga dhe arritjet e mëdha shkencore të këtij personaliteti të shquar të shkencës shqiptare".

Autori e ka ndarë këtë libër (me afër 200 faqe, me dokumente e foto) në katër pjesë kryesore. Në të parën, flet për jetën dhe veprën. Aty mësojmë se prof. Riza kishte lindur më 25 dhjetor 1909, në qytetin e Gjakovës-Kosovë. Më tej, kishte qenë nxënës në shkollën plotore "Naim Frashëri" të Tiranës dhe në Liceun Kombëtar të Korçës. Pastaj vijoi dy fakultete të larta, në Toluzë të Francës dhe u kthye pedagog, ku ishte vetë nxënës, pra në Liceun e Korçës.

Si gjatë qëndrimit në Shqipëri e në Kosovë, ai u tregua atdhetar i flakët dhe i papajtueshëm ndaj çdo armiku. Prandaj u përndoq e u persekutua: U burgos e u internua, nga rregjimi fashist dhe u burgos nga dy rregimet diktatoriale komuniste (në Kosovë e në Shqipëri); në vitet e fundit të jetës e larguan nga puna si shkencëtar e pedagog dhe, pasi iu bë një "gjyq" inkuizicional, u dërgua "për riedukim" në muzeun e Beratit. Ndërsa, në vitin 1970, u nxor në pension para kohe. Pastaj e munduan sa s'ka më: sëmundja e rëndë dhe e gjatë, mjedisi i heshtur dhe mospërfillës i shtetit monist. Ja, pra, se çfarë provoi ky atdhetar, pedagog e shkencëtar i madh, deri sa u nda përgjithnjë nga jeta, në Tiranë, më 16.12.1988.

2.

Zotërues i disa gjuhëve, prof. Selman Riza ishte pedagog i gjuhësisë, në Fakultetin Histori-Filologji, të Universitetit të Tiranës dhe bashkëpunëtor shkencor në Institutin e Gjuhësisë e Letërsisë, të Akademisë së Shkencave. Me vullnet të jashtëzakonshëm për punë, njerëzor e tepër korrekt, këmbëngulës e dashamir ndërmjet studentëve e kolegëve dhe gjithë atyre, që e njohën, -ai la pas një pasuri të paçmuar në praktikën pedagogjike dhe në lëmin e studimeve gjuhësore.

Jeta dhe vepra e prof.dr. Selman Rizës janë nderuar e vlerësuar në Kosovë, ku është bërë botimi i disa vëllimeve, në serinë e studimeve të tij. Ndërsa në vitin 1994 (pra, pas vdekjes), u botua në Tiranë libri i tij me interes: “Sistemi foljor i letrarishtes shqiptare bashkëkohore”. Punimet e prof. Rizës rrokin fusha të gjera të gjuhësisë shqiptare, por dhe të tjera. Të tillë përmendim: autorët e vjetër, historinë e gjuhës së shkruar, dialektet e shqipes, drejtëshkrimin, gramatikën e shqipes (bien në sy studimet për pronorët, nyjën, foljen) etj.

Pas viti 1990, në Shqipëri dhe në Kosovë, për prof.dr. Selman Rizën është shkruar në shtyp dhe janë organizuar veprimtari përkujtimore, ku është theksuar ndihmesa e tij e madhe në fushën e arsimit kombëtar dhe të shkencës shqiptare. Atij i janë dhënë titujt e lartë "Mësues i Popullit" dhe "Punonjës i shquar i shkencës dhe teknikës". Jeta dhe vepra e tij e mundimshme janë burim frymëzimi për brezat që të kenë atdhedashuri të paepur dhe vullnet të çeliktë e punë të palodhur, si për Shqipërinë dhe "Kosovën shqiptare", siç e quajti ai, në pak radhët e amanetit të fundit.

3.

Më kujtohet se, kur autori i librit, që përmenda në fillim të këtij shkrimi, E.Angoni kishte nisur mbledhjen e dëshmive, dokumenteve dhe kujtimeve, për hartimin e librit kushtuar prof.dr. Selman Rizës, më kërkoi të shkruaja kujtimet e mia, pasi kisha qenë student i këtij. Sigurisht, shpreha kënaqësinë dhe gatishmërinë për ta plotësuar kërkesën e bërë.

Kur i fillova studimet e larta, në Universitetin e Tiranës, sigurisht ishte një ngjarje e rëndësishme për mua, pasi vija nga një krahinë e largët malore dhe e prapambetur, në të kaluarën edhe për zhvillimin arsimor. Me sa më kujtohet, deri atëherë, në shkollën e lartë, nga krahina jonë kishin ardhur pak bijë e bija të malësorëve. Pa u zgjatur, kujtoj se në kursin tonë ishin rreth 30 studentë: nga Tirana, por dhe nga rrethe të tjerë e disa të huaj, nga ish-Bashkimi Sovjetik e bile deri nga Mongolia e Vietnami. Përpara tani kam një polifoto, që është bërë në vitin 1963, kur u diplomuam, “mësues i shkollës së mesme, për lëndët gjuhë-letërsi shqipe”. Përveç bashkëstudentëve të mi, aty janë dhe fotot e disa prej drejtuesve e pedagogëve tanë. Ndër ta, është fotografia e pedagogut Selman Riza.

Atë e njoha mirë, që në vitin e parë, sepse vija në Universitet nga Malësia e Gjakovës (Tropoja) dhe më kishin thënë se ai ishte nga Kosova. Pra, ishim pothuaj bashkëkrahinas dhe, si në heshtje, ndieja që diçka më tepër, se me të tjerët, më lidhte me këtë pedagog. Kur paraqitej rasti, këtë gjë ai ma shprehte në ndonjë bisedë të përbashkët, sidomos kur ishte fjala për veçoritë gjuhësore të të folmes së Shqipërisë Veri-Lindore dhe të Kosovës.

Prof. Selmani na dha kursin e autorëve të vjetër të shqipes së shkruar. Por, në leksionet e seminaret e tij, aq serioze dhe të përgatitura me korrektësi e aftësi të lartë shkencore, gjente rast të na fliste jo vetëm për figura të tilla, si Buzuku, Budi, Bogdani etj., për lashtësinë dhe veçoritë e shqipes së shkruar, por dhe për bukurinë e saj dhe mundësitë e shumta, që ajo ka për t'i shprehur qartë e saktë mendimet tona. Pra, nënkuptonte dhe kritikonte ata njerëz, që gjuhën shqipe e mendonin "gjuhë të varfër", që "nuk lejon mundësi shprehjeje, si gjuhët e huaja" etj. Veçanërisht, ishte këmbëngulës dhe kërkonte saktësi, gjatë shprehjes së mendimeve nga ne, studentët, jo vetëm në përgjigjet e ndryshme në leksione, seminare a bashkëbisedime, por dhe në bisedat e lira. Me dashamirësi e takt pedagogjik, por dhe me qortim, kur paraqitej nevoja, na drejtohej, kur përdornim në të folur, fjalë të huaja të panevojshme ose kur nuk i shprehnim drejt, fjalët a mendimet tona. Kujtoj se ai studionte me zell të veçantë pronorët e shqipes. Për këtë gjë na fliste me pasion në auditore, por dhe kishte botuar në revistat tona shkencore

Gjej rastin që të shtoj dhe diçka tjetër. Sidomos në dy vitet e para të studimeve, kisha vënë re se ndonjë pedagog i yni rrinte si më " i tulatur" dhe "i ndrojtur". I tillë ishte jo vetëm prof.Selman Riza, por bile dhe prof.Eqrem Çabej. Në atë kohë, nuk e dinim se ata na paskëshin "njolla" në biografi, sipas rregimit të asaj kohe, gjë që e kuptuam më vonë. Dhe, "gjynahet" e prof. Rizës na paskëshin qenë se: "Është i pabindur", "kërkon të bëjë studime në kokën e tij" ose "nuk e njeh materializmin dialektik" etj.

Kur përgatisja temën e diplomës, nga fusha e dailektologjisë, në vitin e fundit të studimeve universitare, prof. Riza nuk e kaloi këtë punë timen në heshtje. Përkundrazi, më përgëzoi dhe, pas kohës së mbledhjes së materialeve në terren, sistemimit dhe interpretimit të tyre, më pyeste dhe më nxiste: "Si po të shkojnë punët? Nëqoftëse ke ndonjë gjë për t'u konsultuar, jam i gatshëm. Puno me zell e kujdes, se do të dalësh faqebardhë...".

Me prof.Selman Rizën jam takuar disa herë edhe pasi mbarova studimet e larta.

Në kohën e fundit të jetës, ai nuk ishte mirë nga ana shëndetësore dhe kjo më therte në zemër. Në vitet 1974-1975, kam patur nderin e kënaqësinë që ai të më bënte dhe vizita në banesën afër ish-pasticeri "Flora" të kryeqytetit, kur isha vetëm në një dhomë, me gruan e tre fëmijë të vegjël. Por dhe ia kam kthyer atij vizitën, pra kam shkuar në shtëpinë e tij, jo larg nga ne dhe kemi pirë kafe bashkë. Në bisedat tona zinin vend: Malësia e Gjakovës, Kosova, gjuha shqipe etj, por dhe problemet tona familjare.

Jam pikëlluar pa masë, kur mora vesh vdekjen e Profesorit dhe mikut tim të paharruar, prof. Selman Riza. Sa herë e kam kujtuar jetën e tij ose kam sjellë ndërmend vuajtjet shpirtërore e fizike, që i janë shkaktuar padrejtësisht, thellë në shpirt kam ndjerë dhimbje të madhe. Kam kënaqësinë dhe nderin të pohoj se, me sjelljen, diturinë dhe karakterin e tij, ai ka ndikuar mjaft në formimin tim të përgjithshëm, sidomos në atë gjuhësor dhe inteklektual. Prandaj, dëshiroj dhe e kam detyrim moral, që dhe tani, 25 vjet nga ndarja e tij përgjithnjë nga jeta, të përulem me respekt e nderim të thellë përpara kujtimit, jetës dhe veprës së shquar të prof. Dr. Selman Rizës! Ai do të mbetet përherë i gjallë, jo vetëm në kujtesën time, por dhe tërë brezit tonë të studentëve të tij.

Tiranë, 13 dhjetor 2013

 

Kadrije Meniqi Fazliu: Ese

Kadrije Meniqi Fazliu

Ese: Llojet e përrallave

I dua përrallat, sepse mbaj mend dhe ndonjëherë edhe gjyshja ma bënte qejfin kur e shikonte se s`kisha gjumë. Une i dua përrrallat, sepse ato me kanë çuditur me ato gjëra të bukura në gojën e njerëzve të mi të dashur, që më sillnin para syve gjithçka që e ndjeja dhe përpiqesha ta përjetoja, teksa qepallat e syve më rëndosheshin ngadalë për të më dorëzuar në krahët e gjumit me ëndërra të bukura. Unë i dua përrallat, sepse ato më kthejnë në kohën e fëmijërisë time, atëherë kur s`dija se çfarë ishte e mira dhe e keqja, por që i kuptoja nga mënyra se si nëna dhe gjyshja veçanërisht, kujdeseshin që te mos trembesha kurrë. Hahahahahahaa, një herë kur gjyshja po më tregonte një përleshje midis bajlozit dhe djalit të fshatit, për të shpëtuar burimet e ujit, u tremba shumë kur e imagjinoja se si një kafshë e madhe, që nxirrte zjarr e tym nga goja, me një topuz hekur në dorë, do të vriste atë djalë të fshatit tim (kështu e quaja atëherë) dhe burimet e ujit nën kthetrat e bajlozit do të sillnin fatkeqësi të mëdha. Gjyshja ime e mirë e fisnike, me atë zërin e saj të butë e të ëmbël, më bëri që ta imagjinoja djaloshin e fshatit tim, ashtu, trupmadh e të fuqishëm, të mencur dhe guximtar, i cili e shtroi bajlozin përtokë dhe fshati shpëtoi. Ja kjo ishte gjyshja ime, po kështu edhe nëna, ndonjëherë edhe gjyshi, kështu ishin ata, me përrallat e tyre të bukura që me vinin në gjum, në gjumin e ëndërrave të bukura të një fëmijërie të largët që sot më ngazëllen me kujtimin e saj. Eh, përrallat, sa do te doja edhe sot të isha pranë tyre, në nanurisjen e ëmbël të fjalëve dhe pragëgjumit që kurrë se mësova se si me vinte ashtu, ëmbël, ëmbël dhe më çonte në hijeshinë e mendjes në qetësi hyjnore. Po sot, çdo të bëhet sot me përrallat. Sot jeta nuk ështe përrallë, sot jeta është luftë dhe ajo duhet fituar,. Sa shumë do të dëshironim që jeta të ishte si në përrallë dhe një përrallë, por nuk është kështu. Përrallat e mija të fëmijërisë, që më bëjnë të ndihem akoma e vogël kanë mbetur si një vegim i largët i kohës kur të tjerët mendonin për mua. Tani unë duhet të mendoj për veten, jeta nuk është një përrallë........

Proza gojore është shumë e zhvilluar. Ajo paraqitet në forma të ndryshme. Një nga format më të përhapura e më të njohura, është pa dyshim përralla. Përralla është një tregim i trilluar, plotë fantazi dhe elemente të çuditshme në subjekt me anë të së cilës paraqiten mendimet dhe ëndërrimet e njerezimit në formë alegorike. Përrallat si gjini shumë e përhapur dhe e dashur për fëmijë dhe të rritur kanë edhe rëndësinë dhe porosinë edukative. Janë treguar gojarisht nëpër oda, dhe më vonë edhe janë shkruar dhe kështu kanë begatuar letërsinë shqipe. Me afirmimin e leximit ndër masat e gjëra popullore, shumë shkrimtarë i kanë mbledhur përrallat së bashku me gojë dhënat popullore dhe nga to kanë krijuar gjini të ndryshme letrare, siç është p. sh. proza. Veqori kryesore e rrëfimit të përrallës është mënyra se si rradhiten episodet me qëllimin për ta mbajtur tensionin emocional deri në fund. Përrallat nuk nisen, si ndodh me këngët legjendare, nga një fakt i vërtetë (ndoshta edhe historik) që legjendarizohet, por nga një trillim i plotë, që megjithatë mban kurdoherë lidhje me probleme, me situata, me mendime filozofike, morale, shoqërore, estetike etj. të jetës njerëzore. Përrallat tregohen në prozë dhe kanë, domosdo, strukturën dhe elementet e tyre. Ato janë të përhapura në të gjithë botën dhe janë tepër të pëlqyera si për vlerat e tyre filozofike, ashtu edhe për vlerat e tyre didaktike. Pikërisht për vlerat e saj te gjithanshme, përralla ka tërëhequr vëmendjen e shkencëtarëve: me te merren folkloristët, etnografët, psikologët, letrarët etj. Etnografia e studion përrallën si dokument kulturor e historik dhe merret me rolin e saj ne shoqëri, psikologjia e sheh përrallën si shprehje te proçeseve shpirtërore, ndërsa shkenca e letërsisë përpiqet të përcaktojë se ç'është ajo që e bën përrallën të jetë e veçantë edhe brenda llojeve të prozës gojore. Ajo synon të përcaktojë elementet më të qenësishme të këtij lloji dhe, ashtu si etnografia, të kërkojë zanafillen e saj. Përrallat shqiptare shquhen për larminë e fantazisë së tyre dhe për thurrjet interesante të subjekteve. Roli i fantastikës edhe në përrallat tona është shumë i madh. Me anë të saj rrëfimtari popullor deformon artistikisht dhe përpunon qoftë artistikisht, qoftë filozofikisht subjektin, elementet e realitetit duke krijuar një simbolikë të pasur që flet alegorikisht për mësime shoqërore, etike dhe estetike për jetën. Pikërisht në vlerën e saj filozofike qëndron edhe një nga anët më të rëndësishme të përallës. Nëpërmjet saj jepen gjykime për jetën, për lumturinë, për të mirën dhe të keqen, për të bukurën dhe të shëmtuarën, për aspiratat dhe ëndërrimet e njerëzve etj. Duhet thënë se vizioni i përgjithshëm që buron nga përrallat ëer botën e jetën është optimist. Kështu, edhe në përrallën tonë, e mira triumfon dhe njeriu me anë përpjekjesh dhe sakrificash, duke qenë kurdoherë i ndershëm, ia arrin më në fund lumturisë, arrin ta fitojë atë (e Bukura e Dheut, si simbol i lumturisë). Ky vizion optimist e realist e ka burimin te karakteri kolektiv i folklorit dhe shpreh soliditetin dhe qëndrueshmërinë e popullit përballë problemeve të jetës dhe vështirësive që dalin përpara.

 

ZYBA HYSEN HYSA: FJALËT E ISMAIL QEMALIT EDHE SOT TINGËLLOJNË SI ZILE ZGJIMI PËR ÇDO SHQIPTAR KUDO QË NDODHET...

ZYBA HYSEN HYSA: FJALËT E ISMAIL QEMALIT EDHE SOT TINGËLLOJNË SI ZILE ZGJIMI PËR ÇDO SHQIPTAR KUDO QË NDODHET...

(Në kuadër të 101 vjetorit të shpalljes së Pavarësisë)

Është bërë e traditës, që për çdo 28 nëntor, të kujtojmë me nderim dhe respekt të pakufishëm Ismail Qemalin, gjithë punën dhe përpjekjet e patriotëve shqiptarë në shërbim të kombit. Kjo është vërtet në nderin tonë, në nderin e çdo shqiptari, se të nderosh veprën e të parëve do të thotë që të vlerësojmë punën dhe qëndrimin e tyre në momente të rëndësishme për kombin shqiptar, kjo na bën të jemi më shumë vetvetja dhe mendoj se 101 vjet janë shumë pak për të harruar bëmat e patriotëve, por edhe mijëra vite të kalojnë, përsëri ato do jenë po kaq të gjalla e të prekshme, do apo nuk do bota, do apo nuk do politika pragmatiste shqiptare, jemi, apo nuk jemi formuar si komb i bashkuar, ato mbeten themeli i pa shembur i kombit, ato transmetohen nga brezi në brez, ashtu si flamuri, si këngët, si gjuha... por kam vënë re, që kjo festë po bëhet rutinë: organizohen sesione shkencore, pa zbuluar të vërtetat shkencore, vetëm duke përsëritur vit pas viti të njëjtat gjëra, shumë fjalë, aq shumë fjalë vlerësuese, por për fat të keq aspak fjalë të reja që zbulojnë të vërtetat e vërteta të historisë sonë shqiptare, ato të vërteta të hidhura që ishin shkak i shkatërrimit të ëndrrave të shqiptarëve për liri e pavarësi kombëtare.

Historia e një kombi, një kontinenti, a më gjerë... kurrë nuk mund të shkruhet me laps majëhollë, ajo vetëm mund të pikturohet me dritë - hije, në momente më të veçanta që kanë sjellë ngjarje me rëndësi të madhe për përparim, drita shkëlqen më shumë e në ato momente që kanë prerë udhën e këtij zhvillimi, hija shndërrohet në njolla, kështu në çdo përvjetor lexojmë atë pjesë të historisë që shfaqet në dritë e ndjehemi krenarë, por mbetemi atje pa pasur kurajë të depërtojmë në këto njolla të errëta për të gjetur pigmentin e zi që shkaktoi dëmet e kohës, regreset e historisë, që pengojnë dhe sot progresin e kombit shqiptar...

Meqë 28 nëntori lidhet direkt me veprën e Ismail Qemalit, si themeluesi i shtetit të parë shqiptar më 1912 – ën, të ndalemi pak tek jeta dhe vepra e tij si politikan me ngjyra të theksuara demokratike, një model perfekt për të marrë shembull sot politika jonë shqiptare, se ai përmes një rrugëtimi të gjatë e të rrezikshëm nga Stambolli, në Bukuresht, më pas në Vjenë e Budapest e përsëri në Vjenë drejt Triestes, në Durrës, Kavajë, Çermë, Divjakë, Libofshë, Fier, Novoselë, më në fund në Vlorë, ku nuk qe rastësi, apo fat i saj, por aty ishin patriotët më largpamës që përkrahën ideatorin Ismail Qemali në Shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë.

Dihet që veprimtaria e Ismail Qemalit, para se të mblidhej kuvendi historik në Vlorë, ishte diplomatike, serioze dhe këmbëngulëse për të realizuar idenë e kahershme të popullit shqiptar, shpalljen e Pavarësisë. Këto përpjekje të vazhdueshme deri në aktin e Madh të shpalljes së Pavarësisë i ka shpalosur fort qartazi Ilir Ikonomi në librin “Pavarësia -  Udhëtim i paharruar i Ismail Qemalit”, ku del, se përveç përpjekjeve diplomatike ndërkombëtare, ai diti të bashkojë shqiptarët mrekullisht pa dallim feje, krahine në mbledhjen e kuvendit. Në këtë libër në faqen 216 – 217 thuhet: “Ishte gjë e rrallë të shihje parinë shqiptare të mbledhur në një konak. E rrallë sepse shqiptarët ishin të ndarë në fise dhe klane, nderonin tri besime të ndryshme dhe nuk kishin gjuhë të njehsuar kombëtare… sepse shqiptari individualist dhe krenar, që nuk duron dot as hijen e vet, e kishte të vështirë të pranonte një shqiptar tjetër mbi krye… Megjithatë, kishte diçka të padukshme, që i bënte veriorët dhe jugorët të mblidheshim bashkë në këto rrethana të veçanta, kur po turrej e liga… Pra, sado të ndryshëm të ishin këta njerëz, si rrjedhojë e atij brumi të përbashkët ata nuk ishin shkrirë me kombe tjera, as nuk e kishin holluar gjakun. Ata ishin thjesht shqiptarë.”

Të ndalemi, se si është e si punohet në drejtim të bashkimit të shqiptarëve sot? Me dhembje konstatoj që në këto vite të “demokracisë” shqiptare, dëgjohen shpesh shprehjet “Veriu, Jugu, apo malokët, jugorët , pak dëgjohet për shqiptarët e Maqedonisë, të Malit të Zi, Çamërisë, thua se këta nuk kanë ekzistuar ndonjëherë.  Në një kohë që feja për ne, është thjesht një preference personale, shpesh kthehet për ndasi territoriale, ku befasohem me pikëpamje anadollake, saqë shpesh mendoj se kemi shkuar qindra vite pas, ku herë ngrihet islamizmi, herë krishterimi, bile bëhen edhe debate publike me dite e muaj me radhë në lidhje me fenë e shqiptarëve nga koka të intelektualëve shqiptarë (këtu vlen të përmend edhe debatin Qose – Kadare), në një kohë që ka pasur dhe ka probleme jashtëzakonisht të mprehta për të diskutuar e për të marrë zgjidhje.

“Pa ngrihen dhe “kokat” tona e bëjnë be/ Njëri krishterë -  rreth prerë, tjetri myslimanë/ Përplaset kokë – Qosja, mbi Kadare/ Betohet për Krisht, tjetri si muhamedan.../ Betohen e flasin për fe të pafetë/ Se dhe foshnjat e dinë prejardhjen tonë/ Me broçkullat e tyre, dikujt i bëjnë fresk/ Si partitë politike, fetë  vijnë e shkojnë...”

Nëse do diskutohej problemi i ngritjes së kishave greke përgjatë Vorio Epirit , apo manastiret serbe në kosovë, ruajtja e monumenteve dhe vendeve historike në gjithë trojet tona shqiptare, apo figura të ndritura në fusha të ndryshme, të  trokisnin në portat e atyre që na copëtuan për të rishikuar, diskutuar dhe qëndruar seriozisht për çështjen shqiptare, por bëhen leva të qëllimeve të politikës botërore antishqiptare. Kështu më vjen në mendje Rambujeja, ku shqetësimi i Kadaresë ishte firmosja e jo ngritja e zërit për të drejtat tona, apo Qosja që shprehet që ta ndërrojmë veriun e Kosovës me Luginën e Preshevës, sikur ai t’i kishte prona të babait. Mora si shembull, se këta më erdhën në mendje teksa po shkruaj, se kur personalitete kaq të mençur të kulturës shqiptare veprojnë kaq pa dinjitet, kaq pa gjak shqiptari, të mos futemi pastaj se sa gjynahe i kanë Kombit tonë qeveritë që vijnë e ikin, qeveri që përveç interesave të tyre personale as që duan të dinë dhe sa shtetas kanë e jo më të ndihmojnë në ngritjen e tyre ekonomike dhe kulturore... “Ëh”, rënkonte vendi/ Sa herë vinin mizoritë/ “Ëh”, rënkon edhe qielli/ Sa herë hipin, zbresin qeveritë!”

Duke gërmuar nëpër histori për të gjetur përpjekje serioze për përparim dhe bashkim të shqiptarëve këto vite që pasuan aktin e firmosjes së Pavarësisë sonë në këtë copë Shqipëri, përveç Marrëveshjes së Mukjes në 3 gusht 1943, marrëveshje që u prish nga diktati antishqiptar ruso – jugosllav, nuk shoh asgjë që të më ngazëllejë zemrën, të më ndezë shpresën e një të ardhmeje të ndritur për shqiptarët e në këto kushte përpjekjet dhe vepra e Ismail Qemalit me shokë janë fakte të pamohueshme që na bëjnë ne të jemi krenarë për personalitete kaq të larta të kombit tonë, por si mundet vallë që për një personalitet kaq të rëndësishëm të mos jetë folur dhe të mos jetë shqetësuar njeri që të ndjekë vazhdën e ngjarjeve para vdekjes së tij për të gjetur vrasësit e vërtetë të Ismail Qemalit, se pas tij fshihet dora që na mban duart dhe sot e kësaj ditë për të mos arritur aspiratën e popullit për bashkim kombëtar, si e vetmja alternativë për zhvillim dhe përparim. Kështu lindin pikëpyetjet e historisë e pikëpyetja më e madhe, është vdekja e Ismail Qemalit me anë të së cilës mendonin se do varrosej aspirata e shqiptarëve për liri dhe pavarësi. “O Kaninë... o moj mike/ Si s’u trete, si nuk vdiqe!?/ Kur në ’19 – ën/ Shtyllën e shtëpisë ta helmuan/ Dritën e syve ta verbuan…/ Si s’u trete si nuk vdiqe/ Si s’u hodhe përmbi dete/ Si nuk plase… ç’ilaç gjete? /- Kur më erdh’ vigani shtrirë/ Të kisha vdekur qe më mirë/ I thashë vetes: “Qëndro!/ Nuk është fikur zjarr’ i zemrës,/ Nuk është shuar mjalti i këngës/ S’është tharë gjiri i nënës/ Viganë tjerë për të lindur/ Shtyllën e shtëpisë për të ngritur.../ Po… moj motër… kaluar motër/ Kur kam parë bijtë e mi/ Ngritur pushkët njëri – tjetrit/ Skish më tmerr… lebeti/ Veç atëherë kam shpëtuar/ Nga idhnia pa u shuar/ Pa u hedhur përmbi det/ Që zhdukesha për jetë/ Qumështi i gjirit, gjak për peshq.../ Por... një zë... një dritë më bindi/ Nga të gjithë bijtë më i dituri/ (bëhet fjalë për Isuf Luzajn)/ Të qëndroja... të shpresoja...

- Mos u tut, e dashur mëmë/ Do të rilindësh si një këngë/ Do të këndohet:/ Herë e fshehur, herë mbi skena/ Gjer të shfaqet ndër bedena/Si flamur i Kastriotit/ Amanet i Ismailit,/ Lajtmotiv...  bir pas birit...!”

Nëse në shtetet e ndryshme të botës ka pozitë dhe opozitë, në Shqipëri ka patriotë dhe politikanë të shitur, politikanë që në qeveritë e tyre kurrë nuk mbrojtën interesat e shqiptarëve, kurrë nuk qenë vazhdues të Ismail Qemalit e pse për çdo 28 nëntor shkojnë e i vendosin kurora me lule tek varri, mbajnë dhe fjalime, puthin dhe flamurin dhe kaq. Hipokrizi! “Unë kam parë shpesh pranë monumentit/ Kalojnë nëna qëndrojnë bëjnë kryq me dorë/ Disa të tjerë, qëndrojnë, përulen, puthin vendin/ Plot njerëz vinë, në shenjë nderimi qëndrojnë... /Po, kam parë edhe shumë pushtetarë/ Venë kurorë, buzëqeshin, flasin me letër/ Radhitur veprimet bukur me skenarë/ Ikin më në fund  pa e përshëndetur...”

Po të shohësh politikën botërore aktuale aty – këtu lulëzojnë po ato qëndrime ndaj shqiptarëve si para 101 vjetësh, mos vallë ka ardhur koha që shqiptarët të hapin sytë nga letargjia dhe të shkojnë atje ku u helmua dëshira e shqiptarëve dhe të gjejnë helmuesin dhe të kërkohet këmbëngultas për të zgjidhur një herë e mirë çështjen shqiptare, se kaluan 101 vjet dhe situata jonë mbetet po ajo; vend i pazhvilluar, varfëri, emigrim, korrupsion, diktat nga jashtë dhe ku ishim asgjëkund, ku po shkojmë... Zoti e di, e pse fjalimet fillojnë: “Për të shkuar drejt BE...” drejt një BE – je që kurrë nuk i ka respektuar shqiptarët, kurrë nuk u ka lënë vendin që meritojnë si autoktonë nga më të hershmit në Ballkan. “Qysh kur perëndia gatoi tokë/ Rrënjëzohet… këtu, lashtësia/ Zoti në këtë tokë na bëri zot/ Që nga Pellazgët, nis historia…/ Gjithë kombet janë krijuar/ Askush nuk mund të rikrijojë/ I falemi Zotit të lavdëruar/ Që krijoi dhe kombin tonë.../ Kombet tjera kudo që janë/ Me fat janë, kanë mëmëdhe/ Po kombin tonë pse duan ta hanë/ Si korbat vërsulen të na bëjnë pre!/ Na thonë se jemi një racë pa taban/ Na thonë të tjerë jemi të krishterë/ Ortodoksë, katolikë, bektashian.../ Emri shqiptarë s’përmendet një herë...”

Edhe po të kishim qenë kriminelë, do na jepej dënimi kapital me 101 vjet burg, por ne kurrë s’kemi qenë kriminelë, por i kemi trajtuar kombet tjera si veten, i kemi pritur dhe përcjellë si miq, por ne na doli si bilbilit me qyqen. Bilbili i ndërton folenë, lëshon vezët, i ngroh vetë, dalin zogjtë dhe i ushqen po vetë, ndërsa qyqja vjen lëshon vezën në folenë e bilbilit dhe bilbili duke vepruar me natyrën e tij që kurrë nuk i lë vezët në folenë e tjetrit dhe as që e mendon, kështu bashkë me vezët e tij, ngroh dhe të qyqes, por zogu i qyqes del më i madh dhe jo vetëm u ha ushqimin të vegjëlve të bilbilit, por me krahë e hedh poshtë. Kështu ka vepruar dhe vepron Serbia me ne, Greqia me ne... gjithë ndërkombëtarët;  vijnë si miq, bëhen pushtues e sot janë këmbëkryq në trojet tona e ne përsëri besojmë në miqësinë e tyre dhe përsëri u ngrohim vezët, ata na hanë zogjtë... “Si një pemë, as çelë, as tharë/ Rrugë, pa rrugë, o Shqiptarë/ E pse pini nga një dorë tjetër/ S'ka kulloshtër, t'u rrisë jetën!/ Një dorë, u jep për të pirë/ Një shiringë, gjakun u thith/ Eh, shqiptar, kurrë s'ke gjetur/ Rehatinë për të fjetur/ Në gjumë të natës si një hënë/ Nga errësira, ndrin një nënë/ Është e plotë pesëmbëdhjetë/ Thotë: " Shqiptar, mos rri tuj fjetë!”

Nëse bota do kishte dëshirën e mirë për të ndihmuar kombin tonë, nuk do merrte shpatën duke na ndarë në 6 copa, por të na bënte bashkë dhe atëherë të provonin vitalitetin e kombit tonë bujar dhe paqedashës. Asnjëherë bota nuk u interesua për të studiuar vitalitetin e kombit tonë, por ecën duke dëgjuar këngën qyqes, një këngë antishqiptare, një këngë si këngë qyqeje...

Edhe sot janë aktuale fjalët e Ismail Qemalit ku thotë: “Paqja në Ballkan nuk do të mund të rivendoset duke sakrifikuar të drejtat e kombeve të tjera në interes të synimeve ekspansioniste, pa iu shtuar Shqipërisë nga ana e veriut Kosova dhe nga ana e Jugut Çamëria, nuk mund të shtrohet qetësia në sinisinë e Ballkanit...”

Në kohën që Konferenca e Paqes në Paris do të vendoste fatet e popujve, fati i shqiptarëve mbeti pa fat, se strategu dhe ideatori i kombit tonë u helmua dhe vdiq duke lënë në zemrat e shqiptarëve të ndershëm amanetin e tij për bashkim e përparim. Ismail Qemali nga Madriti, në fillim të tetorit 1918, tërhiqte vëmendjen se “Detyra jonë imperative (urdhëronjëse) është sot t’i vihemi punës pa mëri dhe pa përtim për të vënë themelitë e të drejtave tona politike dhe për t’i vulosur me vulën e Konferencës së Paqes”

Kuptimet e historisë janë për ne të rëndësishme e pse rrallë herë në histori ndeshim një teori, e cila mund të vërtetohet shkencërisht, por mendoj se mjaftojnë 101 vjet për të vërtetuar teorinë e Ismail Qemalit, se edhe sot fjalët e tij tingëllojnë si zile zgjimi për çdo shqiptar që të ngrihet e të kërkojë fijet e këputura dhe të mbledhë lëmshin e historisë në dobi të çështjes sonë kombëtare. Safo Vlora shkruan në kujtimet e saj për ditën e ardhjes së trupit të Ismail Qemalit në Vlorë: ... Nëse masim madhështinë e një personaliteti politik me dashurinë e popullit të thjeshtë, duhet të pohojmë se asnjë nuk i afrohet Ismail Qemal Vlorës se në ceremoninë e përmotshme... as fshatar as qytetar nuk qëndroi në shtëpi, tërë faqet e maleve dhe brigjeve, që qëndronin gjatë udhëtimit, ishin mbushur me njerëz, ishte një apotezë madhështore e të gjithë popullit, pa dallim, dhe një kurorë që Ai e fitoi me punën e tij të madhe në shërbim të vendit të tij, derisa dha frymën e fundit...”

Ismail Qemali ka qenë dhe mbetet babai i kombit shqiptar, deri më sot nuk ka dalë një i dytë, koha do sjellë në skenë një bir shqiptari që siç thotë historiani, filozofi, poeti dhe patrioti i madh Isuf Luzaj në poemën “Glorja e Çmendjes” se: “Ashtu si këta, yje Historie,/ Që kanë pas tyre legjione rinie,/ Në shpirtin e popullit kanë mbetur dëshmi,/ Ashtu, sigurisht, një ditë do të vijë,/ Një djalë shqiptari, prej mëme shqiptare,/ Ndoshta i panjohur as në fshatin e tij,/ Do ujdisë përpjekje me histori fatbardhë,/ Në një çast të papritur do bëjë mrekulli,/ Do ta ngrejë në këmbë racën tonë krenare,/ Do ta vërë në radhë në mes të Evropës,/ Shembull e pasqyrë, për popujt e botës,/ Të binden, të besojnë që ka Perëndi.”

Mendoj se nuk kemi vepruar ashtu si duhet për ta nderuar aq sa duhet këtë burrë shteti, përderisa asnjë shqiptar deri më sot nuk u shqetësua për rrethanat në të cilën vdiq Ismail Qemali. Pyetje të shumta na godasin si çekan çdo vit e më shumë, çdo ditë e më shumë, se ekzekutimi i Ismail Qemalit, ka qenë thika më e madhe që i është futur kombit tonë në trup (fatmirësisht nuk shkoi në zemër) dhe ashtu si një pemë që i ngulin një gozhdë që as thahet dhe as lulëzon më, ashtu ka mbetur kombi ynë, as zhduket dhe as zhvillohet si gjithë kombet tjera në botë. Më vjen në mend një rrëfim i një burri të moçëm nga Vlora: “Tregojnë se një herë e një kohë njërit i vrasin vëllanë dhe siç ishte zakoni, ai duhet të merrte gjakun e për këtë, mbushej një shishe e vogël me gjak dhe varen në mur si portret i të vdekurit e hiqej pasi ishte marrë haku, por i vëllai me ndërhyrjen e miqve e fali gjakun, por shishja mbeti në mur. Kaluan shumë vite, mbase 101, dhe tek flinte një pasdite i del vëllai në ëndërr dhe i thotë: “Si fle gjumë, kur unë jam i vdekur dhe hasmi fle poshtë lisit pranë arës sonë...” Vëllai ngrihet i trembur, merr pushkën, hipin kalit dhe rend si i çmendur tek lisi dhe vërtet e gjen hasmin duke fjetur në hije. I thërret e ai ngrihet nga gjumi i trembur. Vëllai i thotë: “Unë ta fala gjakun, por nuk ta fal gjaku i vëllait dhe e vrau.” Me këtë nuk dua të them që të shpallim luftë ndaj gjakësorit (as fuqi nuk kemi për ta bërë këtë), por ta dimë se cili është dhe ta gjykojë e drejta, se nuk jemi në kohërat e gjakmarrjes e pse gjakmarrjen na e kanë futur mes njëri – tjetrit, për të mos pasur mendjen tek gjakësori i të gjithë shqiptarëve.

Ne duhet të bëjmë të pamundurën për të njohur të kaluarën, me qëllim që të kuptojmë se ku e patën nisjen të gjitha problemet e kombit tonë e kështu duke gjetur shkakun, duke kuptuar pasojat shkatërruese që kemi pasur fatin e keq të përballemi këto 101 vjet shtet shqiptar si një pjese krahu e kombit tonë, vetëm kështu do të jemi të kthjellët për të hedhur hapa të sigurt drejt së ardhmes.  Në rrjedhën e historisë ka ngjarje të rëndësishme dhe më të rëndësishme që ne duhet t’i kujtojmë në ditë festash, që për fat të keq disa nga këto ngjarje kanë qenë shkatërruese për kombin tonë, por për fat të mirë nuk qenë asgjësuese.

Nëse do të shkonim në vitet 1912 e deri 1919 me vdekjen e Ismail Qemalit e të analizojmë situatat historike ndërkombëtare, situatën nevralgjike të kombit tonë, trazirat dhe pazarllëqet e fuqive të mëdha në prag të Konferencës së Paqes, duhet të analizojmë me kthjelltësi, pa ngarkesa emocionale politike, por thjesht si studiues, do na dalë përpara puna e ndershme e Ismail Qemalit për të përfunduar projektin e nisur më 28 nëntor 1912 për bashkimin e trojeve etnike shqiptare, që më pas të ishte i sigurt zhvillimi dhe përparimi kombëtar në harmoni me gjithë kombet tjera në botë.

Duke e parë historinë nga ky këndvështrim vit pas viti festa e 28 nëntorit nuk do të organizohej me brohoritje, por me heshtje zije dhe me angazhime për të zbardhur të vërtetat e historisë së fshehur të rrjedhjes së ngjarjeve antikombëtare, ngjarje që për fat të keq, sot disave u duken normale. Nëse nuk zbardhet historia e vërtetë e cila është nxirë aq shumë nga antikombëtarët shqiptarë dhe antishqiptarët botërorë, saqë edhe deklaratën e Shpalljes së Pavarësisë kanë fshehur e për fat të keq shteti hesht e kjo heshtje ka dorën brenda. Si mundet vallë shteti hesht , kur nga goja e Kristo Frashërit dalin fjalët: “Dokumenti i Pavarësisë ka qenë në Tiranë deri në verën e vitit 1962. Për një arsye që s'dua ta them na iku nga dora. I iku nga dora qeverisë. Tani as që jam në gjendja ta ndjek. Unë s'lëviz dot nga vendi. Ai që e kishte na u lut që të mos e zinim në gojë emrin e tij. Dhe unë ia kam dhënë fjalën e s'e tregoj” Ka shtet shqiptar, apo ka vetëm barbarë. Po si u lejuaka një person, që ka marrë tituj dhe dekorata deri në “Nder i Kombit” të bëjë deklarata të tilla dhe të mos merren me të?? Oh, sa fatkeq paskemi lindur! Që pas Ismail Qemalit kemi mbetur bonjakë dhe bonjaku mbështetet herë tek halla, herë tek daja, por asnjë nuk e mban si birin e vet, e kthen në shërbëtor.

Ndaj, jo vetëm të kujtojmë heronjtë, por të frymëzohemi prej tyre. Nuk do kishte kuptim festa vetëm për festë, por ashtu si në ditë Krishtlindjeje, Bajrami... që shkojmë në kishë, xhami, apo teqe, ku rrimë pak çaste nderojmë Zotin, ndezim qiri, bëjmë lutje dhe në fund themi “Amin”, për të ndezur shpirtrat tanë dhe më pas futemi në të përditshmen... po do na realizohej dëshira që u lutëm para Zotit nëse çdo njeri nuk do përpiqej pa u ndalur për ta realizuar atë? Kurrsesi jo, ndaj çdo ditë e 28 nëntorit le të quhet festa e fesë sonë, e fesë së shqiptarizmit, ku pa dallim, të gjithë shqiptaret të shkojnë në Vlorë, se Vlora është Meka e Kombit tonë, ashtu siç jemi lutur para Krishtit, Muhametit, para gjithë varreve të profetëve, ne të bëjmë homazhe tek varri i Ismail Qemalit, se ai është Profeti i shqiptarëve. “Ka ardhur koha, të shpallim Profet/ Të dërguarin e zotit Ismail Bej Vlorën/ Që s’dalloi e s’pyeti aspak për fetë/ Në emër të Zotit na vuri kurorën!/ Siç jemi lutur deri tash përmbi varre/ Që s’dimë nga janë, emrin s’e kanë shqiptar/ Të bëhemi bashkë, të vihemi në radhë/ Tek varri Ismailit çdo vit, pelegrinazh..../ O Tokë e të parëve tanë, o Shqipëri/ Mbaje fort shtrënguar në gji profetin/ Kërko ndër bij, nxirr një profet të ri/ Ta çojë me guxim gjer në fund amanetin.../ Vetëm Profetët kuptojnë amanetet/ Xhepmëdhenjtë njohin vetëm paranë/ “U lamë një copë tokë, kufijtë t’i gjejnë vetë”/ Ismail Qemali, në Sheshin e Flamurit ka thënë.”

 

 

Sokol Demaku: NJË VIZITË MBRESËLËNSE DHE ME SHUMË RËNDËSI NË SUEDI

Sokol Demaku

NJË VIZITË MBRESËLËNESE DHE ME SHUMË RËNDËSI NË SUEDI

Ka dy ditë që në Borås të Suedisë po qëndrojnë për një vizitë zyrtare me ftesë të Universitetit te “Borås” këtu dhe të Ndërmarrjes se Bashkise nga ky qytet  “Borås Energji dhe Ambienti” dy pedagoge të Unievrsitetit “Akademia e Biznesit” nga Tirana.

Vizita është realizuar nga ana e Qendres Kulturore Shqiptare “Migjeni”,  me seli në Borås e cila ka kohë që është në kontakt me bashkëpunëtoren e këtij universiteti  MSc. Mirada HALLULLI, e cila është edhe ideatore dhe iniciatore e një lidhje te tillë mes Suedisë dhe Shqipërisë.


Delegacioni Shqiptar perfaqesohej nga  Pedagogët e Univeristetit “ Akademia e Biznesit” Tirane,          Dr. Bledar ILIA  dhe  MSc.Ardi BEZO.

Qëllimi i kësaj vizite në Borås të Suedisë te pedagogëve në fjalë,  ishte këmbimi i përvojave dhe ideve në fushen e Menaxhim  Biznesit dhe Ekonomisë. Por duhet theksuar se dita e pare e vizitës së tyre ishte rezervuar  për  takimin në “Borås Energji”, ku aty ka kohë qe është duke u punuar me një projekt që keta kanë punuar  së bashku me Universitetin e “Borås” qe ka të bëjë me riciklimin e mbeturinave si dhe përpunimin e tyre. Për mysafirët nga shqipëria ishte një atraksion i vertetë i gjithë procesi që ata pane nën përkujdesjen e Prof.Linda ELIASSON, e cila me një profesionalizëm paraqiti punën që ata bëjnë së pari në sensibilizimin e opinionit rreth mbeturinave, grumbuillimit, seleksionimit të tyre si dhe përpunimin e tyre në mënyrë bashkohore si dhe rezultatet e arritura me këtë rast në ruajtjen e ambientit.

Qëllimi ishte sipas fjaleve të Prof.Linda ELIASSON, që edhe mysafirët nga Shqipëria të njihen me eksperiencën tone në këtë drejtim, duke ditur se Shqipëria është një vend ku mbeturinat janë një problem më vete për vete  vendin dhe ata  të cilët jetojnë atje.

Linda është e entuziazmuar nga interesimi i Pedagogëve Shqiptare “B.I dhe A.B”  lidhur me interesimin e tyre për projektin në fjalë dhe punën që ndërmarrja  ku ajo punon bën në drejtim të ruajtjes së ambientit dhe jetës së njerezve këtu. Ajo mendon se do jetë me interes që një ditë edhe këta të vijne në Shqipëri dhe të njihen më së afërmi më këtë problem jetik për Shqiptarët atje. Linda mendon se do punohet dhe shifet sesi do realizohet kjo edhe Shqipëria sikurse Indonezia do jetë një vend e cili do aplikoj në ketë projektin Suedez që vet Borås e aplikon, në grumbillimin dhe riciklimin e mbeturinave e që do ishte një ndihmes mjaft e madhe për Shqiperine.

Dita e dytë e vizitës së delegacionit shqiptar, ishte rezervuar për vizita dhe biseda në “Universitetin e Borås”. Pedagogët Shqiptar i priti dhe bisedoi me ta Dr.Muhammad Taherzadeh, Drejtor përgjegjës për hulumtime, me të cilin në një atmosfere të perzemert u bisedua për mundësite e aplikimit të projektit që u paraqit nga ana e Borås Enegji në mënyrë që edhe Shqipëria të lirohet nga mbetjet dhe mbeturinat të cilat janë të tepërta atje, por edhe për projekte të tjera në fushen e studimit  nga ana e dy universiteve,  universiteti i  “Borås”  dhe   univeristeti  “Akademia e Biznesit”


Pastaj ishte një takim miqësor dhe me shumë përmbajtje me Drejtorin për mundësit e bashkëpunimit Shkencor  Prof.Hans Björk , i cili në bisedat e tij u shprehë se Universiteti i  “Borås” është i gatshem  që të përpiloj një projekt bashkëpunimi me Unievrsitetin “Akademia e Biznesit” në Tiranë,  sepse ky univesitet është i pari nga Universitet Shqiptare , që shprehë gadishmëri për bashkëpunim dhe se mundësit për bashkëpunim janë shumë të medha dhe më interes reciprok.

Kandidatja për Doktorant në Laborator Prof.Solmaz Aslanzadeh, priti mysafirët Shqiptar dhe informoj ata lidhur me punën që ky universitet  bën në drejtim të ndihmës në ruajtjen e ambientit dhe përpunimin e mbetjeve dhe mbeturinave përmes sistemit të riciklimit si dhe përdorimit të tyre në industri,  ku nga këta laborator del nga mberutinat Biogaz që perdoret për ngarjen e autobuzeve të qytetit, pastaj dheu përdoret per kopshte, lënda djegëse për venien në veprim të centraleve, lokale të qytetit, ku prodhohet energji si dhe  ngrohja  e qytetit.

Pastaj ishte një takim me shumë rëndësi me Dr. Mikael Löfström, Dekan për ekonomin e ndërrmarrjeve dhe IT  si dhe Prof.Birgitta Påhlsson, kordinatore për ambientin, me të cilët u bisedua lidhur me kembimin e planeve mësimore, studentëve dhe personelit mësimor në të ardhmen. C`ka kjo u pranua me kënaqësi nga të dy palët dhe se do fillohet të mendohet sa më shpejt që kjo të realizohet në praktikë.

Prof.Hans Björk në fjalën permbyllese te tij me miqte nga Shqiperia-Tirana,  u shprehë se ishte kënaqesi të bisedoje me miqte nga Shqipëria lidhur me bashkëpunimin nderuniversitar, në drejtim të kembimit të përvojave, studentëve si dhe pedagogëve në të ardhmen. Universiteti i Borås do angazhohet që të siguroj fonde për kete qëllim dhe së shpejti u shprehë ai do ju vizitojmë në Tirane.

 

Viron KONA: FESTË ATDHËTARIZMI

Skicë

FESTË  ATDHËTARIZMI

Shkruan: Viron KONA

1.-Kur përurohen vepra, me vlera të çmuara...

Më 30 tetor 2013, Shoqata e Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve  Shqiptarë të Suedisë,  “Papa Klemendi XI-Albani”, përuroi në sallën e Muzeut Historik Kombëtar të kryeqytetit Tiranë, dy vepra voluminoze, “Thesar Kombëtar”-1 e 2.

Ishte një manifestim entuziast, emocionues dhe mbresëlënës. Salla ishte e mbushur me njerëz të letërsisë, artit dhe kulturës, me gazetarë e studiues, mësues e nxënës, të rinj dhe të moshuar, plot e për-plot.

2.- 22 bashkëkombës shqiptarë, erdhën nga Suedia...

22 motra dhe vëllezër shqiptarë, erdhën nga qytete të ndryshme të Suedisë, në Tiranë, duke këmbyer  dy avionë. Linjat kishin anulluar fluturimet, për shkak të një uragani të fuqishëm dhe ata ishin të detyruar të ndërronin linjë, vetëm e vetëm që të arrinin në kohën e duhur, në Tiranë. Kishin mbërritur me aeroplanë në Beograd, prej andej në Prishtinë e Shkup dhe, më pas, me makina, duke udhëtuar tërë natën, mbërritën në Tiranë, në kohën e duhur, para fillimit të festës.

Ata s`mund ta humbnin atë veprimtari. Kurse fakti, që ishin të pagjumë, për ta nuk përbënte asnjë rëndësi. Rëndësi kishte vetëm se ndodheshin ndërmjet vëllezërve të tyre shqiptarë,  që i prisnin me gëzim, krenari, respekt dhe dashuri, ashtu siç pret vëllai-vëllain.

I erdhën Nënës Shqipëri krahëhapur, për ta parë dhe për t`u  çmallur me të, për t`i shtuar asaj gëzimin e natyrshëm, kur ka pranë bijtë e bijat. Por i erdhën edhe për të mësuar se si ajo i ka hallet e t`i tregonin sesa shumë e duan, se përkujdesen për të në çdo çast dhe me premtimin se, kudo që ndodhen, nuk e harrojnë kurrë.

3.-Dy margaritarë më shumë, në gjerdanin e artë të kulturës...

Gjithçka nisi dhe përfundoi më së miri, me duartrokitje të oratorëve që, njëri pas tjetrit, shprehën në foltore respekt, ngrohtësi dhe dashuri vëllazërore, teksa ndihej dukshëm dëshira për më shumë veprimtari të tilla, mbresëlënëse, me larmi episodesh dhe llojshmëri temash.

Pamje nga salla

Bashkë me vëllezërit shqiptarë në  Suedi, folën edhe lektorë nga Tirana, por edhe nga Durrësi, të rritur, por dhe të rinj. KIshte fjalë përshëndetëse, por dhe analiza të librave “Thesar Kombëtar”- 1 e 2. Gjithashtu, e morën fjalën rapsodë, recitues e piktorë, por edhe valltarë të përgatitur, që të rrëmbenin sytë dhe mendjet me zhdërvjelltësinë, shkathtësinë dhe larminë  e ngjyrave, që ekspozonin në skenën e improvizuar.

Nga oratorët u nënvizua se “Thesarët Kombëtarë”, 1 e 2, përbëjnë dy vepra emër-ndritura,  që mbajnë brenda tyre, si guaska - margaritarin, zjarrin e madh dhe të ndritshëm të atdhedashurisë për Kosovën, Shqipërinë dhe  trojet shqiptare. Me këto dy vepra, bashkëkombësit shqiptarë në Suedi e kanë zbukuruar më shumë gjerdanin e artë të traditës dhe kulturës shqiptare,  i kanë dhënë më shumë ritëm e gjallëri, rrahje krahësh,  ëndrrave dhe dëshirave për një të ardhme më të mirë. Por, edhe kanë shtuar hovet e ngazëllimit, energjitë e brendshme e besimin, kanë nxitur vullnete, imagjinatë  krijuese dhe përkushtime të reja, që gjithkush të bëjë kurdoherë më të mirën, për Atdheun dhe Kombin tonë të bukur, me shpirt të ndjeshëm, të madh e fisnik. E tërë salla, ishte një zjarr i ngrohtë, i ndezur e flakëruar nga dashuri zemrash, nga shpirtëra njerëzish të malluar për vendlindjen, për Kosovën e Shqipërinë, që i mirëpriti siç pret nëna bijtë e bijat e veta, të cilat i kthehen nga shtegtimi i largët.

Kishte aq shumë njerëz, që donin të flisnin, të shprehnin dashurinë dhe respektin për bashkëkombësit e  ardhur nga Suedia.

Por, edhe e bukura e ka një fund...

4.- Diora ( E Arta ) duartroket...

Në atë takim, erdhi e tërë familja ime. Ndërsa, midis tyre, mua më dukej se ndriste, si një yll i artë, Diora, mbesa ime e vogël njëmbëdhjetë muajshe.


Kjo “zonjushëz” quhet Diora dhe po duartroket për fjalët e “xhaxhave”, në sallën e madhe të Muzeut Historik Kombëtar, në kryeqytetin Tiranë..

Anisa, nëna e re, qëndroi rreth një orë jashtë, duke ngulmuar që të hynte me Diorën në sallë, por roja i portës nuk e lejonte.

- Këtu, nuk është, as kopsht, as çerdhe!? - i thoshte ai, si me ironi.

Më në fund, duke këmbëngulur si një trimëreshë krutane, Anisa me Diorën arritën të hynin në sallë dhe të bashkoheshin me Liljanën, bashkëshorten time dhe me vajzën, Amantia. Ndërsa Tolini, im bir, ngaqë kishte pasur mësim (ai është mësues historie) erdhi pak më vonë.

Diora e vogël, qëndroi urtë, pa iu dëgjuar zëri dhe me “dinjitet”, gjatë zhvillimit të tërë veprimtarisë. Ajo dëgjonte me kureshtje e vëmendje, duartrokiste në kohën e duhur,  së bashku me pjesëmarrësit në sallë. Por edhe pozonte lirshëm përpara kamerave dhe fotografëve të shumtë.

Kishte të drejtë dhe sikur e ndjente: Shqipërisë i kishin ardhur miq nga Veriu i Largët, nga Suedia, shteti me demokraci të zhvilluar, Mik i Shqipërisë dhe i Kosovës, Shteti që ka mirëpritur vazhdimisht shqiptarët, në çdo kohë dhe në çdo rrethanë. Vendi, që nxori nga gjiri i tij, heroinën Anna Lindh, këtë bijë të mrekullueshmen suedeze, që iu përkushtua gjer në fund të jetës lirisë dhe demokracisë, por dhe çështjes së pavarësisë së Kosovës.


Një tjetër kujtim, me recituesin e vogël të shkollës 9-vjeçare “7 Marsi”-Tiranë…

Diora e vogël, sot nuk e kupton çfarë ndodh në botë, por, kur të rritet, do të ndihet krenare sepse, me shpirtin e brishtë dhe zemrën e saj të vogël, nga salla e Muzeut Historik Kombëtar të Shqipërisë, nisi të hedhë hapat e vogla dhe të belbëzojë pasthirrmat e atdhetarizmit, fjalëzat e dashurisë dhe të respektit për bashkëkombësit shqiptarë, të përhapur si dallëndyshet në mbarë rruzullin tokësor, në “shtëpinë e madhe të njerëzimit”.

Vogëlushja duartrokiti aq shumë, saqë iu skuqën shuplakat e vockla. Pozoi, me aq krenari gjatë asaj feste atdhetarie, por edhe qëndroi siç duhej, edhe kur familja e saj, prindërit dhe gjyshërit, bënë një fotografi, kujtim të paharruar nga ajo ditë e shënuar e madhështore.


Pjesëtarët e familjes Kona...

Në një tubim të zakonshëm, natyrshëm, nuk mund të lejohet pjesëmarrja e fëmijëve, por, atë ditë, në sallën e Muzeut Historik Kombëtar të Shqipërisë, nuk kishte mbledhje të zakonshme e monotone, por kishte festë.

Dhe, në një festë të tillë, në një festë atdhetarie, vijnë të gjithë, të mëdhenj e të vegjël, me shpirt dhe me zemër. Madje, të vegjëlit i japin më shumë bukuri, gaz dhe hare, teksa ata edukohen aty me ndjenjat më sublime të atdhetarisë, me dashuri dhe mirësi, për ta dashur vendin, Atdheun, gjithçka të mirë dhe të bukur të kësaj bote.

xxx

Ditën tjetër, më 31 tetor, përurimi i “Thesarëve kombëtarë”- 1 e 2, u zhvillua  edhe në Durrësin bregdetar, ku vijoi flaka e  zjarrit të  vëllazërimit e atdhedashurisë. Larmia interesante,  linja e festës, u përvijua entuziaste dhe me ritëm, në tërë atë veprimtari, ku lektorë durrsakë, si dhe motra dhe vëllezër, bashkëkombës shqiptarë  nga Suedia, shpalosën vlera dhe fjalë zemre.

Po, ishin dy ditë radhazi, dy festa të nxehta kulturore, letrare, artistike e  atdhetarie…


Ndërmjet valltarëve popullorë, në Durrës...

5.-Jehona e veprimtarisë

Ende edhe sot, kur po mbushet afër një muaj, nga ajo veprimtari e shkëlqyer, jehona është e freskët, ajo vazhdon të transmetohet mes njerëzve në kryeqytetin Tiranë dhe në Durrës. Por flitet edhe në radio  e televizion, shkruhet në gazeta e faqe interneti. Por, më shumë, ajo është e gdhendur në mendjet e zemrat e njerëzve, në kujtesën dhe ndjenjën e tyre të respektit për ata shqiptarë që, ndonëse ndodhen në kushtet e mërgimtarit, mendojnë dhe veprojnë në dobi të nderimit dhe vlerësimit të traditave atdhetare dhe kulturore.


Majtas: Dorela i dhuron lule, Dajës…Djathtas: Pas emisionit në TVSH…

Ashtu si  Tirana dhe Durrësi,  i priti “Thesarët Kombëtarë” 1 e 2, Prishtina, disa muaj më parë. Kështu do të vepronte çdo qytet dhe krahinë,  kështu do të vepronte e tërë Shqipëria, e tërë Kosova, mbarë trojet shqiptare dhe Diaspora, sepse ajo ishte festë e atdhetarizmit shqiptar.

 

Tiranë, nëntor 2013

 

AFRORE SHAIPI: SHQIPËRIA DHE SHQIPTARËT NË KËTË PËRVJETOR

SHQIPËRIA DHE SHQIPTARËT NË KËTË PËRVJETOR

Afrore Shaipi

 

…që sot Shqipëria të bëhet e lirë, më vete dhe e mosvarme.”

(Ismail Qemali)

Këto fjalë të datës 28 nëntor 1912 ishin fjalët që rrotulluan fatin e shqiptarëve dhe shënuan kthesë në historinë tonë. Këto fjalë e lindën Shqipërinë. Ato simbolizuan më së miri kulmin e përpjekjeve shekullore të tërë aty burrave e femrave, trimave e heronjëve, që e deshën Shqipërinë më tepër se veten, luftuan me mish e me shpirt për të mbrojtur kulturën dhe dinjitetin kombëtar. Duke ngritur në piedestal veprat e tyre, ne sot u jemi thellësisht mirënjohës po këtyre heronjëve të lirisë, të cilët të frymëzuar nga Skenderbeu vazhduan dhe rritën edhe më tej ndjenjën e atdhedashurisë. Me përkulje ndaj bëmave të tyre, ne sot u themi faleminderit të gjithë rilindasve, vizonarë dhe largpamës, anëtarëve të Lidhjes së Prizrenit, të Kongresit të Manastirit e deri tek Ismail Qemal Vlora, Hasan Prishtina e intelektualët tjerë, që nënshkruan deklaratën e pavarësisë së Shqipërisë, aktin më të rëndësishëm të kombit.

Shqipëria lindi më 1912! Lindi në një kohë trazirash dhe lindja e saj nuk e gëzoi askënd tjetër përpos popullit të vet. Pikërisht atëherë kur ky shtet i porsalindur ishte i brishtë, i dobët dhe i pambrojtur, atëherë kur kishte më së shumti nevojë për përkrahje dhe ndihmë, nuk gjeti askund! Kërkoi mbështetje, por mbështetje askush s’i dha! As fqinjët. As fuqitë e mëdha madje s’e ndihmuan. Për më tepër ato shkuan edhe më tej… Ende pa mbushur një vit, Shqipërinë e bënë copash, ia shpërndan tokat e tyre fqinjëve, e përdorën më tepër si pazar në traktate të ndryshme, pa pyetur vullnetin e popullit vendas shqiptar. Padrejtësia më e madhe ndaj kombit tonë u zyrtarizua para plot një shekulli, pikërisht më 1913, në Konferencën e Londrës, ku shqiptarët i ndanë në 5 shtete. Një gabim që historia e ruajti për plot një shekull dhe po e vuajmë të gjithë edhe sot e kësaj dite.

Shqipëria, e mbetur kaq e vogël gjeografikisht, pa Kosovën, Preshevën, Shkupin, Tetovën, Çamërinë, Janinën…pa gati gjysmën e vet, vendosi të ecë tutje. Me aq mundësi sa kishte. Me aq forcë që i kishte mbetur.

E kështu rodhën pastaj ngjarje të mëdha si Lufta I Botërore, Mbretëria e Ahmet Zogut – të vetmit mbret shqiptar, Lufta II Botërore, regjimi komunist i Enver Hoxhës, vitet ’90 kur u vendos sistemi demokratik e deri tek Shqipëria e ditëve të sotme. Një rrugëtim 101 vjeçar, gjatë të cilit Shqipëria u transformua, i rezistoi kohrave të ndryshme, sfidoi sisteme dhe përballoi ngjarje të mëdha! Bëri më shumë se një shekull jetë! Bëri më shumë se një shekull histori! Shqipëria pa, përjetoi e mësoi shumëçka nga e kaluara e vet.

Por tani, çfarë çmojmë më shumë gjatë historisë 101 vjeçare të shtetit?

Shqiptarët, jo vetëm ata të Shqipërisë por edhe përtej kufijve të saj, sot mburren për ato virtyte e vlera që ditën t’i mbrojnë aq mirë ndër vite. Vlera që mundohen t’i ruajnë edhe sot me krenari, si një imazh i veçantë i këtij shteti dhe kombi.

Shqiptarët gjithmonë janë karakterizuar me një tolerancë fetare të mrekullueshme. Nuk është se e themi vetëm ne, këtë e kanë dëshmuar edhe të tjerët. Gjithkush që ka qenë ndonjëherë në Shqipëri, është impresionuar nga bashkëjetesa fetare që kanë gjetur këtu. Myslimanë, katolikë e ortodoks, të gjithë së bashku kanë jetuar në harmoni me njëri tjetrin, sepse kanë qenë të vetëdijshëm se para se të jenë myslimanë apo katolikë apo ortodoks, ata në radhë të parë janë shqiptarë.

Shqiptarët gjithmonë janë shquar për mikpritjen bujare, ndjenjën e humanizmit dhe gatishmërinë për t’i ndihmuar atyre që kanë nevojë. Kjo u dëshmua edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur populli i Shqipërisë i hapi dyert qindra hebrenjve të arratisur. Edhe pse të vetëdijshëm për rrezikun që barte në atë kohë strehimi i tyre, ata zgjodhën të mbronin drejtësinë. Ata shfaqën zemërgjersinë e tyre! Vitet kaluan, por virtyti mbeti i njejtë. Më 1999, kur forcat policore dhe ushtria serbe, kishin dëbuar mizorisht mijëra kosovarë nga trojet e tyre, pasi kishin ushtruar mbi ta dhunë, gjenocid e masakra të tmerrshme, Shqipëria dhe shqiptarët jashtë saj, në Preshevë e Maqedoni i hapën dyert për bashkëkombasit e vet. Duke i ndihmuar atyre, ata shprehën vëllazërinë në mes vete dhe bëri të kuptohej se shqiptarët edhe pse të ndarë, janë një komb e kanë një gjuhë.

Por sot, ky përvjetor pavarësie si i gjen shqiptarët? I gjen ashtu të ndarë si para një shekulli! Por kanë kaluar shumë vite dhe kohët kanë ndryshuar. Sistemet kanë ndërruar dhe bota sot, pjesa më e madhe e saj, jeton në demokraci. Sot kërkohet respektimi i të drejtave të njeriut, qytetarëve e minoriteteve. Por sa respektohen të drejtat e shqiptarëve të mbetur jashtë kufijve të Shqipërisë: në Greqi, publikisht bëhen thirrje antishqiptare, në Maqedoni shqiptarët edhe pse bashkqeverisës kanë probleme të thella me zyrtarizimin e gjuhës, e ashtu si edhe në Mal të Zi të rinjtë shqiptarë rrihen rrugëve vetëm për motive etnike.

Ndërkaq ne, preshevarët, tashmë e kanë kuptuar edhe të tjerët se, ne përfaqësojmë popullatën më të diskriminuar në Ballkan.Jetojmë pa të drejta. Pa asnjë simbol kombëtar. As flamur. Një lapidar të heronjve kishim, edhe atë na hoqën. Bile na e hoqën me forcë! Erdhën me dhjetëra tanke e qindra xhandarë për ta rrënuar këtë monument, për ta bërë një “spektakël” dhune ndaj qytetarëve të pambrojtur. Është sikur duan të na heqin identitetin, të zhdukin gjuhën, të na mohojnë origjinën e të fshijnë dëshmitë e popullit autokton. As të arsimohemi nuk na lënë. Na marrin librat nga dora, duke na drejtuar armët e xhandarëve. Padrejtësi dhe diskriminim më të madh nuk besoj që ka! Në shekullin e sotëm ky është krim! Por ja që koha, me sa duket, nuk ka ecur për të gjithë. Në Preshevë sot ndodh ajo që ka ndodhur në Romë në shekullin VII, kur ka ekzistuar “ndalimi i kujtesës” – nëpërmjet shkatërrimit të përmendoreve, ndryshimit të emrit, ndryshimit të programeve shkollore – e kështu popullit iu është hequr e drejta për të kujtuar. Dëshmi e gjallë për këtë, sot është Presheva. Ajo është pasqyrë e një vendi pa përspektivë, i lënë pas dore, i harruar nga të tjerët dhe detyrohet që ngadalë- ngadalë e qetë- qetë të boshatiset.

E Kosova? Kosova sot është e pavarur. Ka 5 vjetë që është bërë republikë! Në fakt, kjo ishte fitorja më e madhe e kombit gjatë këtij një shekulli jetë të shtetit shqiptar. Ajo është njohur ndërkombëtarisht dhe gëzon mbështetje të plotë nga shumë vende të botës.

Kështu, shqiptarët e sotëm, ndryshe nga ata në të kaluarën, kanë dy shtete që do të forcohen edhe më shumë në të ardhmen. Kanë dy shtete që bashkëpunojnë shumë në mes vete dhe kjo është arritje e madhe për ne si komb. E të gjithë ne shqiptarët, të mbetur jashtë kufijve të tyre, duam nga to përkrahje dhe ndihmë. Por meqë Kosova është ende e mitur, me problemet dhe hallet e veta në shtetformimin e saj, përgjegjësia më e madhe bie mbi Shqipërinë. Mbi atë Shqipëri që e kemi adhuruar gjithmonë si gjënë më të shtrenjtë, për të cilën na kishin mësuar aq shumë vjershat e Naimit e Fishtës, për të cilën na kishin folur aq shumë gjyshërit e stërgjyshërit, e për të cilën, ndër vite kishim dëgjuar e kënduar aq shumë këngë patriotike. Mbi atë tokë që gjithmonë kishte qenë aq e shenjtë për ne. Mbi atë vend që na dukej më i bukuri nga të gjithë. Mbi Shqipërinë tonë të dashur, Shqipërinë 101 vjeçare.

Por sot, në këtë përvjetor pavarësie, si na duket realisht Shqipëria jonë?! Ajo ka ndryshuar shumë nga e kaluara. Sot, Shqipëria është aleate me fuqitë më të mëdha botërore, është një vend anëtar i NATOs,OSBE, e shumë organizatave tjera ndërkombëtare. Është një shtet që aspiron çdo ditë e më shumë të jetë anëtar i Bashkimit Evropian. Shqipëria e kohës sonë është “demokratike”. Pak a shumë. Demokracia e saj në fakt është akoma e dobët, e brishtë, e jo shumë e vërtetë dhe e mirëfilltë. Të kesh tolerancë fetare nuk mjafton për të qenë vend demokratik.

Ndryshe nga e kaluara, Shqipëria sot ka probleme me vetveten! Ajo sot sfidon shoqërinë e saj! Ajo lufton dhe duhet të luftoj edhe më ashpër me korrupsionin që po e fundos, e gati po i zë dhe frymën! Edhe pse duhej të ishte ndryshe, në Shqipëri sot mezi respektohet ligji. As drejtësia nuk respektohet aq sa duhet! Në Shqipëri, sot, më e rëndësishme dhe mbi të gjitha është bërë politika. Ose më saktë – partitë. Politikanët po marrin mbi vete edhe ligjin, edhe drejtësinë, edhe arsimin edhe gjithçka… Të gjitha janë në duart e tyre. Dje ishte dikush tjetër, sot janë të tjerë, nesër prapë do të vijnë disa të rinj. Por ata të gjithë të njejtin rol luajnë. E nëse Shqipëria nuk ka arritur ende të ndërtoj një shoqëri përparimtare, të krijojë një sistem vlerash, atëherë faji i mbetet atyre. Kjo më çon ndërmend fjalët shumë kuptimplote të Faik Konicës “Nëse Shqipëria do të vdiste ndonjëherë, atëherë në epitafin e saj do të shkruhej: Shqipëria lindi nga Zoti, shpëtoi nga rastësia dhe vdiq nga politikanët”.

Urojmë që kjo të mos ndodh kurrë, urojmë që vetë shqiptarët do të vetëdijësohen e të zgjedhin për përfaqësues të tyre më të mirët e të rrënjosin thellë brenda vetes demokracinë e vërtetë. Mjaft më me Shqipërinë e Skenderbeut e Nënë Terezës, mjaft u mburrëm me ata që patëm në të kaluarën. Është koha që këtë krenari të madhe ta kthejmë në vepra. Të mundohemi ta bëjmë Shqipërinë edhe më të mirë sesa kjo që e kemi sot. Të punojmë denjësisht për të mirën e atdheut,  që nesër gjeneratat e reja të krenohen me Shqipërinë e ditëve tona. Urojmë që ky shekull i ri që nisi, të jetë edhe më i mirë se i pari, të jetë vetëm fillimi i një rruge të gjatë, të ndritur e plot suksese.Gëzuar!

AFRORE SHAIPI

 

IV-9

 


Faqe 9 nga 42

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 39 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1371365
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

Kozeta Zavalani

Në Ditën Botërore të Paqës


Në Ditën Ndërkombëtare të Paqes, e cila festohet në të gjithë botën nën moton “Edukimi për Paqen”,  Federata e Familjes për Paqe Botërore  në kuadër të projektit në ndihmë të arsimit për fëmijët jetimë, në Hotel Tirana International shpërndau mjete mësimore falas për 100 fëmijë në nevojë, që fillojnë vitin e ri shkollor 2013-2014. Merrte pjesë edhe Ministrja e Arsimit dhe Sporteve Znj.Lindita Nikolla, njëkohësisht edhe Ambasadore për Paqen. Ky projekt është ndërmarrë në bashkëpunim me Institutin Kombëtar për Integrimin e Fëmijëve Jetimë që ka identifikuar fëmijët që përfituan nga kjo iniciativë. FFPBB Shqipëri përmbylli kështu projektin veror, gjatë të cilit një grup prej 7 vullnetarësh udhëtuan nëpër disa qytete të Shqipërisë, për të mbledhur fonde për këtë qëllim për fëmijë të moshave 6-15 vjec, që u mungojnë njëri nga prindërit ose të dy. Gjithashtu pjesë e përfituesve ishin edhe 40 fëmijë të ngujuar për shkak të gjakmarrjes në qarkun e Shkodrës.

Në fjalën e saj Ministrja e Arsimit dhe Sportit midis të tjerash theksoi:”Vullnetarizmi është një akt human që promovon mirësinë dhe përmirëson cilësinë e jetës tonë, duke treguar standarte të larta të emancipimit qytetar dhe kulturor për shoqërinë. Unë personalisht jo vetëm qe e çmoj, por dhe e promovoj, që ai të shtrihet në mënyrë kapilare brenda vlerave tona si popull.


Ju sot me të drejtë përcillni mesazhin për më shumë vëmendje e mbështetje për fëmijët jetimë, fëmijët në nevojë e për ata fëmijë që për shkak të fenomenit absurd të gjakmarrjes janë të detyruar të ngujohen në shtëpitë dhe kullat e tyre prej frikës së gjakmarrësit. Këtyre fëmijëve u është privuar e drejta e tyre hyjnore për të jetuar të lire.

Prandaj ne jemi të angazhuar, të mos lejojmë që ky fenomen, të shkatërrojë pa të drejtë jetën e pafajshme të brezave tanë.

Sfidat që gjenden përpara nesh janë të shumta dhe të panumërta dhe për këtë nevojitet dhe ndihma juaj, që ne sëbashku të ngremë themelet e një shoqërie të shëndoshë dhe të sigurtë si kriter zhvillimi për të ardhmen tonë dhe të fëmijëve tanë.

Si Ministre e Arsimit dhe Sportit do të ofroj gjithë ndihmesën dhe asistencën e duhur, për të mundësuar shkollimin cilësor të këtyre fëmijëve (jetim, të ngujuar dhe në nevojë), pasi e drejta për te zgjeruar dhe zhvilluar kapacitetin e tyre kulturor dhe intelektual, është një e

drejte universale.

Misioni juaj fisnik, sëbashku me ndihmën dhe detyrimin tonë ndaj jush, duhet të jetë qëllim në vetvete, për të promovuar vlerat tona humane, për të ndihmuar këdo që është në nevojë. Ne duhet të sigurohemi, që gjeneratat dhe brezat tanë të rinj, mos të jenë më viktima e asaj pjese të së shkuarës sonë që nuk i ka hije vendit dhe kombit tonë.”