Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home Debattartiklar-Debatt artikuj
Debatt artikuj

ZYBA HYSEN HYSA: FJALËT E ISMAIL QEMALIT EDHE SOT TINGËLLOJNË SI ZILE ZGJIMI PËR ÇDO SHQIPTAR KUDO QË NDODHET...

ZYBA HYSEN HYSA: FJALËT E ISMAIL QEMALIT EDHE SOT TINGËLLOJNË SI ZILE ZGJIMI PËR ÇDO SHQIPTAR KUDO QË NDODHET...

(Në kuadër të 101 vjetorit të shpalljes së Pavarësisë)

Është bërë e traditës, që për çdo 28 nëntor, të kujtojmë me nderim dhe respekt të pakufishëm Ismail Qemalin, gjithë punën dhe përpjekjet e patriotëve shqiptarë në shërbim të kombit. Kjo është vërtet në nderin tonë, në nderin e çdo shqiptari, se të nderosh veprën e të parëve do të thotë që të vlerësojmë punën dhe qëndrimin e tyre në momente të rëndësishme për kombin shqiptar, kjo na bën të jemi më shumë vetvetja dhe mendoj se 101 vjet janë shumë pak për të harruar bëmat e patriotëve, por edhe mijëra vite të kalojnë, përsëri ato do jenë po kaq të gjalla e të prekshme, do apo nuk do bota, do apo nuk do politika pragmatiste shqiptare, jemi, apo nuk jemi formuar si komb i bashkuar, ato mbeten themeli i pa shembur i kombit, ato transmetohen nga brezi në brez, ashtu si flamuri, si këngët, si gjuha... por kam vënë re, që kjo festë po bëhet rutinë: organizohen sesione shkencore, pa zbuluar të vërtetat shkencore, vetëm duke përsëritur vit pas viti të njëjtat gjëra, shumë fjalë, aq shumë fjalë vlerësuese, por për fat të keq aspak fjalë të reja që zbulojnë të vërtetat e vërteta të historisë sonë shqiptare, ato të vërteta të hidhura që ishin shkak i shkatërrimit të ëndrrave të shqiptarëve për liri e pavarësi kombëtare.

Historia e një kombi, një kontinenti, a më gjerë... kurrë nuk mund të shkruhet me laps majëhollë, ajo vetëm mund të pikturohet me dritë - hije, në momente më të veçanta që kanë sjellë ngjarje me rëndësi të madhe për përparim, drita shkëlqen më shumë e në ato momente që kanë prerë udhën e këtij zhvillimi, hija shndërrohet në njolla, kështu në çdo përvjetor lexojmë atë pjesë të historisë që shfaqet në dritë e ndjehemi krenarë, por mbetemi atje pa pasur kurajë të depërtojmë në këto njolla të errëta për të gjetur pigmentin e zi që shkaktoi dëmet e kohës, regreset e historisë, që pengojnë dhe sot progresin e kombit shqiptar...

Meqë 28 nëntori lidhet direkt me veprën e Ismail Qemalit, si themeluesi i shtetit të parë shqiptar më 1912 – ën, të ndalemi pak tek jeta dhe vepra e tij si politikan me ngjyra të theksuara demokratike, një model perfekt për të marrë shembull sot politika jonë shqiptare, se ai përmes një rrugëtimi të gjatë e të rrezikshëm nga Stambolli, në Bukuresht, më pas në Vjenë e Budapest e përsëri në Vjenë drejt Triestes, në Durrës, Kavajë, Çermë, Divjakë, Libofshë, Fier, Novoselë, më në fund në Vlorë, ku nuk qe rastësi, apo fat i saj, por aty ishin patriotët më largpamës që përkrahën ideatorin Ismail Qemali në Shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë.

Dihet që veprimtaria e Ismail Qemalit, para se të mblidhej kuvendi historik në Vlorë, ishte diplomatike, serioze dhe këmbëngulëse për të realizuar idenë e kahershme të popullit shqiptar, shpalljen e Pavarësisë. Këto përpjekje të vazhdueshme deri në aktin e Madh të shpalljes së Pavarësisë i ka shpalosur fort qartazi Ilir Ikonomi në librin “Pavarësia -  Udhëtim i paharruar i Ismail Qemalit”, ku del, se përveç përpjekjeve diplomatike ndërkombëtare, ai diti të bashkojë shqiptarët mrekullisht pa dallim feje, krahine në mbledhjen e kuvendit. Në këtë libër në faqen 216 – 217 thuhet: “Ishte gjë e rrallë të shihje parinë shqiptare të mbledhur në një konak. E rrallë sepse shqiptarët ishin të ndarë në fise dhe klane, nderonin tri besime të ndryshme dhe nuk kishin gjuhë të njehsuar kombëtare… sepse shqiptari individualist dhe krenar, që nuk duron dot as hijen e vet, e kishte të vështirë të pranonte një shqiptar tjetër mbi krye… Megjithatë, kishte diçka të padukshme, që i bënte veriorët dhe jugorët të mblidheshim bashkë në këto rrethana të veçanta, kur po turrej e liga… Pra, sado të ndryshëm të ishin këta njerëz, si rrjedhojë e atij brumi të përbashkët ata nuk ishin shkrirë me kombe tjera, as nuk e kishin holluar gjakun. Ata ishin thjesht shqiptarë.”

Të ndalemi, se si është e si punohet në drejtim të bashkimit të shqiptarëve sot? Me dhembje konstatoj që në këto vite të “demokracisë” shqiptare, dëgjohen shpesh shprehjet “Veriu, Jugu, apo malokët, jugorët , pak dëgjohet për shqiptarët e Maqedonisë, të Malit të Zi, Çamërisë, thua se këta nuk kanë ekzistuar ndonjëherë.  Në një kohë që feja për ne, është thjesht një preference personale, shpesh kthehet për ndasi territoriale, ku befasohem me pikëpamje anadollake, saqë shpesh mendoj se kemi shkuar qindra vite pas, ku herë ngrihet islamizmi, herë krishterimi, bile bëhen edhe debate publike me dite e muaj me radhë në lidhje me fenë e shqiptarëve nga koka të intelektualëve shqiptarë (këtu vlen të përmend edhe debatin Qose – Kadare), në një kohë që ka pasur dhe ka probleme jashtëzakonisht të mprehta për të diskutuar e për të marrë zgjidhje.

“Pa ngrihen dhe “kokat” tona e bëjnë be/ Njëri krishterë -  rreth prerë, tjetri myslimanë/ Përplaset kokë – Qosja, mbi Kadare/ Betohet për Krisht, tjetri si muhamedan.../ Betohen e flasin për fe të pafetë/ Se dhe foshnjat e dinë prejardhjen tonë/ Me broçkullat e tyre, dikujt i bëjnë fresk/ Si partitë politike, fetë  vijnë e shkojnë...”

Nëse do diskutohej problemi i ngritjes së kishave greke përgjatë Vorio Epirit , apo manastiret serbe në kosovë, ruajtja e monumenteve dhe vendeve historike në gjithë trojet tona shqiptare, apo figura të ndritura në fusha të ndryshme, të  trokisnin në portat e atyre që na copëtuan për të rishikuar, diskutuar dhe qëndruar seriozisht për çështjen shqiptare, por bëhen leva të qëllimeve të politikës botërore antishqiptare. Kështu më vjen në mendje Rambujeja, ku shqetësimi i Kadaresë ishte firmosja e jo ngritja e zërit për të drejtat tona, apo Qosja që shprehet që ta ndërrojmë veriun e Kosovës me Luginën e Preshevës, sikur ai t’i kishte prona të babait. Mora si shembull, se këta më erdhën në mendje teksa po shkruaj, se kur personalitete kaq të mençur të kulturës shqiptare veprojnë kaq pa dinjitet, kaq pa gjak shqiptari, të mos futemi pastaj se sa gjynahe i kanë Kombit tonë qeveritë që vijnë e ikin, qeveri që përveç interesave të tyre personale as që duan të dinë dhe sa shtetas kanë e jo më të ndihmojnë në ngritjen e tyre ekonomike dhe kulturore... “Ëh”, rënkonte vendi/ Sa herë vinin mizoritë/ “Ëh”, rënkon edhe qielli/ Sa herë hipin, zbresin qeveritë!”

Duke gërmuar nëpër histori për të gjetur përpjekje serioze për përparim dhe bashkim të shqiptarëve këto vite që pasuan aktin e firmosjes së Pavarësisë sonë në këtë copë Shqipëri, përveç Marrëveshjes së Mukjes në 3 gusht 1943, marrëveshje që u prish nga diktati antishqiptar ruso – jugosllav, nuk shoh asgjë që të më ngazëllejë zemrën, të më ndezë shpresën e një të ardhmeje të ndritur për shqiptarët e në këto kushte përpjekjet dhe vepra e Ismail Qemalit me shokë janë fakte të pamohueshme që na bëjnë ne të jemi krenarë për personalitete kaq të larta të kombit tonë, por si mundet vallë që për një personalitet kaq të rëndësishëm të mos jetë folur dhe të mos jetë shqetësuar njeri që të ndjekë vazhdën e ngjarjeve para vdekjes së tij për të gjetur vrasësit e vërtetë të Ismail Qemalit, se pas tij fshihet dora që na mban duart dhe sot e kësaj ditë për të mos arritur aspiratën e popullit për bashkim kombëtar, si e vetmja alternativë për zhvillim dhe përparim. Kështu lindin pikëpyetjet e historisë e pikëpyetja më e madhe, është vdekja e Ismail Qemalit me anë të së cilës mendonin se do varrosej aspirata e shqiptarëve për liri dhe pavarësi. “O Kaninë... o moj mike/ Si s’u trete, si nuk vdiqe!?/ Kur në ’19 – ën/ Shtyllën e shtëpisë ta helmuan/ Dritën e syve ta verbuan…/ Si s’u trete si nuk vdiqe/ Si s’u hodhe përmbi dete/ Si nuk plase… ç’ilaç gjete? /- Kur më erdh’ vigani shtrirë/ Të kisha vdekur qe më mirë/ I thashë vetes: “Qëndro!/ Nuk është fikur zjarr’ i zemrës,/ Nuk është shuar mjalti i këngës/ S’është tharë gjiri i nënës/ Viganë tjerë për të lindur/ Shtyllën e shtëpisë për të ngritur.../ Po… moj motër… kaluar motër/ Kur kam parë bijtë e mi/ Ngritur pushkët njëri – tjetrit/ Skish më tmerr… lebeti/ Veç atëherë kam shpëtuar/ Nga idhnia pa u shuar/ Pa u hedhur përmbi det/ Që zhdukesha për jetë/ Qumështi i gjirit, gjak për peshq.../ Por... një zë... një dritë më bindi/ Nga të gjithë bijtë më i dituri/ (bëhet fjalë për Isuf Luzajn)/ Të qëndroja... të shpresoja...

- Mos u tut, e dashur mëmë/ Do të rilindësh si një këngë/ Do të këndohet:/ Herë e fshehur, herë mbi skena/ Gjer të shfaqet ndër bedena/Si flamur i Kastriotit/ Amanet i Ismailit,/ Lajtmotiv...  bir pas birit...!”

Nëse në shtetet e ndryshme të botës ka pozitë dhe opozitë, në Shqipëri ka patriotë dhe politikanë të shitur, politikanë që në qeveritë e tyre kurrë nuk mbrojtën interesat e shqiptarëve, kurrë nuk qenë vazhdues të Ismail Qemalit e pse për çdo 28 nëntor shkojnë e i vendosin kurora me lule tek varri, mbajnë dhe fjalime, puthin dhe flamurin dhe kaq. Hipokrizi! “Unë kam parë shpesh pranë monumentit/ Kalojnë nëna qëndrojnë bëjnë kryq me dorë/ Disa të tjerë, qëndrojnë, përulen, puthin vendin/ Plot njerëz vinë, në shenjë nderimi qëndrojnë... /Po, kam parë edhe shumë pushtetarë/ Venë kurorë, buzëqeshin, flasin me letër/ Radhitur veprimet bukur me skenarë/ Ikin më në fund  pa e përshëndetur...”

Po të shohësh politikën botërore aktuale aty – këtu lulëzojnë po ato qëndrime ndaj shqiptarëve si para 101 vjetësh, mos vallë ka ardhur koha që shqiptarët të hapin sytë nga letargjia dhe të shkojnë atje ku u helmua dëshira e shqiptarëve dhe të gjejnë helmuesin dhe të kërkohet këmbëngultas për të zgjidhur një herë e mirë çështjen shqiptare, se kaluan 101 vjet dhe situata jonë mbetet po ajo; vend i pazhvilluar, varfëri, emigrim, korrupsion, diktat nga jashtë dhe ku ishim asgjëkund, ku po shkojmë... Zoti e di, e pse fjalimet fillojnë: “Për të shkuar drejt BE...” drejt një BE – je që kurrë nuk i ka respektuar shqiptarët, kurrë nuk u ka lënë vendin që meritojnë si autoktonë nga më të hershmit në Ballkan. “Qysh kur perëndia gatoi tokë/ Rrënjëzohet… këtu, lashtësia/ Zoti në këtë tokë na bëri zot/ Që nga Pellazgët, nis historia…/ Gjithë kombet janë krijuar/ Askush nuk mund të rikrijojë/ I falemi Zotit të lavdëruar/ Që krijoi dhe kombin tonë.../ Kombet tjera kudo që janë/ Me fat janë, kanë mëmëdhe/ Po kombin tonë pse duan ta hanë/ Si korbat vërsulen të na bëjnë pre!/ Na thonë se jemi një racë pa taban/ Na thonë të tjerë jemi të krishterë/ Ortodoksë, katolikë, bektashian.../ Emri shqiptarë s’përmendet një herë...”

Edhe po të kishim qenë kriminelë, do na jepej dënimi kapital me 101 vjet burg, por ne kurrë s’kemi qenë kriminelë, por i kemi trajtuar kombet tjera si veten, i kemi pritur dhe përcjellë si miq, por ne na doli si bilbilit me qyqen. Bilbili i ndërton folenë, lëshon vezët, i ngroh vetë, dalin zogjtë dhe i ushqen po vetë, ndërsa qyqja vjen lëshon vezën në folenë e bilbilit dhe bilbili duke vepruar me natyrën e tij që kurrë nuk i lë vezët në folenë e tjetrit dhe as që e mendon, kështu bashkë me vezët e tij, ngroh dhe të qyqes, por zogu i qyqes del më i madh dhe jo vetëm u ha ushqimin të vegjëlve të bilbilit, por me krahë e hedh poshtë. Kështu ka vepruar dhe vepron Serbia me ne, Greqia me ne... gjithë ndërkombëtarët;  vijnë si miq, bëhen pushtues e sot janë këmbëkryq në trojet tona e ne përsëri besojmë në miqësinë e tyre dhe përsëri u ngrohim vezët, ata na hanë zogjtë... “Si një pemë, as çelë, as tharë/ Rrugë, pa rrugë, o Shqiptarë/ E pse pini nga një dorë tjetër/ S'ka kulloshtër, t'u rrisë jetën!/ Një dorë, u jep për të pirë/ Një shiringë, gjakun u thith/ Eh, shqiptar, kurrë s'ke gjetur/ Rehatinë për të fjetur/ Në gjumë të natës si një hënë/ Nga errësira, ndrin një nënë/ Është e plotë pesëmbëdhjetë/ Thotë: " Shqiptar, mos rri tuj fjetë!”

Nëse bota do kishte dëshirën e mirë për të ndihmuar kombin tonë, nuk do merrte shpatën duke na ndarë në 6 copa, por të na bënte bashkë dhe atëherë të provonin vitalitetin e kombit tonë bujar dhe paqedashës. Asnjëherë bota nuk u interesua për të studiuar vitalitetin e kombit tonë, por ecën duke dëgjuar këngën qyqes, një këngë antishqiptare, një këngë si këngë qyqeje...

Edhe sot janë aktuale fjalët e Ismail Qemalit ku thotë: “Paqja në Ballkan nuk do të mund të rivendoset duke sakrifikuar të drejtat e kombeve të tjera në interes të synimeve ekspansioniste, pa iu shtuar Shqipërisë nga ana e veriut Kosova dhe nga ana e Jugut Çamëria, nuk mund të shtrohet qetësia në sinisinë e Ballkanit...”

Në kohën që Konferenca e Paqes në Paris do të vendoste fatet e popujve, fati i shqiptarëve mbeti pa fat, se strategu dhe ideatori i kombit tonë u helmua dhe vdiq duke lënë në zemrat e shqiptarëve të ndershëm amanetin e tij për bashkim e përparim. Ismail Qemali nga Madriti, në fillim të tetorit 1918, tërhiqte vëmendjen se “Detyra jonë imperative (urdhëronjëse) është sot t’i vihemi punës pa mëri dhe pa përtim për të vënë themelitë e të drejtave tona politike dhe për t’i vulosur me vulën e Konferencës së Paqes”

Kuptimet e historisë janë për ne të rëndësishme e pse rrallë herë në histori ndeshim një teori, e cila mund të vërtetohet shkencërisht, por mendoj se mjaftojnë 101 vjet për të vërtetuar teorinë e Ismail Qemalit, se edhe sot fjalët e tij tingëllojnë si zile zgjimi për çdo shqiptar që të ngrihet e të kërkojë fijet e këputura dhe të mbledhë lëmshin e historisë në dobi të çështjes sonë kombëtare. Safo Vlora shkruan në kujtimet e saj për ditën e ardhjes së trupit të Ismail Qemalit në Vlorë: ... Nëse masim madhështinë e një personaliteti politik me dashurinë e popullit të thjeshtë, duhet të pohojmë se asnjë nuk i afrohet Ismail Qemal Vlorës se në ceremoninë e përmotshme... as fshatar as qytetar nuk qëndroi në shtëpi, tërë faqet e maleve dhe brigjeve, që qëndronin gjatë udhëtimit, ishin mbushur me njerëz, ishte një apotezë madhështore e të gjithë popullit, pa dallim, dhe një kurorë që Ai e fitoi me punën e tij të madhe në shërbim të vendit të tij, derisa dha frymën e fundit...”

Ismail Qemali ka qenë dhe mbetet babai i kombit shqiptar, deri më sot nuk ka dalë një i dytë, koha do sjellë në skenë një bir shqiptari që siç thotë historiani, filozofi, poeti dhe patrioti i madh Isuf Luzaj në poemën “Glorja e Çmendjes” se: “Ashtu si këta, yje Historie,/ Që kanë pas tyre legjione rinie,/ Në shpirtin e popullit kanë mbetur dëshmi,/ Ashtu, sigurisht, një ditë do të vijë,/ Një djalë shqiptari, prej mëme shqiptare,/ Ndoshta i panjohur as në fshatin e tij,/ Do ujdisë përpjekje me histori fatbardhë,/ Në një çast të papritur do bëjë mrekulli,/ Do ta ngrejë në këmbë racën tonë krenare,/ Do ta vërë në radhë në mes të Evropës,/ Shembull e pasqyrë, për popujt e botës,/ Të binden, të besojnë që ka Perëndi.”

Mendoj se nuk kemi vepruar ashtu si duhet për ta nderuar aq sa duhet këtë burrë shteti, përderisa asnjë shqiptar deri më sot nuk u shqetësua për rrethanat në të cilën vdiq Ismail Qemali. Pyetje të shumta na godasin si çekan çdo vit e më shumë, çdo ditë e më shumë, se ekzekutimi i Ismail Qemalit, ka qenë thika më e madhe që i është futur kombit tonë në trup (fatmirësisht nuk shkoi në zemër) dhe ashtu si një pemë që i ngulin një gozhdë që as thahet dhe as lulëzon më, ashtu ka mbetur kombi ynë, as zhduket dhe as zhvillohet si gjithë kombet tjera në botë. Më vjen në mend një rrëfim i një burri të moçëm nga Vlora: “Tregojnë se një herë e një kohë njërit i vrasin vëllanë dhe siç ishte zakoni, ai duhet të merrte gjakun e për këtë, mbushej një shishe e vogël me gjak dhe varen në mur si portret i të vdekurit e hiqej pasi ishte marrë haku, por i vëllai me ndërhyrjen e miqve e fali gjakun, por shishja mbeti në mur. Kaluan shumë vite, mbase 101, dhe tek flinte një pasdite i del vëllai në ëndërr dhe i thotë: “Si fle gjumë, kur unë jam i vdekur dhe hasmi fle poshtë lisit pranë arës sonë...” Vëllai ngrihet i trembur, merr pushkën, hipin kalit dhe rend si i çmendur tek lisi dhe vërtet e gjen hasmin duke fjetur në hije. I thërret e ai ngrihet nga gjumi i trembur. Vëllai i thotë: “Unë ta fala gjakun, por nuk ta fal gjaku i vëllait dhe e vrau.” Me këtë nuk dua të them që të shpallim luftë ndaj gjakësorit (as fuqi nuk kemi për ta bërë këtë), por ta dimë se cili është dhe ta gjykojë e drejta, se nuk jemi në kohërat e gjakmarrjes e pse gjakmarrjen na e kanë futur mes njëri – tjetrit, për të mos pasur mendjen tek gjakësori i të gjithë shqiptarëve.

Ne duhet të bëjmë të pamundurën për të njohur të kaluarën, me qëllim që të kuptojmë se ku e patën nisjen të gjitha problemet e kombit tonë e kështu duke gjetur shkakun, duke kuptuar pasojat shkatërruese që kemi pasur fatin e keq të përballemi këto 101 vjet shtet shqiptar si një pjese krahu e kombit tonë, vetëm kështu do të jemi të kthjellët për të hedhur hapa të sigurt drejt së ardhmes.  Në rrjedhën e historisë ka ngjarje të rëndësishme dhe më të rëndësishme që ne duhet t’i kujtojmë në ditë festash, që për fat të keq disa nga këto ngjarje kanë qenë shkatërruese për kombin tonë, por për fat të mirë nuk qenë asgjësuese.

Nëse do të shkonim në vitet 1912 e deri 1919 me vdekjen e Ismail Qemalit e të analizojmë situatat historike ndërkombëtare, situatën nevralgjike të kombit tonë, trazirat dhe pazarllëqet e fuqive të mëdha në prag të Konferencës së Paqes, duhet të analizojmë me kthjelltësi, pa ngarkesa emocionale politike, por thjesht si studiues, do na dalë përpara puna e ndershme e Ismail Qemalit për të përfunduar projektin e nisur më 28 nëntor 1912 për bashkimin e trojeve etnike shqiptare, që më pas të ishte i sigurt zhvillimi dhe përparimi kombëtar në harmoni me gjithë kombet tjera në botë.

Duke e parë historinë nga ky këndvështrim vit pas viti festa e 28 nëntorit nuk do të organizohej me brohoritje, por me heshtje zije dhe me angazhime për të zbardhur të vërtetat e historisë së fshehur të rrjedhjes së ngjarjeve antikombëtare, ngjarje që për fat të keq, sot disave u duken normale. Nëse nuk zbardhet historia e vërtetë e cila është nxirë aq shumë nga antikombëtarët shqiptarë dhe antishqiptarët botërorë, saqë edhe deklaratën e Shpalljes së Pavarësisë kanë fshehur e për fat të keq shteti hesht e kjo heshtje ka dorën brenda. Si mundet vallë shteti hesht , kur nga goja e Kristo Frashërit dalin fjalët: “Dokumenti i Pavarësisë ka qenë në Tiranë deri në verën e vitit 1962. Për një arsye që s'dua ta them na iku nga dora. I iku nga dora qeverisë. Tani as që jam në gjendja ta ndjek. Unë s'lëviz dot nga vendi. Ai që e kishte na u lut që të mos e zinim në gojë emrin e tij. Dhe unë ia kam dhënë fjalën e s'e tregoj” Ka shtet shqiptar, apo ka vetëm barbarë. Po si u lejuaka një person, që ka marrë tituj dhe dekorata deri në “Nder i Kombit” të bëjë deklarata të tilla dhe të mos merren me të?? Oh, sa fatkeq paskemi lindur! Që pas Ismail Qemalit kemi mbetur bonjakë dhe bonjaku mbështetet herë tek halla, herë tek daja, por asnjë nuk e mban si birin e vet, e kthen në shërbëtor.

Ndaj, jo vetëm të kujtojmë heronjtë, por të frymëzohemi prej tyre. Nuk do kishte kuptim festa vetëm për festë, por ashtu si në ditë Krishtlindjeje, Bajrami... që shkojmë në kishë, xhami, apo teqe, ku rrimë pak çaste nderojmë Zotin, ndezim qiri, bëjmë lutje dhe në fund themi “Amin”, për të ndezur shpirtrat tanë dhe më pas futemi në të përditshmen... po do na realizohej dëshira që u lutëm para Zotit nëse çdo njeri nuk do përpiqej pa u ndalur për ta realizuar atë? Kurrsesi jo, ndaj çdo ditë e 28 nëntorit le të quhet festa e fesë sonë, e fesë së shqiptarizmit, ku pa dallim, të gjithë shqiptaret të shkojnë në Vlorë, se Vlora është Meka e Kombit tonë, ashtu siç jemi lutur para Krishtit, Muhametit, para gjithë varreve të profetëve, ne të bëjmë homazhe tek varri i Ismail Qemalit, se ai është Profeti i shqiptarëve. “Ka ardhur koha, të shpallim Profet/ Të dërguarin e zotit Ismail Bej Vlorën/ Që s’dalloi e s’pyeti aspak për fetë/ Në emër të Zotit na vuri kurorën!/ Siç jemi lutur deri tash përmbi varre/ Që s’dimë nga janë, emrin s’e kanë shqiptar/ Të bëhemi bashkë, të vihemi në radhë/ Tek varri Ismailit çdo vit, pelegrinazh..../ O Tokë e të parëve tanë, o Shqipëri/ Mbaje fort shtrënguar në gji profetin/ Kërko ndër bij, nxirr një profet të ri/ Ta çojë me guxim gjer në fund amanetin.../ Vetëm Profetët kuptojnë amanetet/ Xhepmëdhenjtë njohin vetëm paranë/ “U lamë një copë tokë, kufijtë t’i gjejnë vetë”/ Ismail Qemali, në Sheshin e Flamurit ka thënë.”

 

 

Sokol Demaku: NJË VIZITË MBRESËLËNSE DHE ME SHUMË RËNDËSI NË SUEDI

Sokol Demaku

NJË VIZITË MBRESËLËNESE DHE ME SHUMË RËNDËSI NË SUEDI

Ka dy ditë që në Borås të Suedisë po qëndrojnë për një vizitë zyrtare me ftesë të Universitetit te “Borås” këtu dhe të Ndërmarrjes se Bashkise nga ky qytet  “Borås Energji dhe Ambienti” dy pedagoge të Unievrsitetit “Akademia e Biznesit” nga Tirana.

Vizita është realizuar nga ana e Qendres Kulturore Shqiptare “Migjeni”,  me seli në Borås e cila ka kohë që është në kontakt me bashkëpunëtoren e këtij universiteti  MSc. Mirada HALLULLI, e cila është edhe ideatore dhe iniciatore e një lidhje te tillë mes Suedisë dhe Shqipërisë.


Delegacioni Shqiptar perfaqesohej nga  Pedagogët e Univeristetit “ Akademia e Biznesit” Tirane,          Dr. Bledar ILIA  dhe  MSc.Ardi BEZO.

Qëllimi i kësaj vizite në Borås të Suedisë te pedagogëve në fjalë,  ishte këmbimi i përvojave dhe ideve në fushen e Menaxhim  Biznesit dhe Ekonomisë. Por duhet theksuar se dita e pare e vizitës së tyre ishte rezervuar  për  takimin në “Borås Energji”, ku aty ka kohë qe është duke u punuar me një projekt që keta kanë punuar  së bashku me Universitetin e “Borås” qe ka të bëjë me riciklimin e mbeturinave si dhe përpunimin e tyre. Për mysafirët nga shqipëria ishte një atraksion i vertetë i gjithë procesi që ata pane nën përkujdesjen e Prof.Linda ELIASSON, e cila me një profesionalizëm paraqiti punën që ata bëjnë së pari në sensibilizimin e opinionit rreth mbeturinave, grumbuillimit, seleksionimit të tyre si dhe përpunimin e tyre në mënyrë bashkohore si dhe rezultatet e arritura me këtë rast në ruajtjen e ambientit.

Qëllimi ishte sipas fjaleve të Prof.Linda ELIASSON, që edhe mysafirët nga Shqipëria të njihen me eksperiencën tone në këtë drejtim, duke ditur se Shqipëria është një vend ku mbeturinat janë një problem më vete për vete  vendin dhe ata  të cilët jetojnë atje.

Linda është e entuziazmuar nga interesimi i Pedagogëve Shqiptare “B.I dhe A.B”  lidhur me interesimin e tyre për projektin në fjalë dhe punën që ndërmarrja  ku ajo punon bën në drejtim të ruajtjes së ambientit dhe jetës së njerezve këtu. Ajo mendon se do jetë me interes që një ditë edhe këta të vijne në Shqipëri dhe të njihen më së afërmi më këtë problem jetik për Shqiptarët atje. Linda mendon se do punohet dhe shifet sesi do realizohet kjo edhe Shqipëria sikurse Indonezia do jetë një vend e cili do aplikoj në ketë projektin Suedez që vet Borås e aplikon, në grumbillimin dhe riciklimin e mbeturinave e që do ishte një ndihmes mjaft e madhe për Shqiperine.

Dita e dytë e vizitës së delegacionit shqiptar, ishte rezervuar për vizita dhe biseda në “Universitetin e Borås”. Pedagogët Shqiptar i priti dhe bisedoi me ta Dr.Muhammad Taherzadeh, Drejtor përgjegjës për hulumtime, me të cilin në një atmosfere të perzemert u bisedua për mundësite e aplikimit të projektit që u paraqit nga ana e Borås Enegji në mënyrë që edhe Shqipëria të lirohet nga mbetjet dhe mbeturinat të cilat janë të tepërta atje, por edhe për projekte të tjera në fushen e studimit  nga ana e dy universiteve,  universiteti i  “Borås”  dhe   univeristeti  “Akademia e Biznesit”


Pastaj ishte një takim miqësor dhe me shumë përmbajtje me Drejtorin për mundësit e bashkëpunimit Shkencor  Prof.Hans Björk , i cili në bisedat e tij u shprehë se Universiteti i  “Borås” është i gatshem  që të përpiloj një projekt bashkëpunimi me Unievrsitetin “Akademia e Biznesit” në Tiranë,  sepse ky univesitet është i pari nga Universitet Shqiptare , që shprehë gadishmëri për bashkëpunim dhe se mundësit për bashkëpunim janë shumë të medha dhe më interes reciprok.

Kandidatja për Doktorant në Laborator Prof.Solmaz Aslanzadeh, priti mysafirët Shqiptar dhe informoj ata lidhur me punën që ky universitet  bën në drejtim të ndihmës në ruajtjen e ambientit dhe përpunimin e mbetjeve dhe mbeturinave përmes sistemit të riciklimit si dhe përdorimit të tyre në industri,  ku nga këta laborator del nga mberutinat Biogaz që perdoret për ngarjen e autobuzeve të qytetit, pastaj dheu përdoret per kopshte, lënda djegëse për venien në veprim të centraleve, lokale të qytetit, ku prodhohet energji si dhe  ngrohja  e qytetit.

Pastaj ishte një takim me shumë rëndësi me Dr. Mikael Löfström, Dekan për ekonomin e ndërrmarrjeve dhe IT  si dhe Prof.Birgitta Påhlsson, kordinatore për ambientin, me të cilët u bisedua lidhur me kembimin e planeve mësimore, studentëve dhe personelit mësimor në të ardhmen. C`ka kjo u pranua me kënaqësi nga të dy palët dhe se do fillohet të mendohet sa më shpejt që kjo të realizohet në praktikë.

Prof.Hans Björk në fjalën permbyllese te tij me miqte nga Shqiperia-Tirana,  u shprehë se ishte kënaqesi të bisedoje me miqte nga Shqipëria lidhur me bashkëpunimin nderuniversitar, në drejtim të kembimit të përvojave, studentëve si dhe pedagogëve në të ardhmen. Universiteti i Borås do angazhohet që të siguroj fonde për kete qëllim dhe së shpejti u shprehë ai do ju vizitojmë në Tirane.

 

Viron KONA: FESTË ATDHËTARIZMI

Skicë

FESTË  ATDHËTARIZMI

Shkruan: Viron KONA

1.-Kur përurohen vepra, me vlera të çmuara...

Më 30 tetor 2013, Shoqata e Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve  Shqiptarë të Suedisë,  “Papa Klemendi XI-Albani”, përuroi në sallën e Muzeut Historik Kombëtar të kryeqytetit Tiranë, dy vepra voluminoze, “Thesar Kombëtar”-1 e 2.

Ishte një manifestim entuziast, emocionues dhe mbresëlënës. Salla ishte e mbushur me njerëz të letërsisë, artit dhe kulturës, me gazetarë e studiues, mësues e nxënës, të rinj dhe të moshuar, plot e për-plot.

2.- 22 bashkëkombës shqiptarë, erdhën nga Suedia...

22 motra dhe vëllezër shqiptarë, erdhën nga qytete të ndryshme të Suedisë, në Tiranë, duke këmbyer  dy avionë. Linjat kishin anulluar fluturimet, për shkak të një uragani të fuqishëm dhe ata ishin të detyruar të ndërronin linjë, vetëm e vetëm që të arrinin në kohën e duhur, në Tiranë. Kishin mbërritur me aeroplanë në Beograd, prej andej në Prishtinë e Shkup dhe, më pas, me makina, duke udhëtuar tërë natën, mbërritën në Tiranë, në kohën e duhur, para fillimit të festës.

Ata s`mund ta humbnin atë veprimtari. Kurse fakti, që ishin të pagjumë, për ta nuk përbënte asnjë rëndësi. Rëndësi kishte vetëm se ndodheshin ndërmjet vëllezërve të tyre shqiptarë,  që i prisnin me gëzim, krenari, respekt dhe dashuri, ashtu siç pret vëllai-vëllain.

I erdhën Nënës Shqipëri krahëhapur, për ta parë dhe për t`u  çmallur me të, për t`i shtuar asaj gëzimin e natyrshëm, kur ka pranë bijtë e bijat. Por i erdhën edhe për të mësuar se si ajo i ka hallet e t`i tregonin sesa shumë e duan, se përkujdesen për të në çdo çast dhe me premtimin se, kudo që ndodhen, nuk e harrojnë kurrë.

3.-Dy margaritarë më shumë, në gjerdanin e artë të kulturës...

Gjithçka nisi dhe përfundoi më së miri, me duartrokitje të oratorëve që, njëri pas tjetrit, shprehën në foltore respekt, ngrohtësi dhe dashuri vëllazërore, teksa ndihej dukshëm dëshira për më shumë veprimtari të tilla, mbresëlënëse, me larmi episodesh dhe llojshmëri temash.

Pamje nga salla

Bashkë me vëllezërit shqiptarë në  Suedi, folën edhe lektorë nga Tirana, por edhe nga Durrësi, të rritur, por dhe të rinj. KIshte fjalë përshëndetëse, por dhe analiza të librave “Thesar Kombëtar”- 1 e 2. Gjithashtu, e morën fjalën rapsodë, recitues e piktorë, por edhe valltarë të përgatitur, që të rrëmbenin sytë dhe mendjet me zhdërvjelltësinë, shkathtësinë dhe larminë  e ngjyrave, që ekspozonin në skenën e improvizuar.

Nga oratorët u nënvizua se “Thesarët Kombëtarë”, 1 e 2, përbëjnë dy vepra emër-ndritura,  që mbajnë brenda tyre, si guaska - margaritarin, zjarrin e madh dhe të ndritshëm të atdhedashurisë për Kosovën, Shqipërinë dhe  trojet shqiptare. Me këto dy vepra, bashkëkombësit shqiptarë në Suedi e kanë zbukuruar më shumë gjerdanin e artë të traditës dhe kulturës shqiptare,  i kanë dhënë më shumë ritëm e gjallëri, rrahje krahësh,  ëndrrave dhe dëshirave për një të ardhme më të mirë. Por, edhe kanë shtuar hovet e ngazëllimit, energjitë e brendshme e besimin, kanë nxitur vullnete, imagjinatë  krijuese dhe përkushtime të reja, që gjithkush të bëjë kurdoherë më të mirën, për Atdheun dhe Kombin tonë të bukur, me shpirt të ndjeshëm, të madh e fisnik. E tërë salla, ishte një zjarr i ngrohtë, i ndezur e flakëruar nga dashuri zemrash, nga shpirtëra njerëzish të malluar për vendlindjen, për Kosovën e Shqipërinë, që i mirëpriti siç pret nëna bijtë e bijat e veta, të cilat i kthehen nga shtegtimi i largët.

Kishte aq shumë njerëz, që donin të flisnin, të shprehnin dashurinë dhe respektin për bashkëkombësit e  ardhur nga Suedia.

Por, edhe e bukura e ka një fund...

4.- Diora ( E Arta ) duartroket...

Në atë takim, erdhi e tërë familja ime. Ndërsa, midis tyre, mua më dukej se ndriste, si një yll i artë, Diora, mbesa ime e vogël njëmbëdhjetë muajshe.


Kjo “zonjushëz” quhet Diora dhe po duartroket për fjalët e “xhaxhave”, në sallën e madhe të Muzeut Historik Kombëtar, në kryeqytetin Tiranë..

Anisa, nëna e re, qëndroi rreth një orë jashtë, duke ngulmuar që të hynte me Diorën në sallë, por roja i portës nuk e lejonte.

- Këtu, nuk është, as kopsht, as çerdhe!? - i thoshte ai, si me ironi.

Më në fund, duke këmbëngulur si një trimëreshë krutane, Anisa me Diorën arritën të hynin në sallë dhe të bashkoheshin me Liljanën, bashkëshorten time dhe me vajzën, Amantia. Ndërsa Tolini, im bir, ngaqë kishte pasur mësim (ai është mësues historie) erdhi pak më vonë.

Diora e vogël, qëndroi urtë, pa iu dëgjuar zëri dhe me “dinjitet”, gjatë zhvillimit të tërë veprimtarisë. Ajo dëgjonte me kureshtje e vëmendje, duartrokiste në kohën e duhur,  së bashku me pjesëmarrësit në sallë. Por edhe pozonte lirshëm përpara kamerave dhe fotografëve të shumtë.

Kishte të drejtë dhe sikur e ndjente: Shqipërisë i kishin ardhur miq nga Veriu i Largët, nga Suedia, shteti me demokraci të zhvilluar, Mik i Shqipërisë dhe i Kosovës, Shteti që ka mirëpritur vazhdimisht shqiptarët, në çdo kohë dhe në çdo rrethanë. Vendi, që nxori nga gjiri i tij, heroinën Anna Lindh, këtë bijë të mrekullueshmen suedeze, që iu përkushtua gjer në fund të jetës lirisë dhe demokracisë, por dhe çështjes së pavarësisë së Kosovës.


Një tjetër kujtim, me recituesin e vogël të shkollës 9-vjeçare “7 Marsi”-Tiranë…

Diora e vogël, sot nuk e kupton çfarë ndodh në botë, por, kur të rritet, do të ndihet krenare sepse, me shpirtin e brishtë dhe zemrën e saj të vogël, nga salla e Muzeut Historik Kombëtar të Shqipërisë, nisi të hedhë hapat e vogla dhe të belbëzojë pasthirrmat e atdhetarizmit, fjalëzat e dashurisë dhe të respektit për bashkëkombësit shqiptarë, të përhapur si dallëndyshet në mbarë rruzullin tokësor, në “shtëpinë e madhe të njerëzimit”.

Vogëlushja duartrokiti aq shumë, saqë iu skuqën shuplakat e vockla. Pozoi, me aq krenari gjatë asaj feste atdhetarie, por edhe qëndroi siç duhej, edhe kur familja e saj, prindërit dhe gjyshërit, bënë një fotografi, kujtim të paharruar nga ajo ditë e shënuar e madhështore.


Pjesëtarët e familjes Kona...

Në një tubim të zakonshëm, natyrshëm, nuk mund të lejohet pjesëmarrja e fëmijëve, por, atë ditë, në sallën e Muzeut Historik Kombëtar të Shqipërisë, nuk kishte mbledhje të zakonshme e monotone, por kishte festë.

Dhe, në një festë të tillë, në një festë atdhetarie, vijnë të gjithë, të mëdhenj e të vegjël, me shpirt dhe me zemër. Madje, të vegjëlit i japin më shumë bukuri, gaz dhe hare, teksa ata edukohen aty me ndjenjat më sublime të atdhetarisë, me dashuri dhe mirësi, për ta dashur vendin, Atdheun, gjithçka të mirë dhe të bukur të kësaj bote.

xxx

Ditën tjetër, më 31 tetor, përurimi i “Thesarëve kombëtarë”- 1 e 2, u zhvillua  edhe në Durrësin bregdetar, ku vijoi flaka e  zjarrit të  vëllazërimit e atdhedashurisë. Larmia interesante,  linja e festës, u përvijua entuziaste dhe me ritëm, në tërë atë veprimtari, ku lektorë durrsakë, si dhe motra dhe vëllezër, bashkëkombës shqiptarë  nga Suedia, shpalosën vlera dhe fjalë zemre.

Po, ishin dy ditë radhazi, dy festa të nxehta kulturore, letrare, artistike e  atdhetarie…


Ndërmjet valltarëve popullorë, në Durrës...

5.-Jehona e veprimtarisë

Ende edhe sot, kur po mbushet afër një muaj, nga ajo veprimtari e shkëlqyer, jehona është e freskët, ajo vazhdon të transmetohet mes njerëzve në kryeqytetin Tiranë dhe në Durrës. Por flitet edhe në radio  e televizion, shkruhet në gazeta e faqe interneti. Por, më shumë, ajo është e gdhendur në mendjet e zemrat e njerëzve, në kujtesën dhe ndjenjën e tyre të respektit për ata shqiptarë që, ndonëse ndodhen në kushtet e mërgimtarit, mendojnë dhe veprojnë në dobi të nderimit dhe vlerësimit të traditave atdhetare dhe kulturore.


Majtas: Dorela i dhuron lule, Dajës…Djathtas: Pas emisionit në TVSH…

Ashtu si  Tirana dhe Durrësi,  i priti “Thesarët Kombëtarë” 1 e 2, Prishtina, disa muaj më parë. Kështu do të vepronte çdo qytet dhe krahinë,  kështu do të vepronte e tërë Shqipëria, e tërë Kosova, mbarë trojet shqiptare dhe Diaspora, sepse ajo ishte festë e atdhetarizmit shqiptar.

 

Tiranë, nëntor 2013

 

AFRORE SHAIPI: SHQIPËRIA DHE SHQIPTARËT NË KËTË PËRVJETOR

SHQIPËRIA DHE SHQIPTARËT NË KËTË PËRVJETOR

Afrore Shaipi

 

…që sot Shqipëria të bëhet e lirë, më vete dhe e mosvarme.”

(Ismail Qemali)

Këto fjalë të datës 28 nëntor 1912 ishin fjalët që rrotulluan fatin e shqiptarëve dhe shënuan kthesë në historinë tonë. Këto fjalë e lindën Shqipërinë. Ato simbolizuan më së miri kulmin e përpjekjeve shekullore të tërë aty burrave e femrave, trimave e heronjëve, që e deshën Shqipërinë më tepër se veten, luftuan me mish e me shpirt për të mbrojtur kulturën dhe dinjitetin kombëtar. Duke ngritur në piedestal veprat e tyre, ne sot u jemi thellësisht mirënjohës po këtyre heronjëve të lirisë, të cilët të frymëzuar nga Skenderbeu vazhduan dhe rritën edhe më tej ndjenjën e atdhedashurisë. Me përkulje ndaj bëmave të tyre, ne sot u themi faleminderit të gjithë rilindasve, vizonarë dhe largpamës, anëtarëve të Lidhjes së Prizrenit, të Kongresit të Manastirit e deri tek Ismail Qemal Vlora, Hasan Prishtina e intelektualët tjerë, që nënshkruan deklaratën e pavarësisë së Shqipërisë, aktin më të rëndësishëm të kombit.

Shqipëria lindi më 1912! Lindi në një kohë trazirash dhe lindja e saj nuk e gëzoi askënd tjetër përpos popullit të vet. Pikërisht atëherë kur ky shtet i porsalindur ishte i brishtë, i dobët dhe i pambrojtur, atëherë kur kishte më së shumti nevojë për përkrahje dhe ndihmë, nuk gjeti askund! Kërkoi mbështetje, por mbështetje askush s’i dha! As fqinjët. As fuqitë e mëdha madje s’e ndihmuan. Për më tepër ato shkuan edhe më tej… Ende pa mbushur një vit, Shqipërinë e bënë copash, ia shpërndan tokat e tyre fqinjëve, e përdorën më tepër si pazar në traktate të ndryshme, pa pyetur vullnetin e popullit vendas shqiptar. Padrejtësia më e madhe ndaj kombit tonë u zyrtarizua para plot një shekulli, pikërisht më 1913, në Konferencën e Londrës, ku shqiptarët i ndanë në 5 shtete. Një gabim që historia e ruajti për plot një shekull dhe po e vuajmë të gjithë edhe sot e kësaj dite.

Shqipëria, e mbetur kaq e vogël gjeografikisht, pa Kosovën, Preshevën, Shkupin, Tetovën, Çamërinë, Janinën…pa gati gjysmën e vet, vendosi të ecë tutje. Me aq mundësi sa kishte. Me aq forcë që i kishte mbetur.

E kështu rodhën pastaj ngjarje të mëdha si Lufta I Botërore, Mbretëria e Ahmet Zogut – të vetmit mbret shqiptar, Lufta II Botërore, regjimi komunist i Enver Hoxhës, vitet ’90 kur u vendos sistemi demokratik e deri tek Shqipëria e ditëve të sotme. Një rrugëtim 101 vjeçar, gjatë të cilit Shqipëria u transformua, i rezistoi kohrave të ndryshme, sfidoi sisteme dhe përballoi ngjarje të mëdha! Bëri më shumë se një shekull jetë! Bëri më shumë se një shekull histori! Shqipëria pa, përjetoi e mësoi shumëçka nga e kaluara e vet.

Por tani, çfarë çmojmë më shumë gjatë historisë 101 vjeçare të shtetit?

Shqiptarët, jo vetëm ata të Shqipërisë por edhe përtej kufijve të saj, sot mburren për ato virtyte e vlera që ditën t’i mbrojnë aq mirë ndër vite. Vlera që mundohen t’i ruajnë edhe sot me krenari, si një imazh i veçantë i këtij shteti dhe kombi.

Shqiptarët gjithmonë janë karakterizuar me një tolerancë fetare të mrekullueshme. Nuk është se e themi vetëm ne, këtë e kanë dëshmuar edhe të tjerët. Gjithkush që ka qenë ndonjëherë në Shqipëri, është impresionuar nga bashkëjetesa fetare që kanë gjetur këtu. Myslimanë, katolikë e ortodoks, të gjithë së bashku kanë jetuar në harmoni me njëri tjetrin, sepse kanë qenë të vetëdijshëm se para se të jenë myslimanë apo katolikë apo ortodoks, ata në radhë të parë janë shqiptarë.

Shqiptarët gjithmonë janë shquar për mikpritjen bujare, ndjenjën e humanizmit dhe gatishmërinë për t’i ndihmuar atyre që kanë nevojë. Kjo u dëshmua edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur populli i Shqipërisë i hapi dyert qindra hebrenjve të arratisur. Edhe pse të vetëdijshëm për rrezikun që barte në atë kohë strehimi i tyre, ata zgjodhën të mbronin drejtësinë. Ata shfaqën zemërgjersinë e tyre! Vitet kaluan, por virtyti mbeti i njejtë. Më 1999, kur forcat policore dhe ushtria serbe, kishin dëbuar mizorisht mijëra kosovarë nga trojet e tyre, pasi kishin ushtruar mbi ta dhunë, gjenocid e masakra të tmerrshme, Shqipëria dhe shqiptarët jashtë saj, në Preshevë e Maqedoni i hapën dyert për bashkëkombasit e vet. Duke i ndihmuar atyre, ata shprehën vëllazërinë në mes vete dhe bëri të kuptohej se shqiptarët edhe pse të ndarë, janë një komb e kanë një gjuhë.

Por sot, ky përvjetor pavarësie si i gjen shqiptarët? I gjen ashtu të ndarë si para një shekulli! Por kanë kaluar shumë vite dhe kohët kanë ndryshuar. Sistemet kanë ndërruar dhe bota sot, pjesa më e madhe e saj, jeton në demokraci. Sot kërkohet respektimi i të drejtave të njeriut, qytetarëve e minoriteteve. Por sa respektohen të drejtat e shqiptarëve të mbetur jashtë kufijve të Shqipërisë: në Greqi, publikisht bëhen thirrje antishqiptare, në Maqedoni shqiptarët edhe pse bashkqeverisës kanë probleme të thella me zyrtarizimin e gjuhës, e ashtu si edhe në Mal të Zi të rinjtë shqiptarë rrihen rrugëve vetëm për motive etnike.

Ndërkaq ne, preshevarët, tashmë e kanë kuptuar edhe të tjerët se, ne përfaqësojmë popullatën më të diskriminuar në Ballkan.Jetojmë pa të drejta. Pa asnjë simbol kombëtar. As flamur. Një lapidar të heronjve kishim, edhe atë na hoqën. Bile na e hoqën me forcë! Erdhën me dhjetëra tanke e qindra xhandarë për ta rrënuar këtë monument, për ta bërë një “spektakël” dhune ndaj qytetarëve të pambrojtur. Është sikur duan të na heqin identitetin, të zhdukin gjuhën, të na mohojnë origjinën e të fshijnë dëshmitë e popullit autokton. As të arsimohemi nuk na lënë. Na marrin librat nga dora, duke na drejtuar armët e xhandarëve. Padrejtësi dhe diskriminim më të madh nuk besoj që ka! Në shekullin e sotëm ky është krim! Por ja që koha, me sa duket, nuk ka ecur për të gjithë. Në Preshevë sot ndodh ajo që ka ndodhur në Romë në shekullin VII, kur ka ekzistuar “ndalimi i kujtesës” – nëpërmjet shkatërrimit të përmendoreve, ndryshimit të emrit, ndryshimit të programeve shkollore – e kështu popullit iu është hequr e drejta për të kujtuar. Dëshmi e gjallë për këtë, sot është Presheva. Ajo është pasqyrë e një vendi pa përspektivë, i lënë pas dore, i harruar nga të tjerët dhe detyrohet që ngadalë- ngadalë e qetë- qetë të boshatiset.

E Kosova? Kosova sot është e pavarur. Ka 5 vjetë që është bërë republikë! Në fakt, kjo ishte fitorja më e madhe e kombit gjatë këtij një shekulli jetë të shtetit shqiptar. Ajo është njohur ndërkombëtarisht dhe gëzon mbështetje të plotë nga shumë vende të botës.

Kështu, shqiptarët e sotëm, ndryshe nga ata në të kaluarën, kanë dy shtete që do të forcohen edhe më shumë në të ardhmen. Kanë dy shtete që bashkëpunojnë shumë në mes vete dhe kjo është arritje e madhe për ne si komb. E të gjithë ne shqiptarët, të mbetur jashtë kufijve të tyre, duam nga to përkrahje dhe ndihmë. Por meqë Kosova është ende e mitur, me problemet dhe hallet e veta në shtetformimin e saj, përgjegjësia më e madhe bie mbi Shqipërinë. Mbi atë Shqipëri që e kemi adhuruar gjithmonë si gjënë më të shtrenjtë, për të cilën na kishin mësuar aq shumë vjershat e Naimit e Fishtës, për të cilën na kishin folur aq shumë gjyshërit e stërgjyshërit, e për të cilën, ndër vite kishim dëgjuar e kënduar aq shumë këngë patriotike. Mbi atë tokë që gjithmonë kishte qenë aq e shenjtë për ne. Mbi atë vend që na dukej më i bukuri nga të gjithë. Mbi Shqipërinë tonë të dashur, Shqipërinë 101 vjeçare.

Por sot, në këtë përvjetor pavarësie, si na duket realisht Shqipëria jonë?! Ajo ka ndryshuar shumë nga e kaluara. Sot, Shqipëria është aleate me fuqitë më të mëdha botërore, është një vend anëtar i NATOs,OSBE, e shumë organizatave tjera ndërkombëtare. Është një shtet që aspiron çdo ditë e më shumë të jetë anëtar i Bashkimit Evropian. Shqipëria e kohës sonë është “demokratike”. Pak a shumë. Demokracia e saj në fakt është akoma e dobët, e brishtë, e jo shumë e vërtetë dhe e mirëfilltë. Të kesh tolerancë fetare nuk mjafton për të qenë vend demokratik.

Ndryshe nga e kaluara, Shqipëria sot ka probleme me vetveten! Ajo sot sfidon shoqërinë e saj! Ajo lufton dhe duhet të luftoj edhe më ashpër me korrupsionin që po e fundos, e gati po i zë dhe frymën! Edhe pse duhej të ishte ndryshe, në Shqipëri sot mezi respektohet ligji. As drejtësia nuk respektohet aq sa duhet! Në Shqipëri, sot, më e rëndësishme dhe mbi të gjitha është bërë politika. Ose më saktë – partitë. Politikanët po marrin mbi vete edhe ligjin, edhe drejtësinë, edhe arsimin edhe gjithçka… Të gjitha janë në duart e tyre. Dje ishte dikush tjetër, sot janë të tjerë, nesër prapë do të vijnë disa të rinj. Por ata të gjithë të njejtin rol luajnë. E nëse Shqipëria nuk ka arritur ende të ndërtoj një shoqëri përparimtare, të krijojë një sistem vlerash, atëherë faji i mbetet atyre. Kjo më çon ndërmend fjalët shumë kuptimplote të Faik Konicës “Nëse Shqipëria do të vdiste ndonjëherë, atëherë në epitafin e saj do të shkruhej: Shqipëria lindi nga Zoti, shpëtoi nga rastësia dhe vdiq nga politikanët”.

Urojmë që kjo të mos ndodh kurrë, urojmë që vetë shqiptarët do të vetëdijësohen e të zgjedhin për përfaqësues të tyre më të mirët e të rrënjosin thellë brenda vetes demokracinë e vërtetë. Mjaft më me Shqipërinë e Skenderbeut e Nënë Terezës, mjaft u mburrëm me ata që patëm në të kaluarën. Është koha që këtë krenari të madhe ta kthejmë në vepra. Të mundohemi ta bëjmë Shqipërinë edhe më të mirë sesa kjo që e kemi sot. Të punojmë denjësisht për të mirën e atdheut,  që nesër gjeneratat e reja të krenohen me Shqipërinë e ditëve tona. Urojmë që ky shekull i ri që nisi, të jetë edhe më i mirë se i pari, të jetë vetëm fillimi i një rruge të gjatë, të ndritur e plot suksese.Gëzuar!

AFRORE SHAIPI

 

IV-9

 

Bashkim Saliasi: Përzgjedhja e drejtuesit, suksesi i së ardhmes

Përzgjedhja e drejtuesit, suksesi i së ardhmes

Nga Bashkim Saliasi

 

Pasqyrimi i veprimtarisë që realizon shkolla gjatë një viti mësimor është një arkiv që do ju shërbej brezave të ardhshëm, që të krahasojnë përvojën e fituar në vite krahasuar me vitet e shkuara. Roli i drejtuesit të shkollës, është përcaktues për emrin e mirë që gëzon shkolla në komunitet. Drejtuesi i shkollës zgjidhet nga më të mirët që ka kolektivi pedagogjik nëpërmjet konkurimit të lirë.

Trajnimi i diferencuar i mësuesëve në rrethana konkrete me kërkesat e evolucionit të shkollës me mjetet e TIKU-të, që konkurojnë për rolin e drejtuesit të shkollës në këtë vit shkollor, krijon kushte dhe rrethana të favorshme për kultivimin e të gjitha kategorive arsimore.

Në konkurimin që realizohen për të kryer rolin drejtues në shkolla, është e nevojshme të përzgjidhen mësuesit e talentuar, që shfaqin prirje organizative dhe zotërojnë mënyrën e komunikimit me kolegët, kanë rezultate të larta në punë dhe gëzojnë respektin nga mbarë komuniteti. Nëse do i referoheshim V. Hygo “E ardhmja është në duart e mësuesve të shkollës”, nënkuptojmë se ashtu sikundër është i nevojshëm trajnimi intensiv i mësuesëve, në përgatitjen profesionale, në kualifikimin për përdorimin e teknologjive të përparuara, po aq e nevojshme është dhe caktimi i drejtuesve të shkollës me stash, përvojë dhe aftësi komunikuese të nivelit të tolerances dhe mirëkuptimit.

Roli drejtorit të shkollës

Drejtori i shkollës është mbështetësi kryesor në realizimin e të gjitha objektivave që ka shkolla, të cilat i realizon së bashku me stafin drejtues dhe mësuesit. Roli parësor që luan drejtuesi i shkollës, përfshin një gamë të gjerë pune si brenda dhe jashtë mureve të saj, si edukator, përgjegjës i edukimit, përgjegjës i realizimit të programës mësimore etj.

Së pari; drejtuesi i shkollës duhet të zotërojë kulturën e nevojshme në njohjen e planeve dhe programeve mësimore, udhëzimet e MASH-it, DAR-it etj.

Së dyti; të njohë strukturën e arsimit shqiptar me të gjitha dispozitat e nevojshme dhe të jetë mësuesi më i aftë që ka shkolla në zotërimin e shkencave bazë mësimore. Rritja e cilësisë mësimore edukative e shkollës dhe emri i mirë që merr ajo varet në radhë të parë nga roli i drejtimit të drejtorisë së shkollës duke kordinuar punën me këshillin pedagogjik të saj.

Së treti: Të jetë metodist dhe të udhëheq me shëmbullin e tij duke mos u shkëputur nga procesi mësimor sikundër ka ndodhur këto vitet e fundit që drejtuesit janë kthyer thjeshtë në menaxher dhe urdhëra lëshues dhe nuk japin asnjë orë mësimi.

Së katërti: Drejtesit duhet të udhëheqin me shëmbullin e tyre duke dhënë lëndët shkencore të profilit të tyre dhe jo orë mësimore djathtësi sa për t’u gjendur në punë dhe ato nuk i bëjnë vet, por ua ngarkojnë mësuesve.

Së pesti: Një drejtues i mirë organizon veprimtarinë ditore pa krijuar stres te kolegët dhe nxënësit e shkollës duke bërë ndryshimet e duhura në veprimtari në rastin kur një nga kolegët mungon për arsye shëndetësore dhe detyrohen kolegët e tij që kanë orë pushim të kthehen thjeshtë në kujdestar qetësie dhe vet mbyllet në drejtori ose në kafene...

Nga eksperienca ime e viteve të punës që kam në arsim dhe nga studimi i herëpashershëm i psikologjisë dhe pedagogjisë mendoj, se një drejtues i aftë, i kualifikuar dhe tolerant nuk e programon orarin e veprimeve thjeshtë të mbushi katrorët me numra duke ia lënë një mësuesi të matematikës apo i çfarëdo lloji profili qoftë ai, por merr në konsideratë në radhë të parë ngarkesën e nxënësit dhe të mësuesit, për të realizuar objektivat ditore pa lodhje dhe stres te të dyja palët, kur drejtuesi është njohës i mirë i veçorive psiko-pedagogjike të nxënësve.

Një drejtues shkolle që njeh mirë veçoritë e fëmijëve nga ana psikologjike dhe pedagogjike dhe shpërndarjen e ngarkesës mësimore që duhet të përballojnë të dy palët si mësuesi dhe nxënësi në hartimin e orarit të mësimit, kam mendimin që duhet të ngrejë një grup pune ku të ketë transparencë për të gjitha klasat dhe mësuesit, që shkolla të ketë mbarëvajtje të mirë dhe jo të shikojë të kënaq “orekset” e njërit apo tjetrit. Drejtuesi që vazhdimishtë qendron në korent të botimeve metodike udhëheq me shëmbullin e tij dhe jep kontributin e duhur në rrethet metodiko-shkencore të cilat janë kthyer thjeshtë në orë rutinë.

Krijuesi dhe realizuesi i këtij arti

Drejtuesi është krijuesi, realizuesi i këtij arti. Drejtuesi duhet ta ndjejë veten të barabartë me kolegët e vet dhe në asnjë mënyrë të mos vërë veton se, këtu jam unë, urdhërojë unë, se shkollën e drejtoi unë dhe këtu jam unë zot, etj, etj fjali që sjellin vetëm konflikte dhe intolerancë.

Prandaj mendoj se, është e nevojshme të tërhiqet mendimi e Këshillit të Mësuesëve, Bordit të shkollës, kur caktohen drejtuesit e shkollave, që të jenë mësues të kualifikuar. Një drejtues që nuk e ka idenë se ç’është ngarkesa dhe nënngarkesa në procesin mësimor, as nuk do ta merrte mundimin që të planifikonte orarin e veprimtarive në shkollë. Ai do mjaftohej vetëm me dhënien e urdhërave dhe takime kohë pa kohë me kolegët në dëm të procesit të edukimit sikundër ndodhi këto vitet e fundit ku në drejtim u vendosën mësuesit e deukimit fizik, apo të CU, simpatizant të forcës politike që ishte në pushtet.

Sado i ditur dhe organizator i mirë të jetë një mësues i edukimit fizik apo dhe mësues i ciklit të ulët me arsim të lartë, apo master nuk zotëron kulturën e duhur për drejtim. Drejtimi është art, dhe këtë art nuk e zotërojnë të paaftët simpatizant të forcave politike, por specialistët e talentuar që udhëheqin me shëmbullin e tyre profesional në lëndët shkencore dhe shoqërore.

Një ndër faktorët themelor të didaktikës që buron nga veçoritë dhe karakteristikat e zhvillimit të kujtesës, është mënjanimi i mbingarkesës dhe nënngarkesës mësimore, por kur drejtuesi nuk është trajnuar dhe nuk ka mendimin e mirë që të tërheq mendimin e këshillit të mësuesve, as që bëhet fjalë që të zgjidh problemet që ngren kolegët e tij.

Lind pyetja! Pse konsiderohet ora e mësimit si forma kryesore e organizimit të procesit mësimor?

Mendoj: Së pari, se mësuesit dhe nxënësit në shkollë kalojnë pjesën më të madhe të punës dhe ora e mësimit luan rolin kryesor në përvetësimin me cilësi të lartë të njohurive dhe ndikon në zhvillimin e fuqive mendore dhe personalitetin e nxënësve, prandaj shkalla e vështirësive duhet të jetë në ngritje në mesin e javës si për mësuesin dhe për nxënësin, ku të hyjnë në lojë dhe drejtuesit e shkollës dhe mos të caktojnë ditë fikse se unë e dua këtu dhe do e bësh si të urdhërojë unë.

Së dyti: Ngarkesa ditore si për mësuesin dhe për nxënësin, duhet të vijë në ngritje në orët e dyta, të treta dhe të katërta dhe ora e pestë dhe e gjashtë të kalojë në ulje ngarkese për lëndët që kërkojnë më pak përqëndrim të vëmendjes, por që mësuesi i aftë dhe me përvojë rifreskon kujtesën nëpërmjet metodave të larmishme që ai zgjedh në momentin e përgatitjes ditore duke programuar diversitete metodash si këngë, anekdodë, kuriozitet etj për të hequr stresin dhe larguar lodhjen. Pra, një përpilim i saktë dhe i plotë i ngarkesës mësimore një drejtor me eksperiencë dhe njohës i mirë i psikologjisë dhe pedagogjisë, shmang me shumë delikates, jo vetëm hatërmbetjen, por dhe konfliktet midis kolegëve.

Roli i drejtuesit të shkollës del kur ai mban lidhje të ngushta me mësuesit, njeh nga afër kushtet sociale dhe vështirësitë e paraqitjes dhe largimit nga puna. Na është mësuar tashmë veshi dhe shikojmë që drejtuesit dhunojnë kolegët e tyre kur zënë karrigen e zyrës së shtetit dhe kujtojnë se ajo karrige është e tyrja dhe do bëjnë ashtu sikundër mendojnë ata.

A nuk do ishte më mirë që nëpër shkolla të bëheshin zgjedhje mbi bazën e rezultateve të konkurimit, të votohej nga kolegët për drejtuesin e tyre dhe ai të emërohet në drejtim më pas nga DAR-et dhe ZA-t.

Aspekti i dytë që mendoj të trajtoi në këtë material është takimi kohë pa kohë i mësuesve me drejtuesit e shkollës.

A nuk iu duket stresuese, që kur shkon në shkollë që në shtatë e gjysëm dhe përpiqesh që të mbledhësh forcat dhe të largosh stresin e rrugës, të përgatitesh për orën e mësimit të lajmërojnë;- shpejtë në sallë se kemi mbledhje!.

Duke përfunduar

Mendoj se takimet midis kolegëve dhe drejtorisë janë të nevojshme, kur takohen rrallë dhe me një tematikë të planifikuar. Por nuk pjashtojë rastet kur në shkollë ndodhin ngjarje ose dalin probleme që kërkojnë zgjidhje të shpejtë. Ama nuk e quaj të udhës, kur gjithë trupa mësimore prêt që të rreshtohet shkolla dhe drejtuesi lajmëron shpejtë në mbledhje.

Drejtuesit e pa trajnuar kanë nevoj të njohin mirë kuadrin ligjor përkatës si dhe problemet teknike të drejtimit të shkollës të tilla si: menaxhimi i burimeve njerëzore, stili i drejtimit, përgatitja e projekt-propozimeve për problematika të caktuara.

Mendoj se paralelisht me përzgjedhjen e drejtusëve të rinj, duhet të përcaktohen platformat të qarta që do shërbejnë për përgatitjen teorike-praktike të tyre, duke mos lënë pas dore “suksesin” e drejtimit të intuitës (në rastin e më të mirëve).

Sot nëpër shkolla hasen dy tipa drejtusish: ai tipik që “komandon” shkollën dhe shprehet para kolegëve se këtu unë jam zot dhe do bëhet si them unë dhe tipin tjetër i drejtuesit, punon në grup me stafin duke bërë ata pjesëmarrës që në planifikim, duke deleguar kopetencat për zgjidhjen e problemeve që ka shkolla. Krijimi i rregullave të punës në ekip është një faktor që drejtimi të ketë sukses.

Së fundi problem që dua të trajtojë është vendosja e autoritetit të drejtorit nëpërmjet ndjenjës së frikës, përdorimit të dhunës dhe presionit te kolegët e tij.

Raportet që mendojnë të ndërtojnë këta drejtues me vartësit e tyre marrin si shpërblim prej këtyre të fundit mungesën e respektit dhe të konsideratës për ta.

Drejtori i mirë dhe i suksesshëm di të gjej rrugët e duhura të operimit. Ai ka një zyrë pune të cilën është i detyruar ta përdor në të mirë të punës dhe mos abuzoj të vendos autoritetin e tij nëpërmjet frikës dhe dhunës te kolegët e tij.

E pranojmë të gjithë se nëpër shkolla ka edhe mësues që nuk e gjejnë dot gjuhën e komunikimit jo vetëm me nxënësit, por edhe me kolegët e tyre. Por edhe për të tillë mësues ka kritere të veçanta të cilat drejtori duhet t’i njohë mirë dhe t’i zbatojë në mënyrë të përshkallëzuar. Pra kur drejtori i ka përdorur të gjitha rrugët dhe format dhe konstaton se mësuesi vazhdon të përsëris të njëjtat gabime, pa asnjë problem, propozon për masën përkatëse ndaj mësuesit që bëhet fjalë.

Disa mendime të mijat lidhur me ndërtimin e marrdhënieve të drejtorit të shkollës me kolegët;

Nuk është e udhës që drejtuesi i shkollës të bëjë dallime midis kolegëve dhe të krijojë grupazhe. Të reflektoi me maturi dhe takt pedagogjik, duke ruajtur arsyjen dhe larguar intolerancën dhe të mendojë për gjetjen e rrugëve të zgjidhjes së problemeve që kërkojnë zgjidhje me frymën e mirëkuptimit dhe të ruaj gjakftohtësinë.

Me mësuesit kujdestar të këshillohet para se të merret me nxënësit e tij duke marr informacione nga burime të tjera, sepse këto ndikojnë në prishjen e ekujlibrit për të tre palët dhe bëhen shkak për keqkuptime dhe konflikte.

Një drejtor që gëzon vërtetë, respektin e mësuesve të sjellë argumente bindëse për vlerësimin e punës së gjithësejcilit dhe mos bëjë dallime të cilat prishin dhe çrregullojnë marrëdhëniet në kolektiv

 

Elona Zhana: Mitizimi i rrezikut dhe ç’mitizimi i demokracisë

Elona Zhana

Mitizimi i rrezikut dhe ç’mitizimi i demokracisë

Nëse do të donim të bënim një studim sociologjik korrekt në lidhje me fenomenin e « JO- shkatërrimit të armëve kimike siriane në Shqipëri », puna do ta donte që ky fenomen të ndahej në dy segmente.

Ai i pari dhe realisht i vetmi që mund të studjohet gjer diku me objektivitetin që e lejojnë shkencat jo-egzakte, do të konsistonte në studimin e rrezikut apo benefitet që një sipërmarrje e tillë do ti sillte Shqipërisë dhe shqipëtarëve. Në stadin e sotëm të zhvillimeve, fakti që shteti i dytë më i fuqishëm në Europë i cili për më tepër nuk shquhet fare për qasje pro-amerikane, më të gjitha gjasat do të kontraktojë sipërmarrjen në fjalë, do të thotë që çështja e rrezikut duhet të ketë qënë  një mistifikim. Sa për benefitet, në këte rast të humbura nga ne, flitet për një buxhet që e trefish -kalon buxhetin e qeverisë shqiptare në totalitetin e aktivitetit të saj, pa llogaritur edhe krijimin e ndonjë ngërçi të përkohshëm e të pjesëshëm, le të shpresojmë,  me aleatin tonë historik.
Segmenti i dytë, po aq i rëndësishëm sa i pari është mobilizimi popullor. Pavarësisht të gjitha kushteve, apo para-kushteve, atyre reale apo të skicuara, vullneti i shqiptarëve ishte i pakontestueshem. Për më tepër shqiptarët  jo vetëm që shprehen vullnetin e tyre por edhe morën kujdesin që ky vullnet të respektohej. Kjo e fundit përben një risi në historinë bashkëkohore të Shqipërisë.
Politikëbëresit dhe mediat , siç ndodh rëndom në Shqipëri, arkitekturojnë një katrahurë sociale duke u përpjekur të gjejnë "fajtorë " (për humbjen e një rasti të volitshëm ) apo "fitues e heronjë" për shpetimin nga e keqja.
Ceshtja çalon që në shtrimin e problemit : nuk ka as fitues e as fajtorë! Shqipëria funsionon sipas rregullave të veta të bazuara në arsye që vetëm shqiptarët i njohin, madje edhe kjo puna e "të njohurit" duhet marrë me rezervat dhe distancën e një analize cognitive. Shqipëria është krenare, kokëfortë dhe tokë pasioni. Ka qënë, është dhe me sa duket nuk është e nxituar të ndryshojë shpejt!
Ajo që është shqetësuese sa në studimin e fenomenit edhe në studimin e këndveshtimit të analistëve dhe opinionformuesve shqiptarë, është mungesa e sjelljes në kujtesë të opinionit publik, të raporteve që një shtetas duhet të ketë me demokracinë.
Demokracia, në të gjitha format e saj, edhe pse ne shqiptarët njohim vetëm dy : atë perfaqësuese dhe atë direkte, nënkupton respektimin e së drejtes ligjore dhe shtetit. Në zhargonin popullor do të përkthehej : i kë dhënë votën filan fistekut, atëherë lëre të punojë për aq kohë sa ai nuk del nga roli që i referon ligji.
Fenomeni i "JO-armëve kimike në Shqipëri" nuk ngre çështjen e zbulimit në u bë mirë a keq!  As kush kishte të drejtë e kush jo. Ky fenomen flet më shumë në lidhje me raportet që egzistojnë mes shtetasit shqiptar dhe besim/ mosbesimit të tij në demokraci.

 

Carl Devos (i qëndrës së majtë) , dekan i shkencave politike në Universitetin e Gentit i cili ka botuar së fundmi një studim mbi krizën e demokracisë në Europën perëndimore dhe që repertorohet në best seller-at e ketij viti për lexuesin hollandishtfolës të Belgjikës do të fliste për një shndërrim të nocionit demorkaci në folje të zgjedhimit të parë.

 

Murat Gecaj: VAZHDON PANAIRI I 16-TË I LIBRIT, “TIRANA-2013”…

VAZHDON PANAIRI I 16-TË I LIBRIT, “TIRANA-2013”…

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë


1.

Siç është bërë e ditur, në Pallatin e Kongreseve të kryeqytetit Tiranë, dje u çel Panairi i 16-të i Librit, “Tirana-2013”. Në ceremomninë e rastit morën pjersë mjaft shtëpi botuese dhe autorë, shkrimtarë, poetë, studiues, përkthyes e publicistë etj., si dhe personalitete zyrtare e përfaqësues të trupit diplomatik në Tiranë. Në  fjalët e mbajtura, nga Shoqata e Botuesve Shqiptarë e të tjerë, u nënvizua fakti se ka një ulje të botimeve të reja, në krahasim me një vit më parë. Pra, ndërsa vjet u paraqitën 2.866 tituj librash të rinj, sivjet ky numër ka rënë në 1.086?! U tha se, shkak kryesor për këtë gjë, është ulja e nivelit ekonomik të autorëve të ndryshëm. Po kështu, u tërhoq vëmendja edhe për çështjen e piraterisë dhe të mbrojtjes së pronësisë intelektuale etj.

Në këtë Panair, sivjet marrin pjesë rreth 95 ekspozues, nga të cilët 30 nga jashtë vendit, pra nga Shqipëria, Kosova e Maqedonia. Parashikohet që këto ditë të organizohen afër 100 veprimtari dhe 60 përurime librash të rinj etj.


Pamje, nga mjediset e Panairit…

2.

Sot paradite, kur ishte dita e dytë e këtij Panairi, bashkë me autorin e njohur të disa librave e të fjalorëve dygjuhësh dhe veprimtarin e dalluar për çështjen kombëtare shqiptare, i cili jeton prej afër 50 vjetësh në Suedi, Sadulla Zendelin-Daja, u nisëm për ta parë atë dhe për të marrë pjesë në përurimin e disa librave të rinj. Ndërkaq, ne u përfshimë me masën e madhe të demonstruesve të kryeqytetit, shumica prej të cilëve ishin studentë e nxënës, të cilët protestuan me vendosmëri kundër ardhjes për shkatërrim, në Shqipëri, të armëve kimike, nga Siria. Me parulla të shumta ndër duar, ata u ndalën, duke thirrur njëzëri “Jo, jo, jo!”, si para Kuvendit të Shqipërisë, ndërtesës së Kryeministrisë dhe përballë selisë së Presidentit të Republikës. Ky i fundit, priti në një takim të veçantë disa prej tyre dhe premtoi se ai, si kryetar i Shtetit Shqiptar, do të jetë kurdoherë në mbrojtje vetëm të interesave më të larta të rinisë dhe  tërë popullit shqiptar.

Ndërsa atmosfera e këtyre protestave ishte e pandërprerë, në Bulevardin qendror të Tiranës, “Dëshmorët e Kombit’, ne hymë në mjediset e Panairit të 16-të Librit, ku gjithashtu kishte një gjallëri të veçantë dhe pjesëmarrje të lexuesve të moshave të ndryshme, sidomos nga moshat e reja.

3.

Pasi pamë stendat e disa shtëpive botuese, si nga Shqipëria, por dhe Kosova e Maqedonia, bashkë me Dajën, kolegët Kujtim Dashi e Hatixhe Lushi etj., morëm pjesë në përurimet e planifikuara nga Shtëpia e njohur Botuese “Toena”, e cila drejtohet nga znj.Irena Toçi. Aty ishin pjesëmarrës e u takuam edhe me kritikun e njohur Ali Aliu, studiuesin e pasionuar arbëresh, prof. Matteo Mandala e të tjerë.

Përurimi i parë ishte ai për librin e  Durim Taçes, “Shtatë rrëfime, një vaki”, rreth të cilit u dhanë mendime nga disa veta dhe në fund foli autori. Më tej, shkrimtari i njohur dhe i suksesshëm, Fatos Kongoli  përuroi librin e tij të ri, “Njeriu me fat”. Me inters u ndoqën edhe përurimet e librave tjerë, nga Silvana Berki, “Më jep vetëm 15 ditë” dhe, pasdite, nga Besnik Mustafaj, “Autoportret me teleskop”.

Në vazhdimësi, pritet që nesër, vetëm nga kjo shtëpi botuese, të organizohet përurimi i dy librave të përkthyera: “Ushtarë të Salaminës”(autor  Javier Cercas) e “Antenat e epokës sime” (autor Anteos Hristostamidhis) dhe “Pendimi i Mihal Zolait” (autore Griselda Qosja). Ndërsa Sadulla Zendeli-Daja do të përurojë një libër me poezi, kur është në pritje që t’i dalë nga shtypi fjalori i tij voluminoz, me 1.600 faqe, shqip-suedisht.  Gjithashtu, libër të ri do të përurojë autorja Rina Cakrani (Rrufepritësi”).

Ditën e shtunë, në sallën ovale të Panairit të 16-të të Librit, “Tirana-2013”, do të organizohet shpërndarja e çmimeve për autorët fitues. Ndërsa ditën e diel në mbrëmje, pra më 17 nëntor 2013, do të jepet konferencë shtypi e organizatorëve për arritjet dhe çështjet, që dolën gjatë këtyre ditëve të kësaj feste së librit shqiptar.

(Fotot, nga: M.Gecaj)

 

Tiranë, 14 nëntor 2013

 

Murat Gecaj: SARA TITKA, VAJZA SHQIPTARE, QË KA SHKËMBYER LETRA ME PRESIDENTIN E AMERIKËS, XHORXH W. BUSH…

SARA TITKA, VAJZA SHQIPTARE, QË KA SHKËMBYER LETRA ME PRESIDENTIN E AMERIKËS,  XHORXH  W. BUSH…

Nga: Murat Gecaj


Sara, me nxënësit e kursit të anglishtes (Tiranë, 4 nëntor 2013-Foto: M.Gecaj)

1.

Një mbasdite nëntori 2013, sipas bisdës së bërë më parë, mora udhën për në Lagjen “Ali Demi” të kryeqytetit  tonë. Kam qenë edhe më parë në atë Qendër të mësimit të gjuhëve të huaja, të cilën e drejton kolegia e mikja, Lindita Titka-Pasholli. Njohja jonë lidhet me një ngjarje të shumë viteve të kaluara, pra kur ajo ishte në moshë të vogël. E kam treguar këtë gjë edhe në një rast tjetër, prandaj nuk do të zgjatem më këtu. Shënoj vetëm se, atëherë, kisha publikuar një shkrim modest për gjyshën e saj, mësuesen veterane të arsimit tonë kombëtar, Nazmie Pasholli. Ajo kishte hapur, për herë të parë, një shkollë shqipe për vajzat malësore, në Peshkopi. Kështu, mbeti e nderuar dhe e paharruar, në kujtesën e nxënëseve të saj, si dhe të prindërve të tyre.

Pasi Lindita kishte gjetur adresën time e-mail, më dërgoi një mesazh falënderues dhe më tregoi, se ku punonte. Pa humbur kohë, shkova në Qendrën e mësimit të gjuhëve të huaja, që ajo drejton dhe u njoha nga afër me punën e mirë, që bëhej aty. Në vijimësi, kursin për mësimin e gjuhës angleze e ndoqi aty edhe mbesa ime 9-vjeçare, Dorela. Pra, lidhjet tona u forcuan.

Siç nisa të tregoja në fillim të këtyre pak radhëve, këto ditë, shkova atje për t’i dhënë Linditës një “libërth” të vogël, me disa recensione rreth librit tim, me titullin “Dorela”(Tiranë, 2012) dhe dy vëllime të librit “Thesar Kombëtar”, botuar nga Shoqata e Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë, “Papa Klementi XI-Albani”-Suedi, që u përuruan në dy ditët e fundit të tetorit 2013, në Tiranë e Durrës.

Në atë pasdite, kursin e gjuhës angleze për 8 nxënës, e drejtonte vajza binjake e Linditës, Sara Piro Titka, e cila vetë ndjek degën e gjuhës gjermane, në Universitet, bashkë me motrën, Xhesikën. Me atë rast, hymë në klasë dhe me aparatin fotografik shkrepa një pozë. Kur dolëm që andej, mami i saj m’u drejtua: “Sara ka një kujtim shumë të bukur e të paharruar, të 8-9 viteve më parë, kur jetonim, familjarisht, në Çikago të Amerikës. Ajo dhe motra e saj binjake, Xhesika, mësuan shpejt anglisht, në shkollën e tyre. Një ditë, mësuesja u kishte kërkuar që t’i shkruanin nga një letër Presidentit të Amerikës, Xhorxh W. Bush. Kështu, secila e bëri një gjë të tillë, pra në to shprehën mendimet e veta. Mësuesja ua postoi letrat atyre, për në Shtëpinë e Bardhë. Ndërsa të dyja vajzat tona nuk na treguan gjë, në shtëpi, për detyrën e dhënë nga mësuesja dhe as për dërgimin e letrave!...Kaluan disa ditë e ndodhi diçka e pabesueshme dhe emocionuese, si për vetë binjaken tonë, Sarën, bashkënxënësit e mësuesit e saj dhe për gjithë familjen tonë. Postjeri na solli një zarf jo të zakonshëm. Vinte nga Shtëpia e Bardhë, i drejtohej personalishet Sarës dhe ishte e nënshkruar nga Presidenti i SHBA-ve, Xhorxh W. Bush…Këtë letër dhe fotografinë e Bushit, me të shoqen, Laurën, që i dërgoi ai atëherë, Sara i ka të vendosura në dhomën e saj dhe i mban si një “diplomë” tw çmuar. Është një kujtim i rrallë, që jo çdokush mund ta ketë,  në jetën e tij…”.

2.

Për kureshtjen e lexuesve të këtij shkrimi, po e japim faksimilen e kësaj letre, anglisht, si dhe përkthimin e saj, nga znj.Lindita Titka-Pasholli. Pra, ja çfarë shkruhej aty:

“4010, Rruga “North Bernard-Çikago-Ilinois, 60618-2216

E dashura Sara (Titka),

Ju falënderoj për letrën tuaj, si dhe mendimet e sugjerimet,  që ju ndani me ne,  gjë që unë kam dashur ta dëgjoj gjithmonë, nga amerikanët e rinj.

Ashtu siç ju vazhdoni me studimet tuaja, shpresoj se  po përpiqeni të lexoni dhe mësoni më shumë rreth  çështjeve, që ju interesojnë  më tepër, ngjarjeve ose ndodhive të fundit, si dhe historinë e vendit tonë, duke ndjekur më shumë bibliotekën e vendit tuaj ose duke  hyrë  në Website-in e  Shtëpisë të Bardhë: www.Whitehousekids.gov dhe  www.whitehouse.gov. Gjithashtu, ju nxis që të arrini qëllimet tuaja të larta, duke  mësuar ose studiuar shumë e të ndihmoni të tjerët, në nevojë.

Me përkushtimin,  që keni ndaj shkollës dhe me dashurinë për të  tjerët, mund të arrini aftësi

të  plota dhe të bëheni e përgjegjshme për  komunitetin tuaj.

Unë dhe Zonja Bush, ju dërgojmë urime me dëshirat tona më të sinqerta: Zoti të bekoftë ty dhe Amerikën!

Sinqerisht: George W. Bush,

Shtëpia e Bardhë-Vashington, më 20 shkurt 2004”.

…Në mbyllje të këtyre pak radhëve, pasi treguam për këtë ngjarje interesante dhe të paharruar në jetën e Sara Titkës, tashmë e kthyer përgjithnjë në Shqipëri, bashkë me familjen, i urojmë nga zemra asaj: Jetëgjatësi, shëndet e mbarësi në punë, gëzime dhe lumturi në jetë!

 

Tiranë, 12 nëntor 2013

 

Murat Gecaj, “MERITË E DHURATË SHUMË E ÇMUARË E KRIJUESVE TANË TË TALENTUAR, NË SUEDI”

“MERITË E  DHURATË SHUMË E ÇMUARË E KRIJUESVE TANË TË TALENTUAR, NË SUEDI”

Nga: prof. Murat Gecaj,

publicist dhe studiues, sekretar i Përgjithshëm i  Shoqatës  së  Arsimtarëve të Shqipërisë

Z.Hysen Ibrahimi, në emër të kryesisë së ShShAKSh-Suedi, i  jep “Mirënjohje”,  prof. Murat Gecaj (Tiranë, 30 tetor 2013)

1.

Të nderuar dhe të dashur kolegë e miq, pjesëmarrës në përurimin e librave “Thesar Kombëtar (nr.1 e nr.2): Për Pavarësinë e Republikës së Kosovës”, botuar nga Shoqata e Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë “Papa Klemendi XI-Albani”-Suedi!

Shprehi kënaqësinë time të veçantë që, bashkë me ne në këtë sallë, kemi edhe disa anëtarë të kryesisë dhe të Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë, me z. Hysen Ibrahimi në krye; pra, të bashkatdhetarëve dhe vëllezërve e motrave tona, më banim të përkohshëm në Mbretërinë e Bashkuar të Suedisë.

Me këstë rast, ju sjell të gjithëve, përshëndetjet e përzemërta të kryesisë së Shoqatës së Arsimtarëve të Shqipërisë, me kryetare znj. Yllka Beçi dhe të mijat personalisht, si sekretar i Përgjithshëm!

2.

Para pak vjetëve, nuk i kisha njohuritë e mjaftueshme për vendin mik skandinav, Suedinë dhe as për Bashkësinë Shqiptare, që jeton e punon atje. Mirëpo, rasti e solli që, kolegu e miku im, shkrimtari dhe publicisti i njohur Viron Kona, botoi atje, në gjuhën suedeze, librin e bukur për fëmijë, “Eh, mor Bubulino!”. Ai u përkthye  në suesisht, nga veprimtarja e dalluar për çështjen kombëtare shqiptare, ish-deputetja e Kuvendit të Kosovës, znj. Qibrije Hoxha. Kështu, në vijim të këtyre lidhjeve dhe vizitës së Vironit atje, ku u bë përurimi i atij libri, më pas në Tiranë erdhën shkrimtarët e publicistët dhe, tashmë, kolegët tanë të mirë, Sokol Demaku e Bahtir Latifi.

Në vijim të  bashkëpunimit të tyre, që kishin nisur kohë më parë, me shkollën 9-vjeçare “Demokracia” të Durrësit, ata e zgjeruan rrjetin e lidhdjeve të tyre edhe në kryeqytet. Kështu edhe unë u njoha nga afër me veprimtarinë e frytshme: atdhetare, kulturore e arsimore, të Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni”, në Boras të Suedisë. Aty jepnin dhe vazhdojnë ta japin ndihmesën e tyre të pakursyer: Sokol Demaku, Bahtir Latifi, Hakif Jashari e disa bashkatdhetarë të tjerë. Siç u informuam në atë periudhë, atje botohej revista, në gjuhën shqipe, “Dituria” dhe jepeshin emisione në gjuhën tonë amtare, në radion, po me këtë emër.

Gjej rastin këtu të tregoj se, një grup i vogël nga Shqipëria, ku ishim: unë, Viron Kona, gazetarja e moderatorja e Radio-Tiranës, Kozeta Hoxha dhe arsimtarja e publicistja Kadrije Gurmani, patëm kënaqësinë të ftoheshim dhe të merrnim pjesë në festimet e 5-vjetorit të krijimit të QKSH “Dituria” e të revistës “Dituria”. Kjo veprimtari e paharruar, për të gjithë pjesëmarrësit shqiptarë e suedezë, nga mbarë Suedia, u organizua në qytetin e vogël, por të bukur Boras, më 14 prill 1912. Aty, ne të ftuarit nga Tirana,  u rrethuam nga dashuria dhe vëllapritja e shumë shqiptarëve  dhe miqëve tanë suedezë.

Pas përurimit të dy veprave të ShShAKSh-Suedi, me valltarët popullorë, në Pallatin e Kulturës “A.Moisiu” (Durrës, 31 tetor 2013)

Ndër ta, ne njohëm nga afër edhe veprimtarin veteran të çështjes shqiptare, në Suedi, Sadulla Zendelin-ose siç i thonë të gjithë me nderim e respekt, Dajën; kryetarin energjik të Shoqatës së Shkrimtarave, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë, z.Hysen Ibrahimi dhe shkrimtarët, botuesit dhe veprimtarët e dalluar: Fetah Bahtiri,  Qibrije Hoxha e Bedri Paci; Ismet Hasani, Hamit Gurguri, Remzi Basha, Rizah Sheqiri e Murat Koci; biznesmenin e pakursyer Halim Hoti, por edhe  veprimtaret e krijueset: Zyrafete Kryeziu, Lule Bajraktari, Exhlale Shipoli, Vjollca Haradinaj e Dinore Loshi-Qmaga dhe të tjerë.

Kënaqësi shumë e veçantë për ne ishte se, në atë veprimtari, njohëm edhe disa miq të shquar suedezë: Kryetarin e Bashkisë së Borasit, Per Olof-Hëg; albanalogun e palodhur e mik i shqiptarëve, Ullmar Kvik; mikun e shqiptarëve Anders Vessman; drejtoreshën e bibliotekës së qytetit, Ana-Karin Albertsson; drejtorin dashamir dhe energjik të shkollës së Borasit, Fjerdingskolan, Per Kettisen dhe mësueset e asaj shkolle, Anette Ekelund e Sonja Persson, të cilët kanë  ardhur disa herë, në Durrës e Tiranë… Por kjo “listë” është shumë më e gjatë, se sa kaq.

Për kujtimet e bukura dhe mbresat e pashlyera, sidomos gjatë asaj vizite në Boras e qytetin Goteborg, pas kthimit në Shqipëri, pra në vitin 2012, shkrova e publikova librin, me 225 faqe, “Me zëmër në vendlindje”(Shënime nga Suedia). Për botimin e tij më mbështeti, pa kursim, atdhetari, krijuesi e studiuesi i palodhur, z.Sadulla Zendeli-Daja, të cilit i jam shumë mirënjohës. Përmes këtij libri modest, kam dashur të shprehi nderimin, respektin dhe mirënjohjen time për vëllezërit tanë bashkatadhetarë shqiptarë, që jetojnë e punojnë në Mbretërinë e Bashkuar të Suedisë, ku kanë gjetur mjedis të ngrohtë miqësor dhe ndihmë të pakursyer, për të jetuar aty, si të barabartë me vendësit.

Ndërsa, po përmendi këtu se, kolegu e miku ynë i përbashkët Viron Kona, si pasqyrim të tri vizitave të tij, ndërmjet Bashkësisë Shqiptare  në Suedi, ka shkruar e botuar tre libra, që sigurisht secili ka veçantitë e veta. Ata janë: “Bukuri suedeze”, ”Për ju, miqtë e mi” dhe  “Zonja nga Borasi”. Uroj që ai të na japë edhe libra të tjerë, me këtë tematikë.

Një faqe të re dhe të bukur, pra më vete, përban vizita dhe takimi im me një pjesë të anëtarëve të Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë në Suedi, të cilët erdhën posaçërisht, në Vlorë e Tiranë, për të marrë pjesë në festimet madhështore të 100-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë. Kujtim i paharruar për ata mbeti pritja e ngrohtë dhe biseda e zhvilluar, në kabinetin e tij, me ish-Kryeministrin e  Shqipërisë, prof.dr.Sali Berisha.

3.

Më vjen mirë ta përmendi këtu, se bashkëpunimi im me krijuesit e palodhur të Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë në Suedi, nuk ka vazhduar vetëm përmes komunikimeve të pandërprera me e-maile, por dhe se shpesh herë kam dërguar e janë botuar shkrime në Faqen e Internetit “Dituria” dhe në revistën po me këtë emër, të cilën ma dërgon regullisht në Tiranë, kolegu i palodhur, Sokol Demaku. Por ekziston edhe një formë tjetër e bashkëpunimeve tona. Pra, jo në një rast, në shtyp e në Internet, kam shkruar e botuar  recensione për libra të rinj të kolegëve, nga pjesëtarë të Bashkësisë Shqiptare në Suedi. Gjithashtu, kam bërë hyrje ose shënime përkatëse modeste, në libra të këtyre autorëve, si të Sokol Demakut, Bahtir Latifit e Zyrafete Kryeziut. Mendoj se edhe bisedat e botuara me: z. Hysen Ibrahimi,  znj.Qibrije Hoxha, z. Halim Hoti e znj.Lule Bajraktari, janë dëshmi e këtij bashkëpunimi të ndërsjelltë. Ndërsa ka ndodhur edhe që ndonjë koleg ka shkruar artikuj në shtyp e Internet për libra me autorësinë time,  si p.sh. nga Bahtir Latifi, gjë për të cilën u jam shumë mirënjohës.

Por nuk mund ta anashkaloj edhe gjestin e bukur simbolik dhe ta falënderoj nga zemra kryesinë e Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë “Papa Klementi XI-Albani”-Suedi, që me një vendim të veçantë na ka pranuar “Anëtarë Nderi”, mua dhe shkrimtarin e publicistin e njohur, Viron Kona. Këtë vendim të tyre, e shpalli sot publikisht këtu, kryetari i kësaj Shoqate, z.Hysen Ibrahimi dhe e shoqëroi atë me “Mirënjohje”, për të dy ne.  Kjo gjë, sigurisht, na shton përgjegjësinë, që punën dhe bashkëpunimin tonë me Bashkësinë Shqiptare në Suedi dhe me këtë Shoqatë, ta vazhdojmë pandërprerje edhe në të ardhmen. Se e dimë që, kështu, i shërbejmë, më shumë e  më mirë, Atdheut e Kombit tonë të përbashkët, Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Kosovës, të cilat synojnë të integrohen sa më shpejt në Europë.

Kujtim i paharruar…(Tiranë, 30 tetor 2013)

4.

Dikush në këtë sallë mund të më qortojë dhe të shprehet, se sot këtu jemi mbledhur për të folur, posaçërisht,  për dy vepra madhore të Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë në Suedi, “Papa Klementi Xi-Albani”. Kjo është e drejtë dhe për këtë gjë ju kërkoj ndjesë, që u zgjata me hyrjen time. Ndërsa dëshiroj të nënvizoj që, për këto dy vepra, mund të flitet e të shkruhet mjaft dhe është një meritë e dhuratë shumë e çmuar e këtyre krijuesve tanë të talentuar. Ata, punimet e tyre ia kushtojnë, me zemër të hapur e të çiltër, vendlindjes, Republikës së Kosovës, shtet i pavarur e demokratik, por dhe Shqipërisë e mbarë Kombit tonë.

Kam kënaqësinë të them këtu se ruaj një fotografi të bukur, nga çasti kur kryetari i nderuar i kësaj Shoqate, z.Hysen Ibrahimi, ma dhuroi një kopje të librit të parë, “Thesar Kombëtar-Për Pavarësinë e Republikës së Kosovës”. Dhe kjo ndodhi pikërisht në Tiranë, kur po bëheshin festimet e 100-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë.

Është me rëndësi, të dimë e të tregojmë, se anëtarët e kësaj Shoqate, atdhetare e punëshumë, kanë shkruar e botuar edhe mjaft libra të tjerë, në poezi e prozë dhe vërtet meritojnë të përgëzohen nga zemra sinqerisht,  për krijimtarinë e tyre shumë të çmuar, e cila ka vlera të veçanta,  si për brezin e lexuesve të sotëm, por dhe për ata, që do të vijnë në të ardhmen.

Pra, nuk u ndala për të dëshmuar sa më sipër, pasi e di që, për këto çështje e fakte reale, do të flasin kolegët e mi, shkrimtarët e publicistët: Viron Kona, Petrit Xhaja e Flora Dervishi.

Në mbyllje të këtyre pak radhëve, ju uroj nga zemra mirëseardhjen në Shqipëri, si në Tiranë dhe  në Durrës, anëtarëve të Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarë, në Suedi e atyre nga Kosova dhe përgëzime të sinqerta, për  botimin e dy veprave dinjitoze: “Thesar Kombëtar-Për Pavarësinë e Republikës së Kosovës”! E, në këtë udhë të mbarë, do të jetë edhe vepra Nr.3, për të cilën këto ditë kryesia e kësaj Shoqate u është drejtuar, me një njoftim të posaçëm, të gjithë bashkatdhetarëve.

Pra, paçi gjithnjë arritje e botime të tilla dhe përherë suksese,  në punë e në krijimtari! Begati, gëzime e lumturi, vetjake e familjare!

U takofshim përsëri e përsëri, në veprimtari të ngjashme, mbresëlënëse dhe të paharruara!

Faleminderit për vëmendjen dhe me respekt, për të gjithë ju!

(Fjala e mbajtur, në përurimin e dy veprave të ShShAKSh-Suedi )

Tiranë, 30 tetor 2013

 

Kadri Tarelli: “THESARI K0MBËTAR”, I MËRGATËS SHQIPTARE NË SUEDI, VJEN NË DURRËS

“THESARI K0MBËTAR”, I MËRGATËS SHQIPTARE NË SUEDI, VJEN NË DURRËS


Kadri Tarelli

1.

Duke u nisur nga titulli i këtij shkrimi, shumekush do të mendojë se, më në fund, shpëtuam dhe ja “hodhëm” krizës, që po përflitet kaq shumë nëpër media, biseda e fjalime politikanësh. Nga thonjëzat, që kufizojnë “thesarin”, kuptohet se bëhet fjalë për nëj veprimtari mjaft të dobishme që u zhvillua, si fillim në Tiranë, në Muzeun Historik Kombëtar, më 30.10.213, dhe më pas në Durrës, në Pallatin e Kulturës “A. Moisiu”. Veprimtari  kushtuar përurimit të librit ““Thesar Kombëtar” i mërgatës shqiptare në Suedi, për pavarësimin e Republikës së Kosovës”, Vëllimi I dhe i 2-të, botuar nga Shoqata e shkrimtarëve, artistëve dhe krijuesve në Suedi, “Papa Klementi XI Albani”, Prishtinë, 2012. Në takim morën pjesë përfaqësues të Bashkisë së Durrësit, z. Zhyljen Varfaj, zv.kryetar dhe z. Adrian Gurra, drejtor kulture.

Kjo shoqatë, me emrin simbolik “Papa Klementi XI-Albani”, e krijuar më 26. 11. 2011, është e hapur dhe bashkëpunon me individë, institucione e shoqata simotra nga Suedia, nga trojet etnike dhe me tërë mërgatën shqiptare nëpër botë. Shoqata merret me botimin e krijimeve artistike dhe publicistike të autorëve nga të gjitha viset shqiptare dhe veçanërisht të autorëve nga mërgata shqiptare në Suedi. Sot kanë parë dritën e botimit rreth 140 libra.


Ndërmjet artistëve durrsakë…

Përshëndetën takimin: Z. Adrian Gurra, z. Hysen Ibrahimi, politolog, studiues dhe kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve dhe Krijuesve shqiptarë në Suedi, “Papa Klementi XI-Albani”, Znj. Qibrije Hoxha, ish-deputete e Kuvendit të Kosovës dhe përkthyese, aktualisht dhe zv.kryetare e shoqatës. Me duartrokitje u prit dalja në foltore e z. Sadulla Zendeli-Daja, leksikograf dhe  zv.kryetar i shoqatës, hartuesi i disa fjalorëve shqip-suedisht dhe suedisht-shqip. Një punë mjaft e madhe dhe voluminize, por që u shërben të gjithëve për mësimin dhe përvetësimin e gjuhës. Profesori i nderuar është mësuesi i parë i gjuhës dhe shkollës shqipe ,në Suedi. Ai përcolli me mjaft ngrohtësi kujtimet e tij të herëshme për përpjekjet dhe kapërcimin e vështirësive për hapjen e shkollës së parë shqipe, në atë vend të largët.

Më pas, përshëndeti znj. Mirjam Reçi, kryetarje e Këshillit Intelektual të Bibliotekës, pedagoge në Universitetin “Aleksandër Moisiu”, e doktoruar në shkencat sociale dhe Presidente e Qendrës së Zhvillimit të Shoqërisë Civile. Në vazhdim e mori fjalën z. Murat Gecaj, publicist e studiues, sekretar i përgjithshëm i “Shoqatës kombëtare të Arsimtarëve”, i cili solli mbresa nga vizita e tij, bërë pak kohë më parë në Suedi, duke vënë theksin te kujdesi që tregon shteti dhe shoqëria e atij vendi, për edukimin e fëmijëve me dashurinë për librin.

Me interes u prit fjala e znj. Flora Gjondedaj-Dervishi, drejtore e bibliotekës në qytetin e Durrësit, organizatore e këtij takimi, e cila ishte mbështetëse e idesë së Sokol Demakut, për lidhje e bashkëpunim me bibliotekën e qytetit të Borasit në Suedi. Kjo ide u realizua, znj. Flora dhe znj. Alketa Psatha e vizituan Suedinë, u njohën nga afër me punën që bëhet me librin dhe çuan mjaft libra dhuratë për bibliotekat e shkollave, ku ka nxënës shqipfolës. Një ndihmë modeste nga Durrësi, për fëmijët dhe vëllezërit që jetojnë e punojnë në Suedi, të cilët përbëjnë një komunitet mjaft të madh, rreth 60.000 shqiptarë.  Më gjërë, përshtypjet e saj nga Suedia janë bërë të njohura në shkrimin: “Libri shqip dhe shqiptarët emigrantë”, botuar në gazetën “Republika”, pak ditë më parë. më 13. 10. 2013.

Në ligjëratën e saj, z. Flora theksoi dëshirën e pamatë të inteligjencës shqiptare në mërgim, për të mos i humbur lidhjet me gjuhën dhe kulturën amtare, për përkushtimin dhe punën e madhe që bëjnë, duke mbajtur gjallë frymën e shqiptarisë dhe krenarinë e të qënit shqiptar, që realizohet falë ndihmës dhe përkujdesjes së shtetit suedez, kulturës demokratike të nivelit të lartë dhe shpirtit human të atij populli fisnik. Ajo vuri në dukje, se libri shqip në diasporë, nuk duhet parë thjeshtë si  barrierë  kundër asimilimit të shqipfolësve, që realisht nuk i shmangesh dot, por si element i integritetit të tyre, më shumë si ballafaqim vlersh kulturore e shpirtërore, si respektim i të drejtës universale për informim, si formim dhe forcim i personalitetit, sidomos tek gjeneratat e reja.

2.

Sipas programit, edhe mua m’u dha mundësia të bëj një përshëndetje, duke shprehur vlerësimin tim për librin dhe veprimtarinë atdhetare të intelektualëve shqiptar në Suedi:

Si fillim, libri “Thesar kombëtar” në dy vëllime, ku përmblidhen veprimtari, krijime dhe shkrime nga e gjithë diaspora e trojet shqiptare, të cilat përbën një vlerë madhore për kulturën dhe historinë tonë kombëtare. Titulli “Thesar”, në përmbajtje është gjetur mirë, pasi tingëllon disi i lakmuar, sepse “gurët” e çmuar s’e humbasin asnjë herë vlerën e tyre, madje shtohen kur bëhen pronë e dijes dhe kulturës të të rinjëve.

Megjithatë fjala “thesar”, më duket disi i ftohtë nga ana emocionale, pasi brenda në libër ka aq zjarr, aq vuajtje shpirtërore, aq përpjekje për mbijetesë, aq luftë politike e diplomatike për njohje dhe mbështetje të Kosovës dhe kauzës shqiptare në Suedi, por edhe më gjërë, sa në çdo faqe ndalemi e themi: Vërtet kështu ka ndodhur? Pyetje që e mundon secilin, sapo fillon ta çfletojë. E si mund të ndodhë ndryshe? Përgjigja është “Po”! Sepse nga shpirti i çdo mërgimtari, burojnë lumë pyetjesh të tjera: A ka emigrim të kollajshëm? A është e lehtë të shkulesh nga dheu yt? etj, etj. Veç ai që e ka provuar e di.  Ndaj u themi intelektualëve të atij komuniteti, faleminderit, sepse kini vënë një gur të rëndë në historinë tonë kombëtare, për ne dhe brezat që do vijnë, pasi kështu do të mund të njohin të vërtetën dhe të kenë të drejtë të krenohen. Gjithësesi librit nuk i humbasin vlerat, pasi në vetëvete këto të dy volume dhe i treti, që është në përgatitje e sipër, janë një enciklopedi e punës 40 – 50 vjeçare, duke filluar që me mërgimtarët e parë e deri në ditët e sotme. Lexojeni dhe do të kuptoni se ç’përpjekje mbinjerëzore kanë bërë ata, por edhe këta burra e gra për çlirimin e Kosovës, njëkohësisht edhe për të treguar shpirtin, mençurinë e guximin për t’u përshtatur e mbijetuar në dhe të huaj, e për t’u bërë zot të vetes.

Në vazhdim: Shpesh në biseda, takime e foltore konferencash, me mirësi përmendim mikpritjen dhe lehtësitë, që ka dhënë shteti dhe shoqëria suedeze. Edhe në këtë takim nga parafolësit u citua disa herë. Bëjmë shumë mirë, mbase duhet thënë me zë më të lartë, për shpirtin suedez. Mirënjohja dhe falëndrimi është dhe do të jetë pjesë e mërgimtarëve, por edhe e jona. Po a mjaftojnë vetëm këto? Jam i mendimit se kjo është vetëm gjysma e punës, pasi pjesa tjetër u ka takuar juve intelektualëve mërgimtarë ta tregoni veten, se ç’jeni të zot të bëni. S’ besoj se ishin suedezët nismëtarë të hapjes së shkollave shqip, as të botimit të revistës “Dituria”, që vjen rregullisht edhe në bibliotekën tonë të Durrësit, as hapja e radios dhe kohët e fundit edhe TV “Dituria”, ku trasmetohen emisione në gjuhën shqipe. Ishte takimi me suedzët, që hapi udhën e përkthimit e botimit në suedisht të librit “Eh, more Bubulino” të shkrimtarit Viron kona, libër që ka hyrë edhe në programet mësimore të shkollave të atij vendi. S’besoj se janë suedezët ata, që ju nisën të vini sot këtu në Shqipëri. Pikërisht këtu tek ky “Thesar kombëtar”, do t’i gjeni të gjitha dhe do të bindeni si e kanë filluar, që nga hiçi. Suedezët ju dhanë “tokën”, ju dhanë edhe klimën e lirisë, që e kanë me bollëk, ndërsa ju mbollët dhe rritët “Pemën e lirisë”.

Bindemi, po të ndjekim pak ecurinë e veprimtarive, që sollën deri në këtë ditë të bekuar. Këtu e pesë- gjashtë vite më parë, si gazetar i ftuar nga z. Avdyl Buçpapaj, drejtori i shkollës  “Demokracia” në Durrës, më është dhënë mundësia të jem pjesëmarrës, që në takimet e para të lidhjes së tij me shkollën “Fjardingskolan” të Borasit, në Suedi. Me një grup mësuesish suedezë, erdhi këtu Sokol Demaku, mërgimtar kosovar, që jeton prej mëse 20-vjetësh në Suedi, i cili është mësues, publicist, drejtues i revistës “Dituria”, radios dhe TV, po me emrin “Dituria, që shkruajnë e flasin shqip, në Suedi. Atëherë ishte i vetmi shqiptar në grup. Më pas, solli këtu disa mësues, nxënës dhe prindër shqiptarë. U zhvilluan takime në shkolla, Bashki, Drejtorinë Arsimore e deri në Ministrinë e Arsimit, ku u pritën nga vetë titullarët. Pak kohë më pare, në bibliotekën e qytetit tonë u bë një takim me disa shkrimtarë e krijues durrsakë dhe u krijuan lidhje mes dy bibliotekave. Ishte kërkesa e tyre, që gjeti edhe mbështetjen e drejtuesëve të bibliotekës, znj. Flora Dervishi. Dje u zhvillua një veprimtari madhështore në Tiranë dhe sot i kemi mes nesh, këtu në Durrës. Besoj se nuk është pak. Të gjitha janë fryt i shpirtit krijues të mërgimtarëve në Suedi, për t’u ndjerë e qenë vetëvetja.

Kur dëgjojmë nga miqtë, ardhur nga ky vendi i largët, se komuniteti shqiptar është mjaft i vlerësuar dhe i nderuar në Suedi, askush nuk mund të thotë se na e dhurojnë apo na e falin. Them se e meritojnë. Në këtë rast, s’besoj se ka vend për pyetjen, si? Pasi përgjigja është brenda: punë, ndershmëri, seriozitet, përkushtim, guxim dhe mençuri.

Në fund, meqë shkrimtarët nuk shkëmbejnë pasuri, se edhe s’kanë pasuri, veç shkëmbejnë libra, gjeta rastin, që në shenjë miqësie dhe respekti t’u dhuroja miqëve disa kopje të librit tim, “Misionarë në udhën e dijes”, libër ku ka edhe disa shkrime, që i përkasin Suedisë. Një libër ju dërgua albanologut dhe studiuesit, z. Ullmar Kvik, me kushtimin: “Z. Ullmar Kvik, mik i shqiptarëve, njohës i përkryer i gjuhës shqipe, studiues, historian dhe shkrimtar. Luftëtar i vijës së parë parë mbrojtjen e çshtjes shqiptare në Suedi dhe në botë”.

Në këtë takim, përfaqësuesi i Shoqërisë ndërkombëtare për të drejtat e njeriut (IGFM-ALBANIA), z. Ramazan Dervishi, ndau dekorata për miqtë e ardhur nga larg. Një gjest fisnik që duhet vlerësuar e përgjithësuar.

Gjallëri të veçantë sollën në sallë, valltarët e vegjël të QKF të Durrësit, të cilët përshëndetën me “Vallen e Rrugovës”  dhe  “Vallen e Tropojës”, duke bërë që edhe miqtë të ngrihen e të kërcejnë, së bashku me artistët tanë.

Urimi ynë për vëllezërit e ardhur nga larg është: Ju lumtë! Vazhdoni kështu, se jeni në në rrugë të mbarë! Koha dhe historia do t’u vlerësojë dhe kombi do t’u nderojë.

 

Durrës, 4 nëntor 2013

 


Faqe 9 nga 42

Tidningen-Gazeta

Vem är Online?

Kemi 20 vizitorë n'linjë

Besökare

Shikimet e përmbajtjes : 1315388
SocialTwist Tell-a-Friend

Newsflash

 

 

                                      MISS ALBANIA NË BENELUX

Me datën 31 tetor do të zhvillohet në Bruksel, evenimenti artistik Miss Albania në Benelux. Ky aktivitet përtej kontureve të një konkursi bukurie, do të përbejë evenimentin kulturor të vitit për shqipfolësit e Belgjikës dhe më gjerë pasi që tani kemi konfirmime pjesëmarrje nga bashkëkombësit tanë nga Italia, Anglia e Suedia.

 

Konkursi në vetvete i ofron vajzës fituese mundësinë e pjesëmarrjes në Miss Shqipëria dhe po ashtu në Miss Earth Albania, pa konkurs. Përveç të gjitha premisave për një hyrje në botën e modës, vajza fitues merr edhe një çek si dhe dhurata të ndryshme nga sponsorit e aktivitetit.

 

Po ashtu spektakli Miss Albania në BENELUX përben edhe mundësinë më fantastike për bizneset që u ofrojnë mallra dhe shërbime shqipfolësve të diasporës pasiqë ai do të transmetohet nga të dy kanalet televizive shtetërore TVSH dhe RTK si dhe nga një numër i rëndësishëm mediesh të shkruara. Organizatorët e spektaklit kanë paraparë edhe mundësi të tjera reklamimi për Sponsorët që duan të behën pjesë e këtij spektakli.

 

Për vajzat e interesuara:- ju lutem të dërgoni dy foto si dhe një përshkrim të shkurtër tuajin në adresën e redaksisë journal.albania@gmail.com para datës 02.10.10

 

Për sponsorët:- mos hezitoni të na kontaktoni në adresën e redaksisë journal.albania@gmail.com ose në nr e tel 0032/476. 39 49 23

 

Shitje biletash : journal.albania@gmail.com

 

Miss Albania në Benelux