Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit

Murat Gecaj : “LARG & AFËR”, ME GAZETARIN DHE POETIN JAHO MARGJEKA...

Skicë:

“LARG & AFËR”, ME GAZETARIN DHE POETIN JAHO MARGJEKA...

Nga: Murat Gecaj


Nga e majta: J.Margjeka e M.Gecaj (Tiranë, 29 shkurt 2016)

Për lexuesit e këtyre pak radhëve po tregoj se, me publicistin dhe poetin e njohur Jaho Margjeka, na lidhin shumë “fije”. Së pari, kemi lindur të dy në Bujan të Malësisë së Gjakovës, fshat i bukur e me tradita të lashta atdhetare, kulturore, arsimore etj. Po kështu, rasti e kishte sjellë që  të isha bashkëpunëtor me Radio-Tiranën, që në vitet e  para të punës në shtyp, pra më 1963, kur nisa  të shërbeja në gazetën e kohës “Pionieri”.

Vitet rodhën e, pothuajse, asnjëherë nuk u shkëputa me ndihmesën time modeste, në këtë institucion kaq të rëndësishëm. Ndërsa i shpeshtova lidhjet e mia me Radio-Tiranën, kur aty Jaho u caktua gazetar dhe më pas shef  departamenti. Po kështu, bashkëpunova në mjaft emisione, sidomos për arsimin. me moderatoren dhe gazetaren e njohur, Kozeta Hoxha. Sigurisht, gjatë këtyre viteve gjeta e njoha disa kolegë e miq të tjerë të mirë, duke u bërë kështu aty “si i shtëpisë”.

Pa u zgjatur, shënoj se kohët e fundit sikur i kisha rralluar vizitat në Radio-Tirana. Kjo erdhi për arsye të mijat vetjake. Megjithatë, përherë kam qenë i pranishëm, si me bisedat tona në celular ose me shkëmbim mesazhesh në Internet, por dhe  me ndjekjen e emisioneve të transmetuara, si nga Jaho e Kozeta dhe miq të tjerë. Kështu,  më kanë pëlqyer emisionet e transmetuara nga Jaho në hapësirën radiofonike“Larg&Afër”,që u kushtohet kryesisht bashkatdhetarëve tanë emigrantë në diasporë. Ja, po sjell ndërmend këtu emisionet në studio ose drejtpërdrajt nga vendbanimet e tyre, me arsimtarin, publicistin dhe shkrimtarin e mirënjohur, në Boras të Suedisë, Sokol Demaku. Ndër të tjera, ai drejton atje Radion lokale në gjuhën shqipe, “Dituria”. Emisione të tillë, kohëve të fundit, kanë qenë ato me Sotir Shukën nga Bostoni e Artan Kutren nga Parisi, me publicistin Engjëll Ndocaj,gazetarin Asllan Bajrami e historianin Beqir Meta, me Selim Musajn,Ndue Lazrin e Tonin Nikollin nga Italia, me Edmond Gurin e Miho Gjinin nga Greqia,Dalip Grecën e Raimonda Moisiun nga SH.B.A. etj.

Si për të më treguar që edhe unë isha për Jahon “afër e larg”(ha,ha), ai më ftoi për një kafe në lokalin pranë Radio-Tiranës. Në shoqërinë edhe të Kozetës e kolegëve të tjerë, përveç programeve të Radios, ne biseduam për tema të ndryshme, sidomos rreth krijimtarisë publicistike e letrare, për jetën tonë familjare etj. Me Jahon folëm që mund të përgatiten emisione edhe për disa shoqata  shqiptare e figura të njohura në diasporë, si në Amerikë, Angli, Gjermani etj. Sigurisht, u ndjeva përsëri mjaft mirë, ndërmjet këtyre kolegëve dhe i falënderova për ftesën e tyre dashamirëse.

Jaho, nga fundi i bisedës, më tregoi se Emisioni “Larg& Afër”, më 28 shkurt 2016, ishte “bërë” njëvjeçar. Mes shakave e ndonjë batute miqësore, ne e uruam atë  për 1-vjetorin e emisionit të tij në Radio-Tirana. Prandaj dhe ishte e përligjur që ai të na qeraste, me këtë rast.

Në mbyllje të këtyre pak radhëve, dëshiroj të them se miku im, Jaho Margjeka, është edhe letrar i talentuar. Përveç redaktimeve të shumë librave të autorëve të ndryshëm, sidomos atyre të rinj, ai vetë ka publikuar tre libra me poezi,”Lojë në Pasqyrë”, “Ëndrra midis”, “Edhe  pak qiell për dashuri” dhe librin me tregime “Letra nga planeti i borës”. Sigurisht, ai ka edhe krijime të tjera në dorëshkrim, të cilat shpresojmë që do t’i botojë në të ardhmen.

…U ndava me Jahon, por dhe Kozetën e kolegët e tyre, në ditën e fundit të muajit shkurt,  me dëshirën për t’u takuar përsëri, jo vetëm në lokal për kafe, por dhe në studiot e Radio-Tiranës, për të biseduar për çështje të arsimit e kulturës, krijimtarisë letrare e artistike etj.

Deri atëherë, po përshëndes, sipas traditës së krahinës sonë: “Tungjatëjeta, Jaho Margjeka!”

 

Tiranë, 29  shkurt 2016

 

NJË ZË I ËMBËL MBI QIELLIN SKANDINAV

Sokol Demaku

NJË  ZË  I  ËMBËL  MBI  QIELLIN  SKANDINAV

Nga studio e Radio Diturisë, radios shqipe në mërgatën shqiptare në Suedi


Historiku i Radio-Diturisë fillon, së pari, me shpalljen e pavarësisë së Republikës së Kosovës në 17 shkiurt 2008. Pikërisht kjo datë shënon dhe përurimin dhe emisionin e parë të Radio Diturisë, nga studio në qytetin Borås të suedisë së largët në veriun e  Europës.. Radio- Dituria është dëshmitare, por edhe protagoniste e shumë manifestimeve, ngjarjeve kulturore, të mërgatës shqiptare në Skandinavi por edhe më gjerë. Është redaksia e saj, e gjitha e pasionuar, ata njerëz guximtarë e profesionistë, të dashuruar pas radios dhe magjepsjes së saj. Ata sot bëjnë Radio Diturinë, tempullin e kulturës, gjuhës dhe traditës shqiptare në mërgatë.

Është kënaqësi të jesh në mesin e këtyre mërgimtarëve të Radio Diturisë, mërgimatrë të cilët adhurojnë dhe kultivojnë gjuhën shqipe, traditën edhe kulturën shqiptare. Ata thonë se janë kudo, ku flitet shqip; zëri i tyre është në çdo vatër shqiptare në Skanidnavi por edhe në vendlindje në Kosovë e shqipëri, në çdo pjesë të rruzllit ku flitet dhe shkruhet shqip, pa marrë parasysh kohën as vendin, se ku jetojnë shqiptarët. Pra, edhe ne jemi aty me zërin dhe informacionet tona për shqipëtarët e për gjuhën dhe kulturën shqiptaret, në përgjithësi, thonë me entuziazëm sajusit e programeve të kësaj radioje në mërgatë e cila k¨åetu e tetë vite informon me mjaft sukses opinionin shqiptarë për të arriturat e mërgatës shqiptare në botë. Zëri ynë është në qiellin skandinavian, në ballkan, në përendim, në Amerikën e largët, në australi, është aty ku duhet të jetë me informacione për shqiptarët: Shqipërinë, Kosovën dhe kosovarët, por edhe për trojet tjera shqiptare, si dhe emigrantët tanë nëpër botë.


Gazetari Bahtir Latifi, me zërin e tij radiofonik dhe të ëmbël, i jep ngjyrën dhe tonin e duhur emisionit të saj, ”Në valët e Radio Diturisë nga studio në Borås”. Përmes këtij programi, dëgjuesit marrin informata të hollësishme për punën dhe veprimtarinë e bashkëkombësve, në shtetin suedez, shoqatave kulturore e sportive. Ështe kjo një kënaqësi për ne, që të jemi këtu dhe të paraqesim të arriturat e shqiptar\ëve në Suedinë e largët thonë anëtarët e redaksisë së kësaj radio këtu në qyutetin Borås të Suedisë, në qytetine  textilit, në quytetine  kulturës dhe tradiutës suedeze. Pastaj Bahtir Latifi, thotë se një program i tillë ka vlertë, ka përspektin edhe në të ardhmen me punën e palodhshme të anëtareve të redaksisë të cilët çdo ditë sjellin risi dhe të reja nga jeta e mërgatës shqiptare për tyë informuar dëgjuesin anë e kand botës më të arriturat tona.

Është kënaqësi të jesh në mesin e miqëve, të cilët adhurojnë dhe kultivojnë gjuhën shqipe, traditën edhe kulturën shqiptare, ashtu sikur edhe ata të jenë shqiptar. E ndiejmë edhe ne, thonë anëtarët e redaksisë shqipe të Radio Diturisë, se dhe ne duhet të punojmë në pasurimin dhe kultivimin e gjuhës shqipe, e cila na jep virtytet shqiptare, e kultvojmë atë dhe e pasurojmë të folmen tonë, për çdo ditë. Ne jemi kudo, ku flitet shqip. Pra, zëri ynë është në çdo vatër, aty ku flitet dhe shkruhet shqip, aty ku frymon shqip pa marrë parasysh kufijtë e vendin, se ku jetojnë shqiptarët. Ne jemi aty përherë me zërin dhe informacionet tona për Shqipërinë dhe për shqiptarët, në përgjithësi, pra tani edhe për Kosovën shtet. Zëri ynë është në qiellin ballkanik, është ay ku duhet të jetë me informacione për shqiptarët, por edhe për trojet tjera shqiptare, si dhe për shqiptarët emigrantë nëpër botë. Ne jemi të lumtur, që kemi një bashkepunim me shqiptarët, si në Shqipëri, Kosovë ashtu edhe në diasporë”. Kështu shprehen me sinqeritet punonjësit e redaksisë se radio Diturisë studjo në Borås.

Tani, në këtë kohë bashkëkohore është  edhe një mundësi tjetër komunikimi: Është faqja e Radio Diturisë në Internet, ku nga aty si e cekem edhe me heret zeri i saj i ëmbel mund të jehoi në të katër anët e rruzullit tokësor dhe të përcillet e dëgjohet nga shqiptarët në botë.


Me këtë program, mërgimatrët do të ken mundësinë për një kontakt me vendlindjen, me atdheun, me të afërmit me tema të ndryshme: nga shoqëria, ekologjia, arsimi, jeta dhe familja, sporti, kultura dhe muzika.

Radioja, tashmë, bëri hapin e parë në zhvillimin e saj të bashkëpnumit më radio tjera nga vende të ndryshme të botës dhe ata në redaksi thonë se janë shumë, shumë të kenaqurë në këtë drejtm sepse kanë arritur të krijojnë një rrjetë bashkepunimi më shumë radio me ze e renome si në sqhipëri me Radio Tiranën, Radio Kukesin, Radio Athinën programin në gjuhën shqipe dhe Radio Bullgarin redaksinë e programeve në shqip, që kjo për këta mërgimtar ka një rëndësi jashtëzakonisht të madhe.

Pra, me potencialin e vet krijues dhe me mundësitë teknike, Radio dituria ka mundësi të paraqesë një produkt mjaft më vlerë ,kulturor për mërgatën shqiptare, në ruajtjen e gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare tek mërgimtarët tanë por ajo në veçanti tek fëmijët e lindurë në mërgatë. Me këtë arritje, Radio Dituria do mbush misionin e saj shoqëror dhe human, me prezencën e saj gjithnjë e më të madhe në tërë botën shqiptare.


Degjuam edhe këtë thenjë nga këta entuziastë të fjalës së ëmbel shqipe“Jemi ne, kudo që të ndodheni ju: nga Jugu e deri në Veri, nga Lindja në Përendim dhe nga Suedia e deri në Kosovë e Shqipëri” .

Ju mudn të na percillni ne në suedi thonë këta në redaksi në valët 92,5 Mhz, cdo të mërkurë nga ora 18:00 deri në 19;00 sepse ne jemi e vetmja radio në mërgatë e cila transmeton programin e  saj në radio valë, por si cekem edhe me parë në të katër anët e rruzullit tokëso mund të na përcillni edhe në internet përmes lidhjes sonë të internetit nga studio e Radio Borås http://borasnarradio.se/player/

 

 

Nga: Lindita Karadaku:Republika e Spacit

Republika e Spacit

Nga: Lindita Karadaku

Dy profesorë të Universitetit të Tiranës, Julian Bejko dhe Dritan Karadaku, kanë realizuar bashkë me studentët e tyre një dokumentar për burgun famëkeq të diktaturës në Spaç dhe atë që ai përfaqëson në kujtesën kolektive të shqiptarëve. Ata i bëjnë thirrje zgjimi kësaj kujtese  kolektive dhe bëjnë përpjekjen e parë serioze që studentët, brezi i ri të njohë dhe të kuptojë atë që përfaqësonte dhe përfaqëson Spaçi për Shqipërinë dhe shqiptarët, veçanërisht për shoqërinë e këtij vendi.


Julian Bejko, Ph.D. Profesor në shkencat sociale, Universiteti i Tiranes. Pse ky titull: Republika e Spacit?

Ishim në dilemë si ta quanim, Republika e Spaçit apo Republika në Spaç, film apo dokumentar. Jemi nisur nga teksti I mirënjohur I Platonit, Republika, ku filozofi trajton çështje të ndryshme që prekin jetën e njeriut, të shoqërisë, të shtetit, të ekonomisë, artit, politikës etj. Prej këtej arritëm tek titulli, duke ekranizuar gjithashtu Alegorinë e Mitit të Shpellës së Platonit. Duket pra se zanafilla është Platoni, idetë themelore të të cilit shpjegohen përmes Spaçit dhe historisë sonë. Është një film që buron nga një ide filozofike dhe humaniste që kulmon me dënimin dhe vrasjen e Sokratit. Kjo është tragjedia e historive njerezore nder shekuj, vrasja e mendimit, dinjitetit dhe lirisë. Nje nga arsyet kryesore pse “Spacët” behen te mundshem.

Republika në Spaç është leximi I dramës së Sokratit, në Spaç, ndërsa Republika e Spaçit është leximi ynë I të gjitha ngjarjeve që kemi patur në focus, për të treguar se kjo s’mund të jetë aspak Republika dhe as demokracia.

Pse duhet te mesojne studentet per Spacin dhe ate qe perfaqeson ai?

Sepse janë studentë, shqiptarë, të rinj, dhe kështu është ajo çka kanë zgjedhur të bëjnë me veten e tyre, të studiojne aktualitetin dhe të shkuarën, të thellojnë njohuritë dhe të ndihmojnë shoqërinë kur të kenë një profesion. Mes të tjerash, studentët dhe brezi I ri, nisur nga një qasje pragmatiste, duhet të përballen me të shkuraën për të kuptuar se një pjesë e telasheve dhe shqetësimeve të tyre burojnë pikërisht prej saj. Raporti I tyre me të shkuarën është kryesisht virtual dhe I përciptë. Por një student I shkencave shoqërore, do duhej ta fillonte ditën e parë të mësimit nga kjo vizitë. Madje çdo semestër ata mund të zhvillojnë të tilla nëpër vende të ndryshme të asaj periudhe.

Pse bete nje dokumentar si ky me studentet?

Dëshironim të bënim një vizitë, ndoshta të parën e një grupi studentë-pedagogë në këto 25 vjet ashtu siç donim të dokumentonim Spaçin në ditët e fundit të tij – thuhet se do restaurohet.

Lëndët tona në fakultet lidhen mes të tjerash edhe me shtetin, politikën, qytetarinë, ligjet, drejtësinë, demokracinë, të mirën, të bukurën, por asnjëra prej tyre nuk gjendet në Spaç, përtej gojëdhënave se aty dhe kudo tjetër në Shqipëri, mbisundonte ligji dhe shteti. Pra, kjo vizitë është sa studimore për veprimtarinë tonë, edukuese për të rinjtë dhe eksperimentale për shkencat shoqërore.

Pse nuk eshte bere me pare ne universitet?

Pas mbarimit të studimeve master dhe Ph.D. në Paris, në filozofi, dhe kthimit në Shqipëri për të punuar si pedagogë në Fakultetin e Shkencave Sociale (UT), prej dhjetë vjetësh tashmë, nisëm të shfaqnim filma dhe dokumentarë të integruar në kuadrin e leksioneve dhe programeve universitare. Gërshetimi I filozofisë, sociologjisë, shkencave politike me kinemanë dhe artet që e përbëjnë, ishte një risi për fakultetin, gjë që vijoi me krijimin e një lënde në nivelin master mbi kinemanë shqiptare të regjimit dictatorial. Dy vëllime librash janë botuar (Julian Bejko, Shoqëria e Kinemasë I, II, 2012, 2013) të cilët ndihmojnë studentin dhe lexuesin shqiptar në zgjerimin e njohurive dhe reflektimeve rreth shoqërisë shqiptare të shek. XX.

Me një fjalë, në fakultet jemi përpjekur të hapim njëfarë tradite sa eksperimentale dhe të thelluar të shkencave shoqërore me artin, përvojë që na afroi me mundësinë e realizimit të këtij filmi dokumentar

Fakulteti ynë, por dhe Universiteti i Tiranës është tejet I ri në moshë, duke marrë parasysh faktin se gjatë diktaturës, disiplinat që vuanin më tepër ishin ato shoqërore, kryesisht filozofia edhe pse konsiderohej në propagandën e kohës si shkenca e masave proletare. Tranzicioni shqiptar është menduar kryesisht si ekonomik dhe politik, por përveç këtij kuptimi, vetë kultura, dija dhe arsimi shqiptar prej kohësh janë në tranzicion - një process që kërkon kohë, punë, durim dhe këmbëngulje të jashtëzakonshëme. Besojmë se është detyrë e kohës sonë, përmirësimi gradual, me kujdes dhe largpamësi I kulturës dhe botës universitare shqiptare, një peshë sa e rëndë dhe e çmueshme duke qenë se brezi I ri I studiuesve mund të kuptohet si pioneer I shkencave shoqërore shqiptare.

A keni pasur mbeshtetje financiare per te?

Kur njeriu përjeton një ide të fortë dhe fisnike, kjo ide nuk e shtyn të mendojë menjëherë për financimet por për vetë realizimin e gëzuar të idesë. Qëllimi ynë ishte konkretizimi sa më I plotë dhe I lartë I idesë që patëm dhe jemi mjaft të kënaqur me rezultatet. Pastaj, rruga për në ish kamin e Spaçit është vetëm 90km nga Tirana, rreth 1h30min. Mjaftojnë fare pak shpenzime që qytetarët të shkojnë e të vizitojnë diçka që flitet prej kaq shumë kohësh, të zbulojnë zbraztësinë e çuditëshme dhe dhimbjen e heshtur. Realizimi I dokumentarit  në çdo aspekt është kryer nga vetë ne, duke përdorur rrogat tona si pedagogë, po kështu edhe studentët kanë shpenzuar nga xhepi I tyre për të vizituar Spaçin.

Dritan Karadaku, Profesor i Filozofise në Universitetin e Tiranës, Ph.D. A do te mbetet ky nje dokumentar i vetem apo do te vazhdoni ta ndiqni si praktike me studentet?

Mendojmë së shkencat shoqërore dhe artet në Shqipëri kanë shumë avantazhe. Para tyre shfaqet një pasuri e patrajtuar plotësisht që kërkon dhe meriton të flitet e reflektohet. Gjithashtu, teknologjitë e reja në ditët tona janë një ndihmesë fantastike për të krijuar me thjeshtësi dhe prakticitet diçka që më parë kërkonte kohë, staf të specializuar dhe shumë para. Krijuesit, qofshin të arteve apo shkencave shoqërore mund të prodhojnë vepra dhe madje kryevepra duke u nisur nga ide të bukura dhe të vërteta. Shpresojmë që ky dokumentar t’I japë një shtysë të apasionuarve pas filozofise, fotografisë dhe muzikës, letërsisë, poezisë, kinemasë, historisë dhe politikës, që të lëvrojnë dhe eksperimentojnë sa më tepër dhe më mirë. Për ne, krijime të tilla ecin paralelisht me punën akademike dhe na japin mjete, metoda dhe aftësi për të ngritur dhe zhvilluar më tej mendimin dhe kulturën.

Cfare prisni te arrini me pergatitjen dhe shfaqjen e nje dokumentari te tille?

Shfaqja e këtij dokumentari, me shumë gjasa do të jetë grumbullimi më I madh me studentë, pedagogë dhe të interesuar të tjerë, që është bërë ndonjëherë në Shqipëri me temën e Spaçit; dhe me tej. Është si një konferencë shkencore pa monotonine qe e karakterizon, apo me mire si një opera me 15 akte, një udhëtim kinematografik në diçka që është kaq afër, kaq gjallë dhe kaq brenda nesh, ende sot.

Atë që shqiptarët për shumë arsye e kanë anashkaluar në këto vite tranzicioni ku kanë patur halle dhe sfida të pabesueshme, tanimë kanë mundësinë ta “shijojnë” në 26 minuta tepër ngjeshura me imazhe, tinguj, fjalë dhe poezi. Besojmë se reagimi dhe transmetimi I idesë sonë do të jetë mjaftueshëm I fortë për të angazhuar njerëz të shkojnë e ta shohin me sytë e tyre, apo me se paku qe te reflektojne pak me shume mbi te shkuaren tone te padrite.

Ju i perkisni nje brezi qe e ka jetuar pak ose aspak kohen e diktatures. Pse eshte ky interes i juaji per te bere dicka te tilla per Spacin?

Mbase pikërisht ngaqe e kemi jetuar pak kohen e diktatures dhe nuk na lidh gje personalisht me Spacin ishte e rendesishme qe te benim diçka. Kjo eshte historia dhe ngjarjet e vendit dhe popullit tone.

Ne anen tjeter është e vërtetë që I përkasim një brezi të tillë që ka prekur fare pak atë periudhë dhe në moshën e fëmirisë. Por kujtesa dhe mbresat tona me atë kohë janë formësuar në raportin që fëmijët kanë me botën e të rriturve. Personalisht ditën e parë që kam shkelur në Spaç më janë zgjuar kujtimet e shkollës fillore. Ndërtesat, zërat, veprimet, ngjarjet, problemet dhe shqetësimet krijuan menjëherë një asosacion ndjesish, më dukej se kisha qenë dhe më parë këtu. Është një provë që dëshmon se fëmijët zotërojnë një aftësi unike për të lidhur realitetin fëminor me të tjerët e mëdhenj dhe t’I kuptojnë sipas strukturës së tyre dhe të japin gjykime që jo domosdoshmërisht janë të papjekura. Gjuha është fëminore, e çiltër, pa shumë doreza si të thuash, por mesazhi dhe kuptimi i tyre është I vërtetë, madje shpesh më I plotë se sa I të rriturve.

Interesi për Spaçin është interes për të kuptuar shoqërinë dhe vetveten, periudhën në të cilën prindërit dhe gjyshërit tanë kanë jetuar, kohë të largëta që afrohen menjëherë sapo hyjmë në Spaç.

Kemi dashur të kuptojmë më tepër dhe të kapërcejmë barrierat e të menduarit, të thyejmë zakonshmërinë e të folurit rreth diçkaje pa qenë kurrë aty, pa e njohur

Cfare reagimesh keni pasur nga studentet me te cilet punuat dokumentarin?

Studentët janë lindur në vitet e para të tranzicionit. Për ta, vizita në Spaç nuk zgjon ndoshta asnjë asosacion ndjesish apo kujtimesh krahasuar me tonat. Fillimisht studentët ishim mjaft të gëzuar që po organizohej një vizitë e tillë, mbase e para e këtij lloji në Shqipërinë e tranzicionit. Gjatë vizitës, hovi I tyre nisi të marrë një natyrë tjetër, më pak euforike – tipike e një ekskursioni – dhe më tepër reflektuese duke pyetur se si ishte mundur të ndërtohej gjithë kjo fabrikë vrasjesh dhe torturash. Ajo që shkaktoi habi tek ne ishte reagimi I tyre pas shfaqjes së dokumentarit në fakultet. Aty vumë re se raporti dhe ndjesitë që studentet kishin me dokumentarin ishin më të forta dhe prekëse sesa ajo që ata kishin parë dhe prekur gjatë vizitës.

Puna dhe bashkëpunimi me ta ishte I thjeshtë dhe tejet I këndshëm. Duheshin fare pak çaste që t’I shpjegonim skenat e xhirimit dhe ata hynin menjëherë në rol, role që nuk i pengonin të silleshin krejt natyrshëm; kjo ishte dhe ajo qe I kerkuam studenteve, te mos interpretonin poezine me patos, por t’i thoshin vargjet me natyrshmerine e tyre. Ky ishte dhe një nga kritetet e punës tonë, natyrshmëria e sjelljeve. Ishte ndjesi shumë e bukur për të gjithë të xhironim student duke recituar Fjalët e Qiririt të poetit tonë kombëtar brenda Spaçit.

Si do te ndihmonte ne kujtesen kolektive edukimi i brezit te ri me te verteten e Spacit?

Edukimi I brezave duhet të fillojë nga reflektimi mbi ngjarje të tilla ku Spaçi është oxhaku I një tymnaje më të madhe dhe të rëndë. Ky ishte mendimi I filozofit Teodor Adorno pas ngjarjeve rrënqethëse e të parecedenta te ËËII dhe Shoah-s. Kurse ne si shqiptare fillimisht duhet te kujtohemi qe Spaçi është aty, që ekziston, qe është një kapitull I hapur, I pashkruar mire, ose I shkruar me lloj-lloj kaligrafish, I rrahur me mbivendosje kuptimesh. Kujtesa është diçka shumë e brishtë, aq më tepër kur bëhet fjalë për kujtesën e një kombi dhe shoqërie. E vërteta e Spaçit është një nga nyjet që duhet kuptuar, që kërkon kohë dhe shumë metoda leximi përpara se t’ia fillojmë nga zgjidhja. Është nyje e ndërlidhur me shumë nyje të tjera dhe nuk mund të jetë strik puna apo detyra e specialistëve të ndryshëm. Mendojmë se nevojitet themelimi I një polifonie të vërtetash themelore nga ku mund të konsolidojmë demokracinë dhe shoqërinë.

Vec te tjerave, dokumentari zotëron një vlerë dokumentarizuese, inventarizuese. Përveç imazheve video, e kemi kompozuar me rreth 100 fotografi ku secila ka domethënien e saj. Thjesht nisur nga kjo perspektivë, dokumentari ka një energji informuese, fotografike, dëshmuese e Spaçit dhe Spaçit të tranzicionit. Gjithashtu, përmes filozofisë dhe poezisë, referencave mbi personalitete botërore si Sokrati, Platoni, Naim Frashëri, Maya Angelou apo Linkolni, kemi dashur të transmetojmë mesazhet e tyre për brezat e të rinjve shqiptarë, të cilët fillojnë të interesohen për të shkuarën e tyre, njëherazi të ngrenë shijet dhe mendimet nisur nga këto personalitete.

 

Një ndër mesazhet është ai i ringritjes, shpresës, forcimit të parimeve demokratike, tolerancës, edukimit dhe optimizmit racional. Megjithë vuajtjet, dhimbjet dhe trishtimet qe misheron Spaci dhe vendi ynë, still ëe rise! Kjo eshte e vetmja rruge!

 

Viron Kona: ”DEN MAGISKA VINDEN”

Viron Kona

”DEN MAGISKA VINDEN”

Poesisamling av Sokol Demaku

Förlag ”Dituria” Borås

Tryckt hos: ”Exakta Print/Sjuhäradsbygdens Tryckeri AB”

 

Det finns många albaner som inte bara integrerats i de länder dit de emigrerat, utan de har även presenterat för andra nationer och folk sina värden, intellektuella, patriotiska och skapande, genom att bekräfta detta med sina lysande verk och egenskaper vad beträffar, humanitet, vetenskap, sport, litteratur och konst. Särskilt efter den stora flykten efter år 1991 men också efter de grymma serbiska folkmorden i Kosovo, spred sig många albaner ut över världen för att överleva och för att söka ett bättre liv. Just vårt värde som nation har de gjort mer känt, mer synligt, mer lysande inför världsopinionen.

Detta har också skett när det gäller de albaner som emigrerat till Sverige. Här bor idag omkring 60,000, företrädesvis från Kosovo. Naturligtvis har det varit människors gästvänlighet och gynnsamma betingelser som skapat den svenska staten, och detta har gjort det möjligt för albanerna där att uttrycka sitt värde, att organisera föreningar inom det sociala, litteratur, konst, sport liksom att bilda kulturella centra med syfte att bevara språk, kultur och traditioner.

I staden Borås, känd och berömd som textilstad, har albanerna visat sig vara goda invånare och arbetare, hängivna traditionerna. Man skulle kunna skriva om många av dem, liksom också om det de uträttar, men denna gång uppehåller jag mig vid ett namn, välkänt i exilen, Sokol Demaku från Kosovo, en man som med hängivenhet och ovanlig självuppoffring har trotsat många svårigheter. Han har inte bara tillägnat sig det svenska språket utan även bedrivit universitetsstudier i Göteborg till lärare, under tiden som han visat sin kreativitet genom att utge tidningar, skriva poesi, arbeta som översättare. Dessutom har han meriten att vara medlem i Svenska Författar-föreningen. Sokol Demaku är känd i Borås som en medborgare som presenterar värdet i det albanska folkets konst, som en lysande organisatör, när det gäller kultur, samhälle, konst och litteratur. Han är en utmärkt lärare i Fjärdingskolan i Borås och en man, human och initiativrik, som grundat det albanska kulturcentret ”Migjeni”. Tillsammans med kolleger har han tagit initiativ till tidningen ”Dituria”, radioprogrammet ”Dituria” och TV-programmet ”Dituria”.

Sokol Demaku har många förmågor. Bland dessa lyser starkt hans poetiska ådra.

Han har författat cirka 20 verk, prosa och poesi. På senare tid har Sokol Demaku glatt oss med att publicera en poesisamling på svenska, ”DEN MAGISKA VINDEN”. Boken innehåller 65 dikter, nästan alla skrivna på svenska som originalspråk, endast en eller två är omarbetningar från albanska dikter. Volymen är utgiven inom ramen för redaktionen vid tidskriften ”Dituria” och är tryckt hos ”Exakta Print/Sjuhäradsbygdens Tryckeri AB”.

Titeln ”DEN MAGISKA VINDEN” är det huvudsakliga ledmotivet för dikterna, som uttrycker känslor för kärlek och längtan efter fäderneslandet, efter Kosovo och Albanien, som han besöker varje år. Han skriver om sin kärlek och högaktning för sina landsmän och om sitt ursprungsland som med orätt uppdelats. Han uttrycker sin respekt och tacksamhet till svenskarna, gästvänliga, fredliga, kloka och vänliga.

Jag har skrivit några artiklar om denne albanske, glödande poet, som har sin grund i det nationella, med avseende på böcker, poesi och artiklar. Han ger läsarna budskap om liv, harmoni och fred. Han presenterar goda syften och önskningar och sprider ”vår och grönska”, som för tankarna till den albanska miljön som bor i hans hjärta. Hans stil är elegant, oväntad, äkta, passionerad, originell och fylld med tankar om godhet och kärlek.

Sokol går alltid med säkra, beslutsamma steg. Ständigt får han nya idéer. Han låter dem inte förstenas i samlingssalar eller föreläsningar. Han förverkligar dem, ger dem liv. Djärvt och hängivet arbetar han outtröttligt. Jag gratulerar till allt som Sokol Demaku gör! Må du alltid vara som eken, som växer hög vid ditt hus (den största och äldsta eken i staden Borås), vilken i sin kärna är en ”Ante” (ett heligt namn) som tar sin kraft från den rika, svenska jorden, växer stark trots häftigt regn och kalla nordliga vindar, men också under beskydd av den albanska familjen Demaku.

Av de många möten jag haft med Sokol, både i Sverige och i Albanien, tror jag att jag kan förstå denne man, hans känslor och det som rör sig inom honom. Hans poesi beskriver den smärta han känner vid tanken på sitt fädernesland, längtan efter människor han lämnat där, goda kära vänner, som offrat mer än många andra folk sin frihet och oberoende som nation. Men han saknar även stenarna, källorna, sin trogna hund, lekplatsen och skolan, där han lärde sig ABC. Sin saknad efter sin stad Drenica, hela Kosovo, Albanien, den albanska marken uttrycker han i dikten ”TÅRAR”.

 

Tår är ord av sorg

tårar är ord om frälsning

tårar är ord av anden

de beskriver vår själ

De är frälsning av våra känslor.

Dikterna speglar de känslor som Sokol Demaku bär inom sig, men han presenterar dem för läsaren i sina verser med skön poetisk framtoning. Det är känslor genomskinliga som morgonens dagg eller som rent källvatten. Poeten liknar tårarna vid ord för smärta men även vid ord som befriar våra känslor.

”TÅRAR” är en metaforisk dikt, betydande både konstnärligt och filosofiskt. Sokol beskriver människolivet, människor som med sällsynt mod trotsat svåra livsförhållanden.

Den som känner till Sokols liv och ”brinnande ande” förstår att detta kommer till uttryck i dikterna. Liksom blommorna om våren visar sin friskhet och lyser i alla regnbågens magiska färger, så åskådliggör poeten för människorna genom sina dikter känslor och miljöer.

Man kan utforma sitt liv på olika sätt, leva för sig själv eller också arbeta för andra. Sokol är en person som offrar och ger. Han arbetar oavbrutet och kämpar för sanning och rätt. Men han vet också att visa respekt och tacksamhet. I Fjärdingskolan (en skola där man talar 32 olika språk) undervisar han i albanska men även om livet …

Överallt är Sokol älskad och uppskattad, av eleverna, lärarna, skolans ledning. ”Sokol, Sokol”, ropar barnen och kramar om sin älskade lärare, som alltid är munter och glad. Med sina långa armar öppnar han famnen för barnen och sprider värme åt alla, barn och föräldrar. Han ger dem uppmuntrande och uppfostrande ord för att barnen ska bli kunniga vuxna, som visar kärlek till föräldrar, vänner, lärare och landsmän.

Per Kettisen, rektor för skolan, och alla lärarna gillar och respekterar Sokol, liksom både de albanska och svenska kamraterna. Inte bara i Borås utan även i Göteborg, Stockholm, Vimmerby, Malmö, Lund känner man honom. Författare och konstnärer i föreningen ”Papa Klementi XI”, där Sokol själv är medlem, lärare, skolstyrelser och elever i skolor i Prishtina, Drenica,Tirana och Durres känner honom liksom författare och journalister i Aten och Bukarest, radiomedarbetarna som ger sändningar på albanska i Bulgarien ...alla uppskattar de vännen Sokol.

I dikten ”VAD ÄR POESI” får vi en filosofisk förklaring till att förstå poesi.

 

Luften vi andas

nektar av själen

mat för hjärta

eller ögat tårar

kanske

även en

och den andra

Dikten ”DEN MAGISA VINDEN” har givit namn åt poesisamlingen. Kanske är den en av de mest typiska dikterna för Sokol?

 

Åh, söta magi

som blåser till orkan

ta skyfall

och uppdateras liv

följ mig

håll min hand

släpper inte ditt hår

den stora konsten

vänliga vinden

gå så högt

ta bort min känsla

från mina riktningar

kom, älskling

fyll mitt hjärta

med din kärlek

och lukten av vinden

Poeten Sokol Demaku är påfallande blygsam. Han är en person som åstadkommer mycket, men som ständigt står i skuggan och inte själv klappar i händerna för sina egna förmågor.

Jag har i mitt hem hundra fotografier från Sokol, vilket många av hans vänner också har. Men Sokol själv finns inte på så många, eftersom han fotograferat för att glädja andra.

Ett stöd för Sokol är hustrun Sabria och familjen, som alltid har omsorg om sina gäster och gör allt för att de skall känna sig som hemma.

Sokol gillar inte smicker och lovprisningar, men i allt han gör och tar sig för, har han en önskan att tjäna och glädja andra.

Vi tackar dig Sokol, en god och kär vän, för de exempel du ger och för dina poetiska budskap.

Lyckönskningar till din nya poesisamling ”DEN MAGISKA VINDEN”! Må denna magiska vind bringa lycka även till dina läsare!

(Text. översätt: Birgitta Anevik)

 

 

 

Viron Kona: Duke medituar rreth vëllimit poetik të Sokol Demakut “Den magiska vinden” (Era magjike)

 

“Den magiska vinden

(Era magjike)

(Duke medituar rreth vëllimit poetik të Sokol Demakut “Den magiska vinden” (Era magjike)


Shkruan Viron Kona

Janë të shumta ata shqiptarë që, jo vetëm janë integruar në shtetet ku kanë emigruar, por edhe kanë mundur të prezantojnë përpara kombeve dhe popujve të tjerë vlerat e tyre intelektuale, atdhetare dhe krijuese, duke u afirmuar me vepra dhe cilësi të shkëlqyera humane, shkencore, sportive, letrare e artistike. Veçanërisht pas hapjes me botën dhe asaj ikjeje të madhe pas vitit 1991, por edhe gjatë dhe pas atij gjenocidi të egër serb mbi Kosovë, shumë shqiptarë u shpërndanë nëpër botë për mbijetesë, sikurse edhe në kërkim të një jete më të mirë, teksa vlerat e kombit tonë u bënë përherë e më të njohura, më të dukshme, më rrezatuese përpara opinionit botëror.

Ndodhi edhe me shqiptarët që emigruan në Suedi e ku jeton sot një komunitet prej afro 60 mijë vetë, kryesisht nga Kosova. Natyrisht që ka qenë edhe mirëpritja dhe kushtet e favorshme që ka krijuar shteti suedezë, të cilat iu  mundësuan shqiptarëve atje të shfaqin dhe të afirmojnë vlerat e tyre, të organizohen në shoqata social-letrare-artistike-sportive,  si dhe qendra kulturore me qëllim ruajtjen e gjuhës, kulturës dhe të traditave...Në qytetin Borås, i njohur dhe i famshëm si qyteti i tekstilit, shqiptarët kanë prezantuar vlerat e tyre si qytetarë dinjitozë, punëtorë dhe të përkushtuar ndaj jetës, e, përpos të tjerave kanë afirmuar edhe vlerat gjuhësore, kulturore, artistike dhe të traditës. Mund të shkruhet për shumë individë prej tyre, si dhe për veprimtaritë që ata kryejnë, por kësaj here po ndalem te një  emër i shquar në diasporë, te drenicasi nga Kosova Sokol Demaku, njeriu që me përkushtim dhe sakrifica të jashtëzakonshme, i ka vënë gjoksin jetës, duke e përballuar atë me dinjitet, pa u thyer nga vështirësitë, gjithnjë duke i kthyer shpresat në besim. Ai, jo vetëm mundi të përvetësojë mirë gjuhën suedeze, por edhe arriti të kryej studimet në universitetin e Goteborgut për mësuesi`, ndërkohë që e ka treguar veten edhe si krijues, gazetarë, poetë e përkthyes, duke merituar deri edhe anëtarësimin në Lidhjen e Shkrimtarëve Suedezë. Ndërkaq, Sokol Demaku, është i njohur në Borås si një qytetar që pasqyron vlera të arta të popullit shqiptarë, si një organizator i shkëlqyer veprimtarish kulturore dhe social-artistike e letrare, si një mësues i dalluar në shkollën “Fjardingskolan” të qytetit, ashtu dhe një njeri human e nismëtar për krijimin dhe themelimin në qytetin Borås të Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni”. Ndërkaq, ai bashkë me kolegë të tjerë, është edhe ndër themeluesit e revistës  “Dituria”, radios  “Dituria” dhe televizionit shqip “Dituria”... Vlerat e Sokol Demakut shfaqen tufë, por mes tyre rrezaton me një ndriçim tepër të veçantë poezia e tij...

Autor i rreth 20 botimeve, në prozë e poezi, kohët e fundit Sokol Demaku na gëzoi me lajmin e bukur të botimit në suedisht të përmbledhjes poetike “Kjo erë magjike” ("Den magiska vinden"). Libri ka 65 poezi, pothuaj të gjitha në origjinal në suedisht, vetëm një apo dy prej tyre janë të përshtatura nga shqipja. Vëllimi është botuar në kuadër të redaksisë së revistës “Dituria” në Borås të Suedisë dhe është shtypur në shtypshkronjën Tryckt hos: “Exakta Print / Sjuhäradsbygdens Tryckeri AB”. Poezia emblemë "Kjo erë magjike" ("Den magiska vinden"), që pagëzon librin është dhe lajtmotivi kryesor i këtij vëllimi që përhap flakën e  dashurisë dhe të mallit për mëmëdheun e që shprehet aq emocionues në vargjet: Të lutem oj erë,/të ngrehësh lartë,/peshën e mallit…”

Vargjet e “Erës magjike” shprehin ndjenjat e holla të shpirtit dhe të zemrës së poetit Demaku, shprehin mallin për atdheun, për Kosovën, për Shqipërinë që ai i  viziton për vit, dashurinë dhe nderimin e tij për bashkëkombësit dhe trojet shqiptare të ndara padrejtësisht. Në vargjet poetike ai shpreh respekt dhe mirënjohje për suedezët, mirëpritës të mrekullueshëm, paqësor, të mençur dhe të dashur...

Sokol Demaku na befason përherë me atdhetarizmin e  tij, me iniciativat e vrullshme dhe interesante. Kam shkruar disa artikuj për këtë poet të zjarrtë të shqipes, që, duke u mbështetur në tabanin kombëtar, me anë të librave, poezive dhe artikujve të tij, u dërgon vazhdimisht lexuesve mesazhe jete, harmonie dhe paqeje, shpalos përherë qëllime dhe dëshira të bukura, shpërndanë pranverë dhe blerim plot freski në mjediset dhe zemrat shqiptare. Kurdoherë ai rrezaton punë dhe pasion të jashtëzakonshëm, mirësi dhe dashuri njerëzore, vërtetësi dhe stil befasues, elegant dhe origjinal.


Sokoli ecën vazhdimisht me hap të sigurt  e të vendosur, mendja e tij prodhimtare gjeneron përherë ide të reja, ndërkohë që ai nuk i lë ato të ngurosura në salla mbledhjesh apo në flet-programe, ai  i zbaton ato, i vë në jetë me guxim krijues, me forcë dhe dëshirë, me punë të palodhur e përkushtim.

Urime për gjithçka bën Sokol Demaku! Qofsh përherë si lisi që lartësohet pranë shtëpisë tënde,(lisi më i madh dhe më i lashtë i qytetit të Boråsit), i cili në thelb është një Ante`, që e merr fuqinë nga toka  e begatë suedeze, rritet nën vërshimin e erërave të ftohta veriore, por edhe në vështrimet dhe kujdesin e  vazhdueshëm të familjes shqiptare Demaku.

Nga takimet e shpeshta me Sokolin, si në Suedi ashtu dhe në Shqipëri, mendoj se kam arritur t`i njohë shpirtin këtij njeriu, jehonat e zemrës, rrymat brenda tij, sikurse edhe brengat që ai i rrëfen kur vjershëron poezi. Janë brenga atdhetarie, brenga malli për vendlindjen dhe njerëzit që ka lënë atje, janë brenga malli edhe për një gur, edhe për një krua, për qenin besnikë; për fushën e lojërave dhe shkollën ku mësoi ABC-në shqipe, e, mbi të gjitha për njerëzit e mirë e të dashur, që kanë sakrifikuar mbase më shumë se çdo popull tjetër në botë për lirinë, pavarësinë, për kombin dhe atdheun; janë brenga që shprehin dashurinë për tokën e begatë shqiptare, për Drenicën dhe tërë Kosovën, Shqipërinë dhe gjithë trojet shqiptare, janë brenga dhe dashuri që shprehen deri edhe me “lotë”: Tårärord av sorg,/tårarär ordom frälsning,/tårarär ord av anden,/de beskrivervår själ,/de ärfrälsning av vårakänslor.(Lotët janë fjalë dhimbjeje,/janë fjalë lirimi,/lotët janë fjalë shpirti,/që përshkruajnë shpirtin tonë,/janë liri e ndjenjave tona).

Janë këto ndjenja që Demaku i mban përbrenda tij, por që nëpërmjet vargjeve me bukuri dhe figuracion poetik ia prezanton lexuesve si rrjedha të pastra  kroi, ato janë ndjenja të tejdukshëm e transparent si vesa e mëngjesit...Poeti i konsideron lotët si “fjalë” dhimbjeje, i vlerëson poetikisht si “fjalë lirimi”, por edhe si “liri e ndjenjave”. “Lotët”, një poezi metaforike, sa e ndjerë artistikisht, aq edhe filozofike, ajo bart brenda saj një jetë të tërë njeriu, që ka kaluar nëpër shtigje jete të vështira, duke i përballuar ato me guxim të rrallë. Kush njeh jetën dhe vrullet e brendshme të Sokol Demakut, kupton se ato gjallërojnë dhe vlojnë brenda shpirti të tij poetik dhe atdhetar, duke shfaqur më të mirën për njerëzit dhe mjedisin, më të bukurën, ashtu si lulet në pranverë që shfaqin freski dhe ngjyra magjike të ylberit, që përhapin në natyrë aromat  e këndshme, që mbajnë brenda tyre nektarin dhe gjallërinë për të lëshuar frute dhe bimë të reja, për t`i dhënë ritëm e gaz jetës....Janë ndjenja poetike që na bëjnë mirë të gjithëve, na bëjnë më të shëndetshëm shpirtërisht, më të bukur fizikisht, na zbukurojnë zemrat dhe shpirtrat  tanë, na bëjnë më të ndjeshëm ndaj halleve, problemeve, vështirësive që kalojnë njerëzit, na bëjnë më solidarë, më miqësor me ta, ashtu siç në fakt është edhe poeti Sokol Demaku...

Njeriu mund të bëj jetë ndryshe, ai mund të shikoj edhe hallet e tij, të mbyllet në guaskën e vetë personale apo familjare, t`i shikoj gjërat nga dritarja  e shtëpisë. Zgjedhja është e drejtë e gjithkujt, secili mund të bëj atë që do me jetën e tij. Por ja që ka edhe njerëz që veprojnë ndryshe, që, pa i detyruar askush, marrin përsipër edhe të ndihmojnë të përgjithshmen, të punojnë pa u lodhur duke iu përkushtuar njerëzve që i rrethojnë, familjes, bashkëkombësve, atdheut dhe kombit. E, Sokoli, është nga ata njerëz që sakrifikojnë e dhurojnë, përpiqet dhe punon pareshtur, shndërrohet në luftëtarë të së drejtës, të vërtetës dhe harmonisë, por ai di edhe të tregojë respekt dhe mirënjohje, duke punuar me respekt e përkushtim në shkollën “Fjardingskolan”, (shkollë ku fliten 32 gjuhë) e ku prej vitesh ai jep mësim...

Si kudo, edhe atje e duan shumë Sokolin: e duan nxënësit, mësuesit, drejtuesit... -Sokol! Sokol! - i thërresin në emër fëmijët e “Fjardingskolan” dhe e rrethojnë me dashur mësuesin e tyre të dashur e gjithnjë të qeshur, teksa ai i përfshin në krahët e mëdhenj e të hapur, duke u dhënë ngrohtësi dhe dashuri prindërore, duke u thënë fjalë të ngrohta, edukuese dhe nxitëse që ata të mësojnë, të bëhen të ditur dhe të zotë, të duan prindërit, shoqet dhe shokët, të duan mësuesit dhe atdheun  tyre të bukur...Kështu e respektojnë Sokolin edhe rektori i shkollës Per Kettisen, mësuesit e shumtë....E duan bashkëkombësit shqiptarë, e duanë bashkëqytetarët suedezë, kudo, jo vetëm në Boras, por edhe në Goteborg, në Stokholm, në Vimmerby, në Malme, në Lund...E duan shkrimtarët dhe artistët, anëtarë të shoqatës “Papa Klementi XI Albani”, ku Sokoli është anëtar i saj; e nderojnë mësues, nxënës e drejtues edhe në shkollat shqiptare në Prishtinë e Drenicë, në Tiranë e Durrës...E njohin dhe duan ta kenë pranë edhe shkrimtarët dhe gazetarët shqiptarë në Athinë e Bukuresht, ashtu dhe stafi i radios që jep emisione shqipe në Bullgari... Janë këto vlera që zhvillohen natyrshëm veçanërisht te intelektualët e spikatur, te njerëzit që kanë vuajtur në jetë, që ruajnë krenarinë dhe dinjitetin, që kanë mbajtur gjithnjë peshë duke shënjuar rrugën edhe për të tjerët, ndaj dhe respekti për ta është i përhershëm... Veprat flasin.

Te poezia   “VAD ÄRPOESI “(Çka është poezia), poeti bën një zbërthim filozofik të kuptimit të poezisë. Ai e shpjegon atë duke e hamendësuar edhe si “ajri që ne thithim”, edhe si” nektar i shpirtit”, edhe si “ushqim për zemrën” , apo “lot syri...”VAD ÄRPOESI:Luftenvi andas,/nektarav själen,/mat för hjärta,/ellerögat tårar,/kanske,/även en,/och den andra. (Çka është poezia: Ajri që ne thithim,/Nektar i shpirtit,/Ushqim për zemrën,/Apo lot syri,/Ndoshta,/Janë edhe,/Njëra dhe tjetra.)

Shpirti i poetit trazohet me zjarrin, duke kumbuar veçanërisht me vargjet e poezisë “Denmagiska vinden”(Era magjike):Åh, söta magi,/som blåsertillorkan,/taskyfall,/ochuppdaterasliv,/följmig,/hållmin hand,/släpper inteditt hår,/den storakonsten.(Era magjike:O e ëmbla magji,/që fryn si murrlan,/dhe sjellë furtunë,/e mbushë jetën,/dhe mua më përcjellë,/më mban për dore,/por unë nuk lëshoj flokun tënd,/atë pikturë të madhe).

Te poeti Sokoli Demaku është e dukshme modestia, ai është njeriut që bën shumë, por që qëndron vazhdimisht në hije, duke pasur merakun dhe pasionin jo të duartrokitet vetë, por të promovojë gjithnjë  veprimtari të reja argëtuese dhe edukuese, që i japin më shumë kuptim jetës, e bëjnë atë më të bukur e me vlerë. Kam në shtëpi qindra fotografi nga Sokoli, ashtu kanë edhe shumë miq të tij, ndërsa ai vetë shfaqet vetëm në pak prej tyre, sepse është ai që bënë pa u lodhur fotot për të tjerët, që t`i gëzojë, që ata të kenë kujtime nga vizitat në Suedi, në shkollën “Fjardingskolan”, në Qendrën Kulturore Shqiptare “Migjeni”, në redaksitë e revistës, radios dhe televizionit “Dituria”, në biblioteka, qendra shkencore, sociale-kulturore...kudo. Kurse, ftesa në shtëpi, është e zakonshmja për Sokolin, ai të fton fare natyrshëm, teksa atje të presin me bujari, buzagaz dhe me çiltërsi bashkëshortja e Sokolit, Sabria dhe familja Demaku, gjithnjë të merakosur dhe të përkushtuar për ta pritur sa më mirë mikun që u ka ardhur, që ai të ndjehet si në shtëpinë e tij...

Janë cilësitë e shkëlqyera dhe virtytet e rralla që e prezantojnë Sokol Demakun gjithnjë  pasionant dhe të vrullshëm, ngulmues dhe vërshues për arritje më të mira, më të bukura që u shërbejnë, emocionojnë dhe frymëzojnë njerëzit. Me shpirt të lirë dhe të zhdërvjellët, me energji përherë pozitive ai të tërheq në vatrën e tij krijuese, të vjen në ndihmë me gjithçka të mirë e të  prodhuar nga mendja e freskët dhe  humane. Sokoli nuk do lajka dhe lëvdata, por në gjithçka bën e vepron në rrugën e jetës,  shikon nëse u shërbeu të tjerëve, nëse  rruga dhe mundi i tij u vlejti atyre, nëse ua lehtësoi vështirësitë, ua zbuti dhimbjet, ua forcoi guximin, ua shtoi energjitë dhe forcën...

 

Të falënderojmë Sokol, o mik i mirë dhe i dashur, për shembullin që na jep në jetë, për mesazhet poetike që na dhuron me sinqeritetin, me ndjenjën dhe mirësinë tënde! Urime për vëllimin poetik “Era magjike”! Sjelltë kjo “erë”  të tjera vepra artistike, që shprehin shpirtin dhe zemrën tënde të bukur!

 


Faqe 4 nga 48

Newsflash

Bonnie, një vogëlushe shqiptare që synon titullin e fëmijës më të bukur belg.

Nga Arta MERE .

Bonnie , (si Bonnie Taylor por në versionin brune dhe shqiptare), eshte emri i artit të vogëlushes Valbona Dushaj që i ka hyrë aventures ambicioze për të rrëmbyer titullin e fëmijës më të bukur belg nën patronazhin e konkursit Top Model Kids Belgium.


Konkursi në fjalë është një kompani franko-belge e angazhuar në botën e spektaklit dhe të skenës e vendosur në qytetin sharmant të San Tropez, Francë.

Adriana Karembeu e Jeremy Urbain janë dy nga emrat permanente që bëjnë pjesë në prestigjin e këtij spektakli pa harruar pjesëmarrjen e drejtëpërdrejte të artistëve më të rinj e më të shitur të botës së spektaklit Europian dhe jo vetëm kaq.

Bonnie , e lindur në Bruksel është 12 vjeçe dhe sapo ka filluar shkollën e mesme. Nxënëse e shkëlqyer me një preferencë për matematikën dhe shkencat, ajo që e vogël ka ndjekur një seri kursesh , private apo jo, si per piano, teater, pikture, hip hop dance etj.

çuditerisht familja n’a thotë që ajo është shumë konstante në vizionin e saj për të ardhmen. Realisht që e vogël ajo dëshiron të bëhët mjeke dhe konkretisht pediatre. Arti dhe bota e spektaklit për të duken të jenë një hoby.

E jëma shton :  « duke qënë se Valbona është fëmijë i vetem dhe se ne kemi qënë gjithmonë shumë të ngarkuar, jemi përpjekur që vajza të përdorë artin (të bukurën ) për të sociabilizuar dhe realisht që në moshën 5 vjeç Bonnie ka marrë pjesë në projekte të ndryshme artistike në Bruksel. Po ashtu duke qënë se Valbona natyralisht është shumë e mirë, pjesëmarrja në projekte të tilla ku publiku përbërës shfaqet me të gjitha huqet e tij, është një mënyre ludike për t’a përgatitur për jeten ».

Bonnie ka kaluar pjesën e parë të skeptaklit dhe po përgatitet për skeptaklin e gjysëm finales që do të zhvillohet me 09 shkurt 2014.