Dituria

  • Rrit madhësinë e fondit
  • Madhësia normale e fontit
  • Ul madhësinë e fontit
Dituria

NË ÄNGELHEOLM TË SUEDISË U MBAJT KUVENDI VJETOR I SHOQATES SË SHKRIMTARËVE SHQIPTARË

Sokol DEMAKU

NË ÄNGELHEOLM TË SUEDISË U MBAJT KUVENDI VJETOR I SHOQATES SË SHKRIMTARËVE SHQIPTARË


Në qytezën e vogël të Krahinës Skånë në Ängelholm të Sueisë u mbajt Kuvendi vjetor i Shoqatës së Shkrimtarëve, Artistëve dhe Krijuesve Shqiptar në Suedi Pappa Klemnti i XI Albani.

Fillim viti cdo herë është koha kur bëhen rezymet e punës së shoqatave, asociaocioneve të ndryshme për vitin që lem pas, e kjo është një kënaqësi e vertetë për të gjitha ata të cilat në këte apo atë mënyrë kanë kontribua në arritjen e rezutateve të kolektivit të cilit ata i takojnë.

Edhe Shoqata e Shkrimtarëve Shqiptar në Suedi mbajti Kuvendin e saj vjetor në të cilin Kuvend në menyrë kritike u paraqitë puan e bërë dhe rezultatet e arrituran ë vitin që lam pas. Raportin mbi punën e kësaj Shoqate e paraqitit para Kuvendit Kryetari Hysen Ibrahimi, i cili mes tjerash theksoi se viti që po lëm ishte një nder bvitet më të suksesshme të kësaj shoqate në tre vitete e egzistimit të saj. Këtë vit tha ai arritëm që ne të nxjerrim në dritë librin dy të ”Thesarit kombëtar të mërgatës shqiptare në Suedi”, cka është një e arritur shumë e madhe e anëtareve të kësaj Shoqate, e në bazë të angazhimit dhe punës së palodhshme të anëtarvë ne arritem që promovimin e këtij libri dhe librit numer një ta bëjmë në Republikën e Kosovës e edhe me më shumë suskes në Republikëne Shqipërisë falë baashkëpunimit që kemi me miqtë tanë poetë e shkrimtarë atje.

Në raport u tha se anëtarët e Shoqatës janë shumë aktiv dhe me punën dhe vullentin e tyre poetët dhe shkrimtarët kanë arritur që lexuesit dhe opinionit ti dhurojnë libra të reja për lexim, piktorët dhe skulptorët të jenë prezent me punimet e tyre artistike si dhe në lamin e muzikës mos të ngelim prapa me konserte dhe prezentimin e këngës dhe valles shqipe në mërgatë. Është bërë punë e madhe në thellimin e bashkëpunimit me shoqtat kulturore këtu por edhe jashta Suedisë e njëherit kemi marrë pjesë aktive në themelimin e Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptar në Europë me seli në Gjermani. U tha në raport se mungon bashkëpunimi me shoqatat e shkrimtarëve në Kosovë e në ketë drejtim duhet shtuar kontaktet atje.

Kryetari i shoqatës paraqitit edhe planin e punës për vitin vijues në të cilin sic u pa vend i posaqëm nga ana e anëterev këtë vit do ti kushohet prezentimit të Shoqatës në gjithë teritorin e vendit ku vepron me anë të orëve letrare, prezentimit të veprave të botuara nga ana e anëtarëve si dhe kontaktet me artdashsit. Do shiqhet mundësia e spornzorimit të botimit të veprave letrare, të ndihmohen artistët në hapjen e ekspozitave vetiake e kolektive, te ndihmohen grupet artisike në vend, hulumtohen mundësit e finansimit të evenementeve kulturoe e letrare.

Raportin finansiar për vitin që lam pas e paraqiti arkëtari i Shoqatë, ku në bazë të raportit dhe punës së bërë nga ana e komisonit mbikëryes del se Shoqata ka një bilans pozitiv finansiar dhe se egzisotjne të gjitha parakushtet se edhe ky vit do jet vit i suksesshem në aspektin finansiar duke falenderuar anëtarësin si dhe sponzoret që nuk kursejnë ndihmen e tyre që kjo Shoqatë të jetë e suksesshme.

Në bazë të propozimit të anëtarësisë së shoqatës u propozuan edhe ndryshime në Statutin e Shoqatës, kështu që me vendimin e Kuvendit mbajtur me datë 18 janar 2014 në Ängelholm të Suedisë Shoqata do thirret:
Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptar Papa klementi i XI Suedi

Miku, biznismeni dhe anëtari i Krysisë së kësaj Shoqate nga Ängelhom Mursel Shkupolli, shtroj drekë në restorantin e tij për të gjithë të pranishmit

 

Urimi për Vitin e Ri

 

TAKIME, QË NA KËNAQIN DHE NA E ZGJATIN JETËN…

Skicë:

TAKIME, QË NA KËNAQIN DHE NA E ZGJATIN JETËN…

Nga e majta: B.Xhama, M.Gecaj e S.Harka (Tiranë, maj 2015)

Populli e thotë aq bukur: “Fjalët e shumta janë fukarallek”…Ndoshta, nuk e gjeta siç duhet këtë shprehje, por megjithatë këtë gjë po e përligji, duke shkruar vetëm pak radhë, në këtë skicë të thjeshtë…

Nuk është hera e parë, që takohemi e bisedojmë bashkë, në rrethin tonë miqësor, të pagëzuar me emrin “Kompania lëvizëse”. Kësaj here, nismëtar për takimin tonë u bë publicisti dhe shkrimtari i njohur, Bardhyl Xhama-“Mësues i merituar”. Kështu, e lamë të shihemi te lokali i Gazit, diku në “Unazën” e kryeqytetit, pa shkuar ende te spitalet.

Si papritur, pra pa palajmërim, me njoftoi miku im prof. Gani Pllana, i ardhur nga Prishtina, që të takoheshim pak minuta. Ndër të tjera, dëshironte t’i jepja kopje të librit tim më të ri, “Për ju, krijuese”. Se aty kam shkruar edhe për bashkëshorten e tij, prof. Sadeten dhe bijën e tyre, Albulenën, poete e re. Prandaj unë shkova me pak vonesë, kur aty kishin mbërritur Bardhyli dhe publicisti e studiuesi Sejdo Harka.

Pasi u rehatuam, porositëm kafe a çaj dhe Bardhyli na vuri përpara nga një “shishkë” të vogël me raki, pa i harruar as karamelet me kafe. Nuk dua ta përsëris veten, sepse edhe më përpara kam shkruar që, në ato takime, flasim jo vetëm për shëndetin e familjet tona, por dhe për shkrimet e librat, që kemi botuar ose i kemi të gatshëm për në shtypshkronnjë.

Gjatë atyre minutave të këndshme, ne i morëm në cellular, për t’i përshëndetur edhe miqtë tanë: shkrimtarin e publicistin e njohur Viron Kona, me banim në kryeqytet, si dhe arsimtarin veteran e publicistin Ibrahim Hajdarmataj, me banim në fshatin e bukur Zogaj, në Malësinë e Gjakovës (Tropojë). Sigurisht, në bisedat tona ishin të pranishëm kolegë e miq të tjerë, emrat e të cilëve nuk po i përmendi këtu.

Minutat e atij takimi kaluan shpejt, ndoshta, edhe sepse Bardhyli sikur na i “kronometronte”, pra na caktoi orën e minurat e ndarjes, pasi kishim dhe detyra tjera për të kryer. Ndërsa, duke u darë e përqafuar me njëri-tjetrin, ai na u drejtua me buzagas: “Të shihemi bashkë edhe më shpesh, se takime të tilla sikur na rinojnë, na kënaqin dhe na e zgjasin jetën!”

Siç po e shihni edhe ju,si zakonisht, këtë takim e fiksuam në disa fotografi.

Tiranë, 22 maj 2015

 

Sokol Demaku : MËRGATA NË SHPIRTIN E POETËVE MËRGIMTAR NË SUEDI

Sokol Demaku

MËRGATA NË SHPIRTIN E POETËVE MËRGIMTAR NË SUEDI

Në Falkenberg të Suedisë në prani të anëtarëve të ShShASh në Suedi, simpatizantëve të fjalës së shkruar, miqëve suedez nga qyteti Falkenberg, udheqës komunal të këtij qyteti, mysafirë nga qyteti Lac dhe Kurbin i Shqipërisë, nga Republika e Kosovës, nga Gjermani, Zvicra, Norvegjia dhe Danimarka u mbajt Sesioni i katërt shkencor kushtuar publikimit të katërt me radhë të ”Thesarit Kombëtar për mëgatën shqiptare në Suedi”vepër e autorëve anëtar të kësaj shoqate.

Sipas fjalëve të redaktorit të librit Fetah Bahtiri edhe kësaj radhe në libër ngerthehet puna e mërgatës parë nga pena e poetëve dhe shkrimtarëve mërgimtarë për vite me radhë, por është një risi në këtë botim pra në botim katërt se në te janë përfshi edhe shkrimtarë dhe poet nga mbar mërgata shqiptare në Europë.

Sesionin e përshendetën Kryetarja e Komunës Falkenberg, Përfaqësuesi i Lacit dhe Kurbinit, Përfaqësuesi i Lidhjes së Shkrimtarëve Shqiptar në Zvicër, përfaqësuesi i Shoqatës së shkrimtarëve, Artistëve dhe Krijuesve Shqiptar në Norvegji, Përfaqësuesi i Shoqatës së Shrkimtarëve shqiptar Danimarkë, përfaqësues nga Republika e Shqipërisë dhe e Kosovës si dhe anëtar të shoqatave kulturore shqiptare në Suedi të cilat kanë një bashkëpunim të ngushtë me këtë Shoqatë.

Më pastaj krysuesit e grupeve punuese të cilët janë nga anë të ndryshme të Suedisë prezentuan punën e bërë në lamin e kërkimit dhe mbledhjes së fakteve lidhur me punën e bërë në mërgatë vite me radhe si dhe në ditët e sotme. Në këtë botim do prezentohet puna e LASH në Suedi, dhe rëndësia e kësaj shoqate të arsimtarëve për ruajtjen dhe kultivimine gjuhës në mërgatë, kontributi i bashkëkombasëve në ndihmë vendlidjes, kontributi në mbajtjen gjatë të shkollës shqipe në vendlindje në kohën e okupimit shovensit serb, por prezentohet edhe puna kulturore dhe atdhetare e shoqtave kulturore në këtë vend nordik në mbajtjen gjallë të gjuhës, kulturës dhe traditës shqipe në mërgatë.

Nga redaktori i librit Fetah Bahtiri dhe Kryetari i ShShASH në Suedi Hysen Ibrahimi u mor vesh se libri del nga shtypi në mesin e muajit që vjen pra në muajin qershor dhe se promovimi i tij do bëhet në shumë mjedise kulturore si në vendlindje, Maqedoni, Shqiperi si dhe në shumë vende tjera Eurpiane e në Norvegji u kumtua se do bëhet në muajin tetor 2015 në qytetin Oslo në organzim të Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptar atje.

Këtu u lexuian edhe shumë kumtesa pune të cilat prezentojnë angazhimin dhe punëne mërgatës shqiptare në Suedi.

Fjala e Sokol Demakut në Sesionin e katërt të ShShASh mbajtur në Falkenberg me 30 maj 2015.

Falkenberg, 30052015

Poezia ka veti dhe aftësi të mrekullueshme për të shprehur gëzime dhe hidhërime, vuajtje dhe fitore, shpeshherë në pak rreshta, por me domethenje dhe mesazhe të mëdha.

Së pari dua të shpreh falënderimet e mia të ngrohta për organizimin e këtij sesioni shkencor nga ana e Shoqatës së shkrimtarëve shqiptar në Suedi, i cili sesion është dhe do jetë një udhërrefyes i punës së palodhur të kriujuesve shqiptar në mërgatë konkretisht këtu në veriun e largët të Europës në Suedi.

Poezia shqipe ka shumë dhimbje dhe në të njëjtën kohë shumë mall për lirinë. Kuptohet se në poezi jetojnë edhe lirika, lumturia, dashuria dhe optimizmi, por jo aq shumë sa dhimbja dhe malli kur kemi të bëjmë më mërgatën dhe poetët mërgimtarë.

Qednra Kulturore Shqiptare “Migjeni” në qytetin Borås të Suedisë, themeluar këtu e tetë vite më parë nga mërgimtarë entuziastë të ruajtjes dhe kultivimit të gjuhës, kulturës dhe traditës shqipe në mërgatë deri më sot me sukses po kryen misionin e saj që i ka vu vetës dhe atyrë të cilët janë dhe punojnë në këtë shoqatë me këto tri virtyte themelore të shqiptarit. Të kultivosh dhe ruash gjuhën, traditën dhe kulturën e një populli nuk është lehtë, por kjo është kënaqësi dhe krenari për ata të cilët japin kohën dhe mundin e tyre në mënyrë vullnetare, në mënyrë që këto virtyte edhe pse larg atdheut, larg vendlindjes të ruhen dhe të jenë ne mendjen dhe shpirtin e mërgimtarëve.

Krejt këtë QKSH “Migjeni” e realizon përmes punës së anëtareve entuziastë të kësaj shoqate në kuadër të programit të Radio Diturisë, faqeve të revistës Dituria si dhe përmes ekranit televizisë të TV Dituria. Por nuk mungojnë edhe aktivitete më femijë, të rinjë dhe prezemtimi i kulturës shqiptare në mërgatë.

Entuziastë të fjalës së shkruar anëtar të kësaj Qendre këtu e tri vite më parë kanë fillua me realzimine Festivalit të fjalës së shkruar me titull “Festivali i poezisë në Borås”, festival i cili u tregua shumë i sukseshëm dhe pozitiv, me pjesëmarrje të poetëve shqiptar nga pjesë të ndryshme të botës dhe nga vendlindja njashtu edhe nga poet suedez.

Poezia kalon nepër vite dhe përmban mesazhe të rëndësishme edhe për njerëzit e kohës sonë, për njerëz të cilët kanë në shpirt idelain e pastër njerëzor. Për këtë arsye është pritur me gëzim të madh kjo iniciativë për të futur përsëri kulturën shqipe dhe poezinë në qendër të vëmendjes dhe duke shpresuar që të kemi të gjithë dobi dhe kënaqësi nga dita e Sofrës poetike. Dhe u pa se më të vërtë idceatorët e “Sofres poetike në Borås” paskan pasur të drejtë dhe se ata duhet ndihmuar dhe përkrahur në këtë drejtim.

Dua të shpreh falënderimet e mia të ngrohta për kryesinë e Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë në Suedi Papa Klementi XI Albani, me në krye Hysen Ibrahimi, dhe të gjitha shoqatave kulturore shqiptare në Suedi të cilat ndihmojnë dhe bashkëpunojnë me QKSH “Migjeni” në realizimin e projekteve të tilla të cilat kanë vlerë kombëtare por edhe janë urë lidhjeje mes popujve konkretisht mes popullit suedez dhe ne si mërgimatë në këtë shtet në veriun e largët të Europës.

Festivali “Sofra poetike Borås” nga tani është Festival tradicional dhe mbarkombëtar dhe shpresojmë se do vazhdojmë edhe në të ardhmen me tempon të cilën e kemi që tani dhe se kjo punë frytëdhenëse e poetëve dhe poeteve në mërgim do jetë një shkendijë e cila do rrezatoj edhe në vendet tjera ku mërgata shqiptar frymon shqip, por ndoshta edhe në vendlindje do ketë një ndikim pozitiv në kultivimin e fjalës së shkruar.

Ju falmnderit

Kumtesa e Fetah Bahtirit në Sesionin e katërt shekncore të ShShASh në Suedi mbajtur në Falkenberg 20150530

LIBRAT ”THESAR KOMBËTAR I MËRGATËS SHQIPTARE NË SUEDI”, JANË THESARE TË ÇMUARA DHE KANË VLERA SHKENCORE

Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë ”Papa Klementi XI Albani”, Suedi, e themeluar në vitin 2011, gjer më sot me një punë të përbashkët dhe me përkushtim kolektiv ka nxjerrur në dritë tre libra me rreth 2000 faqe. Librat mbajnë titullin ”Thesar kombëtar i mërgatës shqiptare në Suedi” dhe kanë numrat 1, 2 e 3. Shumë shpejt, përafërsisht dy javë pas përfundimit të këtij sesioni shkencor, do të botohet edhe numri 4 i Thesarit kombëtar të kësaj mërgate i cili do t´i ketë më shumë se 800 faqe.

Librat ”Thesar kombëtar i mërgatës shqiptare në Suedi” kanë për synim pikërisht ndriçimin e veprimtarisë së pakursyeshme të shqiptarëve të cilët në trollin e Suedisë u angazhuan me mish e me shpirt për të vënë gurë në themelin e shtetit që quhet Kosovë. Është planifikuar që ky ndriçim të bëhet me botimin e diku rreth 10 librave të këtillë me gjithsej 8000 – 10 000 faqe. Kjo do të arrihet leht për arsye se ka pasur shumë veprimtari, ka shumë angazhime dhe ka shumë materiale.

Por, që çdo gjë të jetë në vendin e vet, shkrimet mbështeten në hulumtimin e dokumentacionit origjinal i cili si i tillë, i pandriçuar dhe i pabotuar gjer më tani– është burim, material shkencor dhe thesar i çmuar.

Kështu, Thesarët kombëtar kryesisht u kushtohen kontributeve dhe sakrificave të bashkatdhetarëve tanë në shërbim të misionit për realizimin e pavarësisë së Kosovës. Duke realizuar këtë synim, gjer më tani në Thesarin kombëtar 1, 2 dhe 3 janë përfshirë shumë mjedise, shumë qytete e aktivitete, veprimtarë e aktivistë, me qindra dokumente, gazeta, artikuj, lista, intervista, etj. nga qytetet dhe komunat si: Borås, Båstad, Falun, Göteborg, Hyltebruk, Hässleholm, Laholm, Landskrona, Lundegård, Lättarp, Smedjebacken, Uddevalla, Ängelholm, Vetlanda, Jönköping-Råslätt, Överum, Gulspång, Norrköping, Svenshögen, Stockholm, Malmö, Jokkmokk, Marks, Dals-Ed, Falkenberg, Perstorp, Hultsfred etj.

Ndërkaq, nga territoret jashtë Suedisë që janë përfshirë në librat tanë “Thesar kombëtar” me tema janë prezentuar: Gjermania, Zvicra, Shqipëria, Kosova, SHBA, Ilirida, Rumania, Kroacia, Serbia etj. Pritet që lista të zgjerohet edhe me vende të tjera të Evropës e më gjerë.

E tërë kjo punë do të realizohet me shkrimet të cilat gjërat i paraqesin e i sqarojnë vetëm me gjuhën e argumenteve. Zaten, edhe thesarët kombëtar të botuar gjer më tani i kanë këto karakteristika: janë thesar të vërtetë e të çmueshëm dhe kanë vlera shkencore.

Të përkujtoj se ky nuk është konstatim i imi, por këtë e kanë pohuar qartazi edhe të gjithë ata që i kanë pasur në dorë Thesarët tanë. Që mos të parafrazoj dhe mos të komentoj pa nevojë, për të parë se Thesarët tanë janë thesarë vërtetë të çmuar, do t´i citoj disa nga referuesit me rastin e promovimeve të Thesarëve tanë kombëtar që janë bërë në vende të ndryshme.

Për librat ”Thesar kombëtar i mërgatës shqiptare në Suedi” vlerësime interesante e të çmueshme kanë dhënë edhe shumë kritikë, institucione, politikanë, dijetarë, individë.

Kumtesa ime në shtatë faqe citon disa nga vlerësuesit dhe thëniet e tyre. Kumtesa do të botohet e plotë në Thesarin kombëtar numër 4, kurse për shkak të kufizimit të kohës, këtu po i përmend vetëm emrart e individëve që janë cituar: Daut Demaku, Prof. Dr. Shefkije Islamaj, Prof. Dr. Adem Zejnullahu, Prof. Salih Zogiani, Prof. Hysni Syla, Ramadan Haxhijaj, Bedri Tahiri, Mr. Fadil Gecaj, Prof. Dr. Mehmet Rukiqi, Prof. Zekë Murseli, Gazmend Boletini, stërnip i Isa Boletinit, Mursel Ibrahimi, ish kryetar i Komunës së Mitrovicës, Viron Kona nga Shqipëria, Agim Bahtiri, kryetar i Mitrovicës, Halit Barani, Ministri i Diasporës, Ibrahim Makolli, Prof. Dr. Jusuf Osmani, Prof. Ymer Berbati, Engjëll Berisha, Drejtori i Bibliotekës „Dr. Ibrahim Rugova“ në Gjakovë, Prof. Halil Haxhosaj, Besa Gaxherri dhe Azem Gashi nga Peja.

Nëse njeriu thellohet sado pak në këto vlerësime që u jepen Thesarëve tanë kombëtar, nuk mund të ngelë më anësh pa u emocionuar kur fare qartazi sheh se me të vërtetë janë krijuar thesare të çmuara shkencore të cilat do të lënë gjurmë shqiptare e atdhetare në Suedi me vlera të cilat do t´u shërbejnë edhe gjeneratave të ardhme.

Por, këtu duhet të theksohet edhe një çështje, edhe një fakt: përveç ndjenjës dhe dashurisë për atdheun e kombin, mundësinë për krijimin e Thesarëve kombëtar na e ka krijuar edhe shteti suedez, edhe populli mik suedez. Suedia neve na na ka ndihmuar, na ndihmon edhe sot dhe neve na sheh si ambasadorë të mirë të Shqiptarisë – të vendit të prejardhjes.

Për këtë arsye unë nuk mund ta përfundoj këtë kumtesë pa thënë me zemër:

Të falemnderit Suedi! Hjärtligt tack Sverige!

 

BÖCKERNA ”NATIONELL KULTURSKATT I DEN ALBANSKA DIASPORAN I SVERIGE” ÄR DYRBARA SKATTER OCH HAR VETENSKAPLIGA VÄRDEN


Albanska författare och artister föreningen "Påven Clemente XI Albani", Sverige, grundat år 2011, fram till och med idag, med en gemensam och kollektivt åtagande, har förlagt tre böcker med 2000 sidor. Böckerna håller titeln ”NATIONELL KULTURSKATT I DEN ALBANSKA DIASPORAN I SVERIGE” och har siffrorna 1, 2 och 3. Mycket snart, ungefär två veckor efter utgången av den här vetenskapliga sessionen, kommer nummer 4 av Nationella kulturskatt att publiceras i den här diasporan som kommer att ha mer än 800 sidor.

Böcker "Nationell kulturskatt i den albanska diasporan i Sverige" syftar just belysning av värdefulla verksamheter som albaner i svenska marken förbundit sig med hjärta och själ att sätta grundstenarna till landet som heter Kosova. Det är planerat att belysningen sker genom publiceringen av cirka 10 böcker med 8000 - 10.000 sidor. Detta kommer att uppnås enkelt eftersom det finns många aktiviteter, det finns många åtaganden och det finns en hel del material.

Men, för att alla bitar ska läggas på sin plats, baseras skrivningar på ursprunglig dokumentation och forskningar som sådana, oupplysta och opublicerade hittills, är källor vetenskaplig material och värdefull skatt.

Således, Nationella kulturskatter tillägnar bidrag och uppoffringar av våra landsmän i tjänsten av mission för Kosovas självständighet. Genom att uppnå detta mål, till och med nu har man omfattat i de nationella kulturskatterna 1, 2 och 3 många områden, många städer och aktiviteter, aktivister och aktiviteter, många hundratal dokument, tidningar, artiklar, listor, intervjuer, etc. från städer och kommuner: Borås, Båstad, Falun, Göteborg, Hyltebruk, Hässleholm, Laholm, Landskrona, Lundegård, Lättarp, Smedjebacken, Uddevalla, Ängelholm, Vetlanda, Jönköping-Råslätt, Överum, Gullspång, Norrköping, Svenshögen, Stockholm, Malmö, Jokkmokk, Marks, Dals-Ed, Falkenberg, Perstorp, Hultsfred etc.

Samtidigt är de territorier utanför Sverige som är omfattade i våra böcker "Nationell kulturskatt" med teman som är presenterade: Tyskland, Schweiz, Albanien, Kosova, USA, Ilirida, Rumänien, Kroatien, Serbien etc. Det förväntas att listan utökas med andra europeiska länder.

Allt detta arbete kommer att utföras med skrifter som förklarar och representerar saker endast med bevisen och argumenten. Just de nationella kulturskatter som hittills publicerats har följande egenskaper: de är verkliga värdefulla skatter och har vetenskapligt värde.

Låt mig påminna er om att detta inte är min slutsats men detta har bekräftats tydligt av alla dem som har haft våra Skatter i sina händer. För att inte parafrasera och inte kommentera utan att behöva och för att se att våra Skatter är riktigt dyrbara, kommer jag att nämna några av talarna i samband med promoveringarna av våra Nationella kulturskatter som är gjorda i olika ställen.

Böckerna "Nationell kulturskatt i den albanska diasporan i Sverige" är intressanta och värdefulla på bedömning av många kritiker, institutioner, politiker, forskare, individer, privatpersoners yttrande.

Mitt anförande på sju sidor citerar några bedömare och deras påstående. Anförandet kommer att publiceras i sin helhet i den Nationella kulturskatten nummer 4, men på grund av begränsad tid, ska jag här nämna endast namn av personer som det hänvisas till: Daut Demaku, Prof. Dr Islamaj Shefkije, Prof. Dr Adem Zejnullahu, Prof. Salih Zogiani, Prof. Hysni Syla, Ramadan Haxhijaj, Bedri Tahiri, Mr. Fadil Gecaj, Prof. Dr Mehmet Rukiqi, Prof. Zekë Murseli, Gazmend Boletini, barnbarnsbarn till Isa Boletíni, Mursel Ibrahimi, tidigare borgmästare i Mitrovica, Viron Kona från Albanien, Agim Bahtiri, borgmästare i Mitrovica, Halit Barani, Ibrahim Makolli, minister för diasporan, Prof. Dr Yusuf Osmani, Prof. Ymer Berbati, Engjëll Berisha, direktör för biblioteket "Dr. Ibrahim Rugova " i Gjakova, Prof. Halil Haxhosaj, Besa Gaxherri och Azem Gashi från Peja.

Om man fördjupas endast lite i bedömningar som gavs till våra Nationella kulturskatter, kan man inte stå på sidan utan emotioner, när man ser tydligt att verkligen har skaffat dyrbara vetenskapliga skatter som kommer att lämna albanska och patriotiska spår i Sverige med värdena som kommer att tjäna framtida generationer.

Men här måste man påpeka en sak till, ett faktum till: förutom känsla och kärlek till hemlandet och nationen, har möjligheten till att skapa Nationella kulturskatter tack vare svenska staten och det vänliga svenska folket. Sverige har hjälpt oss, hjälper oss även idag och vi ser oss som goda ambassadörer för albanerna – för ursprungslandet.

Av denna anledning kan jag inte avsluta detta anförande utan att säga med hela hjärtat:

Të falemnderit Suedi! Hjärtligt tack Sverige!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DR. IBRAHIM RR. GASHI: PEDAGOG, SHKENCËTAR E DIPLOMAT

Në 3-vjetorin e ndarjes nga jeta:

DR. IBRAHIM RR. GASHI: PEDAGOG, SHKENCËTAR E DIPLOMAT

Nga: Prof. Hulusi Hako, prof.Emil Lafe,

prof. Murat Gecaj e Namik Selmani

Dr.Ibrahim Gashi

Ka disa rastësi të çuditshme edhe shumë të bukura, në jetën dhe veprimtarinë e një njeriu, të një fushe të caktuar shoqërore, që përbën dhe kodin e karakterit të tij. Kështu ka ndodhur dhe me Dr. Ibrahim Gashin. Ai u nda përgjithnjë nga jeta në datën 9 maj, që prej shumë kohësh është “Dita e Europës”. Po, një jetë të tërë ai e jetoi për shqiptarizmin dhe për identitetin evropian të shqiptarit. Jo thjesht me moralin e tribunave, por me atë që është më e prekshme, më e dobishme, më e mira që mund të bëjë një njeri i nderuar për kombin e tij

Rastësia e dytë është emri i tij Ibrahim, që lidhet ngushtësisht dhe me veprën e tij shumëvëllimshme në fushën e astronomisë. Profecia e emrit të tij sikur ishte kodi i një pune të jashtëzakonshme, që ai bëri tërë jetën dhe në të gjithë vendet, ku shkonte dhe se shumë herë, sakrifcat që kalonte, ishin sfida të mëdha dhe të denja për t’u fituar, vetëm nga një njeri me karakter të fortë e atdhetar, si ai. Ibrahimi ynë i ngjante një miniere, nga kishin dalë shumë metale të çmuara dhe shumë të tjera priteshin. Me këto veti të larta, kolegu ynë Ibrahim Gashi krijoi një emër të çmuar dhe la një vepër të pasur, të paharrueshme.

x x x

Ky bir i Kosovës martire, pinjoll i një familjeje me tradita atdhetare dhe vlera të pamatshme në arsimin kombëtar shqiptar nëpër breza, lindi me 23 gusht 1935, në Krujë dhe u brumos me atdhedashuri e kulturë të shumanshme, në Shtetin-amë dhe në Kosovë.

Mbaroi shkollën e mesme në Mitrovicë të Kosovës (1955). Vazhdoi Fakultetin e Shkencave të Natyrës, dega matematikë-astronomi, në Universitetin e Beogradit (1955-1959). Për vite me radhë, ka qenë mësimdhënës i matematikës në shkollat e mesme të Krujës, kurse në vitet 1984 deri 1990 dha mësim në Universitetin e Tiranës, si pedagog i jashtëm. Për punë të mirë në mësimdhënie, është dekoruar nga Presidenti i Republikës me medaljen “Naim Frashëri”.

Gjatë punës së tij 31-vjeçare në arsim, ai u dallua për punë të shkëlqyer në mësimdhënie, ashtu dhe në veprimtaritë shkencore e pedagogjike. Për shumë vite kreu detyrën e kryetarit të komisionit të lëndës së matematikës për shkollat e mesme, në rrethin e Krujës. Mori pjesë në diskutimet për hartimin e teksteve të reja për matematikën e astronominë. Madje, për këtë të fundit, përgatiti dhe botoi librin “Probleme të zgjidhura astrononomike”, si dhe studimin “Vrojtimet astronomike”, për vitin e katërt të shkollave të mesme.

Puna e tij e vazhdueshme, në thellimin e studimeve shkencore, kurorëzohet në vitin 1979, me gradën “Kandidat i Shkencave”, më vonë, e barazvlershme me “Doktor i Shkencave”.

Gjithashtu, veprimtari të rëndësishëme ka zhvilluar dr. Gashi për pasqyrimin e traditave kombëtare dhe të luftës së çetave për çlirimin e Kosovës. Në vitin 1982, pas një pune 2-vjeçare, i ndihmuar nga një grup historianësh, për grumbullimin dhe sistemimin e të dhënave historike, të shkruara ose gojore, fotografi e objekte të gjetura në muzetë a ndër njerëz të ndryshëm, ai organizoi në Fushë Krujë Simpoziumin shkencor për “Heroinën e Popullit” Shote Galica dhe luftëtarët e çetës së Azem Bejtës, si dhe hapi një dhomë-muze përkatëse, në shkollën e mesme “Shote Galica” të Fushë Krujës, ku ishte zëvendësdrejtor i saj.

Dr. Ibrahim Gashi, nga dhjetori i vitit 1992 e deri në në shtator 1996, kreu detyrën e diplomatit në Ambasadën e Shqipërisë, në Slloveni. Atje ndoqi çështjet e marrëdhënieve dypalëshe në fushën e politikës, arsimit, kulturës e mbrojtjes, si dhe çështjet konsullore. Detyrë të veçantë ka pasur për Diasporën shqiptare në Slloveni.

Dalja në pension (shtator 1996), nuk solli ndonjë ndryshim thelbësor në ngarkesën dhe ritmin e veprimtarisë së tij. I përfshirë në veprimtaritë e Shoqatës kulturore “Tirana” dhe në Shoqatën e Arsimtarëve të Shqipërisë, ai niste dhjetëvjeçarin e shpërthimit të hulumtimeve dhe akumulimeve të tij, i udhëhequr gjithnjë prej mesazhit të rilindësve tanë: “Dhe drit’ e diturisë, përpara do na shpjerë”. Dr. Ibrahim Rrahim Gashi dhe biri i tij, Rezarti, janë nismëtarët dhe themeluesit e Institutit të Integrimit të Kulturës Shqiptare (2009). Dr.Ibrahimi ishte jo thjesht drejtor i Bordit, Kryetar i Komisionit Qendror dhe Koordinator i Institutit, por shpirti dhe frymëzuesi i pasionuar i të gjitha veprimtarive, për të cilat ishte aq i përkushtuar. Ai dhe Rezarti, drejtori ekzekutiv i Institutit të Integrimit të Kultures Shqiptare, ishin ideatorët dhe organizatoret e Konferencës së Parë Mbarëkombëtare të Institutit të Integrimit të Kulturës Shqiptare (Tiranë, 17-18 shtator 2011). Ai u zhvillua me temën thelbësore: “Studimi i mundësive të përafrimit, deri në njësim, të programeve e teksteve mësimore, në trojet shqiptare dhe në diasporë”. E theksojmë, se kjo ishte Konferenca e parë e këtij lloji për trevat etnike shqiptare. Pra, dr.I.Gashi e zhvilloi dhe e përpunoi idenë tonë të përbashkët për studimin e mundësive të përafrimit, deri në njësim, të pogrameve e teksteve mësimore, në të gjitha trojet shqiptare, bashkëpunoi e organizoi takime me komisionet dhe istitucionet e ndryshme arsimore e kulturore, si në Kosovë e Shqipëri, po kështu edhe në trojet e tjera shiptare, në Luginën e Preshevës, në Maqedoni, në Mal të Zi, në Çamëri e diasporë. Shënojmë këtu se ka qenë kënaqësi e veçantë për ne, që në këto veprimtari kemi qenë të pranishëm dhe kemi bashkëpunuar me me dr.gasgin. Ideja e tij brilante e studimit të kësaj çështjeje, sa të vjetër po aq aktuale për Kombin tonë, tërhoqi angazhimin pa rezerva dhe me shumë entusiazëmt të anëtarëve të këtyre komisioneve dhe përkrahësve të tyre. Në detyrën e tij, ai tërhoqi kolegë e bashkëpunëtorë të përkushtuar. Vetëm ose me ekip, misionar atdhetar e vizionar, shtegtoi në Krajë, Ulqin, Manastir e Strugë; në Shkup, Preshevë, Prishtinë e Mitrovicë e deri në Diasporën e Amerikës, duke i dhënë kështu Institutit dhe projektit të tij frymëmarrje mbarëshqiptare.

Dr. Ibrahimi Gashi bëri përgatitjen e plotë, faqosjen, sistemimin dhe redaktimin e librit "Një Komb, Një Shkollë, Një Kulturë", i cili vjen në kulturën dhe historinë e arsimit tonë kombëtar edhe si një nderim e kujtim ndaj jetës, veprës dhe emrit të dr. Ibrahim Rr. Gashit (1935 - 2012). Më 9 maj 2012, vdekja e pamëshirshme e ndau atë nga familja, miqtë e kolegët, në kohën më kulmore të energjive dhe vlerave, që po rrezatonte tërësisht për çështjen mbarëkombëtare shqiptare.

Ibrahimi ynë ishte intelektual i shquar, i fushës matematikë-astronomi, hulumtues e krijues i palodhur, autori i tetë librave për kronologjinë dhe kalendarët, një temë unikale, që e bëri hyrje në pasurinë e kulturës sonë kombëtare.

Ai shkroi shumë artikuj shkencorë e metodikë, për lëndët matematikë dhe astronomi, si dhe artikuj me tematikë politike-shoqërore. Ishte nga më të diturit në fushën matematikë-astronomi, u dallua për ndihmesën e tij në mendimin shkencor dhe kulturën mbarëkombëtare. Kshtu, 8 libra të tij janë vetëm për Perëndinë Kronos, Kohën, Kronologjinë, rrjedhjen dhe matjen e saj, sisteme të ndryshme matjesh dhe mënyrat, kriteret e konvertimit dhe rakordimit të tyre për t‘u orientuar drejt e saktë, kur ekzistojnë e janë në përdorim disa kalendarë. Këto punime kanë tematikë pak të rrahur në vendin tonë. Me njohuri për kronologjinë, si shkencë dhe kalendarët, janë hulumtime origjinale, një ekskluzivitet i tij, ndhmesa madhore vlerash e orientimesh, si për njehsimin e lëvizjeve të trupave qiellorë (në veçanti të Diellit e Hënës), ashtu dhe në terrenin e kërkesave tona të historisë kombëtare.

Po aq virtuoz, vizionar e prodhues mbetet Ibrahimi edhe në fushën historike-sociologjike, siç dëshmon vepra e veçantë dinjitoze, “Sllovenia dhe shqiptarët në Ballkanin e trazuar” (Tiranë, 2007, 660 faqe), e përgatitur në vitet e detyrës diplomatike, në Lubjanë. Aty shpalosë bindshëm, fuqishëm e gjithë­përfshirëse, të drejtën më madhore të një kombi kaq mizorisht të nëpërkëmbur, sidomos në këta 130 vjetët e fundit. Në përurimin solemn, që iu bë veprës në Institutin e Diasporës, pranë Ministrisë së Jashtme, më 23 tetor 2007, u nënvizua: “Ky libër madhor, original, shumë i pasur me informacion, si një arkiv i gjallë, i konceptuar me çiltërsi, me skurpulozitetin e një hulumtuesi për të Drejtën shqiptare”.

Së fundmi, ishte edhe projekti madhështor i Institutit, që çoi në lindjen e librit me shumë vlera, i cili mbetet kurora monumentale e natyrshme, e emrit dhe veprës së tij.

x x x

Një jetë të tërë, dr. Ibrahim Gashi e vuri në shërbim të shqiptarizmit dhe për identitetin evropian të shqiptarit, gjë që përbënte një kod të karakterit të tij, më i prekshmi, më i dobishmi, më e mira që mund të bëjë një njeri i nderuar për kombin e vet. Ai ishte i begatuar me virtyte dhe vlera te larta njerezore. Burrë i urtë, fisnik, guximtar, intelektual, shkencetar, bashkeshort dhe prind shembullor, atdhetar largpames, i brumosur me dashurinë e pakufishme për Shqipërine natyrale, gjuhën, kulturën dhe traditat e shkëlqyera të Kombit tonë - ky ishte profesor Ibrahim Gashi, që ishte dhe mbetet simbol i mirësisë njerëzore dhe mishërim i shqiptarizmit.

Dr.Ibrahimi ishte i pajisur me ideale te larta kombëtare shqiptare. Ashtu si dikur rilindësit tanë mendjendritur edhe ai e ndjeu të nevojshme që të bënte më të mirën e mundshme, pra iu pergjigj një zëri të lartë, të dalë e ardhur nga historia, nga kujtesa jonë kombëtare:"Të bëjmë diçka për Shqipërinë, të bëjmë diçka për Kombin tonë!"

Nuk e kemi më fizikisht midis nesh dr. Ibrahim Gashin, por brezave u mbetet përjetë imazhi i një personaliteti të kulturës e arsimit kombëtar, i një atdhetari të përkushtuar, i një qytetari, njeriu, prindi e kolegu shembullor, me veprimtari të dobishme dhe me shumë vepra shkencore, që pasurojnë kulturën, nderojnë Kombin dhe kështu e bëjnë atë të paharruar.

Njerëz të tillë, si dr. Ibrahim Gashi, kanë vetëm nderim dhe kujtesë të blertë, pra që njeh vetëm pranverë. Kujtimet për atë, të familjarëve dhe të miqëve të tij të panumërt, e bëjnë atë shumë më jetëgjatë, në kujtesën e brezave. Ishte vërtet krenari, që ta njihje nga afër dhe të punoje më këtë njeri të jashtëzakonshëm, ashtu siç e përjetuam dhe ne, që po i shkruajmë këto pak radhë, në nderim e kuljtim të tij.

Punonjësit e arsimit, kulturës e shkencës shqiptare, shoqëria civile dhe institucionet zyrtare, kanë arsye t’i mbeten mirënjohës këtij biri tonë të shquar, i cili bëri kaq shumë për Kombin e vet.

x x x

Dr.Ibrahim Rr.Gashi botoi 14 libra, nga të cilët: 3 me përmbajtje astronomike, 8 të tjerë me tematikë pak të rrahur në vendin tonë. Në ata pasqyrohen njohuri për kalendarët dhe kronologjinë si shkencë, të domosdoshme për studiuesit e periudhave të ndryshme historike dhe tre me tematikë politike-shoqërore, ndimesa të vyera sociale-historike.

LIBRAT E BOTUAR (nga Dr. Ibrahim Gashi):

1."PROBLEME TE ZGJIDHURA ASTRONOMIKE" (“Libri Shkollor”, Tiranë 1972).

2. "NGA QIELLI YNE" (Lubjanë, 1995).

3."KALENDARI DHE KRONOLOGJIA në botë dhe te shqiptarët"(Tiranë, 2000).

4.“DITËNATA DHE DISA KUPTIME, QË LIDHEN ME TË"-Njohuri astronomiko-gjeografike (Tiranë 2002).

5.”KALENDARI HIXHRI HËNOR dhe lidhja e tij me kal. Julian e Gregorian dhe me ditët Juliane"(Tiranë, 2003).

6. "KALENDARI MALI-RUMI dhe lidhja e tij me kal. Hixhri Hënor, Julian e Gregorian dhe me ditët Juliane" (Tiranë, 2003).

7.”BAZIME ASTRONOMIKE PËR RITET DHE FESTAT FETARE ISLAME” (Tiranë, 2005).

8.”SHQIPTARËT, SLLOVENIA DHE BALLKANI I TRAZUAR, sipas një diplomati”, (Tiranë, 2007).

9.”BAZAT E KALENDARIT KADHAFI DHE LIDHJA E TIJ ME KALENDARË TË TJERË “, (Tiranë, 2007).

10.“XHEMAL PAZARI, PATRIOT I SHQUAR TIRANAS”(Tiranë, 2009).

11."MËSUESI RRAHIM GASHI, me brezat në trojet arbërore"-bashkautor Fazli Hajrizi-

(Tiranë, 2010).

12."KRONOLOGJIA ILIRO - SHQIPTARE NDËR SHEKUJ" (Tiranë, 201).

13."KRONOLOGJIA SHQIPTARE DHE KALENDARËT ARABO - OSMANË" (Tiranë, 2011).

14. "NJË KOMB, NJË SHKOLLË, NJË KULTURË"(Tiranë, 2012).

Ndërsa, dr. Ibrahim Gashi la të gatshëm për botim 3 libra të tjerë dhe 2 libra, në anglisht, për kronologji të huaj.

 


Faqe 6 nga 42

Newsflash

Bisedë me Hafije Zogaj, mjeke e mjekësisë familjare në Islandë

Krenohem me ate që jam shqiptare, ndjej nevojë për lidhje kontinuele me Kosovën

Quhem Hafije Zogaj e lindurë në fashtinë Terpezë të Malisheves, në moshën 6 vjeqare familja u shperngulë në Prizren dhe atje e mbarova shkollën fillore dhe akademin pedagogjike, ndersa Fakultetin e mjekësisë mbarova në Prishtine. Jetojë ne Islandë me dy fëmijët e mi, vajzën Edona 22 vjeqe dhe djalin Gentin 17 vjeq. Vajza e studion Psichologjinë në universitetin e Islandës kurse djali është gjimnazist.

Profesioni i juaj?

Doktorresh Familjare. Kam studjuar në Prishtinë në Fakultetin e mjekësisë.

Kam diplomuar në vitin 1990 .

 

Lexo ma...