Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Debattartiklar


Valentina Gjoni:Shfaqet nё Romё filmi shqiptar Virgjёr e betuar

Valentina Gjoni

Shfaqet nё Romё filmi shqiptar Virgjёr e betuar


Filmi shqiptar “Vergine giurata-Virgjёr e betuar” i realizuar nё Shqipёri ёshtё dubluar nё Cinecittà, nё Romё dhe po shfaqet kёto ditё. Filmi nёn regjinё e Siçilianes Laura Bispuri tregon pёr historinё e 6 vajzave Shqiptare nga Kosova qё ёndrrojnё tё jenё tё lira dhe, vendosin tё presin flokёt, tё jetojnё si meshkuj duke u betuar se do tё jenё pёrjetёsisht tё virgjёra nё mёnyrё qё tё lirohen nga padrejtёsitё maskiliste ku ende nё zonat veriore tё Shqipёrisё ekzistojnё. Nёn interpretimin e personazhit kryesor, Alba Rohrwacher, qё interpreton rolin e Hanёs e mё pas nё film ndryshon identitet pret flokёt dhe vishet si djalё, vendos tё jetojё nё kёtё mёnyrё dhe, vetёquhet Mark. Historia ёshtё mjaft rrёnqethёse dhe dramatike , pas humbjes sё prindёrve ajo jeton tek xhaxhai Gjergji, interpretuar nga Bruno Shllaku. Ajo rritet me kushёrirёn e saj Lila, qё interpretohet nga aktorja Flonja Kodheli. Vajzat sёbashku ndajnё emocionet, ёndrrat dhe dёshirat. Nёn skenarinё e Françeska Manierit vihen re episode dhe peripeci tё ndryshme qё tregojnё se figura e femrёs nuk mund tё jetё e lirё dhe tё vendos pёr fatin e saj por mbetet gjithnjё e shtypur nga dominimi maskilist nё zonat veriore tё Shqipёrisё ku ende zbatohet Kanuni i Lekё Dukagjinit qё transmetohet gojarisht dhe, ku roli e figura e femrёs ёshtё e varur nga babai, vёllai apo burri. Idea e realizimit tё filmit ishte pёr tё treguar figurёn e femrёs nё zonat veriore tё Shqipёrisё, ku sipas shkrimtares shqiptare Elvira Dones ishte edhe qёllimi i botimit tё romanit tё saj “Vergina giurata” e cila tregoi se ende nё zonat e thella malore tё Shqipёrisё edhe martesa e shumё tё rinjve bёhet ende e kombinuar ku babai apo xhaxhai vendos pёr ta dhe tё ardhmen e tyre. Hana, personazhi kryesor nё film ёshtё njё vajzё e thjeshtё qё ёndrron tё jetё e lirё dhe e pavarur por pёr tё arritur njё gjё tё tillё mёnyra e vetme ёshtё tё jetojё si djalё. ”Vetёm kёshtu mund tё ketё profum lirie nё Bjeshkёt e Nemuna”:- thoshte ajo. Filmi ёshtё xhiruar nё Shqipёri, Kosovё, Itali dhe Zvicёrr. Pas shumё problemesh dhe afrontimesh tё sё pёrditshmes Hana qё pas betimit tё saj se do tё jetё gjithmonё e virgjёr dhe do tё jetojё si djalё detyrohet tё emigrojё nё Itali e mё pas nё Amerikё nё kёrkim tё feminilitetit tё humbur nё vendin e saj. Filmi po shfaq shumё interes dhe kureshtje tek publiku, nё veçanti pjesё tё caktuara qё tregojnё pёr Kanunin e Lekё Dukagjinit dhe çuditёrisht pёr ruajtjen e tij nё vite, interpretimin e tij nё zonat veriore tё Shqipёrisё edhe nё kohёt e sotme moderne.


 

Bajram Gashi : DERVISH SHAQJA!

Bajram Gashi shkruan:

Durrës më: 11. 04. 2015

DERVISH SHAQJA!

30 VJET NË DORË SHARKI

ZEMRËN NË KOSOVË, VET NË SHQIPNI.

Burra të mençur, folkloristë, akademikë, shkencëtarë, politikanë, muzikantë, intelektualë, puntorë, bujq e blegtorë e njohën Dervish Shaqen, këtë legjendë të këngës dhe folklorit shqiptar, mes tyre jam edhe unë, që po e risjell në kujtesë pas 30 vjetësh të ndarë nga skena dhe jeta.

1 dervish shaqjaËshtë privilegj e fat të kesh njohur atë figurë të spikatur të këngëve patriotike shqiptare, njëherazi aq më shumë përgjegjsi të shkruash për të. Marr shkas për të nderuar at' burrë, duke marrë përsipër përgjegjësinë time qytetare, se për çfar shkruaj, deshmitë janë kokforta, aq sa nuk ka shteg për mëdyshje.

E njoha baca Dervishin për një kohë të gjatë, që kur isha fëmijë në vitin 1957, e deri sa e përcollëm në banesën e fundit më 13 prill 1985. Qëndrova pranë tij në raste festash e tubimesh, në kuvende, koncerte e dasma në familjet e kosovarëve në fshtrat Shenavlash, Rrashbull, Qerret, Fllakë e gjetkë. Ai u bë shkas që më afroi dhe më mësoi çiftelinë dhe këngët e trimave. Fillova edhe unë të këndoj së bashku me të rinj të tjerë. Shpesh na lavdëronte e na bënte qejfin, Dervishi dhe shoku i tij i fëmijërisë Demush Neziri. Me kalimin e viteve grupi kosovar u zmadhua e u plotësua më së miri. Dervishi ishte në krye. Ai ishte ikona e grupit. E admironim për atë paraqitje burnore, model për sculptor kur ngjitej në skenë. I shkonin këngët e trimërisë, besës dhe atdhetarisë, por i kishin hije edhe këngët e dashurisë. Ishte rapsod i lindur.

Jetoi shumë vite në Shënavlash e më pas në Rrashbull, ku i kishin dhënë një truall dhe i kishin bërë një shtëpi të vogël sa për të futur kokën. Gjërat, për kohën duhen thënë ashtu siç janë, pa zbukurime e inate. Ishte talenti, vullneti dhe pasioni i tij të këndonte në skenat e Shqipërisë, që nga Gjirokastra në Shkodër e Sarandë, nga Durrësi në Kukës, nga Shijaku në Pukë, nga Elbasani në Gramsh, e më përtej në Lezhë e Korçë. Vishu e zhvishu me kostumin kombëtar, e ngjitu me qindra herë në skenë. E këngët e Dervish Shaqes dhe Demush Nezirit, së bashku me grupin, jehonin e dëgjoheshin në gjithë hapsirën mbarë shqiptare, duhet thënë edhe më larg, përtej oqeaneve.

Alia i vogël, djali i tij, të cilin kur qe larguar nga Lluga, (fshat i vendlindjes në Kosovë), e kish lan 6- muajsh në djep, asht rrit në moshë e shtat. Kur i kish ba 14-15-vjeç, netëve të dimrit merrte shkallët e gjata, hipte mbi çati edhe më lart akoma në bagrena (akacje), drejtonte antenëën e radios dhe dëgjonte zërin e ambël të babës së vet, të cilin s'e njihte fare, e që s'arriti ta shohë e njohë për sëgjalli. Nana Zoje, shpesh dilte jashtë, vështronte të birin, e ruante se mos binte në tokë dhe e mbronte se mos zbulohej nga ndonjë hafije, tek dëgjonte këngët e babait të vet nëpërmjet valëve të “Radio Kuksit”.

Kjo ndodhte në Kosovë, ndërsa në tokën amë, në Shqipëri punët shkonin ndryshe nga ç`dukeshin. Figura e Dervish Shaqes u përdor nga sistemi i shkuar, për të mbuluar veprimet e shëmtuara ndaj të rinjëve Kosovar që aratiseshin nga dhuna serbe. Ata që u degdisën si të dyshimtë, për vite me rradhe nëpër kampet e punës në kënetën e Tërbufit e gjetkë dhe që, deri në vtin 1990, edhe në popull quheshi “emigrantë kosovarë”. Ndaj duhen lexuar së mbari, vargjet e këngës aq të njohur:

"Kur ta kthyem Kosov' shpinën,

e lam borën e gjetëm dimën"

Në vitet 80-të, filloi të zbehej figura e Dervish Shaqes, sepse Flamur Këlmendi, (djali i gruas tij të dytë), tentoi të kalonte kufirin për një jetë ma të mirë dhe u dënua me 18 vjet burg për “Tradhëti ndaj atdheut”. Ndaj dhe ceremonia e varrimit, më 13 prill 1985, kaloi me mospërfillje nga pushtetarët e kohës. Ishin forma veprimi të njohura për kohën, që zbatoheshin për të gjithë ata që bëheshin me njollë në biogarfi, apo që nuk u duheshin më. Limoni i shtrydhun nuk vlente, ndaj duhesh hedhur.

"Mollë sherri" ishte ba kanga, "Djep trimnie asht Kosova", e krijuar dhe kënduar në vitet 80-ta, mbas demostratave të studentave në Kosovë. Sigurimi shqiptar, si përherë vigjilent kur bëhej fjalë për serbinë, kërkonte ndryshim në vargjet e kësaj kange. Duheshin hequr disa, mbasi tingëllonin si ndërhyrje në punët e brendëshme të shtetit Jugosllav, e medemek do na zemëroheshin. Vargjet ishin këto:

"Rrjedh' e shpejt' valja e Drinit.

Gjall' Isa i Boletinit. N'kamb Idrizi e Sylejmani

Shkamb' i gjall Bac Bajrami.

...................................

Ushton gryka e Rrugovës

Kush s'ja njeh zemrën Kosovës,

Rrisin shqipe nëpër djepa "…….

Pikërisht këto vargje u hoqën, dhe më pas autori i këngës, shkrimtari e poeti durrsak Matish Gjeluci, shpëtoi për birë të gjylpanës. Kështu m`i rrëfen sot ato ngjarje, rapsodi i njohur Halil Berisha, ish pjestar i grupit kosovar për shumë vite.

Një ngjarje sa për të qeshur e më shumë për të qarë, tregohet shpesh në biseda miqsh e shokësh, kur bie fjala për Dervish Shaqen. Sulejman Hasani një nga rapsodët ma të spikatur të grupit kosovar, bashkë me Nazim Gryken, e tregojnë me dhimbje këtë ndodhi: “Do të jepej një koncert nga “Ggrupi kosovar” në Durrës, me kërkesë të disa bashkëatdhetarëve të ardhur nga Europa dhe Amerika. Ndër të tjera u këndua dhe kënga: "Kur ta kthyem Kosovë shpinën". Shpërthyen duartrokitje e brohoritje të papërmbajtura, lot gëzimi e mallëngjmi, pse jo edhe lot hidhërimi. Ndërpritet shfaqja. Alarmohet sigurimi i shtetit dhe vërshojnë “Specialistët” nga Ministria e Brendëshme. Dervish Shaqa me shoke ishin bërë sa një grusht. Pyetje pas pyetjesh :

- Na thoni, ç'kishit me ta?! – Pa marrë përgjigje, vazhdonte tjetra:

- Ç'marrdhanie farefisnie keni me ta?

Mërgimtarët kosovar të ardhur nga ana e anës, u kishin dhuruar rapsodëve tanë disa dhurata simbolike për kujtim, më së shumti ora dore. Por pyetjet vazhdonin lumë:

- Pse i pranuat dhuratat?!

- Jep llogari! Ne dyshojmë se je agjent i CIA-s.

Dervish Shaqa përgjigjej tërë habi, i tronditur dhe me frikë, pasi e dinte se ç`e priste po të hynte në ingranazhet e sigurimit shqiptar.

- Po s'e njoh more burrë CIA-n. Ma bjer këtu e më ballafaqo me të, ta shoh, ndryshe s'po kuptoj ç'ka m'thue, - u thoshte Dervishi!. Ndërsa Merushe Badolli, këngëtare dhe valltare e talentuar e grupit, mori vërejtje të randë nga partia, mbasi ishte edhe antare e saj. Kjo ndodhi që s`është e vetme, besoj se mjafton të kuptojmë e besojmë se sa nderoheshin, e si trajtoheshin kosovarët nga pushteti i kohës. Mbase kësaj situate i shkojnë përshtat vargjet e kënduara:

"Votrat tona i kemi lan,

Por n'shqipni kemi një nanë"……

E për ta pirë të plotë kupën e hidhur, vazhdojnë, sepse e vërteta ishte ndryshe: ……..

"Vatrat tona i kemi ndjek

Se ne Shqipni kemi një njerk"

Jeta e baca Dervishit erdhi e shkoi si tallazet e detit, me ulje e ngritje të mëdha. Vetëm ata që e kanë njohur nga afër ia dinë hallet, dertet dhe mallin e tij për Kosovën, që s`e hiqte nga mendja e zemra, nga kuvendi e kënga. Shkoi me një brengë të madhe se nuk e pa Kosovën e lirë. Ëndëra e tij e shprehur në qindra këngë me çifteli e sharki, u realizua. Kosova është e pavarur dhe shqiptarët e saj janë të lirë.

 

Entela Binjaku : Për pak kulturë më shumë…

Entela Binjaku

Për pak kulturë më shumë…

“Kultura është thesari më i çmuar i njeriut të qytetëruar, është stolia e mendjes, lartësimi i shpirtit, shkathtësia e ndjenjave, freskia e spiritës…”,- kështu thoshte më 1938 një ndër personalitetet e kulturës dhe gazetarisë shqiptare, z. Tajar Zavalani.

Por, si arrihet tek kultura? Si mund mbërrihet që ky mendim kthehet në mendësi dhe bindje shoqërore?

Ky shkrim lindi pikërisht nga një refleksion i mbështetur në nevojën për të njohur shoqërinë në disa dimensione, siç është aftësimi emocional falë kulturës, leximit, si qëndron gjinia femërore në këtë lëmi etj.

Stimulimi emocional që arrihet falë teatrit, filmit, artit muzikor, librit etj., është një domosdoshmëri për vetë ekzistencën e njeriut si një qënie e përmbushur shoqërore. Në mungesë të këtij stimulimi, jeta karakterizohet nga një egërsi dhe agresivitet që shkon vetëm në rritje.

Edhe pse në dukje një parim i universalizuar dhe larg realitetit tonë, një vështrim në jetën e shoqërisë shqiptare mund ta pohojë këtë ide. Raporte ndërpersonale që tensionohen falë moskuptimeve apo keqkuptimeve, ndjesi të pashprehura falë varfërisë në fjalor, empati e kufizuar, indiferencë ndaj përjetimeve emocionale të tjetrit etj., janë disa nga elementët që përshkruajnë tablonë tonë shoqërore.

Edhe pse në këtë çerekshekulli jeta në Shqipëri njohu mjaft aspekte liberalizuese, sërish agresiviteti në shoqëri ka qënë gjithëherë i pranishëm dhe i shfaqur në mënyra e intensitete të ndryshme.

Po të vështrohet jeta e qytetarëve shqiptarë në të gjithë vendin, do të vihet re se për aspekte të stimulimit emocional nuk është menduar aspak, përkundrazi kësaj mungese i janë shtuar vështirësitë ekonomike, të përballimit të mbijetesës, të cilat në kushtet e zbrazëtisë shpirtërore bëhen edhe më të vështira. Shkaku i kësaj apo arsyet për këtë mund të gjenden kudo por në mënyrë të përmbledhur do të thoshim se vetë ngritja e kufizuar kulturore e shoqërisë dha premisa për këtë gjendje.

Pak ose aspak kinema, pak ose aspak shfaqje teatri, pak ose aspak shfaqje të muzikës serioze…kjo është situata e përgjithshme në çdo cep ku jetojnë qytetarët shqiptarë, edhe pse nevoja shpirtërore e tyre është e krahasueshme me cilindo qytetar evropian kudo ku jeton.

Megjithatë gjatë kësaj periudhe një ndër fushat që u pasurua mjaft në vendin tonë, ishte fondi i letërsisë në gjuhën shqipe.

Tituj të panumërt nga fusha të ndryshme të aktivitetit njerëzor, autorë nga më të vlerësuarit në botë, emra përkthyesish që u bënë të njohur, qëndrojnë përkrah emrave nga më mirët e fushës së përkthimit, etj.

Gjatë këtyre viteve shoqëria u njoh me emocionet e”Nobelit”, me konceptin e librave “më të shitur”, u njoh me letërsinë që vinte nga të gjitha anët e botës, duke pasuruar bazën e asaj letërsie klasike me të cilën ishte edukuar shoqëria që në periudhën e para viteve ’90 etj.

Por, a është kuptuar rëndësia e të lexuarit tek shqiptarët? Më tej akoma, në morinë e lexuesve, sa janë gra dhe vajza duke qenë se ato kanë një përgjegjësi të madhe edhe në edukimin e fëmijëve?

Për t’ u dhënë përgjigje këtyre pyetjeve është e udhës të japim disa përcaktime lidhur me rëndësinë e leximit. Ashtu siç veprojnë edhe studiues të ndryshëm në botë, edhe ne kemi nevojë të rekomandojmë në mënyrë të vazhdueshme lexuesit lidhur me efektet e letërsisë dhe të të lexuarit.

Duke i mëshuar universalitetit të rëndësisë së leximit, nisur edhe nga boshllëqet e sipërpërmendura, duke theksuar idenë se shoqëria ka nevojë për gra dhe vajza që lexojnë, letërsia bëhet një aspekt i domosdoshëm për përparim tek ne.

Jo vetëm si një element i zhvillimit të imagjinatës, as thjesht si mundësia e pasurimit të fjalorit, por tek letërsia qëndron fuqia e pasurimit të botës shpirtërore të njeriut.

Studiues nga kultura të ndryshme në botë kanë arritur në përfundime të rëndësishme sa i takon ndikimit të letërsisë në aspektin psiko- emocional të njeriut.

Konkretisht, disa studiues nga Universiteti i Torontos janë të mendimit se “vlera e letërsisë së lexuar qëndron në përpjestim të drejtë më aftësimin e lexuesit për të kuptuar dhe deshifruar veprimet e të tjerëve”. Sipas tyre, “sa më e vlerë të jetë letërsia e lexuar, aq më e lartë është shkalla e njohjes së përjetimeve emocionale tek të tjerët dhe tek vetja”. Gjatë punës së tyre ata panë se një letërsi e zgjedhur, rriste ndjeshmërinë ndaj emocioneve të të tjerëve duke ju dhënë madje atyre edhe shpjegime mjaft të thelluara.

Duke shqyrtuar edhe lexues të letërsisë “komerciale” e asaj fantastike-shkencore u vu re se edhe pse këto lloj letërsie figurojnë në krye të listës së “librave më të shitur”, nuk mund të japin pot ë njëjtin përfundim si lexuesit e rastit të sipërpërmendur.

Duke u kthyer në vendin tonë, shoqëria duhet të kuptojë se të lexuarit nuk është një mënyrë “për t’u arratisur nga realiteti”, as edhe një mënyrë “për të kaluar kohën”, por është mjeti për të rritur ndjeshmërinë njerëzore dhe forcën shpirtërore për të përballuar veprimtaritë e jetës.

Letërsia, duke na dhënë mundësinë të vendosim veten në vendin e personazheve, na ka ndihmuar të zbatojmë ndjesitë e përjetuara dhe aftësitë e fituara falë tyre, edhe gjatë gjithë aktivitetit tonë jetësor.

Duke njohur agresivitetin e jetës shqiptare gjatë kësaj periudhe, është e domosdoshme të ndihmohet jeta shoqërore duke jua bërë të qartë qytetarëve tanë këtë korelacion që ekziston midis ndjesive emocionale që kultivohen dhe procesit të të lexuarit.

Për të parë efektet që ka letërsia tek lexuesit, studiuesit e universitetit të Torontos shqyrtuan në mënyrë të krahasuar reagimet e lexuesve të letërsisë së lëvruar nga nobelistja Alice Munro, me të cilën është njohur edhe lexuesi shqiptar, me reagimet e lexuesve një letërsie që kishte përftuar edhe cilësimin “best-seller”.

Elementi kryesor që i dallon këto dy lloj letërsish është fokusi: tek Alice Munro përqëndrimi është më shumë tek personazhet sesa tek veprimi apo intriga në vetëvete. Sipas studiuesve, rrëfimi i saj nuk vendos ato kufij të autoritetit që i kanë të nevojshëm shkrimtarët e tjerë që lëvrojnë letërsinë e tipit ‘best-seller”.

Vetë nobelistja e vitit 2013, Alice Munro me të cilën lexuesit tek ne janë njohur përmes romanit “Virgjëresha shqiptare”, nuk të thotë çfarë të besosh, por ashtu siç ndodh edhe në jetë, ajo nxit vetë lexuesit të paraprijnë reagimin e personazheve.

Është e pamohueshme që letërsia nxit fleksibilitetin emocional i cili është bërë kaq i nevojshëm në këto kohë kur raportet ndërpersonale mes njerëzve janë kthyer në thjesht formale, dhe ku vetë përfshirja emocionale në to është e ulët.

Librat janë një ushtrim i mirë për imagjinatën, e cila njihet për rëndësinë që ka në rezonancat afektive tek njeriu.

Ndaj qytetarët shqiptarë në përgjithësi duhet të kuptojnë se të lexuarit ndikon në kultivimin e atyre cilësive që kanë një rëndësi të madhe në dinamikën e jetës, siç është ndjeshmëria, empatia, thellimi tek aspektet emocionale, aftësia për të paraprirë reagimet e tjetrit etj.

Nëse në radhët e lexuesve, numri më i madh do të ishte nga gjinia femërore, kjo e dhënë do ta shtonte optimizmin tonë për një grua më të edukuar kulturalisht, të pajisur me një botë shpirtërore të pasur, emocionalisht më të përmbushur, me aftësi shprehëse të admirueshme etj.

Në kushtet kur jeta shoqërore në vendin tonë, nuk njeh shumë mundësi stimulimi emocional nga të tjera fusha të artit e kulturës, së paku leximi mund të plotësojë atë pjesë që mbetet në mungesë të tyre.

Një shoqëri më e lexuar në përgjithësi dhe një grua e lexuar në veçanti do të ndihmonte shumë edhe aspektet e tjera të zhvillimit kulturor. Ajo është një domsodoshmëri për shoqërinë, jo vetëm për ekzistencën e saj njerëzore, por edhe për aspektin e saj si qënie shoqërore. Një grua që lexon, ndër të tjera nënkupton një nënë të ardhshme me një botë shpirtërore të pasur, me një fjalor të edukuar, me emocione për të përcjellë, me ndjeshmëri ndaj së bukurës etj.

Për këtë arsye leximi rekomandohet dhe nxitet përmes agjencive të ndryshme që ka ndërtuar shoqëria, siç është edhe media, pjesë e së cilës janë edhe revistat. Ndaj për të mbërritur të përcjellim si një mendësi shoqërore pohimin e z. Zavalani është e nevojshme të “shfrytëzohet” çdo mjet që shoqëria ka krijuar për të përcjellë mesazhin e kulturës dhe të një shoqërie që leximit i avitet me dashuri dhe vullnet.

Entela Binjaku

Drejtore e Fondacionit “Harriet Martineau”.

 

Murat Gecaj: BISEDË “ME BEREQET”, PËR BOTIMET TONA…

Skicë:

BISEDË “ME BEREQET”, PËR BOTIMET TONA…

Nga: Murat Gecaj

Në foto, djathtas: S.Harka, B.Xhama e M.Gecaj (Tiranë, 13 prill 2015)

Të jem i sinqertë më lexuesin e këtyre radhëve, nuk e kishim menduar më parë, se çfarë do të bisedonim në atë takim të radhës. Ishim tre miq të “kompanisë lëvizëse”, siç i thëmi ne, që u takuam në një qoshe “të ngrohtë” të lokalit të Gazit, në të djathtë të “Unazës” së kryeqytetit dhe në afërsi të ish-Restorantit “Durrësi”.

Si zakonisht, i pari kishte mbërritur aty  shkrimtari e publicisti i njohur, Bardhyl Xhama. Përpara mbante kafen e mëngjesit, që e kishte shoqëruar me një “shishkëz” rakie. “Kur njeriu e pin një teke raki, të bën mirë për shëndetin, sidomos në uljen e tensionit”,-shpehet shpesh ai. Po, dashje a padashje, pakengapak atë “sëmundje” ai po na e ngjet edhe ne, miqëve të tij. Sapo arrita i dyti aty dhe më pas Sejdo Harka, Bardhyli nxori nga çanta e tij edhe për ne nga një “shishkëz” me raki, që u shoqërua me kafe e çaj.

Kështu, në atë mjedis të këndshëm, ku i vumë “mungesë me arsye në regjistër” (ha,ha) shkrimtarit Viron Kona, natyrshëm, krahas pyetjeve për shëndetin e familjet, nisëm të flisnim për krijimet dhe botimet tona. I pari, kishte se çfarë të tregonte miku ynë i kareshëm i gazetës “Mësuesi”, B.Xhama. Por, tashmë, ai është bërë mjaft i njohur edhe me librat e tij për fëmijë, sidomos me temën e detit dhe të fshehtave të tij. Ai na tregoi se e ka në procesin e botimit kolanën me 8 libra, të cilët përmbajnë sa e sa “rrëfeja” mjaft interesante për fëmijët tanë, siç i quan ai. Botimi i kësaj serie, që është e rallë e këtij lloji në letërsinë shqipe, do të jetë një dhuratë e çmuar për lexuesit e vëgjel, por edhe për prindërit e tyre e mësuesit e klasave të shkollave tona 9-vjeçare.

Pata kënaqësinë që dhe unë të flisja diçka në atë takim, për botimet e kohëve të fundit. Kështu, në vazhdim të 13 librave të mëparshëm, në muajin mars 2015 u vu në qarkullin libri publicistik-letrar, me rreth 250 faqe, i titulluar “Me shpirt atdhedashurie”. Ai ishte dhuratë e çmuar për mua dhe u mundësua nga miqtë krijues, në Boras të Suedisë, Bahtir Latifi e Sokol Demaku, me rastin e ditëlindjes sime. Ndërsa tani kam në procesin e botimit librin e ideuar disa kohë më parë, “Për ju, krijuese”. Ai u kushtohet një numri të konsiderueshëm poetesh e shkrimtaresh, artistesh e veprimtaresh, nga Shqipëria e Kosova, por dhe nga trojet e tjera amtare e disapora shqiptare. Gjej rastin ta falënderoj posaçërisht këtu miken krijuese, Dr.Lili Kristulin, por dhe kolege të tjera, të cilat e mundësojnë botimin e këtij libri të veçantë, në përmbajtjen e tij.

Gjithashtu, e ka përfunduar redaktimin e librit të tij studimor për mjaft shkrimtarë e poetë edhe miku ynë, Sejdo Harka. Pra, është bërë redaktimi i tij dhe së shpejti do ta dërgojë atë në shtyp. Por nuk mbetet “prapa listës” as miku ynë, Viron Kona, që nuk erdhi dot në atë takim. Kështu, librat e rinj të tij vijnë njëri pas tjetrit dhe si “simite” të pjekura e të shijshme. Kështu, para disa ditëve u vu në qarkullim libri me titullin “Nëndetësja”, i cili përmban 13 tregime. Botim i radhës, të cilin Vironi e ka të gatshëm për në shtyp, është ai kushtuar  poetit e shkrimtarit dhe leksikografit të njohur, Sadulla Zendeli-Daja, me rastin e 80-vjetorit të lindjes. Daja, siç i thërrasin të gjithë, është me origjinë nga Gostivari dhe jeton tash afër 50 vjet në Suedi, por lidhjet i ka të pandërprera, si me vendlindjen dhe me Shqipërinë e Kosovën.

Nuk dua ta lodhi më tej lexuesin me këtë skicë modeste. Por shënoj këtu se koha kaloi aq shpejt, sa u desh që t’i merrnim “lejë” kryesuesit të takimit tonë, pra Bardhyl Xhamës, që ta vazhdonim edhe pak minuta më shumë bisedën. Sepse secilin nga ne e prisnin punë e detyra të reja, në fushën e krijimtarisë dhe të botimeve.

 

Mirënjohje Jurisë së konkursit Letrar "Sofra Letrare 2015"

Vilhelme Vrana Haxhiraj

Mirënjohje Jurisë së konkursit Letrar "Sofra Letrare 2015"

Borâs-Suedi

E nderuara Juri e konkursit letrar "Sofra letrare" Borâs Suedi- 2015 !

Sot shpreh mirënjohjen time gjithë anëtarëve të jurisë për vlerësimin maksimal që i bëri poezisë sime,me titull "Hapma zemrën, o nënë!" Duke më vlerësuar me Çmimin e Parë, si poezia më e mirë, ndihem e nderuar dhe e privilegjuar. Ju faleminderit për vlerësimin profesional, të paanshëm dhe për punën tuaj fisnike! Nëse ju sot organizoni arritje në nivele të tilla, mendoj se është merita e të gjithë ju bijëve e bijave të një kombi të copëzuar, por dinjitoz, pasi ju jeni bijtë e Shqipes që fluturon e Lirë. Ju jeni pasardhësit e Iliro pelazgëve dhe Dardanëve Hyjnor, që kanë çarë errësirën e shekujve të imponuar nga të pangopurit.

Të nderuar bashkëkombas!

Ju me punën tuaj mbani lart emrin shqiptar, ashtu si sa e sa emra të shquar nëpër botë që u bënë Perandorë, Papë, Kryeministra, kardinalë, udhëheqës ushtarak, arkitekt, artist, biolog, mjek, shkencëtar apo njerëz të thjeshtë, por të ndershëm. Jam e bindur se është puna e palodhshme e shoqatave kulturore që punojnë aty e veçanërisht Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë ”Papa Klementi XI Albani”dhe Qendra Kulturore Shqiptare ”Migjeni”, Borås, Suedi, që shqiptarët të integrohen dhe të njihet kultura shqiptare edhe në Gadishullin Skandinav.

Falenderime të veçanta kam për Z.Sokol Demaku dhe Z. Sadulla Zendeli Daja për punën e tyre fisnike e të palodhur sidomos në lëvrimin e gjuhës më të lashtë në botë, gjuhës së mëmës, që të sapolindurit të flasin gjuhën e bukur shqipe.Ju jeni ambasadorë të pa emëruar, që keni vendosur urat e lidhjes së dy kulturave Suedi-Shqipëri! Urime!

Ju faleminderit dhe suksese në misionin tuaj fisnik!

Me konsideratë Vilhelme Vrana Haxhiraj

Vlorë 31-3-2015

 


Faqe 19 nga 111

Newsflash

Sokol Demaku

Mërgata shqiptare në Mbretërinë e Suedisë shënoi  tre vjetorin e Kosovës shtet

Në qytetin e vogël të Suedisë perendimore Skene shqiptarët e kater qyteteve nga kjo zonë shënuan  bashkërisht trevjetorin e shpalljes së Kosovës shtet. Për ketë ditë të madhe gëzimi këtu në këtë regjion ishin angazhuar aktivist të njohur të jetës kulturore të shqiptarëve në diasporë si Avni Ismaili, Agim Bekteshi, Muharrem Shabani,Flamur Gashi  dhe shume te tjerë që kjo mbrëmje të jetë sa më madheshtore per familejt shqiptare që gravitojnë në këto treva të mbretësisë suedeze.

Të pranishmit nën tingujt e muzikës së bukur shqipe dhe ushqimeve tradicionale tonat darkuan së bashku, uruan njëri tjetrin për festën dhe shprehën shpresën për njohje të reja të shtetit të Kosovës dhe për ditë edhe më të mira për kombin shqiptar gjithandej ku jeton.

Lexo ma...