Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Home
Debattartiklar


Të dashur bashkatëdhetar, shokë, miq, vëllezër...dëgjues!

Të dashur bashkatëdhetar, shokë, miq, vëllezër...dëgjues!
2 KORRIKU  është një datë e shënuar me shkronja të arta në Kalendarin
Historik të Botës Shqiptare dhe të neve në redaksinë e Radio "Zëri i Arbërit";
Përkujtojmë 2 Korrikun e vitit 1990 kur delegatët e atëhershëm të Kuvendit
të Kosovës i thanë JO-në e madhe Serbisë okupuese...
Duke pasur parasysh këtë fakt dhe mijëra tjera para e pas saj, edhe ne pas
asaj golgote të cilën e pësuam, pas atij kalvari biblik...deshëm që sadopak  të
bëjmë  diçka për fëmijët tanë, bashkatdhetarët tanë fillimisht këtu në Norvegji e tani
kudo në botë; më 2 Korrik 2001 hapëm radiostacionin që aq bukur simbolikisht
tingëllon, "Zëri i Arbërit". Pikërisht në këtë datë për herë të parë u dëgjua fuqishëm
zëri Arbënor në etërin e Norvegjisë "Ju flet radio "Zëri i Arbërit" në valën FM 99.0 MHz"!
në radiostacionin regjional RADIO FOLLO i cili dëgjohej edhe 50 kilometra në
brendi të Suedisë...
Para kësaj përshëndetje në gjuhën e Perendisë, realizatori teknik i Radio Follos,
z.Per Sverre Egen, në fund të emisionit, kur duhej të fillonte programi shqip, informoj
mesa vijon dëgjuesit norvegjez: "Tani në vazhdim do dëgjoni premieren botërore, zërin
shqip për komunitetin shqiptar në Norvegji"...A mund të përshkruhen emocionet kur u
dëgjua HIMNI I FLAMURIT? Pastaj fjala hyrëse e redaktorit, informatat për Kosovën me
përplot plagë kur ende gjaku ishte i freskët e më të dashurve tanë s`ua dinim as varret...
Pastaj, emisioni për fëmijë "E dua Atdhenë" dhe ato këngë me vlera dhe shprehjen e
bindjes sonë se: Kurr më s`do u prishet lumturia...ëndërrat e tyre! Pasuan këngët me
vlera për të rënët, fjalët e mendimtarëve të mëdhenjë, prezentimi i figurave të shquara
Kombëtare dhe në fund të orës së parë një pikë e mirfilltë humori,(dëshmi këto të cilat
ruhen në arkivin e radios me mijëra skedar edhe sot pas 13 vitesh).
Vitin e parë e filluam me vetëm një orë program;
Vitin e dytë me tre orë programe, kurse vitin e tretë me pesë e në nëntor të vitit 2003
me shtatë orë programe të drejtëpërdrejta...
Nga data e shenjët, 17 Shkurti, 2008, emitojmë program 24 orë për çdo ditë dhe ate
nga 5 e 6 orë drejtëpdrejtë me program edukativ ku pseudovlerat s`kan vend tash 13 vite.
Pasqyra e programeve ditore mesa vijon: për çdo ditë emisioni për fëmijë nga ora 20-
21;00 e pastaj "Mikrofoni i dëshirave të dëgjuesve" Nga ora 22:00 çdo ditë Kalendari
Historik i Botës Shqiptare dhe nga ora 22:00 - 02 pas mesnate temat kryesore në ditët
mesa vijon:
E hënë - Arkivi i radios dhe sa ju ka pëlqyer programi një javor i "Zërit..."
E martë - Sote radhën e ka...emisioni Ftesë në studio, me mysafir...
E mërkurë - Top lista e këndëve; folklorike, popullore, argëtuese...
E enjte - Fjala e bukur artistike,(deklamojmë vargje të Rilindasve e brezat të cilët
i pasuan dhe afirmojmë edhe pena të reja);
E premte - Kuizi i diturisë:22:00-24:00; 00:00-02:00 Programi i natës;
E shtunë - Mbrëmja gazmore dhe
E dielë - Programi me "Thesarët e odave shqiptare", sajuar me anekdota, thënie
të mendimatërëve të mëdhenjë, satirë etj.
Ne në redaksinë e "Zërit të Arbërit" jemi duke e përgaditur librin monografik për
këtë medium i cili dëgjohet edhe në Zelandë të Re, Amerikë, Kanadë...kudo në
Evropë e trojet shqipëfolëse...ku do zënë vend mijëra letra...puna stafit dhe kontributi
i dëgjuesve i skalitur në skedar dhe shumë gjëra me vlera...
Këtë gëzim të papërshkruar deshëm ta ndajmë edhe me juve të dashur miq kudo që
jeni.
Me respekt, Imri TRENA, Kryeredaktor i radios

 

Murat Gecaj: Faqe nga zhvillimi i arsimit në Çamëri

Profil i shkollave shqipe:


“SOT ÇELMË KËTU, ME SHUMË LAVDËRI, NJË SHKOLLË SHQIP”

(Faqe nga zhvillimi i arsimit në Çamëri )

Këtu në Prevezë tashti...zunë të mësojnë shqipen. Pa na duhen abetare të mëdha dhe të vogla se, sa herë që i flasim ndonjë shqiptari për nevojën e shqipes, na kërkon abetare. E, kur s' kemi t'i apim, helmohemi".

 

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

 

 

Ashtu si kudo në vendin tonë edhe në krahinën e Çamërisë u bënë përpjekje të shumta për përhapjen e mësimit shqip dhe për çeljen e shkollave në gjuhën amtare. Kështu, në vitet e fundit të shekullit të 19-të, atdhetari Rexhep Demi e bashkërendoi punën me Sabri Prevezën (1862-1929), me synimin kryesor përhapjen e shkrimit të gjuhës shqipe në të gjithë Çamërinë. Kështu, u dendësua edhe puna për shpërndarjen e librave dhe të gazetave shqipe, si në Çamëri dhe në Shqipërinë e Jugut. Vetëm në Prevezë, Sabriu u kishte mësuar shkrimin e leximin shqip disa bashkatdhetarëve. Më 1899, ai i shkruante shoqërisë "Dituria" të Bukureshtit, me të cilën mbante lidhje të vazhdueshme:

"Duhet të zgjojmë ata mëmdhetarë, që gjenden në gjumë e të mos i trembemi Fizanit dhe Bosforit, se posa u trembëm këtyre...s' fitojmë gjëkafshë, andaj duhet të kemi guxim e shpejtim në shërbesë të mëmëdhesë, sa që të fitojmë qëllimin. Këtu në Prevezë, tashti...zunë të mësojnë shqipen, pa na duhen abetare të mëdha dhe të vogla. Se, sa herë që i flasim ndonjë shqiptari për nevojën e shqipes, na kërkon abetare. E, kur s' kemi t'i apim, helmohemi".

Sabri Preveza, si shumë atdhetarë të tjerë të penës e të pushkës, u përfshi nga vala e kryengritjeve të mëdha antiosmane të viteve 1910-1912, që çuan në shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë, më 28 Nëntor 1912. (Më 1925, i ndjekur nga shovinistët grekë, ai u vendos në Sarandë, ku dhe vdiq).

Po tërë kjo veprimtari atdhetare e arsimore tërhoqi vëmendjen e qarqeve shoviniste dhe iu kundërvunë përhapësve të shqipes. Ashtu si në krahinat e tjera të Shqipërisë, ata u vërsulën me ashpërsi edhe ndaj atdhetarëve në Çamëri. Më në fund, në vitin 1900 e arrestuan Rexhp Demin, në Filat dhe e dërguan në Janinë, qendra e vilajetit. I kontrolluan shtëpinë, sidomos për të gjetur libra shqipe, gjë që për shovinistët përbënte faj të rëndë. Librat e gazetat shqipe, që iu gjetën, ia morën të gjitha. Për "krimin", që kishte bërë, ky atdhetar u mbajt dy vjet në burgjet e mykura të Janinës. Por edhe aty ai nuk u tërhoq nga puna e tij e frytshme për mësimin e shqipes. Në bashkëpunim me nxënësin e tij, Qamil Çami, themeluan një shoqëri të fshehtë, në të cilën bënin pjesë me dhjetëra nxënës. Ajo mori emrin simbolik "Vëllazëria".


Rexhep Demi(1864-1929)

Ndër synimet kryesore të anëtarëve të kësaj Shoqërie, ishte mësimi i gjuhës amtare shqipe. Kështu, pas përgatitjeve të duhura, u arrit që më 7 shtator 1908, në Filat, të çeleshin dyert e një shkolle fillore në gjuhën shqipe. Në një telegram, të dërguar nga Musa Demi, thuhej: "Me gaz të madh u japim një sihariq se sot çelmë këtu, me shumë lavdëri, një shkollë shqip dhe bëmë disa fjalë mëmëdhetarisht".(Gaz. "Lirija", Selanik, 14.09.1908, faqe 2). Afërsisht, po në atë kohë u hap një shkollë tjetër shqipe në Luros të Çamërisë. Mësuesit e parë të shkollës së Filatit ishin: Qamil Izet Çami, drejtor e mësues dhe Hamit Demi, mësues. Shpejt ata morëm masa dhe për kurse mbrëmjeje, ku të rriturit mësonin shkrim e këndim shqip. Reaksioni i armiqve ishte i madh, ndërsa vendosmëria e mësuesve dhe e prindërve ishin për ta vazhduar me çdo çmim punën e nisur. Për këtë gjë, mësues Qamili shkroi edhe disa vargje, në të cilat shprehej me entusiazëm: "E hapën e u gëzuan (shqiptarët, shkollën),/ grekët e djallit u helmuan,/ çami, bir' i astritit/ i dha dërrmën moraitit". Vështirësitë për libra e mjete mësimore ishin të shumta. Por vetë mësuesi Izet Çami punoi për përkthimin e materialeve të duhura nga gjuha frënge. (Ibrahim D. Hoxha, gaz. "Çamëria", 18.04.1991, faqe 6)

Veprimtarinë e tij, në shërbim të arsimit kombëtar, Qamil Çami e vijoi më tej, duke bërë të mundur ngritjen e një shkolle të mesme shqipe, po me qendër në Filat. Ndër të tjera, aty do të përgatiteshin mësuesit e rinj për të hapur shkolla shqipe, kryesisht në Jug të Shqipërisë. Gjatë kësaj periudhe, ai bashkëpunoi me shtypin e kohës, sidomos me gazetën "Zgjimi i Shqipërisë", që dilte në Janinë dhe shkroi vjersha me temë atdhetare. Tërë kjo veprimtari i egërsoi shovinistët, të cilët e vlerësuan "njeri të rrezikshëm", e pushuan nga puna dhe e internuan në një fshat, afër Edrenesë. Megjithatë, nuk iu bind urdhërit, por rroku armët, doli në mal dhe u bashkua me çetat kryengritëse. Pas shpalljes së Pavarësisë, u vu me të gjitha dijet e aftësitë e tij në shërbim të arsimit kombëtar. Mori pjesë aktive në Revolucionin e Qershorit 1924 dhe e caktuan drejtor shkolle në Konispol. Më pas, e transferuan mësues në fshatra të Beratit dhe më 1930 në konviktin "Çamëria"-Sarandë. Por, pas tre vjetësh, kur Qamili kishte dhënë aq shumë për Atdheun e arsimin në gjuhën shqipe, vdiq në Tiranë, në moshën 48-vjeçare.

Në vazhdim të punës së bërë, në pranverën e vitit 1910 funksiononin disa shkolla shqipe, përveç asaj të Filatit e Mallakastrës së Çamërisë. Të tilla ishin shkollat në: Konispol, Ninat, Koskë, Janjar, Konicë e Mazarek. Në shkollën Mesare të Leskovikut ishte mësues Haki Glina, intelektual "mjaft i njohur midis atdhetarëve". Detyrën e mësuesit shëtitës për fëmijët çamë e kryen disa intelektualë atdhetare, ndër të cilët u dallua Hamza Tatzati e të tjerë. E njohur është dhe ndihmesa, që dha atdhetari Dervish Hima në verën e vitit 1911. Ai grumbulloi "të holla për të themeluar shkollë shqipe në Filat të Çamërisë", për të cilën shkruante se: "Kjo shkollë do të jetë shumë e dobishme për ne dhe unë po përdor gjithë vullnetin tim dhe gjithë energjinë time për të arritur suksesin e saj". Përpjekje u bënë dhe për hapjen e shkollës së Janjarit. Për shkollat shqipe në Filat u caktua si përgjegjës Qamil Efendiu, por në punën e tij i dolën shumë pengesa nga autoritetet qeveritare.

Në Prevezë u kërkua me ngulm që mësimi i shqipes të futej, përveç idadijes, edhe në shkollat fillore turke. Të papërtuar në përhapjen vullnetarisht të mësimit të gjuhës amtare te fëmijët e të rriturit u treguan intelektualët atdhetarë Qamil Çami, Musa Demi e të tjerë. Atdhetarët shqiptarë shtruan detyrë përgatitjen e mësuesve të shqipes në shkollat pedagogjike, që u menduan të hapen në Margariti e Janinë. (Dr. Apostol Pango, Sarandë, 28.02.1999).

Pra, gjatë viteve 1908-1912, ashtu si në krahinat e tjera, mësimi i shqipes në Çamëri mori përhapje edhe jashtë dyerve të shkollave shqipe. Sali Filati (Çeka) shkruante kështu: "Çamëria sot mori një lëvizje përparimi. Ky çip i vjetër i Shqipërisë ngreh gjerdhet nga kopështrat e diturisë dhe sheh bilbilët, lulet, fatbardhësinë e qytetërimit".(Gaz. "Korça", nr. 9, 20.05.1910).

Në vitet e mëvonshme, mësimi në gjuhën amtare shqipe në krahinën e Çamërisë u përball me rrethanat e vështira historike, që u krijuan si pasojë e shpërguljeve masive të atyre banorëve, larg trojeve të tyre të stërlashta shqiptare. Megjithatë, kudo që i çuan valët e jetës, në zemrat e tyre mbeti kurdoherë e gjallë dhe pashuar dashuria për shkronjat dhe fjalën e ëmbël shqipe.

 

Kadrije Meniqi: NË FJÄRDINSKOLAN DITURI, KULTURË, PUNË, EDUKATË ISHIN ELEMENTE QË SHOQËRONIN KËTË SHKOLLË CILËSORE SUEDEZE NË BORÅS TË SUEDISË

Kadrije Meniqi

NË FJÄRDINSKOLAN DITURI, KULTURË, PUNË, EDUKATË ISHIN ELEMENTE QË SHOQËRONIN KËTË SHKOLLË CILËSORE SUEDEZE NË BORÅS TË SUEDISË


Në udhën e gjatë ajrore nga Vushtria për në Suedi isha në vorbullën e misterit që ka secili kur sheh një vend të paparë. Më shkonte mendja të ftohtësia. Ftohtësi polare??? Një vend i ftohtë, thashë me vete, do të ketë dhe njerëz të ftohtë. Tashti më duhet që publikisht të kërkoj falje për atë mendim të strukur thellë brenda vetes. Zjarre mund të ndezësh kudo. Kudo kudo, po një vend ku flasin të paktën 32 gjuhë të botës duhet të ketë brenda vetes një zjarr gjigand . Një zjarr që nuk dihet se kur është ndezur së pari apo se kur do shuhet. Një zjarr që më kujtonte odat e kullave të Kosovës ku ka shumë fëmijë E unë isha brenda tyre . Si mësuese , Si pjesë e Kosovës që, ndoshta më shumë se çdo vend në botë e ka dashur ngrohtësinë.


U nisëm në këtë rrugëtim të largët por me një mission të madh, me një projekt madhor “ Udha e shkronajve” e filluar para ca viteve me shkollën “ Demokracia “ të Durrësit” për të vazhduar në shtetin më të ri të Kosovës, në qytetin e të madhit Hasan Prishtina, në Vushtrrinë e lashtë, në shkollën “ Ali Kelmendi”. Ky bashkëpunim i inicua fal mësuesit, poetit dhe publicistit të madh z.Sokol Demakut dhe miqëve suedez të shkollës Fjardingskulan të Borasit.

Ftesat i kishim dhe në këtë grup pune ishte kryetari i komunës së Vushtrrisë z.Bajram Mulaku, mësuesja e klasës së pestë z.Ilmije Halili, edukatorja Ferdane Hysseni dhe unë drejtoresha e shkollës Kadrije Meniqi.


E prisnim me padurim dhe kjo ditë erdhi. Agun e mëngjesit e pritëm në një shkollë qindra kilomatra larg, në qytetin e bukur të Suedisë, në Boras.Një shkollë me shumë ngjyra, ku cicërronin 32 gjuhë të botës, ku ngrohtësia shpirterore e mësuesve binte sikur dielli mbi këtë planet, ku klasët gjasonin në ylber sepse ylberi kishte zënë vend në atë shkollë.

Në shumë vende të botës fillimi i një mësimi ka një sinjal, një zile po aty ishte ndryshe, ndryshe fare ndryshe…Mos ishte një botë tjetër?????

Po, një botë ndryshe, një botë ku mirësia, dashuria dhe çdo gjë e bukur ishte skalitur që moti, ku Konventa për të Drejtat e Fëmijëve ishte realitet që shihej në cdo kënd.

Dituri, kulture pune, edukatë ishin elemente që shoqëronin këtë shkollë cilësore.


Dita e parë, takimi ynë i parë me drejtuesit e shkollës dhe mësuesin, gazetarin, publicistin dhe poetin e njohur z/Sokol Demakun i cili gjatë gjithë kohës përkthente fjalë për fjalë prezentimet e mësuesve dhe drejtuesve të shkollës Fjardingskolan të Borasit, e ne ashtu të habitur merrnim shumë përvoja të mira që nesër t`i bartim në shkollën tone me dashuri dhe kënaqësi.

Vizitë gjatë orëve mësimore ishte përvojë tjetër e bukur për ne. Ajo më e bukura ishte fryma demokratike që karakterizonte këtë shkollë. Pastaj kultura etnike ishte çelësi i suksesit dhe harmonisë brenda kësaj shkolle. Të gjithë fëmijët bashkë pa dallim ngjyre, etnije dhe feje, të gjithë një, të gjithë të barabartë për të ecur drejt shtigjeve të diturisë dhe edukimit, dhe kjo ishte mrekulli, ky është shembull i një shteti demokratik , një shteti ku respektohet barazia dhe vlera e të qenurit njeri.

Vizitë parashkollorëve, fëmijëve që na befasuan me prezentimet e tyre, me lojën dhe vendimet që merrnin në Këshillin e nxënësve, dhe këtu është suksesi, këtu reflektohet e bukura nga hallka e pare e arsimit dhe edukimit, nga niveli 0 ku fëmijët mësohen të vendosin për gjëra të mira për të përmirësuar jetën e tyre ne shkollë, për fjalën e tyre që dëgjohet me seriozitet dhe realizohet nga edukatoret dhe drejtuesit e shkollës…. Vetëm kështu edukohen fëmijët në frymë demokratike….


E bukura nuk ndalet këtu. Ne vazhduam rrugën në pyllin e shkollës, dhe duke ecur rrugës plot gjelbërim dhe drunjë të lartë e shumë të vjetër ku na shoqëronte zëri i zogjve të malit dhe aroma e pishave, mbrimë në vendin ku na pritnin parafilloret me edukatoret e tyre, në vendin e përrallave që ne kishim parë dhe dëgjuar vetëm nga librat …

Një kasolle nga druri, nje vend për të ndezur zjarr dhe ulëset përreth, anash drunjët gjikand, ku parashkollorët kalonin çastet më argëtuese duke luajtur dhe mësuar njëkohësisht. Detyrat që merrnin nga edukatoretm të ndarë në grupe ishin shumë inetresante dhe joshëse. Fëmijët posa merrnin detyrën si bletët vraponin për të realizuar atë mission dhe ktheheshin në zgjojet e tyre, të buzëqeshur, plotë jetë sepse jeta ishte aty në atë pyll plotë mrekulli, ajër të pastër që hynte thellë në mushkritë e fëmijëve. Ne mësuam se në atë pyll kishte shumë kitra dh kaproj dhe se fëmijët kishin shumë njohuri për këta shtazë dhe bimët që i kishte fal nëna Natyrë. Për t`u bërë edhe më bukur aty ishin ndërtuar lodërat e punuara nga druri natyral dhe përdoreshin për argëtim dhe zhvillim fizik të këtyre fëmijëve.


Do ndalem edhe pak te parashkollorët, ata kishin punuar shumë vizatime të bukura të cilat ishin të ekspozuara në sallën e mësimdhënësve, dhe ajo që kishin vizatuar ishte personazhi shumë i dashur i tyre, Pinokio, për të cilin kishin dëgjuar nga edukatoret e tyre por edhe e kishin parë dhe vizituar këtë skulpturë në qytetin e tyre të bukur. Nuk ishte e vetmja skulpturë, qyteti iBorasit kishte shumë të tilla që për fëmijët dhe vizitorët ishte një kënaqësi e paparë.

Qytet i rrethuar me male, me numer të madh liqeneve, skulptura, shkolla, universitete, det, parqe dhe shumë e shumë gjëra të bukura, na la mbresë të pashlyer në mendjen tonë.

Ditët kaluan aq shpejtë sa na u dukën si sekonda. Erdhi dita ta analizojmë punën tonë.


Ishte kënaqësi të dëgjonim prezentimin e drejtorit të shkollës dhe bashkëpunëtorëve të tij. Çdo gjë e planifikuar mirë duke marr mendime nga ne dhe mësueset nga shkolla Demokracia e Durrësit.

Tashmë projekti kishte pikat e planit. “ Udha e shkronjave”, pikat e planit E- grupet etnike, M-matematika, dhe D-vlerat e demokracisë, do vazhdon rrugëtimin me partnered A- Shqipëria, K-Kosova dhe S-Suedia, me metodat e projektit, Vizitat, Letrat e këmbimit-emailat, dhe Bloggun e përbashkët . Gjithë kjo punë e bërë me seriozitet të madh duke definuar edhe nivelet e Bloggut, si drejtori, mësuesi dhe nxënësi padyshim që do të ketë edhe rezultate dhe suksese.


Pas këtij takimi shumë efektiv ne kaluam çaste të paharruara në sofrën shqiptare, në familjen e nderuar të poetit z.Sokol Demakut, dhe kjo ishte një mikëpritje që na nderoi dhe na bëri të ndihemi krenar për bashkëkombasin tone Sokolin dhe familjen e tij.

Kështu na nderuan edhe shumë bashkëkombas që jetonin e vepronin në këtë qytet të bukur të Suedisë. Kështu na nderuan edhe miqët suedez të cilët i falenderojmë nga zemra.

Kjo vizitë përfundoi këtu për të vazhduar sërish vizitat në shkollat bashkëpunuese, ngase projekti Udha e shkronjave veç sa ka filluar…

Suksese dhe shumë fat në këtë rrugëtim të diturisë dhe kultures…..

 

Vlashi Fili: Përfundoi viti mësimor, në shkollën shqipe “Gjuha Jonë”)

“SHQIPËRIA ËSHTË VENDI, QË MË PËLQEN MË SHUMË”

(Përfundoi viti mësimor, në shkollën shqipe “Gjuha Jonë”)

Nga: Vlashi Fili

Filadelfia-SHBA


Nga ceremonia e mbylljes së vitit shkollor…

Ja, erdhi edhe dita mbyllëse për vitin arsimor 2013 – 2014, në Shkollën Shqipe “Gjuha Jonë”, në Filadelfia të SHBA. Ishte ndryshe nga ditët e tjera. Ajo filloi me testimin e nxënësve, për të treguar se sa kanë përparuar në gjuhën shqipe, gjatë tërë vitit dhe përfundoi me shpërndarjen e dëftesave.

Është viti i dhjetë i kësaj shkolle. Me njëmbëdhjetë sezione mësimore, që ajo ka zhvilluar, kanë dalë plot fëmijë që kanë mësuar ose përmirësuar gjuhën e nënës dhe që sot vazhdojnë shkollat e mesme a të lartat.

Nxënësit dhe mësueset u mblodhën së bashku, në sallën kryesore të Qendrës Kulturore të Shoqatës sonë, për ta filluar ditën e mësimit, si zakonisht, me Himnin e Flamurit tonë Kombëtar. Pastaj, të ndarë në klasa, me mësueset në krye, ata u ulën nëpër klasa, të gatshëm për të bërë testimin përfundimtar. Tri klasat e para u testuan në diktim, kurse dy të tjerat, e katra dhe e pesta, në hartimin me temë të lirë.

Në përfundim të orës, mësueset bënë kontrollin e fletë-testimeve, bënë korrigjimet e duhura dhe vlerësuan testin e secilit nxënës. (Fletë- testimet ruhen në fondin e shkollës, sipas klasave përkatëse). Mësuesja e vitit të fundit, Raimonda Bardhi, që është njëkohësisht edhe drejtore e shkollës, përcaktoi hartimin më të mirë. Ja çfarë shkruante ajo, në fund të hartimit të nxënëses së klasës së pestë, Angelina Sali, që u vlerësua I tillë: “Të lumtë! Krijimi dhe hartimi kanë përmbajtje të pasur artistike. Është emocionuese, kur lexon këtë përshkrim artistic. Në të, ka detaje, ku tregohen vlerat kulturore të Atdheut tonë. Shumë mire!”. Me të vërtetë, është kënaqësi, kur lexon hartimin e kësaj nxënëse, që për pesë vjet me radhë ka ndjekur me korektësi shkollën shqipe. Por, sigurisht, kishte edhe hartime të tjera të bukura, nga nxënësit e kësaj shkolle.


Fëmijë shqiptar, para Flamurit tonë Kombëtar…

Ja, një hartim tjetër domethënës: “……Pas dy vjetësh, pushimet verore do t’i kaloj në Shqipëri. Pse, do të pyesni ju? Shqipëria është vendi, që më pëlqen më shumë…Atje, qytetet që më pëlqenjë më shumë, janë Korça e Vlora, se aty kanë lindur prindërit e mi. Korça është në jugë-lindje të Shqipërisë, ndërsa Vlora është në jug-perëndim të saj. Në Vlorë është ngritur Flamuri ynë Kombëtar dhe Shqipëria u shpall shtet i pavarur, më 28 Nëntor 1912. Por edhe Korça e nënës sime, nuk është më pak e bukur se Vlora. Në atë qytet është hapur shkolla e parë shqipe. Shqipërinë time të dashur nuk do ta harroj kurrë.”, shkruante Anxhelina Sali, në hartimin e saj me titull, “Pushimet verore”

Në vazhdim fëmijët dhanë para prindërve një program me recitime, fjalë të urta, gjëagjëza etj. Ishte një domethënie e tyre për prindërit, që sakrifica e tyre për t’i sjellë fëmijët çdo të dielë në shkollë dhe përpjekjet nga këta për të mësuar sa më shumë, nuk kanë shkuar kot. Në këtë program, çdo klasë, veç e veç, kishte pjesën e vet. Prindërit duatrokitën pjesët e çdo klase, por sidomos ngelën mjaft të kënaqur nga fëmijët e klasës së parë (6 -7 vjeçarë), që e filluan shkollën një vit më pare dhe treguan aq bukur, se çfarë kishin mësuar gjatë tërë këtij viti.

Mbas përfundimit të programit të fëmijëve, u kalua në shpërndarjen e dëftesave. Në zarfe të veçanta ishin vendosur dëftesat, si edhe vlerësimet për nxënësit e dalluar. Kurse nxënësit më të mirë të çdo klase kishin edhe një çek simbolik, dhuratë e Shoqatës “Bijtë e Shqipes”, që e administron këtë shkollë.

Ishte kënaqësi, kur i shikoje fëmijët tanë shqiptarë, që drejtoheshin për te Flamuri ynë, përuleshin në gjunjë dhe e puthnin atë, duke thënë: “Të falem, o Flamuri ynë!” Mbasi i merrnin dëftesat, që i shpërndante midis anëtarëve të këshillit drejtues të shoqatës, Llazar Vero, i ngarkuar me ndjekjen e shkollës, ata uleshin përsëri pranë prindërve dhe ua tregonin atyre gjithë gëzim, çfarë përmbante zarfi i dhënë. E, si mund ta harrojnë këtë ditë këta fëmijë, kur të rriten? Jo, sepse kjo është një ngjarje sa e bukur, aq mbreslënëse.

Shpërndarja e zarfave filloi me fëmijët e klasës së parë dhe u mbyll me ata të klasës së pestë. Këta të fundit, në zarfat e tyre kishin edhe dëshminë e dhënë nga Shoqata “Bijtë e Shqipes”, për përfundimin me sukses të ciklit –vjeçar, në Shkollës Shqipe “Gjuha Jonë”.

Sadik Elshani, anëtar i këshillit drejtues të Shoqatës, i dhuroi fitueses së hartimit më të mirë, nxënëses Angelina Sali, një çek me disa para, veprim që ai e bën regullisht çdo fundviti shkollor.

Ndërsa kryetari i ri i Shoqatës sonë, Tajar Domi i falenderoi fëmijët për përfundimin me sukses të vitit arsimor, mësueset për punën e bërë me profesionalizëm, prindërit për sjelljen dhe përparimin e fëmijëve të tyre në këtë shkollë dhe uroi për një vit tjetër të suksesshëm.

Me njoftimin për datën e fillimit të vitit të ri shkollor, pra në muajin shtator, u quajt i mbyllur viti arsmor 2013 – 2014.

Në fund, fëmijët dhe prindërit i kaluan disa çaste së bashku, në koktejlin e zakonshëm të Shoqatës.

Filadelfia-SHBA, qershor 2014

 

Llazar Vero: RUAJTJA E GJUHËS AMTARE, DETYRË PARËSORE E ÇDO SHQIPTARI

10 vjet të Shkollës Shqipe "Gjuha Jonë ":


RUAJTJA E GJUHËS AMTARE, DETYRË PARËSORE E ÇDO SHQIPTARI

Nga: Llazar Vero

-publicist,Filadelfia-SHBA


Ll.Vero

1.Në vënd të hyrjes

Shoqata Atdhetare-Kulturore Shqiptare-Amerikane "Bijtë e Shqipes", në Filadelfia, festoi 10-vjetorin e shkollës në gjuhën tonë amtare,"Gjuha Jonë". Ishte një ngjarje e bukur, e mbushur me mbresa e kujtime, me këngë e recitime, por dhe me shkëmbime mendimesh për të nxjerrë mësime nga përvoja e deritanishme dhe, ende më shumë. Dëshira e të gjithëve është për të mos mbetur në këtë nivel, ku jemi, por për të shkuar më tej , në numër dhe cilësi. U synua jo për një festim sa për të kaluar radhën, pra “shihni se ç'kemi bërë ne", po për një analizë pune dhe përcaktim detyrash për të ardhmen.

Përgatitjet filluan  kohë më parë. Që në ditët e para të majit iu dërguan ftesat shkollave shqipe, për të cilat kishim siguruar adresat elektronike dhe postare, për të marr pjesë në këto festime  dhe sidomos në bashkëbisedimin, "Ruajtja e gjuhës amtare - detyrë parësore e çdo shqiptari". Për këtë qëllim, u hartua e u nis edhe një listë temash për të diskutuar. Kur kishte filluar veprimtaria, nga Patison i Nju Xhersit erdhën dy zonja, Gonxhe Metaj dhe Zëra Musliu, shoqëruar nga disa vajza të reja, që përfaqësonin Shkollën  shqipe, "Fondi i Përbashkët Shqiptar". Sigurisht, kjo nuk ishte e mjaftueshme, pasi të tjerët nuk u përgjigjën?!


Pamje nga salla, ku u organizua veprimtaria…

2.Një kremtim pune dhe gëzimi

Kështu, temat e bashkëbisedimit  i morën përsipër t'i përgatisnin disa anëtarë të kryesisë së Shoqatës "Bijtë e Shqipes", mësues dhe prindër të nxënësve të shkollës sonë. Ndërsa përgatitjen e koncertit të fëmijëve e bëri, si përherë, kompzitori i njohur, sidomos për këngët kushtuar fëmijëve, Hamdi Gjana. Për problemet e tjera të organizimit të një feste të tillë, çdo anëtar i kryesisë së Shoqatës mori diçka përsipër dhe ata e kryen më së miri. Ja, Oriola Suku, anëtarja më e re e kryesisë, mori përsipër dhe realizoi me nivel profesional dizajnin e vlerësimit, "Pishtar i gjuhës shqipe", fletëpalosjen dhe pullën ngjitëse, kushtuar kësaj ngjarjeje. Ndërsa zëvendëskryetari i ri i kryesisë së Shoqatës, Dritan Matraku, me të tjerë, zgjidhi problemet e organizmit të darkës, "Bukë e kripë dhe zemër”. Bashkim Bërdufi mori përsipër riparimin e sallës së mbledhjeve etj. Kështu me radhë, sekretari "veteran" i kësaj Shoqate, Vlashi Fili dhe Bujar Gjoka, LlazarVero, Sadik Elshani, Suzana Vangjeli, Petrit Zanaj etj. dhe më i shqetësuari, kryetari i ri i Shoqatës Tajar Domi, kishin nga një pjesë për realizimin me sukses të këtij përvjetori.

Dhe ja, erdhi dita e mirëpritur e festës.  Si rrallëherë, salla e veprimtarive kulturore të Shoqatës ishte kaq e mbushur. Kishte nga ata, të cilët qëndronin në këmbë dhe disa të tjerë kaluan në mjediset e kafenesë, që është në vazhdim të sallës e guzhinës. Ishin të gjithë brezat së bashku: gjyshërit, prindërit dhe fëmijët. Salla e veprimtarive kishte disa ndryshime, nga ajo më e fundit. Në mure kishte më shumë portrete të njerëzve të shquar, të penës dhe fjalës së Kombit tone, por dhe me portretet e Presidentit të parë Amerikan, George Washington dhe të mikut të shqiptarëve,   Presidentit Wodroë Wilson.


Mësues të shkollës shqipe “Gjuha Jonë”, Filadelfia

Ceremoninë e rastit e hapi kryetari i Shoqatës "Bijtë e Shqipes", Tajar Domi. Pasi falënderoi pjesëmarrësit dhe miqtë e ardhur nga larg, grupin muzikor të violinistit të shquar Zeqir Sulkuqi, me këngëtaren e njohur Eglantina Toska dhe në tastierë pedagogun e pianistin nga Elbasani, Ellis Lloshi, në emër të këshillit drejtues të Shoqatës, ai u shprehu mirënjohjen e thellë sponsorizuesëve të Bashkësisë Shqiptare në Filadelfia.Ata ishin: familja Risilia, që me shumën e dhënë u bë e mundur blerja e kësaj ndërtese; familja Rrapi e dr.Silvana Çumani, Mexhit Kobaci etj., që në vite kanë mbështetur me bujari jetën e Shoqatës dhe të Shkollës shqipe. Më tej, folësi përshëndeti mësueset e e para të shkollës shqipe këty, Mirela Qirici, Mirjana Kina, Luljana Toshi etj., të cilat kanë punur vullnetarisht për tre vite me radhë, gjithë mësueset e tanishme, nxënësit dhe prindërit, që e kanë përcjellë me dashuri gjuhën shqipe, te fëmijët.

Pas kësaj fjale e kishin radhën zërat fëminorë të nxënësve të shkollës, që kënduan këngën himn të  shkollës, me titull: "Gjuha Jonë", me tekst dhe muzikë të kompozitorit Hamdi Gjana. Emocione vërteta të fuqishme percolli kjo këngë te pjesëmarrësit.Të gjithë e pwrgwzuan autorin e saj dhe fëmijët e mrekullueshëm të shkollës: Anxhelina Sali, vëllezërit Vjonis dhe Aris Ramizi, Vanesa Shehu, Nadija Sulçaj, Irini Ramizi, motrat Erona dhe Fijona Shurdhiqi, Emma Rama dhe vogëlushja Alba Sinani, për këtë këngë të bukur.

3.Bashkëbisedim për mbarëvajtjen e shkollës

Bashkëbisedimin e hapi Ll.Vero, anëtar i këshillit drejtues të Shoqatës, që është i ngarkuar nga kryesia e saj për ndjekjen nga afër të jetës së shkollës. Pasi bëri një kthim pas, në historinë e gjuhës shqipe dhe të sakrificave të mëdha, që janë dashur të bëhen për ruajtjen dhe shkrimin e saj, duke nderuar veprën e  martirëve të saj, si Budi, Bogdani, Bardhi dhe, më afër, Naum Veqilharxhi e Kostandin Kristoforidhi ose Papa Kristo Negovani e  Petro Nini Luarasi, etj., ai theksoi se është i pandashëm ruajtja e identitetit kombëtar nga trinomi:"Gjuha shqipe - Shqipja në  Flamur - Shqipëria".

Më tej, ai vazhdoi:  "Kështu, 10 vjetë më parë, në emër të Gjuhës Shqipe, Flamurit dhe Atdheut, ngritëm këtë faltore të vogël me emrin Shkolla Shqipe "Gjuha Jonë". Në të, kemi derdhur kaq mund dhe përkushtim, për t'u shërbyer qënieve më të pafajshme dhe më të bukura, fëmijëve të emigrantëve shqiptarë. E bëmë këtë, sepse gjuha amtare është fizinomia dhe identiteti i një kombi, i një individi...... Asgjë më shumë nuk duam të bëjmë, veç të çojmë në vend porosinë e Naimit të madh: "Gjuhë të tjera të mësojmë, por gjuhën shqipe ta kemi zonjë".  Larg mburrjeve boshe, por duke e parë realitetin në sy, ligjëruesi theksoi se edhe kjo shkollë, që ne e shohim me krenari, është vetëm një filiz, nje fillesë për ç'ka duam të bëjmë.   Me një mesatare prej 50 nxënsish në vit , nuk ka vend për eufori. Të mendosh se në Filadelfia jetojnë rreth 25000 shqiptarë, ose 5-6 mijë familje, kuptohet se sa i madh do të ishte numri i nxënësve në shkollat shqipe.  Po në tërë Amerikën?! Pa pritur as nga qeveritë shqiptare ose amerikane,vetë ne së bashku mund ta kthejmë në realitet këtë ëndërr, duke e çuar shkollën dhe mësuesin sa më afër fëmijëve… Ja, edhe në këtë ndërtesë që kemi sot, mund te mësojnë 250-300 fëmijë çdo vit, duke shfrytëzuar të plota ditët e shtuna e të diela, pse jo, dhe të premten në mbrëmje”.

Mësuesja Rajmonda Bardhi ka vite që punon në këtë shkollë, pas një përvoje jo të shkurtër, kur ishte mësuese  e shkollës fillore në Shqipëri. Ajo vjen nga një familje mësuesish të respektuar nga rrethi i Fierit. Ndërsa vetë i përket brezit të tretë të tyre. Në diskutimin, që bëri solli përvojën e një mësimdhenëseje cilësore, që punon shumë e përkushtuar me fëmijët. Përvojës së saj në Shqipëri ajo i ka shtuar tani edhe atë të punës me fëmijët e emigrëntëve.  " Në punën tonë, krahas arritjeve, -tha ajo,-ka edhe të meta. Pra, është nënvlerësimi i mësimit të gjuhës amtare në familje, së pari dhe punës më cilësore në shkollë, nga mësuesit. Prandaj kërkohet një bashkëpunim dhe gërshetim i punës ndërmjet mësuesve e prindërve”. Duke u ndalur në punën që bëhet në shkollë me nxënësit, krahas disa problemeve të mësimdhënies, ajo ngriti nevojën për më shumë orë qëndrimi në shkollë, duke e shtuar kohën e mësimit, të paktën edhe më nje orë më shumë në javë. Në këtë mënyrë, do të forcohet më tej puna në trekëndëshin mësues-nxënës-prind.

Një nga problemet ose më saktë justifikimet e prindërve, që nuk i sjellin fëmijët në shkollën shqipe dhe që nuk flasin shqip në familje, është dhe pretendimi se mësimi i gjuhës  shqipe i pengon fëmijët në mësimin e anglishtes. Rreth kësaj çështjeje, u përqendrua diskutimi i sekretarit të Shoqatës, Vlashi Fili, i cili me shëmbuj nga jeta në shkollën tonë dhe më gjërë, solli fakte dhe argument, se sa i pavënd dhe bosh ishte ky qëndrim. " Është argumentuar shkencërisht dhe vërtetuar në praktikë, që fëmija mund të mësojë disa gjuhë, pa penguar njëra -tjetrën, - tha ai, duke e përfunduar fjalën e tij,- bile do të thosha se ato ndihmojnë njëra -tjetrën dhe zhvillimin mendor të fëmijës”.

"Prindi është kryesori për mësimin e gjuhës shqipe nga fëmijët" - ishte baza e diskutimit të Irena Çepeles, nënë e një fëmije, që ndjek shkollën shqipe këtu.  "Cila është arsyeja, që edhe pse jetojmë në vendin më demokratik në botë, ku mundësia e zotërimit të më shumë se një gjuhe, diversiteti, si dhe gjithëpërfshirja nxiten dhe mirëpriten, fëmijët tanë të lindur në pjesën dërmuese nga të dy prindërit shqiptarë, nuk e flasin dhe lexojnë gjuhën e mëmës? Le të mos harrojmë për asnjë moment natyrën dhe ndjenjat atdhetare, të cilat për shumë janë arësyeja themelore, përse duhet t'u mësojmë fëmijëve shqip dhe të përqëndrohemi në arsyet e tjera më praktike, të cilat janë të shumta, por unë do të përmend disa”. Kështu, me një frymë debati  shoqëror, por edhe të argumentuar, ajo theksoi se përvetësimi i një gjuhe të dytë, e ndihmon fëmijën në studimet shkollore, se gjuha e mëmës është një burim kryesor i përvojave vetjake për fëmijët, se gjuha amtare na lidh dhe bashkon me rrethin familjar e shoqëror, se nëpërmjet saj ne u tregojmë fëmijëve se trashëgimia jonë kulturore është pjesë themelore e ekzistencës sonë si komb, etj. Duke përfunduar, tha  se si nënë e dy vajzave, njëra prej të cilave flet dhe shkruan shqip e tjetra kupton pjesërisht, por nuk flet rrjedhshëm, është plotësisht e vetëdijshme për faktin që përgjegjësia për këtë bie pikërisht mbi ne, prindërit e saj.

Fjala e Ivzi Cipurit, në këtë bashkëbisedim për problemet e ruajtjes së gjuhës shqipe te fëmijët, më tepër se një diskutim i thjeshtë, ishte një studim që argumentonte shkencërisht se mësimi  i anglishtes nuk iështë pengesë për mësimin e shqipes dhe se teknologjia moderne e lehtëson mësimin e gjuhës amtare. Duke sjellë shëmbuj nga bashkësi të tjera, që jetojnë në Amerikë dhe argumentimin shkencor nga shumë studiues të këtyre fushave, ai solli për pjesëmarrësit një informacion të gjerë. “Studimet kanë  vërtetuar,-theksoi më tëj ai,- përfitimet, që vijnë nga mësimi i një gjuhe të dytë, jo vetëm në zhvillimin e aftësive gjuhësore të nxënësve, por eshe për aftësitë njohëse - krijuese të tyre. Mësimi i një gjuhe tjetër në SHBA mbetet domosdoshmëri për të gjitha moshat, nga parashkollorët e deri në klasën e 12-të".

4.Nderim për punën e përkushtuar të mësuesve

Për të nderuar punën disavjeçare dhe të përkushtuar të mësueseve, Shoqata "Bijtë e Shqipes", me këtë rast, përgatiti e miratoi vlerësimin "Pishtar i gjuhës shqipe". Vlashi Fili, sekretar i Shoqatës,  lexoi emrat dhe motivacionin për secilën mësuese, të shoqëruar me në tufë lulesh.  Kjo ishte mirënjohja e shoqatës dhe gjithë bashkësisë shqiptare, në Filadelfia, për punën e tyre të çmuar në mësimdhënien e gjuhës shqipe te fëmijët. Mësueset Elvira Budo, Mirela Qirici, Mirjana Kina, Luljana Toshi, Mimoza Priftanji, Lindita Hysko, Sotir Binjaku, Rajmonda Bardhi, Liljana Gaba, Nikoleta Papaj, Irini Zenelaj, Kozara Doko, Majlinda Tahiraj, Kësmete Begollari e Adelina Ramizi, duke falënderuar për nderin e bërë, u zotuan që do të punojnë edhe më tej, në shërbim të shkollës shqipe në emigracion.

Të pranishmit në këtë bashkëbisedim dhe festim mbresëlënës të 10-vjetorit të Shkollës Shqipe "Gjuha Jonë", në Filadelfia, në fund i përshëndeti  Sadik Elshani, anëtar i Këshillit Drejtues të Shoqatës Atdhetare-Kulturore "Bijtë e Shqipes".  Pas një përmbledhjeje të shkurtër të kësaj ngjarjeje të shënuar, ai tha: "Të shpresojmë se kjo veprimtari, që zhvilluam sot, ky bashkëbisedim, do të na shërbejë, do të na ndihmojë që t'i organizojmë, t'i bashkërendojmë përpjekjet e punët tona edhe më mire, duke i identifikuar problemet dhe sfidat, me të cilat ballafaqohemi dhe qasjet, masat që duhen marrë, për ta kaluar çdo pengesë. Prandaj, kërkohet bashkëpunim dhe ndihmesa e të gjithëve”.

Pas këtyre fjalëve,  ai i ftoi pjesëmarrësit në koktejin tradicional,"Bukë e kripë e zemër". Më tej e kishte fjalën grupi muzikor "Egnatia", me drejtues violinistin e njohur Zeqir Sulkuqi, këngëtaren Eglantina Toska dhe në tastierë, pianistin Elis Lloshi. Kënga dhe vallja  popullore, pjesë klasike dhe popullore në violinë, mbushën orët e mbrëmjes jubilare.

Qershor, 2014

 


Faqe 19 nga 97

Newsflash

 

Prishtina Europiane: Fesimet për Ditën e Europës

Nga: Ermira Babamusta, Ph.D.

 

Prishtinë, 9 Maj 2013 – Trevat shqiptare me një fizionomi të veten gjuhësore, kulturore dhe tradicionale, përmbajnë në vetvete sekretin historik të artit, kulturës dhe qytetërimit europian. Roli dhe kontributi i Kosovës dhe shqiptarëve në përgjithësi në nivelin ndërkombëtar karakterizohet në ruajten e marrëdhënieve paqësore si dhe sjelljen e një qytetërimi të lashtë, historik me plot vlera. Këto vlera të artit dhe kulturës u festuan me rastin e Ditës së Europës. Manifestimi zgjat pesë ditë deri me 12 maj. Për nder të kësaj dite, rruga “Rexhep Luci” në Prishtinë u riemërua “Rruga e Evropës”.

Artistja e talentuar Festina Mejzini, e shoqëruar nga kitaristi i njohur Agron Peni dhe violinisti i shquar Festim Fanaj, janë angazhuar këtë javë për të performuar në projeketin e Bashkimit Europian enkas për festën. Organizimi u realizua nga kompania e marketingut në Kosovë “Zero Pozitive” me iniciativë nga Zyra e Unionit Evropian në Kosovë, Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sporteve, Ministria e Integrimit Evropian dhe Ministria e Punëve të Jashtme . Kafenetë në rrugën e kryeqytetit u shndërruan në një nga “shtetet” e Europës, duke shërbyer ushqimin karakteristik të vendit përfaqësues.

Në ditën e hapjes të pranishëm ishin përfaqësuesit e lartë të Bashkimit Europian, Ambasadorë të pranishëm në Kosovë, përfaqësuesit e Qeverisë së Kosovës dhe personalitete të tjera të njohura të botës së kulturës dhe artit në Kosovë.

Festina Mejzini me stilin e saj, me percjelljen maestrale të Agron Penit dhe Festim Fanaj, solli një stil të veçantë të cilin mund ta hasësh në rrugët e Parisit, Londrës ose Berlinit. Për ambasadorët dhe të pranishmit Festina, një figurë e dashur jo vetëm për publikun shqiptar por edhe atë europian, solli shumë performime të bukura, duke përfshirë edhe stilin ‘street jazz’.

Për momentin jam duke planifikuar një udhëtim për në Skandinavi për t’u angazhuar në një projekt të ri. Kam marrë një ofertë bashkëpunimi si dhe njëkohësisht jam në përgaditje të një kënge të re me kompozitorin Agron Peni, kitarist i grupit Latino Band. Për në verë kam disa oferta për bashkëpunime për t’u angazhuar në bregdetin e jugut në Shqipëri por ende nuk i kam finalizuar planet,” tha Festina Mejzini.

Historikisht, “Dita e Evropës” u vendos të jetë 9 maji gjatë samitit të BE-së në Milano në vitin 1985 për të kujtuar deklaratën e Schuman, Babai i Bashkimit Europian. Ministri i Jashtëm i Francës, Robert Schuman me 9 maj 1950 dha para Komunitetit Evropian të Çelikut dhe Karbonit (European Coal and Steel CommunityESCS, sot European Union – EU/BE-ja) deklaratën e famshme për bashkim të produkteve midis Francës, Gjermanisë dhe vendeve të tjera Europiane. Përveç 9 majit, 5 maji gjithashtu festohet nga disa vende, datë e cila shënon krijimin e Këshillit Europian (Council of Europe), me 5 maj 1949. Me këtë rast, Kosova solli një përpjekte kreative për ruajen e marëdhënieve paqësore europiane.